ملکوت خدا در درون شماست

ملکوت خدا در درون شماست
ویراست نخست ترجمهٔ انگلیسی کتاب ملکوت خدا در درون شماست
نویسنده(ها)لئو تولستوی
عنوان اصلیЦарство Божіе внутри васъ
کشور
  • روسیه (نوشته‌شده)
  • آلمان (نخستین انتشار)
زبانروسی
موضوع(ها)الهیات مسیحی، فلسفه، آنارشیسم
انتشار۱۸۹۴
گونه رسانهجلد سخت، شومیز
شمار صفحات۳۳۵ صفحه (ویراست ۱۹۲۷, جلد سخت)
شابکشابک ‎۱−۶۰۳۸۶−۳۸۲−۶
متنملکوت خدا در درون شماست در ویکی‌نبشته

ملکوت خدا در درون شماست (به روسیِ پیش از اصلاحات املایی: Царство Божіе внутри васъ؛ روسی پس از اصلاحات املایی: Царство Божие внутри вас، ت. «Tsárstvo Bózhiye vnutrí vas») کتابی غیرداستانی نوشتهٔ لئو تولستوی است. این اثر که رساله‌ای فلسفی با رویکرد آنارشیسم مسیحی به‌شمار می‌رود، نخستین‌بار در سال ۱۸۹۴، پس از آنکه در کشور زادگاه نویسنده، روسیه، ممنوع شد، در آلمان منتشر گردید.[۱] این کتاب حاصل و جمع‌بندی سی سال اندیشه‌ورزی تولستوی است و طرحی نو برای سازمان‌دهی جامعه ارائه می‌کند که بر برداشتی خاص از مسیحیت و با تأکید بر عشق جهان‌شمول استوار است.

کتاب ملکوت خدا در درون شماست متنی بنیادین برای پیروان اندیشهٔ تولستویی در زمینهٔ پرهیز از خشونت، مقاومت بدون خشونت و نیز جنبش آنارشیسم مسیحی به‌شمار می‌رود.[۲]

پیشینه

چاپ اول کتاب «پادشاهی خدا در درون شماست» در سال ۱۸۹۴

عنوان کتاب اشاره‌ای است به آیهٔ ۲۱ از باب ۱۷ انجیل لوقا. تولستوی در این کتاب، هنگامی که انسان با خشونت مواجه می‌شود، از اصل مقاومت بدون خشونت سخن می‌گوید؛ اصلی که به باور او، عیسی مسیح آن را تعلیم داده است. تولستوی بر این باور است که هنگامی که مسیح فرمان می‌دهد «گونهٔ دیگر خود را پیش آورید»، مقصود او نفی و برچیدن هرگونه خشونت، حتی خشونتِ دفاعی، و چشم‌پوشی از انتقام است. تولستوی با تفسیری که برخی از عالمان رومی و قرون وسطایی از این آموزه ارائه کرده‌اند و کوشیده‌اند دامنهٔ آن را محدود سازند، مخالفت می‌کند.

«چگونه می‌توانید مردم را بکشید، حال آنکه در فرمان خداوند نوشته شده است: «قتل مکن» ؟»

تولستوی تا حد زیادی از نوشته‌های آدین بالو و ویلیام لوید گریسون، دو آنارشیست مسیحی آمریکایی، الهام گرفته بود. این دو نیز مانند تولستوی بر این باور بودند که همهٔ حکومت‌هایی که به جنگ دست می‌زنند، با عهد جدید و اخلاق مسیحی در تضاد هستند. تولستوی در این کتاب به‌تفصیل دربارهٔ آثار و زندگی‌نامه‌های بالو و گاریسون بحث می‌کند و حتی بخش کاملی از اثر بالو با عنوان تعالیم عدم مقاومت را، که نخستین‌بار در سال ۱۸۴۴ منتشر شده بود، در کتاب خود می‌آورد. از آنجا که کلیسای ارتدوکس روسیه در آن زمان نهادی بود که با دولت روسیه درهم‌آمیخته و به‌طور کامل تابع سیاست‌های حکومت بود، تولستوی می‌کوشید آموزه‌های این کلیسا را از آنچه خود انجیل راستین مسیح می‌دانست، جدا کند؛ به‌ویژه از تعالیم مطرح‌شده در موعظهٔ سر کوه.

تولستوی پرهیز از خشونت را راه‌حلی برای مشکلات و گرفتاری‌های ملی‌گرایانه و نیز وسیله‌ای برای آشکار ساختن ریاکاری کلیسا می‌دانست. او در مطالعهٔ سخنان عیسی مسیح در اناجیل، متوجه می‌شود که کلیسای معاصر، به باور او، ساختاری بدعت‌آمیز است:

هیچ‌جا و در هیچ چیز، جز در ادعای کلیسا، نمی‌توان یافت که خدا یا مسیح چیزی شبیه به آنچه اهل کلیسا از مفهوم کلیسا مراد می‌کنند، بنیان نهاده باشد.

تولستوی گزیده‌هایی از مجلات و روزنامه‌ها را که روایتگر تجربه‌های شخصی گوناگون بودند، در کتاب خود آورده و تصویری دقیق و روشنگر از پیشینهٔ عدم مقاومت از همان آغاز پیدایش مسیحیت ارائه می‌کند؛ اصلی که در طول تاریخ، تنها از سوی اقلیتی از مؤمنان پذیرفته و بدان عمل شده است. او به‌ویژه با کسانی که در پی حفظ وضع موجود هستند، به مقابله برمی‌خیزد:

اینکه این نظم اجتماعی، با فقر و فلاکت، قحطی‌ها، زندان‌ها، چوبه‌های دار، ارتش‌ها و جنگ‌هایش، برای جامعه ضروری است؛ و اینکه اگر این سازمان اجتماعی از میان برود، مصیبت‌هایی به‌مراتب بزرگ‌تر روی خواهد داد؛ همهٔ این سخنان را تنها کسانی بر زبان می‌آورند که از این نظام سود می‌برند، حال آنکه کسانی که از آن رنج می‌کشند ــ و شمارشان ده برابر بیشتر است ــ درست برخلاف این می‌اندیشند و سخن می‌گویند.

در سال ۱۸۹۴، کانستانس گارنت، که این اثر را به زبان انگلیسی ترجمه کرد، در مقدمهٔ مترجم خود چنین نوشت:

البته نمی‌توان انتظار داشت که انگلیسی‌ها، که در پذیرش و تأثیرپذیری از اندیشه‌ها کند هستند و به‌طور غریزی نسبت به هر آنچه منطقی است بدگمان‌اند، ناگهان دل به تاریکی بزنند و بکوشند نظریهٔ تولستوی دربارهٔ زندگی را در عمل پیاده کنند. اما دست‌کم می‌توان اطمینان داشت که نقد ویرانگر او از نظام اجتماعی و سیاسی موجود، به نیرویی قدرتمند در فرایند فروپاشی و بازسازی اجتماعی‌ای تبدیل خواهد شد که در پیرامون ما در جریان است.[۳]

بازخورد

ارتباط تولستوی با مهاتما گاندی

مهاتما گاندی و دیگر ساکنان مزرعهٔ تولستوی ــ مستعمره‌ای که در چارچوب جنبش تولستویی تأسیس شده بود ــ آفریقای جنوبی، ۱۹۱۰

مهاتما گاندی در زندگی‌نامهٔ خود، داستان تجربه‌های من با حقیقت، در بخش دوم، فصل پانزدهم، می‌نویسد که کتاب تولستوی او را «مبهوت» کرد و «تأثیری ماندگار» بر او گذاشت. گاندی کتاب تولستوی را، در کنار تا واپسین دم اثر جان راسکین و آثار شاعر، شریمد راجچاندرا، سه تأثیر مهم و تعیین‌کنندهٔ دوران مدرن بر زندگی خود برمی‌شمارد.[۴] مطالعهٔ این کتاب، ذهن تولستویِ نامدار را به روی گاندی گشود؛ گاندی در آن زمان هنوز جوانی معترض بود که در آفریقای جنوبی زندگی می‌کرد.

در سال ۱۹۰۸، تولستوی نامه‌ای به یک هندو را نوشت؛[۵] اثری که گاندی نیز آن را مطالعه کرد. تولستوی در این نامه این دیدگاه را مطرح می‌کند که مردم بومی هند تنها از طریق به‌کارگیری عشق به‌عنوان سلاح و با توسل به مقاومت منفعلانه می‌توانند امپراتوری استعماری بریتانیا را سرنگون کنند. این اندیشه سرانجام در سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۴۷، از طریق سازمان‌دهی اعتصاب‌ها و اعتراض‌های سراسریِ بدون خشونت به دست گاندی، جامهٔ عمل پوشید. در سال ۱۹۰۹، گاندی برای دریافت راهنمایی و کسب اجازه جهت انتشار مجدد نامه‌ای به یک هندو به زبان مادری خود، گجراتی، به تولستوی نامه نوشت. تولستوی پاسخ داد و این دو تا زمان مرگ تولستوی در سال ۱۹۱۰ به مکاتبه با یکدیگر ادامه دادند. این نامه‌ها دربارهٔ کاربردهای عملی و الهیاتی پرهیز از خشونت و همچنین نگرانی و آرزوی گاندی برای بهبود وضعیت جسمانی تولستوی بود. آخرین نامهٔ تولستوی به گاندی، «یکی از آخرین نوشته‌های به‌جامانده از قلم او، و شاید آخرینِ آنها» بود.[۶][۷]

با دیگر کنشگران پرهیز از خشونت

در سال ۱۸۹۴، کتاب ملکوت خدا در درون شماست الهام‌بخش سربازی به نام آرتور سنت جان شد تا به یک صلح‌طلب تبدیل شود.[۸] این کتاب همچنین تأثیر بسزایی بر جیمز لوتر بول، یکی از استراتژیست‌های برجستهٔ جنبش حقوق مدنی در دههٔ ۱۹۶۰، گذاشت.[۹][۱۰] بول در دوران خدمت خود در نیروی دریایی ایالات متحده این کتاب را خواند و به این نتیجه رسید که دیگر قادر نخواهد بود انسان دیگری را بکشد. پس از آن، درخواست ترخیص افتخارآمیز از خدمت کرد و با این درخواست موافقت شد. سپس برای گذراندن آموزش‌های دینی وارد یک حوزهٔ علوم دینی شد.[۱۱]

اهمیت سخنان عیسی

عبارت «ملکوت خدا در درون شماست» عبارت کلیدیِ آیهٔ ۲۱ از باب ۱۷ انجیل لوقا است؛ عبارتی که در راستای تأکید بر اندیشهٔ پرهیز از خشونت قرار می‌گیرد. هنگامی که فریسیان از عیسی مسیح می‌پرسند که ملکوت خدا چه زمانی فراخواهد رسید، او در پاسخ می‌گوید: «زیرا اینک، ملکوت خدا در درون شماست». این سخن تفاسیر گوناگونی دارد؛ از جمله اینکه روشنایی و رستگاری در درون خود انسان و در قلب اوست و جرقه‌ای الهی همواره در وجود او حضور داشته است؛ بنابراین، تنها از طریق سرشتی صلح‌جو و عاری از خشونت می‌توان به پیامدهایی دست یافت که درخور ملکوت خدا، یعنی صلح و پرهیز از خشونت باشد.[۱۲]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Donna Tussing Orwin (2002). The Cambridge Companion to Tolstoy. Cambridge University Press. ISBN 0-521-52000-2.
  2. ↑ Christoyannopoulos, Alexandre (2010). Christian Anarchism: A Political Commentary on the Gospel. Exeter: Imprint Academic. p. 19. [Tolstoy] wrote countless essays and books on the topic, but the most often cited one among anarchists is The Kingdom of God Is within You.
  3. ↑ Tolstoy, graf Leo (1894). "The Kingdom of God is Within You": Christianity Not as a Mystic Religion But as a New Theory of Life. Cassell Publishing Company.
  4. ↑ Mohandas K. Gandhi (1929). The Story of My Experiments with Truth. Archived from the original on 2010-08-01.
  5. ↑ Parel, Anthony J. (2002), "Gandhi and Tolstoy", in M. P. Mathai; M. S. John; Siby K. Joseph (eds.), Meditations on Gandhi: a Ravindra Varma festschrift, New Delhi: Concept, pp. 96–112, retrieved 2012-09-08
  6. ↑ B. Srinivasa Murthy, ed. (1987). Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy: Letters. ISBN 0-941910-03-2.
  7. ↑ ""Leo Tolstoy and Mahatma Gandhi: A Double Portrait in the Interior of the Age"- Russian documentary which captures correspondence between the two spiritual teachers of humanity". Press Information Bureau. Retrieved 5 December 2016.
  8. ↑ Rosamund, Bartlett (2011). Tolstoy: A Russian Life. Houghton Mifflin Harcourt. p. 363. ISBN 978-0-15-101438-5.
  9. ↑ Randall L. Kryn, "James L. Bevel; The Strategist of the 1960s Civil Rights Movement", in David Garrow, We Shall Overcome, Volume II (1989), Carlson Publishing Company
  10. ↑ Randy Kryn, "Movement Revision Research Summary Regarding James Bevel" بایگانی‌شده در ۳ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine, October 2005, Middlebury College
  11. ↑ The Children, 1999, David Halberstam
  12. ↑ The Meditation Book, by Blair Abee, pages 25-26

پیوند به بیرون