مود

مود
کشور ایران
استانخراسان جنوبی
شهرستانسربیشه
بخشمود
سال شهرشدن۱۳۸۳ خورشیدی
مردم
جمعیت۵٬۳۳۴ نفر (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱٬۸۶۷ متر از سطح دریا
اطلاعات شهری
شهردارحمیدرضا علیزاده
تأسیس شهرداری۱۳۸۴ خورشیدی
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۵۶
کد آماری۲۶۴۲
مود در ایران واقع شده
مود
مود
روی نقشه ایران
۳۲°۴۲′۲۹″ شمالی ۵۹°۳۱′۲۴″ شرقی / ۳۲٫۷۰۸۰۶°شمالی ۵۹٫۵۲۳۳۳°شرقی / 32.70806; 59.52333

مود، شهری در بخش مود شهرستان سربیشه در استان خراسان جنوبی ایران است.[۱] این شهر، مرکز بخش مود است.[۲]

مود شهری با قدمت تاریخی در جنوب استان خراسان جنوبی و در ۳۰ کیلومتری جاده ارتباطی بیرجند به زاهدان واقع شده است.

پیشینه نام

واژه «مود» و معنی فارسی سره آن، چنان‌که در فرهنگ نفیس آمده به معنای عقابی است که پرهایش را به تیر چسبانند.[۳]

برخی دیگر واژه مود را آشیانه عقاب معنی کرده‌اند، به اعتقاد گذشتگان مود از ماد (قوم ماد) گرفته شده است و آنان در این منطقه تأسیساتی داشته‌اند.[۳]

به نظر می‌رسد که مود در اصل موده بوده یعنی «ده مو» زیرا در مود تاکستان و باغ‌های «مو» فراوان بوده است و هم‌اکنون هم باغ‌های انگور در آن وجود دارد و خاک آن برای پرورش مو قابلیت فراوانی دارد، طرفداران این نظریه معتقدند هر دهی را بیشتر به خاطر محصولی که در آن محل وجود داشته است، به همان نام می‌شناختند و مود هم که موده بوده به همین دلیل شهرت یافته و «ه» آخر کلمه هم بر اثر کثرت استعمال از بین رفته و فقط مود باقی‌مانده است.[۳]

مدارک زیادی وجود دارد که ثابت می‌کند بین سربیشه و مود در گذشته جنگلی وجود داشته و سراسر آن منطقه بیشه زار بوده است؛ بنابراین وجه تسمیه دیگر دربارهٔ مود این است که مود به معنای انتهای بیشه بوده چنانچه سربیشه به معنای ابتدای بیشه معنی می‌دهد. این نظریه شاید به حقیقت نزدیک‌تر باشد؛ زیرا نام مود برگرفته شده از عارضه طبیعی بوده که در این‌جا همان جنگل و بیشه است.[۳]

آثار تاریخی

باغ و قلعه مود از آثار تاریخی و منحصر به فرد مود می‌باشد که قسمت‌های اصلی بنا در دوره زندیه ساخته شده است و عمارت دوم در دوران قاجار بنا گشته است.

صنایع دستی

صنعت فرش شهر مود شهرت جهانی دارد و زینت بخش موزه‌ها و مجموعه‌های مخصوص جهان است و جزو صنعت‌های مهم شهر محسوب می‌شود به طوری که برخی فرش‌های دست بافت مود جزو نفیس‌ترین فرش‌های ایران است.

قالی‌های این منطقه از گذشته دور شهرت داشته است و قدمت آن به دوره قبل از صفویه می‌رسد. رنگ‌آمیزی قالی‌های مود هماهنگ، موزون و سرشار از زندگی است. رونق و شکوفایی صنایع فرش دستباف در این منطقه به زمانی بر می‌گردد که شخصی معروف به مصباح السلطنه قبل از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۱۲ در شهر مود کارگاه قالی‌بافی با ۴۰ دار قالی، دایر کرده بود.[۳]

طرح‌هایی که اکنون بافته می‌شود عبارت است از ریز ماهی، خشتی و کله اسبی.[۳]

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر مود برابر با ۳٬۴۷۷ نفر (۱٬۰۶۱ خانوار) بوده است.[۴]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۸۵۲٬۴۵۱    
۱۳۹۰۳٬۰۶۷۲۵٫۱٪+
۱۳۹۵۳٬۴۷۷۱۳٫۴٪+

منابع

  1. سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران (۲۰۲۵-۱۲-۱۲). «شناخته شدن روستای مود مرکز بخش مود در استان خراسان جنوبی به عنوان شهر مود مصوب ۱۳۸۳/۱۲/۲۶ وزرای عضو کمیسیون سیاسی دفاعی هیئت دولت». Qavanin.ir.
  2. سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران (۲۰۲۵-۱۲-۱۲). «تصویب‌نامه در مورد اصلاحات تقسیماتی در استان خراسان مصوب ۱۳۸۱/۱۲/۱۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی». Qavanin.ir.
  3. 1 2 3 4 5 6 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ecity وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  4. «درگاه ملی آمار > سرشماری عمومی نفوس و مسکن > نتایج سرشماری > جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395». www.amar.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۰۷.