پیشوایان صومعه

پیشوای صومعه (یا پیشوابانو) عنوانی کلیساشناسی برای رئیس در برخی فرقه مذهبی‌هاست. این واژه از لاتین به معنای «پیشین‌تر» یا «نخست» گرفته شده است. این سِمَت می‌تواند سرپرست یک خانهٔ محلی، منطقه‌ای از خانه‌ها (پیشوای استانی)، یا کل فرقه (پیشوای کل) باشد. کاربرد کهن‌تر و عمومی‌ترش به هر رئیس صومعه‌ای اشاره داشت. در دیر (مسیحیت)‌ها، پیشوا رتبه‌ای پایین‌تر از راهب بزرگ یا راهبه بزرگ صومعه داشت.

رؤسای صومعه

در قانون سنت بندیکت، این واژه چندین بار آمده و به هر رئیسی، خواه راهب بزرگ، نایب‌السلطنه دینی، دِین و غیره، اشاره دارد. در دیگر قوانین کهن رهبانی نیز این واژه به همین معنای عمومی به‌کار رفته است.[۱]

با اصلاحات کلونیایی، واژهٔ پیشوا معنایی خاص یافت؛ این واژه جایگزین نایب‌السلطنه یا دِین (praepositus)، که در قانون سنت بندیکت از او سخن رفته، شد. نمونهٔ جماعت‌های کلونیایی به‌تدریج توسط همهٔ صومعه‌های بندیکتی، و همچنین کامالدولی‌ها، والومبروزیان‌ها، سیسترسی‌ها، صومعه هرساو، و دیگر شاخه‌های فرقهٔ بندیکتی، پیروی شد.[۱]

جماعت‌های رهبانی با خاستگاه زاهدانه عموماً از عنوان راهب بزرگ برای رئیس هیچ‌یک از خانه‌های خود استفاده نمی‌کنند، تا از درگیری با دنیا که سِمَت راهب بزرگی به‌همراه دارد پرهیز کنند. در نتیجه، این عنوان توسط کل جماعت به‌کار نمی‌رود. در میان آن‌ها، اصطلاح معادل «پیشوای کل» به‌کار می‌رود. این امر، برای نمونه، دربارهٔ کامالدولی‌ها و فرقه کارتوزیان صدق می‌کند.

این اصطلاح همچنین توسط طریقت‌های صدقه‌گیر گوناگون، برای نمونه کرملی‌ها و دومینیکن‌ها، به‌کار می‌رود. این هم دربارهٔ برادر روحانی‌ها و هم راهبه‌های این فرقه‌ها صدق می‌کند. این اصطلاح این معنا را می‌رساند که «پیشوای کل» صرفاً «نخستین در میان برابران» است.[۲]

عنوان‌های مرکب و مشتق

نظام سنت بندیکت و شاخه‌هایش، فرقه پرمنستراتنسی، و فرقه‌های نظامی سه نوع پیشوا دارند:[۱]

  • پیشوای صومعه‌ای
  • پیشوای مستقل
  • پیشوای اطاعتی

پیشوای صومعه‌ای (لاتین prior claustralis)، که در چند صومعه دِین نامیده می‌شود، پس از راهب بزرگ (یا استاد اعظم در فرقه‌های نظامی) جایگاه نخست را دارد و در ادارهٔ صومعه به او یاری می‌رساند و عملاً همچون معاون راهب بزرگ عمل می‌کند. او به‌واسطهٔ سِمَتش هیچ صلاحیت عادی‌ای ندارد، چراکه وظایف سِمَتش را کاملاً بر پایهٔ ارادهٔ راهب بزرگ و زیر نظر او انجام می‌دهد. بنابراین، صلاحیت او واگذارشده است و تنها تا جایی گسترش می‌یابد که راهب بزرگ بخواهد، یا اساسنامهٔ جماعت مقرر کند. او توسط راهب بزرگ، معمولاً پس از مشورت در نشستی با راهبان سوگندخوردهٔ صومعه، منصوب می‌شود و می‌تواند در هر زمانی توسط او برکنار شود.[۱]

در بسیاری از صومعه‌ها، به‌ویژه بزرگ‌ترها، پیشوای صومعه‌ای را زیرپیشوایی یاری می‌دهد که جایگاه سوم را در صومعه دارد. در گذشته، صومعه‌های بزرگ‌تری بودند که علاوه بر پیشوا و زیرپیشوا، پیشوای سوم، چهارم و گاه حتی پنجمی نیز داشتند. هر یک از این‌ها سیرکا (یا سیرکاتور) نامیده می‌شد، چراکه وظیفه‌اش گشت‌زدن در صومعه بود تا ببیند آیا مشکلی وجود دارد و آیا برادران به کاری که به هر یک محول شده مشغول‌اند. او اختیاری برای تنبیه یا اصلاح برادران نداشت، بلکه باید هر آنچه را نادرست یا مغایر قوانین می‌یافت به پیشوای صومعه‌ای گزارش می‌داد. در جماعت کلونی و دیگر جماعت‌های سده‌های دهم، یازدهم و دوازدهم، پیشوایی بزرگ‌تر (prior major) نیز وجود داشت که از نظر مقام بر پیشوای صومعه‌ای مقدم بود و، افزون بر یاری‌رساندن به راهب بزرگ در ادارهٔ صومعه، صلاحیتی واگذارشده بر وابسته‌های بیرونی صومعه داشت.[۱] در دوران اوج کلونی، راهب بزرگ توسط دستیاری با لقب پیشوای اعظم (Grand-prieur به فرانسوی) یاری می‌شد.

پیشوای مستقل (لاتین prior conventualis) رئیس مستقل صومعه‌ای است که دیر نیست (و از این‌رو «پیشوایگاه» نامیده می‌شود).[۱] در برخی فرقه‌ها، مانند بندیکتی‌ها، صومعه‌ای پیشوایگاه باقی می‌ماند تا زمانی که به‌اندازهٔ کافی پایدار و بزرگ شمرده شود تا به رتبهٔ دیر ارتقا یابد. در فرقه‌های دیگر، مانند کامالدولی‌ها و فرقه کارتوزیان، پیشوایان مستقل هنجارند و هیچ راهب بزرگی وجود ندارد. (رئیس خانه‌های اصلی راهبه‌های کامالدولی، با این حال، راهبه بزرگ نامیده می‌شود.)

این عنوان، در صورت مؤنثش «پیشوابانو»، برای صومعه‌های راهبه‌ای در فرقه‌های دومینیکن و کرملی به‌کار می‌رود.

پیشوای اطاعتی سرپرست صومعه‌ای است که به‌عنوان قمر یک دیر ایجاد شده. هنگامی که دیری بیش‌ازحد بزرگ می‌شود یا صومعه‌ای در منطقه‌ای جدید لازم می‌شود، راهب بزرگ می‌تواند گروهی از راهبان را زیر نظر پیشوایی منصوب کند تا بنیانی جدید آغاز کنند. این بنیان تا زمانی که به‌اندازهٔ کافی بزرگ و پایدار شود تا دیری مستقل شود، وابسته به دیر مادر باقی می‌ماند.

پیشوای استانی رئیس منطقه‌ای برخی فرقه‌ها، مانند دومینیکن‌ها یا کرملی‌ها، است. در این مورد آخر، رئیس کل فرقه پیشوای کل نامیده می‌شود.

در میان جماعت‌های برادران روحانی، رئیس دوم زیرپیشوا نامیده می‌شود و سِمَتش مشابه سِمَت پیشوای صومعه‌ای در فرقهٔ بندیکتی است.[۱]

فرقه‌های شوالیه‌ای

در فرقهٔ قرون‌وسطایی سنت جان (که به شوالیه‌های مهمان‌نواز نیز شناخته می‌شود)، پیشوای بزرگ به‌عنوان مدیر استانی از فرقه به نام پیشوایگاه بزرگ عمل می‌کرد. این پیشوایگاه‌های بزرگ در واحدهای اداری بزرگ‌تری موسوم به «زبان‌ها» گرد هم می‌آمدند که تقریباً دارایی‌های فرقه را در یک حوزهٔ زبانی واحد دربر می‌گرفتند. پیشوایگاه‌های بزرگ گاه به پیشوایگاه‌ها و بایلی‌واک‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شدند، و در پایین‌ترین سطح، به کومندا. هرچند تقسیم به زبان‌ها در سال ۱۷۹۸ لغو شد، تقسیم به پیشوایگاه‌های بزرگ همچنان در نظام شوالیه‌های مالت، جانشین مدرن فرقهٔ تاریخی سنت جان، وجود دارد. دیگر فرقه‌های شوالیه‌ای، مانند فرقه نظامی مسیح، شوالیه‌های سانتیاگو، یا به‌طور کلی، فرقه‌های بنیان‌گذاشته‌شده در بستر بازپس‌گیری اندلس، تنها یک پیشوای بزرگ داشتند که همچون روحانی‌ ارشد فرقه عمل می‌کرد. در اوج نفوذ فرقه، پیشوایان بزرگ شوالیه‌ای هم‌رتبهٔ اسقف شمرده می‌شدند. از سال ۱۹۵۳، پیشوایگاه‌های فرقهٔ شوالیه‌ای اسپانیایی در اتحادی شخصی زیر نظر اسقف سیوداد ریال بوده‌اند. در فرقه مزار مقدس اورشلیم، عنوان پیشوای بزرگ توسط پاتریارک لاتین (اورشلیم) برعهده گرفته می‌شود.

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 7  One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain:Herbermann, Charles, ed. (1913). "Prior" . Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton.
  2. ↑ Carmelite Friars. The British Province of Carmelites, 5 July 2017. Retrieved on 8 June 2018 from carmelite.org

منابع

پیوند به بیرون

پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Priors در ویکی‌انبار 

معنای prior را در ویکی‌واژه، واژه‌نامهٔ آزاد، ببینید.

الگو:RC consecrated life

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.