منطقه شکارممنوع کوه هوا و تنگخور
| منطقه شکارممنوع کوه هوا و تنگخور | |
|---|---|
 | |
  جایگاه در نقشه ایران | |
 | |
| مکان | شهرستان لامرد، استان فارس، ایران |
| مختصات | ۲۷°۵۰′شمالی ۵۲°۵۲′شرقی / ۲۷٫۸۳°شمالی ۵۲٫۸۶°شرقی |
| مساحت | ۱۳۰٬۰۰۰ هکتار (۵۰۰ مایل مربع) |
| تأسیسشده | ۱۳۷۸ |
| ارگان حاکم | سازمان حفاظت محیط زیست ایران |
منطقه شکارممنوع کوه هوا و تنگخور یک منطقه شکارممنوع در جنوب ایران است که با وسعت ۱۲۹٬۶۵۸ هکتار در جنوب استان فارس قرار دارد و از نظر تقسیمات سیاسی در حوزه سه شهرستان لامرد (شمال غرب، شمال و شمال شرق بخش علامرودشت)، خنج (بخش محمله) و گراش (دهستان خلیلی) واقع شدهاست و یکی از ۲۰ منطقه شکارممنوع استان فارس بهشمار میرود.[۱][۲] محدوده مذکور در فاصله ۳۰ کیلومتری شهر علامرودشت، ۸۰ کیلومتری شمال شهر لامرد و ۶۵ کیلومتری جنوب غربی و غرب خنج قرار دارد و توسط اداره حفاظت محیط زیست شهرستان لامرد و انجمنهای مردمنهاد با همکاری شکارچیان سابق محلی اداره و حفاظت میشود.
تاریخچه حفاظت
این محدوده از سال ۱۳۷۸ به عنوان منطقه شکار ممنوع انتخاب شدهاست. پاسگاه محیطبانی کوه هوا به منظور حفاظت از این منطقه در سال ۱۳۸۰ ساخته شده و چهار نفر محیطبان از حیات وحش این منطقه حفاظت میکنند.[۳] اولین آگهی رسمی در تاریخ ۱۳۷۸/۱۲/۱۵ در روزنامه رسمی کشور، بهمدت پنج سال بهعنوان منطقه شکارممنوع اعلام شد. در آخرین آگهی در سال ۱۳۸۶ ممنوعیت شکار در این منطقه به مدت ۵ سال تمدید گردید.[۴]
در سالهای اخیر با مشارکت اداره حفاظت محیط زیست شهرستان لامرد و انجمن مردمنهاد پایشگران زمین و زندگی علامرودشت و برپایی چادرهای ویژه به منظور جلوگیری از شکار و زندهگیری نوزادان حیات وحش در منطقه شکار ممنوع کوه هوا، جمعیت حیات وحش افزایش چشمگیری داشتهاست.[۵] این انجمن مردمنهاد فعالیت جدی حفاظت از این گونهها را با همکاری اداره حفاظت محیط زیست شهرستان لامرد از سال ۱۳۹۵ آغاز کرد و با احداث ۱۰ باب آبشخور و یک باب پاسگاه قرقبانی و استخدام ۳ قرقبان در قالب حفاظت مشارکتی سبب افزایش جمعیت حیات وحش منطقه شکار ممنوع کوه هوا و تنگ خور شد؛ به طوری که بر اساس آمار سرشماری حیات وحش این منطقه، جمعیت کَل، بُز و قوچ و میش از تعداد ۸۴ رأس در سال ۱۳۹۵ به ۸۰۹ رأس در سال ۱۳۹۸ رسید.[۳] در سرشماری حیات وحش این منطقه در سال ۱۳۹۹، تعداد گونههای کل و بز و قوچ و میش با افزایشی چشمگیر به ۱۵۰۳ رأس، شامل ۷۲۰ رأس قوچ و میش لارستانی و تعداد ۷۸۳ رأس کل و بز رسید.[۶] فعالیت جدی حفاظت از این گونهها توسط انجمن پایشگران زمین و زندگی علامرودشت با همکاری اداره حفاظت محیط زیست شهرستان لامرد،[۷] حمایتهای دادگستری[۸] و تغییر رویه شکارچیان متخلف[۹] از عوامل افزایش چشمگیر جمعیت حیات وحش منطقه شکار ممنوع کوه هوا بودهاست.[۱۰]
این منطقه با وجود تنوع زیستی بسیار غنی و گونههای ارزشمند جانوری و گیاهی همچنان بهصورت منطقه شکارممنوع مدیریت میشود و با ارتقای آن به پناهگاه حیات وحش یا منطقه حفاظتشده موافقت نشدهاست. وجود چاههای فراوان گاز در کوههای هوا و تنگخور، مهمترین دلیل عدم موافقت با ارتقای این منطقه به عنوان یکی از مناطق چهارگانه حفاظت محیط زیست است.[۱۱]
پوشش گیاهی و زندگی جانوری
منطقه شکارممنوع کوه هوا و تنگ خور با وسعت ۱۳۰ هزار هکتار شامل کوههای هوا، شانول، پرپازنی و کوه تلخ است. تلاقی دو ناحیه رویشی خلیج عمانی و ایران تورانی سبب تنوع گونهای این منطقه شدهاست.[۱۲] این منطقه دارای پوشش جنگلی نسبتاً متراکمی از گونههای بَنه، بادام و پسته کوهی در بین کوههای زاگرس جنوبی است. آویشن، بومادران، مرو تلخ و آنغوزه از مهمترین گونههای دارویی آن بهشمار میرود.[۱۳] کنار، استبرق، پسته کوهی، کیکم، انواع گون و گونههای مرتعی و گیاهان دارویی از دیگر گونههای گیاهی منطقه بهشمار میرود.
منطقه شکارممنوع کوه هوا و تنگ خور به علت وجود گونههای کل، بز، قوچ، میش و پلنگ و راهگذر حیات وحش دارای ارزش است[۱۴] و از نظر تنوع زیستی میزبان زیرگونه منحصر بهفرد قوچ و میش لارستان و کل و بز است و یکی از بهترین و بکرترین زیستگاههای گونه ارزشمند قوچ و میش لارستانی در استان فارس بهشمار میرود.[۱۱] چهار گونه گربهسان مانند پلنگ، کاراکال، گربه جنگلی و گربه وحشی[۱۵] در این منطقه، زیست میکنند و همچنین سمور سنگی،[۱۶] روباه معمولی و شاهروباه نیز در آن یافت میشود.[۳] همچنین این منطقه زیستگاه چندین گونه مار سمی شامل مار جعفری، کبرای سیاه، گرزهمار، افعی شاخدار و افعی پلنگی است.[۱۷][۱۸] گونههایی مانند عقاب دوبرادر نیز در این منطقه زادآوری دارند و پرندگانی مانند کبک و تیهو در آنجا به وفور یافت میشود.[۳][۱۹]
در فروردین ۱۴۰۲ خورشیدی، با گشت و پایش محیطبانان، وجود پلنگ ایرانی در این منطقه شکارممنوع مشاهده و ثبت شد.[۲۰][۲۱] کوه هوا به دلیل توانمندی مناسب از لحاظ تعداد گونههای حیات وحش، زیستگاهی مناسب و بالقوه برای پلنگ ایرانی بهشمار میآید.[۲۲]
تهدیدها و تعارضات
این منطقه شکار ممنوع کوه هوا و کوه تنگ خور را شامل میشود. این دو کوه که به ترتیب میدانهای گازی هما و شانول را در خود جای دادهاند، در سالهای اخیر به علت فعالیتهای اکتشاف، استخراج و بهرهبرداری از منابع گاز آسیب فراوانی دیدهاند و چهره بکر طبیعی آن دستخوش تغییر گردیدهاست.[۲۳] علاوه بر تخریبهای متعدد توسط شرکت ملی گاز ایران و فعالیتهای اکتشافی و حفاری جهت استخراج گاز، خشکسالیهای پیدرپی و در نتیجه کاهش منابع آب و غذا و وجود پروانه چرای متعدد و چرای بیرویه از جمله تهدیدات در منطقه بهشمار میرود.[۲۴]
جاذبههای گردشگری
این منطقه با توجه به وجود چشمهسارها و تنوع پوشش گیاهی و همچنین وجود مناطق بکر دیدنی، به خصوص در فصل زمستان و بهار پذیرای بازدیدکنندگان و گردشگران طبیعی میباشد.
منابع
- ↑ «سه منطقه جدید به مناطق شکار ممنوع استان فارس اضافه شد». ایرنا. ۱۶ اسفند ۱۳۹۲. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹.
- ↑ «سه منطقه جدید به مناطق شکار ممنوع استان فارس اضافه میشود». سازمان حفاظت محیط زیست. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹.
- 1 2 3 4 «افزایش جمعیت گونههای حیات وحش در لامرد با مشارکت جوامع محلی». ایلنا. ۱۵ مهر ۱۳۹۹. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹.
- ↑ «مناطق شکارممنوع استان فارس». اداره کل حفاظت محیط زیست فارس. بایگانیشده از اصلی در ۶ مارس ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۷ مرداد ۱۳۹۳.
- ↑ «آبرسانی به حیات وحش منطقه شکار ممنوع کوه هوا». خبرگزاری صدا و سیما. ۲۲ تیر ۱۳۹۷. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹.
- ↑ «سرشماری حیات وحش شهرستان "لامرد" فارس». ایسنا. ۳۰ آذر ۱۳۹۹. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- ↑ «افزایش جمعیت گونههای حیات وحش در لامرد با مشارکت جوامع محلی». اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس. بایگانیشده از اصلی در ۲۱ آوریل ۲۰۲۳. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- ↑ «حمایتهای دادگستری افزایش ۱۲درصدی حیات وحش لامرد را به همراه داشت». خبرگزاری مهر. ۱۰ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- ↑ «همه به خط برای محیط زیست». خبرگزاری صدا و سیما. ۳۰ فروردین ۱۴۰۰. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- ↑ «کوه " هوا " در جنوب فارس و افزایش چشمگیر حیات وحش». ایرنا. ۳۰ آذر ۱۳۹۹. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- 1 2 «آلودگی شدید زیستگاه قوچ لارستان به دلیل ورود مواد شیمیایی از یک دکل حفاری». دیدهبان محیط زیست و حیات وحش ایران. ۱۶ مرداد ۱۳۹۴. بایگانیشده از اصلی در ۲۶ اكتبر ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹. تاریخ وارد شده در
|archive-date=را بررسی کنید (کمک) - ↑ «ثبت تصاویری از زادآوری افعی شاخ دار در لامرد». سازمان حفاظت محیط زیست. ۱۷ مهر ۱۳۹۷. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹.
- ↑ «منطقه شکار ممنوع کوه هوا و تنگخور لامرد». شبکه تلویزیونی ایران کالا. ۲۱ بهمن ۱۳۹۸. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹.
- ↑ «آغاز ممنوعیت شکار در مناطق حفاظت شده در فارس». خبرگزاری صدا و سیما. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹.
- ↑ «ثبت تصویر گربه وحشی برای نخستین بار در لامرد + عکس». باشگاه خبرنگاران جوان. ۸ شهریور ۱۳۹۷. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- ↑ «ثبت عکس از گونه سمور سنگی در منطقه کوه هوا لامرد». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۵ مرداد ۱۳۹۷. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- ↑ «ثبت تصاویری از زادآوری افعی شاخ دار در لامرد». سازمان حفاظت محیط زیست. ۱۷ مهر ۱۳۹۷. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹.
- ↑ «ثبت زادآوری مار جعفری در منطقه شکار ممنوع کوه هوا و تنگ خور». سازمان حفاظت محیط زیست. ۱۷ مهر ۱۳۹۷. دریافتشده در ۲ آبان ۱۳۹۹.
- ↑ «منطقه شکار ممنوع کوه هوا و تنگخور». کویرها و بیابانهای ایران. دریافتشده در ۲۷ مرداد ۱۳۹۳.
- ↑ «مشاهده پلنگ برای نخستین بار در کوه هوای لامرد». ایرنا. ۹ فروردین ۱۴۰۲. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- ↑ «مشاهده پلنگ برای اولین بار در مناطق شکار ممنوع کوه هوای لامرد+ فیلم». خبرگزاری فارس. ۱۰ فروردین ۱۴۰۲. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- ↑ «مشاهده پلنگ برای اولین بار در منطقه شکار ممنوع «کوه هوای» لامرد». خبرگزاری مهر. ۱۰ فروردین ۱۴۰۲. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- ↑ جغرافیای علامرودشت، تألیف هادی کریمی، انتشارات ایراهستان، ۱۳۹۱
- ↑ «زیستگاه کوه هوا دربند گاز و خشکسالی (عکس و ویدیو)». ایلنا. ۲ شهریور ۱۳۹۴. دریافتشده در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲.
پیوند به بیرون
| مرکز بخش | 
 | |
|---|---|---|
| دهستانها | ||
| روستاها | ابوحنا • انجیربند • برکه سفید • بلبلی • پرزی • چاهکور • دهنو • ززه • سیدهاشمی • ظالمی • غیباللهی • کهنویه • گرازی • گلدشت • گهلویه • مزرعه پلنگی • مزرعه حاجیآباد • مزرعه زمانرستمی • مزرعه فخرایی • مزرعه سیفالدینی • مزرعه سیاهدانه • مزرعه محمدی • مزرعه هرارسفید • وردوان | |
| آثار باستانی و تاریخی | ||
| جغرافیای طبیعی | ||
| افراد سرشناس | ||
| نوشتارهای وابسته | ||
