پمپ سوخت
پمپ سوخت یا پمپ بنزین (به انگلیسی: Fuel pump) اغلب (البته نه همیشه) یک قطعه ضروری برای خودرو و انواع موتورهای درونسوز است.
خیلی از موتورها (اغلب موتورسیکلتهای قدیمی) نیازی به پمپ سوخت ندارند زیرا با قرار دادن مخزن سوخت در ارتفاعی بالاتر از موتور و استفاده از گرانش بنزین مورد نیاز به موتور میرسد. اما در طراحیهایی که از گرانش استفاده نمیشود سوخت باید از مسیر باک به موتور با نیروی پمپ جابهجا گردد و تحت فشار پایین برای موتور کاربراتور و فشار بالا برای موتور با سوخترسانی انژکتوری منتقل گردد.
پمپ ها به دو دسته تقسیم میشوند دستی (hand pump) دارای سیستم رانش (power driven pump)
انواع پمپ ها: پمپ پیستونی_پمپ پلانجری_دیافراگمی_مارپیچی_دنده ای
پمپ های جابهجایی مثبت:پمپ های هستند که حجم مشخصی از سیال را مکش کرده و همان حجم را تخلیه میکنند،در پمپهای جابهجایی مثبت بین مکش و تخلیه هیچ ارتباطی وجود ندارد
برخی موتورها هیچ پمپ سوختی بهکار نمیبرند. در موتورهای کاربراتوری، یک منبع سوخت کمفشار را میتوان از طریق سامانهٔ جریان گرانشی فراهم کرد، یعنی با نصب باک در جایگاهی بالاتر از کاربراتور. این روش بهطور معمول در موتورسیکلتهای کاربراتوری استفاده میشود، زیرا باک معمولاً درست بالای موتور قرار دارد.
پمپهای مکانیکی کمفشار
در موتورهایی که از کاربراتور استفاده میکنند (برای نمونه در خودروهای قدیمی، چمنزنها و ابزارهای موتوری)، بهطور معمول یک پمپ سوخت مکانیکی بهکار میرود تا سوخت را از باک سوخت به درون کاربراتور منتقل کند. این پمپها در فشار نسبتاً پایین ۱۰–۱۵ پوند بر اینچ مربع (۰٫۷–۱٫۰ بار) کار میکنند.
دو گونهٔ رایج پمپ مکانیکی، پمپ دیافراگمی و پمپ لولهبازکنی هستند.
پمپهای مکانیکی پرفشار
پمپهای موتورهای تزریق مستقیم سوخت در فشار بسیار بالاتری کار میکنند، تا حدود ۳۰٬۰۰۰ پوند بر اینچ مربع (۲٬۱۰۰ بار)[۱] و گونههایی مانند پیستونی شعاعی ریل مشترک، دوپیستونی شعاعی ریل مشترک، خطی، پورت و هلیکس، و واحد اندازهگیری دارند. این پمپهای تزریق با خودِ سوخت روانکاری میشوند که مانع آلودگی سوخت به روغن میشود.[۲]
پمپهای پورت و هلیکس
این پمپها بیشتر در موتورهای دیزل دریایی بهکار میروند، زیرا ساده، قابلاعتماد و قابل مقیاسدهی متناسب با اندازهٔ موتور هستند.[۳] این پمپها شبیه پمپهای پیستونی شعاعی هستند، اما بهجای پیستون، یک لولهبازکن تراشخورده دارند که آببندی ندارد. هنگامی که لولهبازکن در مرکز بالای مرده است، تزریق سوخت به سیلندر پایان یافته و با حرکت برگشتی بهوسیلهٔ فنر فشاری به پایین بازمیگردد.[۳]
بهدلیل ارتفاع ثابت برجستگی بادامک، مقدار سوختی که به انژکتور فرستاده میشود با دستگاه شانه و پینیون تنظیم میگردد که لولهبازکن را میچرخاند و بدینسان امکان ورود مقادیر گوناگون سوخت به بالای لولهبازکن فراهم میشود. سپس سوخت از یک شیر یکطرفه عبور کرده و وارد انژکتور سوخت میشود.[۲]
پمپهای لولهبازکنی
پمپهای لولهبازکنی (پلانجری) گونهای از پمپهای جابجایی مثبت هستند که در موتورهای دیزل استفاده میشوند. این پمپها دارای محفظهای هستند که حجم آن توسط یک لولهبازکن متحرک افزایش یا کاهش مییابد و در ورودی و خروجی نیز شیر یکطرفه دارند. این پمپ شبیه پمپ پیستونی است، با این تفاوت که آببندی فشار بالا ثابت است و لولهبازکن استوانهای صیقلی از درون آببندی حرکت میکند.
این پمپها معمولاً در کنار پمپ تزریق نصب میشوند و نیروی خود را از میلسوپاپ میگیرند.[۳] این پمپها معمولاً در فشار ۳٬۶۰۰–۲۶٬۱۰۰ پوند بر اینچ مربع (۲۵۰–۱٬۸۰۰ بار) کار میکنند.[۲]
پمپهای برقی
در موتورهای بنزینی انژکتوری، یک پمپ سوخت برقی معمولاً در داخل باک قرار دارد. در سامانههای قدیمیتر تزریق چند نقطهای و تزریق تکنقطهای، این «پمپ درونباکی» وظیفه دارد سوخت را از باک به موتور برساند و در عین حال آن را تا حدود ۴۰–۶۰ پوند بر اینچ مربع (۳–۴ بار) تحت فشار قرار دهد. اما در سامانههای تزریق مستقیم بنزین، پمپ برقی درون باک فقط سوخت را به موتور میرساند و یک پمپ جداگانه سوخت را تا فشار بسیار بالاتری فشرده میکند.
از آنجا که پمپ برقی نیازی به توان مکانیکی موتور ندارد، میتوان آن را در هر نقطهای میان موتور و باک قرار داد. با این حال، دلیل اینکه این پمپ معمولاً درون باک نصب میشود، این است که:
قرار گرفتن پمپ در سوخت ته باک، باعث خنک شدن آن توسط سوخت میشود.
سوخت مایع بهتنهایی (یعنی بدون حضور اکسیژن) قابل اشتعال نیست، بنابراین احاطه شدن پمپ توسط سوخت خطر آتشسوزی را کاهش میدهد.
پمپهای درونباکی معمولاً بخشی از یک مجموعه شامل پمپ سوخت، صافی سوخت و حسگر سطح سوخت (برای نمایشگر سوخت در خودرو) هستند.
توربوپمپها
موتورهای موشکی از توربوپمپ برای رساندن سوخت و اکسیدکننده به محفظهٔ احتراق استفاده میکنند.
منابع
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Fuel pump». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۱۴ اوت ۲۰۱۴.