گوتیک آجری
.jpg) | |
 کلیسای نیکولای مقدس در ویسمار، نمونه بارز گوتیک آجری | |
مشخصات عمومی و بازه زمانی | |
|---|---|
| دوره تاریخی | از قرن ۱۳ تا ۱۶ میلادی در حاشیه دریای بالتیک و شمال اروپا رواج داشت |
| ۱. سازه و ایستایی | |
| سیستم سازه‌ای | دیوار باربر آجری ستبر طاق و تویزه |
| نوع ستون‌ها | جرزهای آجری چندضلعی ستون‌های قطور ساده |
| نوع سقف | طاق جناغی قایقی و ستاره‌ای سقف‌های شیب‌دار تند سفالی |
| ضخامت دیوارها | بسیار ضخیم و سنگین (فاقد پشت‌بندهای معلق خارجی) |
| وضعیت برج‌ها | برج‌های چهارگوش عظیم مناره‌های آجری با تزیینات پلکانی |
| ۲. کالبد و هندسه | |
| پلان ساختمانی | کلیسای تالاری پلان باسیلیکا بدون راهروهای جانبی پیچیده |
| شکل قوس‌ها | قوس تیز قوس‌های کور تزیینی |
| مصالح اصلی | آجر پخته قرمز سفال لعاب‌دار نبود سنگ تراش‌خورده |
| اندازه پنجره‌ها | پنجره‌های کشیده با ترسه‌های آجری ساده پنجره‌های گل‌سرخ کوچک |
| ۳. کیفیت فضایی و بصری | |
| حس فضا | ابهت توده‌ای و زمینی فضاهای داخلی وسیع و یکپارچه |
| نورپردازی | نور ملایم و کنترل‌شده تمرکز بر سایه‌روشن‌های جرزها |
| تزئینات سردر | نماهای پلکانی (Giebel) قوس‌های کور سفیدکاری شده نوارهای آجری لعاب‌دار مشکی و سبز ترسه‌های سفالی |
| ۴. شناسنامه و عملکرد | |
| کاربری اصلی | کلیساها تالارهای شهر دروازه‌های شهری دژهای شوالیه‌های توتونیک |
| نمونه شاخص | کلیسای مریم مقدس در گدانسک تالار شهر اشترالزوند قلعه مالبورک |
معماری گوتیک آجری (به آلمانی: Backsteingotik) که به آن گوتیک بالتیک نیز می گویند، یکی از سبک‌های معماری گوتیک است که در آن آجر پخته، به‌جای سنگ تراش‌خورده، مصالح اصلی ساختمان را تشکیل می‌دهد. این سبک از سدهٔ دوازدهم تا سدهٔ شانزدهم میلادی، عمدتاً در شمال اروپا و به‌ویژه شمال آلمان و سرزمین‌های پیرامون دریای بالتیک گسترش یافت و یکی از شاخص‌ترین شیوه‌های معماری قرون وسطی در این منطقه به‌شمار می‌رود.
پیدایش معماری گوتیک آجری نتیجهٔ شرایط زمین‌شناختی و جغرافیایی این نواحی بود. در بیشتر مناطق شمال اروپا، برخلاف فرانسه، انگلستان و جنوب آلمان، منابع سنگ ساختمانی مرغوب محدود بود، در حالی که خاک رس مناسب برای آجرپزی به فراوانی یافت می‌شد. ازاین‌رو، معماران به‌جای سنگ از آجر پخته بهره گرفتند و با استفاده از آن، عناصر شاخص معماری گوتیک، از جمله طاق نوک‌تیز، طاق‌بندی متقاطع، برج‌های بلند، پشت‌بند و پنجره‌های کشیده را اجرا کردند.
از ویژگی‌های این سبک می‌توان به نمای آجری سرخ‌رنگ، استفاده از آجرهای قالبی برای ایجاد نقوش هندسی و تزیینی، و به‌کارگیری محدود سنگ در اجزایی مانند پی، ازاره، قاب درگاه‌ها، قاب پنجره‌ها و برخی عناصر سازه‌ای اشاره کرد. از آنجا که آجر امکان حجاری همانند سنگ را فراهم نمی‌کرد، آرایه‌های معماری بیشتر از طریق چیدمان آجرها، آجرهای قالب‌زده یا لعاب‌دار، و ایجاد نقش‌های هندسی در نما شکل می‌گرفت.
معماری گوتیک آجری در شهرهای وابسته به اتحادیه هانزا رواج فراوان یافت و در ساخت کلیساها، تالارهای شهر، صومعه‌ها، دروازه‌های شهری، انبارهای بازرگانی و دژها به‌کار رفت. این سبک در آلمان، لهستان، دانمارک، سوئد، استونی، لتونی، لیتوانی و بخش‌هایی از هلند گسترش یافت و در شکل‌گیری سیمای تاریخی بسیاری از شهرهای این مناطق نقش تعیین‌کننده‌ای داشت.
شهر لوبک، که یکی از مهم‌ترین مراکز اتحادیه هانزا بود، معمولاً کانون گسترش این سبک دانسته می‌شود. همچنین قلعه مالبورک در لهستان، که بزرگ‌ترین قلعهٔ آجری جهان است، و کلیساهای تاریخی شهرهای گدانسک، تورون، روستوک و اشترالزوند از برجسته‌ترین نمونه‌های معماری گوتیک آجری به‌شمار می‌روند.
اگرچه این سبک در آغاز پاسخی عملی به کمبود سنگ ساختمانی بود، اما به‌تدریج ویژگی‌های هنری و زیبایی‌شناختی مستقلی یافت و به یکی از شناخته‌شده‌ترین سنت‌های معماری اروپای شمالی تبدیل شد. امروزه شماری از برجسته‌ترین بناها و مجموعه‌های شهری وابسته به این سبک در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌اند و از مهم‌ترین نمونه‌های معماری قرون وسطی در اروپا به‌شمار می‌روند.
ساختمان‌های آجری گوتیک طبقه‌بندی شده با استفاده از یک تعریف دقیق از سبک معماری بر اساس موقعیت جغرافیایی در کشورهایی همچون بلژیک، هلند، آلمان، لهستان، لیتوانی، لتونی، استونی و روسیه، فنلاند و سوئد به وفور یافت می‌شوند.
با ورود استفاده از آجر پخته‌شده به اروپای شمال غربی و مرکزی در سده دوازدهم، قدیمی‌ترین این ساختمان‌ها در گروه معماری رمانسک آجری دسته‌بندی می‌شوند. در سده شانزدهم، سبک گوتیک آجری جای خود را به معماری رنسانس آجری داد.
گوتیک آجری با کمبود تندیس‌گری معماری فیگوراتیو مشخص می‌شود که در دیگر سبک‌های معماری گوتیک بسیار رایج بود. ویژگی بارز منطقه دریای بالتیک، تقسیم‌بندی و ساختاردهی خلاقانه دیوارها با استفاده از آرایه‌های ساخته‌شده برای ایجاد تضاد میان آجرهای سرخ، آجرهای لعاب‌دار و اندود آهک سفید است. با این حال، این ویژگی‌ها نه همه‌جا حاضرند و نه انحصاری. بسیاری از سازه‌ها و بافت‌های تاریخی که گوتیک آجری بر آن‌ها چیره است، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌اند.
حدود یک‌چهارم از معماری گوتیک آجری قرون وسطا در هلند، فلاندر و فلاندر فرانسه سرپا است. برخی از این ساختمان‌ها ترکیبی از آجر و سنگ هستند. برج‌های کلیسای سنت ماری در لوبک که مهم‌ترین کلیسای گوتیک آجری در منطقه دریای بالتیک به شمار می‌رود، دارای گوشه‌هایی از سنگ بادبر گرانیتی است. بسیاری از کلیساهای روستایی در شمال آلمان و لهستان، با وجود اینکه ماده اصلی دیوارهایشان تخته‌سنگ‌های غلتان است، طراحی گوتیک آجری دارند.
معماری گوتیک آجری
برخلاف دیگر سبک‌ها، تعریف گوتیک آجری بر پایه مصالح (آجر) و یک قلمرو جغرافیایی (کشورهای پیرامون دریای بالتیک) استوار است. افزون بر این، مناطق دورتری با ساختمان‌های آجری وجود دارند که ویژگی‌های این سبک معماری را در بخش‌های جنوبی‌تر، شرقی‌تر و غربی‌تر به همراه دارند؛ این مناطق شامل باواریا، غرب اوکراین و بلاروس، به همراه شرق انگلستان و باریکه جنوبی نروژ می‌شوند.
شرایط تاریخی
در جریان گسترش به شرق آلمان در قرون وسطا، مناطق اسلاونشین شرق رود الب در سده‌های دوازدهم و سیزدهم توسط بازرگانان و مهاجرانی از شمال غربی آلمان که پرجمعیت شده بود، مسکونی شدند. در سال ۱۱۵۸، هاینریش شیردل شهر لوبک را بنیان نهاد و در سال ۱۱۶۰ امارت اسلاوی شورین را فتح کرد. این استعمار که گاه با خشونت همراه بود، با مسیحی‌سازی اسلاوها و بنیان‌گذاری اسقف‌نشین‌ها در راتزبورگ، شورین، کامین، براندنبورگ و جاهای دیگر همراه شد.
شهرهای تازه تأسیس به زودی به پیمان هانزا پیوستند و «حلقه وندیک» را با مرکزیت لوبک و «حلقه گوتلاند-لیولاند» را با مرکزیت اصلی تالین (رول) تشکیل دادند. شهرهای بازرگانی ثروتمند هانزا به ویژه با معماری شاخص مذهبی و غیرمذهبی مانند کلیساهای شورای شهر یا کلیساهای جامع محلی، تالار شهرها، خانه‌های شهروندان (یعنی اقامتگاه‌های خصوصی بازرگانان ثروتمند) یا دروازه‌های شهر شناخته می‌شدند. در مناطق روستایی، معماری صومعه‌ای فرقه‌های راهبان تأثیر بسزایی در توسعه معماری آجری داشت، به ویژه از سوی سیسترسی‌ها و پرمونستراتنسی‌ها. میان پروس و استونی، شوالیه‌های تتونیک حکومت خود را با ساختن صومعه‌قلعه‌های متعدد (اردنزبورگ) تحکیم کردند که بیشتر آن‌ها نیز آجری بودند.
در مناطق واقع در سواحل جنوبی دریای بالتیک، استفاده از آجر تقریباً همزمان با هنر سنگ‌تراشی آغاز شد. اما در دانمارک، به ویژه یوتلاند، در مناطق فریزیا، در هلند امروزی و در منطقه راین سفلی، پیش از آنکه نخستین آجر قرون وسطایی در آنجا پخته شود، ساختمان‌های سنگی قرون وسطایی باکیفیت بسیاری ساخته شده بود. با این حال، این مناطق در نهایت به تراکمی از معماری گوتیک آجری دست یافتند که به اندازه مناطق نزدیک به سواحل جنوبی دریای بالتیک بالا بود. مناطق مرکزی و جنوبی لهستان نیز دارای برخی ساختمان‌های سنگی اولیه مهم بودند، به ویژه کلیساهای مدور معروف. بسیاری از این ساختمان‌ها بعدها با استفاده از آجر به سبک گوتیک بزرگ‌تر یا جایگزین شدند. به ویژه در فلاندر، هلند، منطقه راین سفلی، لهستان کوچک و سیلسیای علیا، ساختمان‌های گوتیک آجری اغلب، اما نه همیشه، دارای برخی عناصر سنگ بادبر هستند. در هلند این مصالح بیشتر توفا بود، در دانمارک گرانیت تراش‌خورده قدیمی و سنگ آهک جدید. از سوی دیگر، در بسیاری از مناطقی که برای گوتیک آجری نمادین به شمار می‌روند، تخته‌سنگ‌های غلتان ارزان‌تر از آجر بودند و از این رو در سراسر دوره معماری گوتیک، ساختمان‌های بسیاری با استفاده از تخته‌سنگ‌های غلتان برپا و تنها با آجر تزئین شدند.
توسعه
ساخت‌وساز آجری در سده دوازدهم، هنوز در دوره معماری رمانسک، رایج شد. معماری چوبی برای مدت‌های طولانی در شمال آلمان چیره بود اما برای ساخت سازه‌های بزرگ و باشکوه کارایی نداشت. در سراسر منطقه گوتیک آجری، معماری سازه‌های چوبی برای ساختمان‌های کوچک‌تر، به ویژه در مناطق روستایی، تا دوران پیش از مدرن به عنوان ویژگی بارز باقی ماند.
فن‌های ساخت و تزئین با آجر از لمباردی وارد شد. همچنین برخی از فرم‌های تزئینی معماری لمبارد مورد استفاده قرار گرفت.[۱]
در مناطقی که تحت سلطه خاندان ولف بود، استفاده از آجر برای جایگزینی سنگ طبیعی با کلیساهای جامع و کلیساهای محلی در الدنبورگ (هولشتاین)، زگبرگ، راتزبورگ و لوبک آغاز شد. هاینریش شیردل سنگ بنای کلیسای جامع لوبک را در سال ۱۱۷۳ بنا نهاد.
در مرزبان‌نشین براندنبورگ، کمبود سنگ طبیعی و فاصله تا دریای بالتیک (که مانند رودخانه‌ها می‌توانست برای جابجایی بارهای سنگین استفاده شود) نیاز به مصالح جایگزین را مبرم‌تر ساخت. معماری آجری در اینجا با کلیسای جامع براندنبورگ آغاز شد که ساخت آن در سال ۱۱۶۵ در دوره آلبرت خرس شروع شده بود. صومعه یریشوو (که در آن زمان بخشی از اسقف‌نشین بزرگ ماگدبورگ بود) و ساخت آن از سال ۱۱۴۹ آغاز شده بود، تأثیر کلیدی بر گوتیک آجری در براندنبورگ داشت.
ویژگی‌ها
.jpg)
معماری آجری رمانسک به طور مکرر با معماری سنگی معاصر خود در پیوند باقی ماند و اغلب تنها سبک و زرادخانه دومی را به مصالح جدید منتقل کرد. فن‌های تزئینی متناسب با مصالح جدید از شمال ایتالیا وارد شد، جایی که به عنوان بخشی از سبک لمبارد توسعه یافته بود. در میان این فن‌ها، استفاده از آجر قالب‌گیری‌شده برای اجرای آرایه‌های ظریف قرار داشت. گوتیک آجری از ساخت‌وسازهای رمانسک (سنگی و آجری) منطقه خود بهره برد، اما در منطقه اصلی آن، ساختمان‌های سنگی رمانسک کمیاب و اغلب در بافت خود ساده بودند.
در بیشتر مناطق گوتیک آجری، تخته‌سنگ‌های غلتان در دسترس و ارزان‌تر از آجر بودند. در برخی مناطق، سنگ تراش‌خورده نیز در دسترس بود. بنابراین، در کنار ساختمان‌های تمام‌آجری، ساختمان‌هایی وجود دارند که با سنگ آغاز شده و با آجر تکمیل شده‌اند، یا از تخته‌سنگ‌های غلتان ساخته شده و با آجر تزئین شده‌اند، یا از آجر ساخته شده و با سنگ تراش‌خورده تزئین شده‌اند؛ برای نمونه در لهستان کوچک و سیلسی.
ساختمان‌های گوتیک آجری اغلب در اندازه‌های بزرگ و باشکوه هستند، اما از نظر ظاهر بیرونی ساده بوده و فاقد ظرافت‌های مناطق جنوبی‌تر هستند، اگرچه این موضوع یک قاعده همیشگی نیست.
هیچ‌کدام از این ساختمان‌ها امروزه دقیقاً به همان شکلی که در قرون وسطا بوده‌اند، نیستند. برای نمونه، بسیاری از آن‌ها تغییراتی به سبک باروک داشته‌اند و سپس در سده نوزدهم دوباره به سبک گوتیک بازگردانده شده‌اند (یا پس از جنگ جهانی دوم بازسازی شده‌اند). به ویژه در سده نوزدهم، برخی از ساختمان‌ها در طول بازسازی پاک‌سازی شدند.[۲] در تالارهای شهر لوبک و اشترالزوند، قاب پنجره‌های قرون وسطایی سنگی با قاب‌های جدید آجری جایگزین شدند.
در زمانی که مردم عادی زندگی‌های بسیار محلی داشتند، گروه‌های مسئول این ساختمان‌ها در سطح بین‌المللی جابجا می‌شدند: اسقف‌ها، روسای صومعه، اشراف و بازرگانان دوربرد که کار را سفارش می‌دادند و استادکاران متخصص بسیار ماهر که آن را اجرا می‌کردند. به همین دلیل، گوتیک آجری کشورهای پیرامون دریای بالتیک به شدت تحت تأثیر کلیساهای جامع فرانسه و سبک گوتیک تورنه یا گوتیک شلده در کنت‌نشین فلاندر (که در آنجا نیز آثار مهمی از گوتیک آجری ساخته شده بود) قرار گرفت.
یک جلوه بارز از ساختار دیوارها، یعنی تضاد آجر نمایان برجسته با اندودکاری بخش‌های فرورفته، پیش از آن در ایتالیا توسعه یافته بود اما در منطقه بالتیک رایج شد.
آجر به عنوان مصالح پایه
از آنجا که آجرهای مورد استفاده از خاک رس ساخته می‌شدند که به مقدار فراوان در دشت شمال آلمان در دسترس بود، این مصالح به سرعت به جایگزین معمولی برای سنگ ساختمانی تبدیل شد. فرمت موسوم به صومعه‌ای به استاندارد آجرهای مورد استفاده در ساختمان‌های شاخص تبدیل شد. ابعاد این آجرها حدود ۲۸ در ۱۵ در ۹ سانتی‌متر تا ۳۰ در ۱۴ در ۱۰ سانتی‌متر با بندکشی ملات حدود ۱٫۵ سانتی‌متر است. برخلاف گوتیک سنگ‌تراش، آجرها و آجرهای شکل‌داده‌شده به صورت محلی توسط کارگاه‌های ساختمانی تولید نمی‌شدند، بلکه توسط شرکت‌های تخصصی در خارج از محل کارگاه ساخته می‌شدند.
دیوار آجری در «پیوند گوتیک»
آجر شکل‌داده‌شده.JPG)
آجر لعاب‌دار
آجر شکل‌داده‌شده با لعاب سیاه
عناصر
استفاده از آجرهای شکل‌داده‌شده برای شبکه‌کاری‌ها و کتیبه‌ها نیز در برخی ساختمان‌های معماری گوتیک آجری شمال غربی یافت می‌شود. استفاده استادانه از این عناصر در برخی از ساختمان‌های گوتیک شمال ایتالیا دیده می‌شود، جایی که این فن‌های بسیار پیشرفته در اصل از آنجا آمده و در دوره رومانس لمبارد توسعه یافته بودند. در آنجا، چنین تزئینات آجری حتی در ساختمان‌هایی که عمدتاً از سنگ بادبر ساخته شده بودند نیز یافت می‌شود. برخی از ساختمان‌های آجری گوتیک ایتالیایی نیز دارای کتیبه‌هایی از ترکوتا هستند.
در حالی که در شمال مرکزی آلمان و در لهستان بزرگ سنگ ساختمانی طبیعی مناسب در دسترس نبود، شهرهای بازرگانی می‌توانستند آن را از طریق دریا وارد کنند. از این رو، کلیسای سنت ماری در لوبک که عموماً به عنوان نمونه اصلی گوتیک آجری شناخته می‌شود، دارای دو درگاه ساخته شده از سنگ ماسه است و گوشه‌های برج‌های بزرگ آن از سنگ‌های بادبر ساخته شده است، همان‌طور که برای ساختمان‌های آجری گوتیک در هلند و منطقه آلمانی راین سفلی معمول است. همچنین ستون‌های بسیار باریک تالار بریف‌کاپله (نمازخانه نامه‌ها) از گرانیت جزیره بورنهولم ساخته شده‌اند.[۳] در برج‌های آجری گوتیک کلیساهای ویسمار و کلیسای سنت نیکولاس در اشترالزوند، سنگ به دلایل سازه‌ای به کار نرفته، بلکه از نظر زیبایی‌شناختی برای ایجاد تضاد رنگی استفاده شده است. در کلیسای سنت ماری گدانسک، هر پنج درگاه جانبی و برخی از قرنیزهای ساده اما بلند از سنگ بادبر هستند.
آلمان
معماری آجری در وهلهٔ نخست در مناطقی یافت می‌شود که فاقد ذخایر طبیعی کافی برای سنگ ساختمانی هستند. این وضعیت در سراسر زمین‌های پست شمال اروپا صادق است. از آنجا که بخش آلمانی این منطقه (دشت شمال آلمان، به جز وستفالی و راینلند) تا حد زیادی با منطقه تحت نفوذ پیمان هانزا هم‌پوشانی دارد، گوتیک آجری به نمادی از آن اتحاد قدرتمند شهرها تبدیل شده است. این سبک در کنار زبان آلمانی سفلی، یکی از عناصر اصلی تعیین‌کننده منطقه فرهنگی شمال آلمان را تشکیل می‌دهد، به‌ویژه در رابطه با شهرهای تازه‌تأسیس متأخر و مناطق استعماری در شمال و شرق رود الب. در قرون وسطا و اروپای دوران آغازین مدرن، آن منطقه فرهنگی در سراسر بخش جنوبی منطقه بالتیک گسترش یافت و تأثیر بسزایی بر اسکاندیناوی داشت. جنوبی‌ترین سازهٔ گوتیک آجری در آلمان، کلیسای کوهستان (برگ‌کیرشه) در آلتنبورگ در تورینگن است.
در شمال غربی، به‌ویژه در امتداد رودهای وزر و الب، سنگ ماسه کوه‌های آلمان مرکزی با سهولت نسبی قابل جابجایی بود. این امر منجر به ترکیب سبک‌های شرق الب با سنت‌های معماری راینلند شد. در اینجا، آجرها بیشتر برای سطوح دیوارها استفاده می‌شدند، در حالی که سنگ ماسه برای جزئیات حجمی و ظریف به کار می‌رفت. از آنجا که آجر در این سبک خودبه‌خود کارکرد زیبایی‌شناختی ندارد، بیشتر سازه‌های شمال غربی آلمان بخشی از گوتیک آجری اصیل به شمار نمی‌روند. ساختمان‌های گوتیک آجری در نزدیکی راین سفلی بیشتر با گوتیک هلندی شباهت دارند تا با گوتیک شمال آلمان.
گوتیک آجری باواریا
در باواریا، شمار قابل توجهی از ساختمان‌های گوتیک آجری وجود دارد؛ برخی در مکان‌های بدون معدن سنگ مانند مونیخ، و برخی در مکان‌هایی که سنگ طبیعی نیز در دسترس بود، مانند دناوورث. چندین ساختمان از این دست، هم دارای تزئیناتی از آجرهای شکل‌داده‌شده و هم سنگ بادبر، اغلب از جنس توف هستند. همچنین دیوارهای برخی از ساختمان‌ها کاملاً آجری است، اما در برخی دیگر، پایهٔ دیوار از سنگ ساخته شده است. بیشتر این کلیساها در یک سبک متمایز و مشترک به نام گوتیک آجری باواریا شریک هستند. کلیسای فرائن‌کیرشه در مونیخ بزرگ‌ترین کلیسای آجری (در سبک گوتیک و به طور کلی) در شمال رشته‌کوه آلپ است. نمونه‌های دیگر شامل کلیسای سنت مارتین و دو کلیسای دیگر در لاندسهوت و قلعه هرتزوگزبرگ (قلعه دوک) در دینگولفینگ می‌شود.
لهستان
گوتیک آجری در لهستان گاهی به عنوان بخشی از سبک گوتیک لهستانی توصیف می‌شود. هرچند اکثریت قریب به اتفاق ساختمان‌های گوتیک در مرزهای لهستان امروزی آجری هستند، این اصطلاح سازه‌های گوتیک غیرآجری را نیز در بر می‌گیرد، مانند کلیسای جامع واول در کراکوف که بیشتر آن سنگی است. ویژگی اصلی سبک گوتیک لهستانی، استفاده محدود از سنگ‌تراشی برای تکمیل ساختار اصلی آجری است. سنگ عمدتاً برای قاب پنجره‌ها و درها، ستون‌های قوسی، طاق‌های ترک‌دار، پی‌ها و آرایه‌ها استفاده می‌شد، در حالی که آجر به عنوان مصالح ساختمانی اصلی برای برپایی دیوارها و پوشش سقف‌ها باقی ماند. این استفاده محدود از سنگ به عنوان مصالح ساختمانی مکمل، بیش از همه در لهستان کوچک رایج بود و به دلیل فراوانی سنگ آهک در این منطقه امکان‌پذیر شد؛ در حالی که در مناطق شمالی‌تر یعنی لهستان بزرگ، سیلسی، مازووی و پومرانی استفاده از سنگ تقریباً وجود نداشت.
گوتیک آجری در پومرانی
بخش بزرگی از سواحل دریای بالتیک در دورهٔ سده دوازدهم تا ۱۶۳۷ به قلمرو خاندان گریفین در دوک‌نشین پومرانی تعلق داشت. امروزه این سرزمین به دو بخش تقسیم شده است؛ بخش‌های مرکزی و شرقی در لهستان و غربی‌ترین بخش آن در آلمان قرار دارد. برجسته‌ترین آثار گوتیک در این منطقه عبارتند از: کلیسای جامع رمانسک-گوتیک سنت جان تعمیددهنده در کامین پومورسکی، صومعه سیسترسی در کولباچ، ویرانه‌های صومعه یاشینیتسا در پلیسه، ویرانه‌های صومعه الدنا (یک بنیان‌گذاری دانمارکی) در گرایفسوالد، کلیسای سنت ماری در وزدوم، قلعه دوک‌های پومرانی در داروووو، بقایای قلعه لوکنیتس، کلیسای دانی سنت نیکولاس در گرایفسوالد، کلیسای سنت نیکولاس در اشترالزوند، کلیسای سنت ماری در اشترالزوند، کلیشاهای سنت ماری و سنت نیکولاس در آنکلام، کلیسای سنت ماری در استارگارد، کلیسای سنت نیکولاس در وولین، کلیسای سنت پیتر در ولگاست، کلیسای جامع سنت جیمز حواری در شچچین، کلیسای جامع مریم عذرا در کوشالین، کلیسای جامع مریم عذرا در کووآبرزگ، کلیسای مریم عذرا در سوآونو و تالارهای شهر در اشترالزوند، شچچین (تالار قدیمی شهر، شچچین) و کامین پومورسکی. مهم‌ترین سامانه‌های دفاعی در شچچین و دومبیه (منطقه کنونی در شهر شچچین)، پیژتسه، وزدوم، گرایفسوالد، آنکلام و استارگارد با دروازه آبی روی رودخانه اینا به نام دروازه آسیاب استارگارد قرار داشتند.
فرانسه
شمال فرانسه
منطقه وستهوک در دورترین نقطهٔ شمالی فرانسه، واقع در میان بلژیک و تنگه دوور، نمونه‌هایی از گوتیک آجری شمالی را در خود دارد. برای نمونه، شباهت زیادی میان ناقوس‌خانه دانکرک و برج کلیسای سنت ماری در گدانسک وجود دارد.
گوتیک جنوب فرانسه
گوتیک جنوب فرانسه یک سبک خاص از معماری گوتیک است که در جنوب فرانسه توسعه یافت. این سبک در اوایل سده سیزدهم و پس از پیروزی کلیسای کاتولیک بر بدعت کاتارها پدید آمد، چرا که کلیسا به دنبال بازرسانی اقتدار خود در منطقه بود. در نتیجه، ساختمان‌های کلیسا معمولاً ویژگی‌های برگرفته از معماری نظامی را نشان می‌دهند. مصالح ساختمانی گوتیک جنوب فرانسه معمولاً به جای سنگ، آجر است. با گذشت زمان، این سبک علاوه بر کلیساها بر ساختمان‌های غیرمذهبی نیز تأثیر گذاشت و فراتر از منطقه‌ای که کاتاریسم در آن شکوفا شده بود، گسترش یافت.
احیای گوتیک – نئوگوتیک سده نوزدهم
در سده نوزدهم، معماری احیای گوتیک یا همان سبک نئوگوتیک منجر به احیای طرح‌های گوتیک آجری شد. کلیساهای سبک احیای گوتیک آجری سده نوزدهم را می‌توان در سراسر شمال آلمان، اسکاندیناوی، لهستان، لیتوانی، فنلاند، هلند، روسیه، بریتانیا و ایالات متحده یافت.
کلیساهای مهم در این سبک شامل کلیسای جامع سنت چاد، بیرمنگام (۱۸۴۱) اثر آگوستوس پوجین، کلیسای جامع میکلی مصوب ۱۸۹۷ در میکلی در فنلاند، و کلیسای سنت جوزف در کراکوف لهستان است که نمونه‌ای متأخر از سبک احیا به شمار می‌رود.
نگارخانه
_2010-07-14_322.jpg)
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Otto Stiel, Hans Wentzel. "Backsteinbau". Reallexikon der deutschen Kunstgeschichte. pp. 1345–1372.
- ↑ Jens Christian Holst, Die Rathausfront in Stralsund – zu ihrer Datierung und ersten Gestalt (in Matthias Müller (Hg.) Multiplicatio et variatio: Beiträge zur Kunst : Festgabe für Ernst Badstübner zum 65. Geburtstag, Lukas Verlag 1998, S. 60 ff.)
- ↑ "Archived Document". Archived from the original on 2016-01-18. Retrieved 2016-01-18.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Brick Gothic». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۸ ژوئن ۲۰۱۷.
پیوند به بیرون
| بر پایه کشور یا دوره |
|
|---|---|
| بر پایه سبک |
|
| بر پایه استفاده |
|
| احیای گوتیک |
|
- معماری گوتیک
- گوتیک آجری
- آجرها
- سبک‌های معماری آلمان
- هانزا