ملی‌گرایی اویغور

همچنین ببینید: جاده ابریشم

مردمی که امروزه اویغور نامیده می‌شوند، از نوادگان گروه‌های مختلفی هستند که در آسیای مرکزی ساکن بوده‌اند، از جمله گویشوران زبان‌های هند و اروپایی، ایرانی و ترکی-مغولی.  گزارش‌های رسانه‌ها در مورد تبار اویغورها و باستان‌شناسی سین‌کیانگ اغلب بر کشف مومیایی‌های تاریم تأکید دارند که سکونت قفقازی‌ها را در این منطقه از سال 2000 قبل از میلاد نشان می‌دهد.

بیان تفاوت‌های اجدادی و فیزیکی بین اویغورها و چینی‌های هان اغلب زمانی آشکار می‌شود که اعضای این گروه‌ها بین خود تمایز قائل می‌شوند.  با این حال، تداوم تاریخی اویغورها با استعمار پیش از چینگ در منطقه، برخی را به این استدلال سوق داده است که ادعاهای بومی اویغورها قوی است.

نوشتار اصلی: زبان اویغوری

همچنین ببینید: اسلام در چین و بودیسم چینی

از زمان گرویدن ساتوق بوغرا خان در قرن دهم ، مردمی که امروزه اویغورها را تشکیل می‌دهند، به تدریج مسلمان شده‌اند . پیش از این، اویغورها بودیسم ، مانوییسم و ​​شمنیسم را تمرین می‌کردند و این سنت‌ها هنوز بر اعمال اسلامی اویغورهای مدرن، به ویژه زیارت اماکن مقدس، تأثیر می‌گذارند.

مردم اویغور به دلیل هویت جغرافیایی بسیار قوی خود، یک هویت ملی قوی تشکیل داده‌اند. هویت اویغوری با زندگی در صحرای تاکلاماکان و حوضه تاریم گره خورده است. اویغورها به عنوان یک قوم یا یک ملت، عمدتاً به دلیل سبک زندگی متمایز خود به عنوان کشاورزان یکجانشین که در چندین واحه پراکنده در سراسر صحرای تاکلاماکان زندگی می‌کنند، متحد مانده‌اند. ^{[ نیازمند منبع ]}

نوشتار اصلی: پان ترکیسم

بسیاری از روشنفکران و فعالان اویغور در طول دهه‌های 1930 و 1940 تحت تأثیر افکار پان ترکیست‌ها و جدیدیست‌ها در مورد ملیت و آموزش قرار گرفتند. از جمله این افراد می‌توان به عیسی یوسف آلپتکین ، محمد امین بوغرا  و مسعود صبری  اشاره کرد که به درجات مختلف، اهمیت «اویغور» را به عنوان یک مقوله ملی خاص از بین بردند و طبقه‌بندی‌های بزرگ‌تری مانند «ترک‌ها» یا «ترکستانی‌ها» (ترک، ترکستانلی) را ترویج کردند.  به طور خاص، مسعود صبری نیز مردم هوی را به عنوان چینی‌های هان مسلمان ، متمایز از مردم خود، می‌دید .

در طول جمهوری اول ترکستان شرقی ، ایدئولوژی ملی‌گرایانه ترکی این جمهوری منجر به خصومت بین گروه‌های قومی مختلف مسلمان شد. اویغورها و قرقیزها، که هر دو از اقوام مسلمان ترک بودند، علیه مسلمانان چینی جنوب سین کیانگ جنگیدند و به همراه چینی‌های هان سعی در اخراج آنها داشتند . این امر باعث شد چندین ژنرال مسلمان چینی مانند ما ژانچانگ ، ما فویوان و ما هوشان علیه تلاش‌های اویغورها برای استقلال مبارزه کنند. ^{[ نیازمند منبع ]}