چرخه زیست‌زمین‌شیمیایی
چرخه زیست‌زمین‌شیمیایی[۱] یا چرخهٔ بیوژئوشیمی در علوم جغرافی و زمینی، به گردشی می‌گویند که مولکول‌ها یا یک عنصر شیمیایی از طریق جانداران (زیست‌کره) و غیر جانداران (لیتوسفر، جو زمین و آب‌کره) مسیری را طی می‌کنند. چرخه، مجموعه‌ای از تغییرات است که به نقطه شروع بازمی‌گردد و تکرار شود.[۲][۳]
اصطلاح زیست‌زمین‌شیمی[۴] یا بیوژئوشیمی از واژه‌های «بیو» زیست‌شناسی، «ژئو» زمین‌شناسی و شیمی گرفته‌شده‌اند. این بدان معنی است که تمامی این عوامل در این نوع چرخه دخیل هستند. گردش مواد مغذی شیمیایی مانند کربن، اکسیژن، نیتروژن، فسفر، کلسیم، و آب و غیره از طریق جهان بیولوژیکی و فیزیکی به عنوان چرخهٔ بیوژئوشیمی شناخته می‌شوند. در واقع، این عنصر هربار تکرار و بازیافت می‌شود، اگرچه در بعضی از چرخه‌ها ممکن است مخازنی وجود داشته باشد که در آن عنصر برای یک دورهٔ زمانی طولانی انباشته شود.[۲][۳]
برای مثال همان‌طور که در نمودار نشان داده‌شده است آب همیشه از طریق چرخه آب بازیافت می‌شود. آب در این چرخه فرایندهای تبخیر، میعان، و بارش را سپری می‌کند و پاک و تازه به زمین بازمی‌گردد. عناصر، ترکیبات شیمیایی، و دیگر اشکال ماده از یک ارگانیسم به ارگانیسم دیگر و از یک بخش از زیست‌کره به بخش دیگری از طریق چرخه‌های مختلف بیوژئوشیمی منتقل می‌شوند.[۲][۳]
چرخه‌های مهم
مهم‌ترین چرخه‌های زیست‌زمین‌شیمیایی که به خوبی شناخته‌شده و مهم هستند:
در حال حاضر با تغییر اقلیم چرخه‌های بسیاری وجود دارند که برای اولین بار مورد مطالعه قرار می‌گیرند و اثرات بشر به شدت در حال تغییر سرعت، شدت، و تعادل این چرخه‌های ناشناخته است. چرخه‌هایی که به تازگی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند عبارتند از:
- چرخه جیوه[۵] و
- چرخه آترازین که ناشی از فعالیت‌های انسانی است و می‌تواند گونه‌های خاصی را تحت تأثیر قرار دهد.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «زیست‌زمین‌شیمیایی» [زمین‌شناسی] هم‌ارزِ «biogeochemical»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر دوم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۳۷-۰ (ذیل سرواژهٔ زیست‌زمین‌شیمیایی)
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:پی‌نوشت (رده) - 1 2 3 Prentice Hall Biology.
- 1 2 3 Matter cycles at Lenntech.
- ↑ «زیست‌زمین‌شیمی» [زمین‌شناسی] هم‌ارزِ «biogeochemistry»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر دوم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۳۷-۰ (ذیل سرواژهٔ زیست‌زمین‌شیمی)
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:پی‌نوشت (رده) - ↑ Mercury Cycling in the Environment. USGS. October 17, 2008.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Biogeochemical cycle». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۰ دی ۱۳۹۱.
| چرخه‌ها |
|
|---|---|
| گروه‌های پژوهشی |
|
| موضوعات وابسته |
|
| |
- چرخه‌های زیست‌زمین‌شیمیایی
- زیستجغرافیا
- زیست‌کره
- ژئوشیمی