منطقةالبروج

منطقةالبروج (نوار افقی)

منطقةالبُروج یا دَوازدَهان[۱] یک نوار در آسمان است که کمربندی باریک به پهنای حدود ۸ درجه در دو سوی مسیر حرکت ظاهری خورشید در آسمان (دایرةالبروج) را شامل می‌شود. خورشید، ماه و بیشتر سیاره‌ها در همین ناحیه از آسمان دیده می‌شوند، چون مدار حرکتشان تقریباً در همان صفحه‌ای است که زمین به دور خورشید می‌چرخد.

این ناحیه به‌طور سنتی در ۱۲ بخش مساوی تقسیم شده که هر کدام نام و نماد خود را دارند و به آنها بُرج گفته می‌شود: حَمَل (بره)، ثَور (گاو)، جَوزا (دوپیکر)، سَرَطان (خرچنگ)، اَسد (شیر)، سُنبُله، میزان (ترازو)، عَقرَب، قَوس (کماندار)، جَدْی (بزغاله)، دَلو (آب‌ریز/دلو)، و حوت (ماهی).

این تقسیم‌بندی ریشه در اخترشناسی باستان دارد، به‌ویژه در بابل و سپس یونان باستان، اما بعدها در طالع‌بینی هم به‌کار رفت. در طالع‌بینی، گفته می‌شود جایگاه خورشید در زمان تولد فرد در یکی از این برج‌ها قرار می‌گیرد و بر شخصیت و سرنوشت او اثر دارد.

از دید اخترشناسی نوین، منطقه‌البروج یک مفهوم واقعی نجومی است (چون مسیر اجرام سماوی را توصیف می‌کند)، اما تعبیرهای طالع‌بینی از آن پشتوانهٔ علمی ندارد.

دستگاه دوازده‌برجی از اخترشناسی بابلی برخاسته است؛ بیشتر نام‌ها نیز ریشه در صورت‌های فلکی و نمادهای دینی و کشاورزی میان‌رودان دارند. یونانیان این دستگاه را پذیرفتند و برخی پیکره‌ها را بازتفسیر کردند؛ سپس نام‌های عربی آن وارد زبان فارسی شد.[۱][۲]

منطقةالبروج کمربندی با پهنای ۱۶ درجه از کرهٔ سماوی پیرامون دایرةالبروج است که حدود ۸ درجه از شمال و ۸ درجه از جنوب در امتداد آن را می‌پوشاند. منطقةالبروج، مدار ظاهری خورشید (دایرةالبروج) -در میانه- و مدار ماه و پنج سیارهٔ عطارد، زهره، مریخ، مشتری و زحل که از قدیم با چشم غیرمسلح دیده می‌شوند و دو سیارهٔ اورانوس و نپتون و بعضی شبه‌سیارات که به تدریج کشف شدند را دربر می‌گیرد و خود به برج‌های دوازده‌گانه تقسیم شده‌است. این ادعا وجود دارد که میتوان در پیش بینی از آن استفاده نمود و تمثیل آن عیناً در زمین وجود دارد.[۳][۴] این‌افراد معمولاً از روشی به‌نام طالع بینی استفاده می‌کنند.

نمونه‌ای از منطقةالبروج اسلامی و برج‌های ۱۲گانه؛ موزهٔ پرگامون برلین، آلمان

پیشینه

بررسی‌های تاریخ‌نگارانه نشان می‌دهد که منطقه‌البروج دوازده‌گانه حاصل سیر تحول و هم‌افزایی دانسته در میان تمدن‌های میان‌رودان و مصر باستان است.[۵]

شواهد متنی به‌جامانده مانند لوح‌های «مول.اپین» در بابل (مربوط به حدود ۱۰۰۰ پیش از میلاد) نشان می‌دهند که اخترشناسان بابلی در ابتدا تمام صورت‌های فلکی آسمان شب را ثبت می‌کردند و هنوز منطقه البروج به شکل یک نوار ۱۲ تایی دایره‌ای یکدست یکپارچه نشده بود.[۵] شکل‌گیری نهایی منطقه‌البروج دوازده‌گانه با تقسیم‌بندی ۳۰ درجه‌ای برای هر برج، حدود سال ۴۷۵ پیش از میلاد در بابل صورت گرفت.[۵]

در سدهٔ هفتم پیش از میلاد و با تسلط آشوریان بر مصر (حدود ۶۷۱ پیش از میلاد)، تبادلات علمی میان اخترشناسان بابلی و مصری گسترش یافت.[۵] مصریان باستان پیش از آن توجه ویژه‌ای به ستاره‌ها و تقسیم‌بندی‌های ده درجه‌ای آسمان داشتند.[۵] این هم‌آمیزی علمی باعث وارد شدن برخی نمادها به منطقه‌البروج بابلی شد؛ برای نمونه، نماد قوچ (برج حمل) که پیش‌تر در متن‌های بابلی «کارگر کشاورزی» خوانده می‌شد، تحت تأثیر اخترشناسی مصری به شکل قوچ تثبیت شد.[۵] گردونهٔ زایچه در معبد دندره مصر از شناخته‌شده‌ترین آثار بازمانده از این هم‌آمیزی فرهنگ‌ها است.[۵]

برخی پژوهشگران مانند فرانک اج (Frank Edge) و مایکل راپنگلوک (Michael Rappenglück) بر این باورند که نگاره‌های غار لاسکو در فرانسه (با قدمت نزدیک به ۱۵٬۰۰۰ سال) ممکن است نشان‌دهندهٔ الگوی کهن صورت‌های فلکی (مانند برج ثور) باشند، هرچند این دیدگاه در میان تمام باستان‌شناسان پذیرفته نشده است.[۵] همچنین کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه‌هایی مانند گوبکلی‌تپه در ترکیه با قدمتی بیش از ۱۱٬۰۰۰ سال، برداشت‌های پیشین دربارهٔ زمان آغاز اخترشناسی و ثبت الگوهای آسمانی در میان جوامع انسانی را با چالش روبه‌رو کرده است.[۵]

دستگاه‌های ستاره‌بنیاد و فصل‌بنیاد

در طول تاریخ اخترشناسی، دو دستگاه کلی برای محاسبهٔ برج‌ها شکل گرفت:

  • منطقه‌البروج ستاره‌بنیاد (Sidereal Zodiac): مبنای آن نقطه‌ای گام اول بهار (اعتدال بهاری) و تغییرات فصل‌ها است و وابسته به موقعیت فیزیکی ستارگان نیست. بیشتر اخترشناسان غربی از این دستگاه استفاده می‌کنند.[۵]
  • منطقه‌البروج فصل‌بنیاد (Tropical Zodiac): مبنای آن موقعیت واقعی و فیزیکی صورت‌های فلکی در آسمان است.[۵]

به دلیل پدیدهٔ تقدیم اعتدالین (انحراف تدریجی محور زمین با سرعت حدود ۱ درجه در هر ۷۲ سال)، این دو دستگاه که در آغاز میلاد مسیح منطبق بر هم بودند، امروزه حدود ۲۳ تا ۲۴ درجه با یکدیگر فاصله زاویه‌ای پیدا کرده‌اند.[۵]

تقسیم‌بندی منطقةالبروج

شکلی از دایرهٔ نُه‌بهر از کتاب «سی‌فصل» خواجه نصیرالدین طوسی.

نوار منطقة البروج با توجه به خط دایرةالبروج و همراه با آن، به دوازده بخش مساوی (هر بخش معادل ۳۰ درجه)، تقسیم می‌شود و هر بخش را یک برج می‌نامند. از دوهزار سال پیش، برای مشخص کردن قسمت‌های مختلف منطقةالبروج، عمدتاً از نام ۱۲ صورت فلکی مطابق بروج مذکور که در این منطقه قرار داشته استفاده می‌شود که البته به علت حرکت تقدیمی زمین، امروزه برج‌ها نسبت به صورت‌های همنام خود تقریباً به اندازه یک برج جابجا شده و بازمانده‌اند، به نحوی که امروزه برج حمل در صورت فلکی حوت تحویل می‌شود نه صورت فلکی حمل.[۶][۷][۸][۹][۱۰]

گونه‌های بخش‌بندی برج

هر برجِ منطقةالبروج قوسی سی‌درجه‌ای است که در سنت‌های گوناگون اختربینی به بخش‌های کوچک‌تری تقسیم می‌شد. این بخش‌بندی‌ها برای تعیین جایگاه دقیق‌تر کوکب‌ها، خداوند هر بخش و برخی دلالت‌های احکامی به کار می‌رفتند. شماری از این تقسیمات، مانند نیم‌بهر، دریگان، نه‌بهر و دوازده‌بهر، برج را به بخش‌های برابر تقسیم می‌کنند؛ اما در نظام «حدود»، بخش‌های درون هر برج اندازه‌های یکسانی ندارند.[۱۱][۱۲]

نام بخش‌بندی نام‌های دیگر فارسی، سانسکریت و انگلیسی شمار بخش‌های هر برج اندازهٔ هر بخش توضیح
نیم‌بهر نیمهٔ برج؛ Hora ۲ ۱۵ درجه در این روش، هر برج به دو نیمهٔ برابر تقسیم می‌شود. در نظام هندی، این دو نیمه به خورشید و ماه وابسته‌اند و ترتیب آن‌ها در برج‌های فرد و زوج وارونه می‌شود.[۱۳]
دریکان دریگان؛ سه‌بهر؛ Drekkana یا Decan ۳ ۱۰ درجه هر برج به سه بخش برابر تقسیم می‌شود. در روش هندی، بخش نخست به خداوند همان برج، بخش دوم به خداوند برج پنجم از آن و بخش سوم به خداوند برج نهم از آن نسبت داده می‌شود. در برخی متون، «دریکان» با «وجه» مترادف گرفته شده است؛ بااین‌حال، شیوهٔ تعیین خداوندان آن‌ها ممکن است در سنت هندی و یونانی‌ـ‌مصری متفاوت باشد.[۱۱][۱۳]
وجه دهگان؛ Face یا Decan ۳ ۱۰ درجه هر برج سه وجه یا دهگان دارد. هر وجه به یکی از هفت کوکب سنتی منسوب است و خداوندان وجوه معمولاً بر پایهٔ ترتیب دوریِ کیوان، هرمزد، بهرام، خورشید، ناهید، تیر و ماه تعیین می‌شوند. وجه یکی از استیلاهای ذاتی کوچک‌تر در اختربینی سنتی به شمار می‌رود.[۱۴]
نه‌بهر نوبهر؛ یک‌نهم برج؛ Navāṃśa؛ Ninth یا Novenary ۹ ۳ درجه و ۲۰ دقیقه هر برج به نه بخش برابر تقسیم می‌شود. نه‌بهر از بخش‌بندی‌های هندی برج است و در متون پهلوی و فارسی نیز با نام‌های «نوبهر» و «نه‌بهر» شناخته شده است. جایگاه هر کوکب در این تقسیم می‌تواند در نمودار جداگانه‌ای موسوم به نمودار نه‌بهر نمایش داده شود.[۱۱][۱۲]
دوازده‌بهر یک‌دوازدهم برج؛ Dvādaśāṃśa؛ Twelfth-part ۱۲ ۲ درجه و ۳۰ دقیقه هر برج به دوازده بخش برابر تقسیم می‌شود. این بخش‌ها معمولاً به‌ترتیب با دوازده برج متناظر می‌شوند و شمارش آن‌ها از خودِ برج اصلی آغاز می‌شود.[۱۱][۱۳]
حد حدود؛ مرزها؛ Term یا Bound معمولاً ۵ نابرابر هر برج به پنج بخش نابرابر تقسیم می‌شود و هر بخش خداوندی از میان پنج کوکبِ تیر، ناهید، بهرام، هرمزد و کیوان دارد. خورشید و ماه خداوند حد نمی‌شوند. جدول‌های گوناگونی برای حدود وجود داشته که از میان آن‌ها حدود مصری و حدود بطلمیوسی شناخته‌شده‌ترند.[۱۱][۱۵]

تفاوت دریکان و وجه

دریکان و وجه هر دو برج را به سه بخش ده‌درجه‌ای تقسیم می‌کنند و به همین سبب در شماری از منابع مترادف شمرده شده‌اند. بااین‌حال، «دریکان» غالباً نام بخش‌بندی هندیِ سه‌گانه است که خداوندان آن از برج‌های نخست، پنجم و نهم تعیین می‌شوند؛ درحالی‌که «وجه» در سنت یونانی‌ـ‌مصری و اسلامی معمولاً به دهگان‌هایی گفته می‌شود که خداوندانشان بر پایهٔ یک ترتیب پیوسته از هفت کوکب تعیین شده‌اند. ازاین‌رو، یک بخش ده‌درجه‌ای ممکن است در دو دستگاه خداوندان متفاوتی داشته باشد.[۱۱][۱۴]

جایگاه حد و وجه در استیلاهای ذاتی

حد و وجه افزون بر آنکه از تقسیمات درونی برج‌اند، در اختربینی سنتی دو گونه از استیلاهای ذاتی نیز به شمار می‌روند. قرارگرفتن کوکب در حد یا وجه خودش، برای آن اندازه‌ای از توان و اختیار در نظر می‌گرفت؛ بااین‌حال، این توان معمولاً از خداوندی بر برج، شرف و مثلثه کمتر شمرده می‌شد.[۱۵][۱۴]

جدول فشردهٔ اندازه‌ها

بخش‌بندی کسر برج اندازه
نیم‌بهر ۱/۲ ۱۵°
دریگان یا سه‌بهر ۱/۳ ۱۰°
وجه یا دهگان ۱/۳ ۱۰°
نه‌بهر ۱/۹ ۳° و ۲۰′
دوازده‌بهر ۱/۱۲ ۲° و ۳۰′
حد متغیر بخش‌های نابرابر

برج‌های فلکی

برج‌های فلکی دوازده‌گانه

شکل ۱۲ برج (صورت) فلکی منطقةالبروج

نام برج‌های فلکی دوازده‌گانهٔ منطقةالبروج که دانشمند ایرانی عبدالرحمان صوفی در سال ۹۶۴ میلادی در اصفهان تعیین و ترسیم کرده عبارت هستند از:[۱۶][۱۷]

  1. برج حمل؛ قوچ
  2. برج ثور؛ گاو نر
  3. برج جوزا؛ دو پیکر
  4. برج سرطان؛ خرچنگ
  5. برج اسد؛ شیر
  6. برج سنبله؛ خوشه، دوشیزه
  7. برج میزان؛ ترازو
  8. برج عقرب؛ کژدم
  9. برج قوس؛ کمانگیر
  10. برج جدی؛ بزغالهٔ نر (بزماهی)
  11. برج دلو؛ آب ریز
  12. برج حوت؛ ماهی
نشان‌های منطقةالبروج
بُرج‌های دوازده‌گانه صُوَرِ فَلَکی بر دایرةالبروج
برج نمادِ
برج		 مختصات حُلول:[۱۸]
زاویهٔ مَیل
بُعد ساعتی		 میانگین حلول
به وقت نصف‌النهاری
ایران (۳:۳۰+)		 ماه خورشیدی
اقامت خورشید
[۱۹]d: h: m		 صورت
فَلَکی		 تاریخ حلول
(مرزهای IAU)[۲۰]		 اقامت
خورشید		 روشنترین
ستاره
حَمَل Aries "۰۰٫۰ '۰۰ ۰۰°

۰۰h۰۰m۰۰٫۰۰s

 ۰۰:۰۰ روز ۱ فروردین
(۲۱ مارس)
 فروردین

۳۰:۱۱:۰۰

 بره ۳۰ فروردین
(۱۹ آوریل)		 ۲۵ روز آلفا حمل
ثَور Taurus "۱۴٫۷ '۲۸ ۱۱°+

۰۱h۵۱m۳۸٫۶۴s

 ۱۰:۵۸ روز ۳۱ فروردین
(۲۰ آوریل)
 اردیبهشت

۳۰:۲۳:۰۶

 گاو ۲۴ اردیبهشت
(۱۴ مه)		 ۳۷ روز دبران
جَوزا Gemini "۵۳٫۴ '۰۸ ۲۰°+

۰۳h۵۱m۱۶٫۶۲s

 ۱۰:۰۳ روز ۳۱ اردیبهشت
(۲۱ مه)
 خرداد

۳۱:۰۷:۵۴

 دوپیکر ۳۰ خرداد
(۲۰ ژوئن)		 ۳۱ روز بتا دوپیکر
سَرَطان Cancer "۱۲٫۰ '۲۶ ۲۳°+

۰۶h۰۰m۰۰٫۰۰s

 ۱۷:۵۶ روز ۳۱ خرداد
(۲۱ ژوئن)
 تیر

۳۱:۱۰:۵۲

 خرچنگ ۳۰ تیر
(۲۱ ژوئیه)		 ۲۰ روز بتا خرچنگ
اَسَد Leo "۵۳٫۴ '۰۸ ۲۰°+

۰۸h۰۸m۴۳٫۳۸s

 ۰۴:۴۹ روز ۱ مرداد
(۲۳ ژوئیه)
 مرداد

۳۱:۰۷:۰۵

 شیر ۱۹ مرداد
(۱۰ اوت)		 ۳۷ روز قلب‌الاسد
سُنبُله Virgo "۱۴٫۷ '۲۸ ۱۱°+

۱۰h۰۸m۲۱٫۳۶s

 ۱۱:۵۶ روز ۱ شهریور
(۲۳ اوت)
 شهریور

۳۰:۲۱:۴۰

 دوشیزه ۲۵ شهریور
(۱۶ سپتامبر)		 ۴۵ روز سماک اعزل
میزان Libra "۰۰٫۰ '۰۰ ۰۰°

۱۲h۰۰m۰۰٫۰۰s

 ۰۹:۳۷ روز ۱ مهر
(۲۳ سپتامبر)
 مهر

۳۰:۰۹:۲۳

 ترازو ۹ آبان
(۳۱ اکتبر)		 ۲۳ روز بتا ترازو
عَقرَب Scorpio "۱۴٫۷ '۲۸ ۱۱°-

۱۳h۵۱m۳۸٫۶۴s

 ۱۹:۰۳ روز ۱ آبان
(۲۳ اکتبر)
 آبان

۲۹:۲۱:۳۶

 کژدم ۲ آذر
(۲۳ نوامبر)		 ۷ روز قلب‌العقرب
— ماراَفسای ۹ آذر
(۳۰ نوامبر)		 ۱۸ روز آلفا مارافسای
قَوس Sagittarius "۵۳٫۴ '۰۸ ۲۰°-

۱۵h۵۱m۱۶٫۶۲s

 ۱۶:۴۲ روز ۱ آذر
(۲۲ نوامبر)
 آذر

۲۹:۱۳:۲۰

 کمان ۲۷ آذر
(۱۸ دسامبر)		 ۳۲ روز قوس جنوبی
جَدْی Capricornus "۱۲٫۰ '۲۶ ۲۳°-

۱۸h۰۰m۰۰٫۰۰s

 ۰۶:۰۶ روز ۱ دی
(۲۲ دسامبر)
 دی

۲۹:۱۰:۳۹

 بزغاله ۲۹ دی
(۱۹ ژانویه)		 ۲۸ روز ذنب‌الجدی
دَلو Aquarius "۵۳٫۴ '۰۸ ۲۰°-

۲۰h۰۸m۴۳٫۳۸s

 ۱۶:۴۴ روز ۳۰ دی
(۲۰ ژانویه)
 بهمن

۲۹:۱۴:۰۸

 دلو ۲۷ بهمن
(۱۶ فوریه)		 ۲۴ روز بتا دلو
حوت Pisces "۱۴٫۷ '۲۸ ۱۱°-

۲۲h۰۸m۲۱٫۳۶s

 ۰۶:۵۲ روز ۳۰ بهمن
(۱۹ فوریه)
 اسفند

۲۹:۲۲:۵۸

 ماهی ۲۱ اسفند
(۱۲ مارس)		 ۳۸ روز اتا ماهی

برج‌های فلکی در طالع‌بینی چینی

برج‌های فلکی در طالع‌بینی چینی
  1. موش (鼠)
  2. ورزا (牛)
  3. ببر (虎)
  4. خرگوش (兔)
  5. اژدها (龍)
  6. مار (蛇)
  7. اسب (馬)
  8. گوسفند (羊)
  9. میمون (猴)
  10. خروس (雞)
  11. سگ (狗)
  12. خوک (豬)

جایگاه کرات در منطقةالبروج

جهت به‌روزرسانی زمان اینجا را کلیک کنید

خورشید

خورشید در خط یا دایره سیر ظاهری خود (دایرةالبروج) در میانه منطقةالبروج است و خورشید تقریباً هر ماه شمسی یک برج را طی می‌کند.

میانگین مختصات سماوی کنونی خورشید (۱۱ مهر ۱۴۰۵ خورشیدی):

ماه

منطقةالبروج منطقة البروج همچنین بر اساس توقف نسبی روزانه کره ماه معمولاً به ۲۸ قسمت تقریباً مساوی تقسیم می‌شود که منازل قمر نام دارد بنحویکه روی هم رفته هر سه برج فلکی، هفت تا از منازل قمر را می‌پوشاند. هر یک از منازل قمر معادل ۱۲ درجه و ۵۱ دقیقه و ۲۵٫۷۱۴ ثانیه قوسی از منطقةالبروج است. قمر (ماه) اکنون در برج جوزا یا برج همجوار آن قرار دارد.

سیارات

دو سیاره داخلی عطارد (نزدیکترین سیاره به خورشید) و ناهید معمولاً در منطقةالبروج نزدیک به خورشید هستند و همواره قبل (پگاه) یا بعد (غروبگاه) از خورشید و همجوار آن دیده می‌شوند. عطارد ۲۸ درجه و ناهید ۴۶ درجه بیشترین فاصله زاویه‌ای را از خورشید پیدا می‌کنند. عطارد ممکنست در شرایط مساعد از ستارگان هم پرنورتر دیده شود. ناهید روشنترین شیء آسمانی بعد از خورشید و ماه است که با چشم غیرمسلح دیده می‌شود.

جدول رصدی

موقعیت اجرام و سیارات منطقةالبروج:

وضعیت و موقعیت رصدی سیارات و اجرام سماوی منطقةالبروج
جرم سماویقدر ظاهریقدر متوسطسال هلالی (به روز)حرکت سالانهتوضیحاتموقعیت
(سیارات در آغاز سال ۱۴۰۳)
خورشید۲۶٫۷۴---یکدور حرکت ظاهریروشنترین شیء آسمانی -
اوج (۱۳ تیرماه/ ۴ ژوئیه) -
حضیض (۱۴ دیماه/ ۴ ژانویه)		اکنون در ۱۰ میزان
ماه۲٫۵- تا ۱۲٫۹-۱۲٫۷۴-۲۹٫۵۳هر شبانه‌روز ۱۲درجهروشنترین شیء آسمانی بعد از خورشیداکنون در برج جوزا
یا برج همجوار
عطارد۵٫۷ تا ۲٫۶-۱٫۵۱۱۵٫۸۸-گاه روشنتر از ستارگان -
بیشینه کشیدگی از خورشید ۱۸ تا ۲۸ درجه
زهره۳٫۸- تا ۴٫۶-۴٫۲-۵۸۳٫۹۲-روشنترین شیء آسمانی بعد از ماه -
ببیشینه کشیدگی از خورشید ۴۵ تا ۴۸ درجه
مریخ۱٫۸۴ تا ۲٫۷۸-۱٫۸-۷۷۹٫۹۶سالانه کمی بیشتر از نیمی
از منطقةالبروج را طی می‌کند.		در بیشتر مواقع روشنتر از ستارگان۳۲۸ درجه دایرةالبروج
(۲۸ درجه برج دلو)
سرس۶٫۷۵ تا ۸٫۹۵۷٫۸۵۴۶۶٫۶۵۰٫۵ درجهیک سیاره کوتوله قابل توجه -
با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست		۲۸۳ درجه دایرةالبروج
(۱۳ درجه برج جدی)
مشتری۱٫۶- تا ۲٫۹۴-۲٫۳-۳۹۸٫۸۸۳۳٫۵ درجهروشنترین جرم سماوی پس از زهره۴۵ درجه دایرةالبروج
(۱۵ درجه برج ثور)
زحل۱٫۴۶ تا ۰٫۸۹۱٫۲۳۷۸٫۰۹۱۱٫۷ درجهبا چشم غیرمسلح با قدر یک ستاره متوسط۳۴۲ درجه دایرةالبروج
(۱۲ درجه برج حوت)
اورانوس۵٫۹۴ تا ۵٫۶۷۵٫۸۳۶۹٫۶۶۳٫۸ درجهدر شرایط استثنایی دیده می‌شود۵۰ درجه دایرةالبروج
(۲۰ درجه برج ثور)
نپتون۷٫۹۷ تا ۷٫۸۲۷٫۹۳۶۷٫۴۹۲٫۲ درجهبا چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست۳۵۷ درجه دایرةالبروج
(۲۷ درجه برج حوت)
پلوتون۱۴٫۳۴ تا ۱۴٫۰۷۱۴٫۱۳۶۷۲ درجهبا چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست.
(مدار این سیاره کوتوله فعلاً در کمربند
منطقةالبروجی سیارات قرار دارد)		۳۰۲ درجه دایرةالبروج
(۲ درجه برج دلو)

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 Panaino, Antonio (20 ژوئیه 2009). "Zodiac". دانشنامه ایرانیکا (in English). Retrieved 4 اوت 2026.
  2. ↑ Steele, John M. (2018). "The Development of the Babylonian Zodiac: Some Preliminary Observations". Mediterranean Archaeology and Archaeometry (in English). 18 (4): 97–105.
  3. ↑ "Zodiac | Definition of Zodiac by Oxford Dictionary on Lexico.com also meaning of Zodiac". Lexico Dictionaries | English (in English). Archived from the original on 8 دسامبر 2020. Retrieved 2020-12-27.
  4. ↑ Because the signs are each ۳۰° in longitude but constellations have irregular shapes, and because of precession, they do not correspond exactly to the boundaries of the constellations after which they are named.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Ray Grasse, "The Divine Zodiac: Astrological Glimpses of a Universal Mind?", Theosophical Society, 2014.
  6. ↑ Noble, William (۱۹۰۲), "Papers communicated to the Association. The Signs of the Zodiac.", Journal of the British Astronomical Association, ۱۲: ۲۴۲–۲۴۴, Bibcode:۱۹۰۲JBAA...۱۲..۲۴۲N.
  7. ↑ Britton, John P. (۲۰۱۰). "Studies in Babylonian lunar theory: part III. The introduction of the uniform zodiac". Archive for History of Exact Sciences. ۶۴ (۶): ۶۱۷–۶۳. doi:۱۰.۱۰۰۷/S۰۰۴۰۷-۰۱۰-۰۰۶۴-Z. JSTOR ۴۱۱۳۴۳۳۲. S۲CID ۱۲۲۰۰۴۶۷۸. [T]he zodiac was introduced between −۴۰۸ and −۳۹۷ and probably within a very few years of −۴۰۰.
  8. ↑ Marshall Clagett (۱۹۸۹). Ancient Egyptian Science: Calendars, clocks, and astronomy. American Philosophical Society. ISBN ۹۷۸-۰-۸۷۱۶۹-۲۱۴-۶.
  9. ↑ «What's my star sign? Zodiac dates and characteristics for November and December». The Sun (به انگلیسی بریتانیا). ۲۰۲۰-۱۱-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۲۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ «ناسا: برج‌های منطقه‌البروج را تغییر ندادیم». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۰-۰۷-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۲۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. 1 2 3 4 5 6 David Pingree. "Horoscope". Encyclopædia Iranica (in English). Retrieved 1 اوت 2026.
  12. 1 2 David Pingree; Christopher J. Brunner. "Astrology and Astronomy in Iran". Encyclopædia Iranica (in English). Retrieved 1 اوت 2026.
  13. 1 2 3 "Divisions of the Zodiac". Phaladeepika (in English). Retrieved 1 اوت 2026. {{cite web}}: از |فصل= صرف‌نظر شد (کمک); بیش از یک پارامتر |وبگاه= and |اثر= داده‌شده است (کمک)
  14. 1 2 3 "Faces". Skyscript (in English). Retrieved 1 اوت 2026.
  15. 1 2 "Terms". Skyscript (in English). Retrieved 1 اوت 2026.
  16. ↑ Jeffrey Bennett; Megan Donohue; Nicholas Schneider; Mark Voit (۲۰۰۷). The cosmic perspective (۴th ed.). San Francisco, CA: Pearson/Addison-Wesley. pp. ۸۲–۸۴. ISBN ۰-۸۰۵۳-۹۲۸۳-۱.
  17. ↑ Needham, Joseph (۱۹۵۹). Mathematics and the Sciences of the Heavens and the Earth. Science and Civilisation in China. ۳. Cambridge University Press. p. ۱۷۱. ISBN ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۵۸۰۱-۸.
  18. ↑ در آغاز سال ۲۰۲۰م
  19. ↑ «تقویم شمسی (بروج ۱۲ گانه)». تقویم جهانی جامع.
  20. ↑ The Real Constellations of the Zodiac. Lee T. Shapiro, director of Morehead Planetarium University of North Carolina (Spring 1977)

پانویس

  • دگانی، مایر (چاپ هشتم، ۱۳۷۹). نجوم به زبان ساده. ترجمهٔ محمدرضا خواجه‌پور. تهران: موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی. شابک ۹۶۴-۶۲۴۱-۰۵-۰. {{cite book}}: تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)نگهداری یادکرد:سال (رده)
  • ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ منطقةالبروج موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.