کابینه افغانستان

هنگامی که احمدشاه درانی در سال ۱۷۴۷ میلادی حکومت بر امپراتوری خود را آغاز کرد، نه خود و نه بسیاری از مشاوران نزدیکش هیچ تجربه اداری نداشتند. در نتیجه، او سبک حکومتی مشابه مغولان و صفویان را با ایده اصلی خود مبنی بر حکومت مبتنی بر سلطنت مطلقه برگزید. یک شورای قبیله‌ای نیز در کنار احمد شاه حکومت می‌کرد و به عنوان نوعی کابینه عمل می‌کرد. با این حال، احمد شاه مناصب کابینه خود را موروثی کرده بود، بنابراین برکناری مشاوران بدون ایجاد درگیری دشوار بود. با این حال، نقش آنها عمدتاً صرفاً قانونی بود و وظایف به زیردستان واگذار می‌شد.^[۳]

زمان‌شاه نوه احمدشاه، خواهان وزارت و کابینه‌ای بود که به او و مردمش وفادار باشد، در نتیجه او وزارت قدیمی پدرش تیمورشاه را جایگزین کرد و آنها را با پشتون‌های وفادار و وفادار به خود جایگزین کرد و موقعیت خود را بر تخت سلطنت تقویت کرد.

هنگامی که امیر عبدالرحمن خان در سال ۱۸۸۰ میلادی در کابل به قدرت رسید، اداره مرکزی تنها شامل ده کارمند بود که توسط یک مقام رسمی نظارت می‌شدند. او با استفاده از شاخه نظامی به عنوان یک نهاد نظارتی، یک اداره مدنی تأسیس کرد که به شکلی اصلاح‌شده، امروزه نیز پابرجاست. او نهادهایی را معرفی کرد که پیشگامان وزارتخانه‌های مدرن بودند، مانند «هیئت خزانه‌داری»، «هیئت تجارت»، «اداره دادگستری و پلیس»، «وزارت فواید عامه»، «اداره پست و ارتباطات»، «وزارت آموزش و پرورش» و «وزارت پزشکی». عبدالرحمن خان با وجود حکومت استبدادی خود، یک شورای عالی، شبیه به یک کابینه مدرن، ایجاد کرد.^[۴][۵]

با این حال، این شورا نخست‌وزیر و قدرت واقعی نداشت و فقط در مقام مشورتی خدمت می‌کرد. اعضای آن شامل مقامات عالی‌رتبه‌ای مانند «رئیس دربار (ایشیک آقاسی یا شاهغاسی)»، «مهردار»، «دبیرکل»، «منشی‌های منصوب امیر»، «افسران گارد سلطنتی»، «خزانه‌دار دارایی‌های خصوصی امیر»، «وزیر جنگ»، «دبیران منطقه‌ای»، «رئیس اداره پست»، «فرمانده کل قوا»، «فرمانده سواره نظام»، «کوتوال (معادل وزیر کشور)»، «حسابدار کل»، «سرپرست اسلحه‌خانه» و «روسای هیئت‌های تجارت و آموزش» بودند.^[۶]

در سال ۱۹۱۴ میلادی، مشاوران به امیر حبیب‌الله خان در مورد مسائل مختلف سیاسی مشاوره می‌دادند و نوعی اختیار داشتند.^[۷][۸] با به سلطنت رسیدن امیر امان‌الله خان در ۲۸ فوریه ۱۹۱۹ میلادی، در میان اصلاحات سیاسی متعدد، شورای وزیران به ریاست خود امان‌الله تأسیس شد و اولین کابینه ساختارمند در تاریخ افغانستان را ایجاد کرد.^[۹][۱۰]

دو روز پس از آنکه عنایت‌الله خان تاج و تخت خود را به حبیب‌الله کلکانی واگذار کرد، حاکمان جدید کابینه‌ای تشکیل دادند و وزارت تجارت، ریاست عمومی بهداشت، وزارت دادگستری و همچنین سایر وزارتخانه‌ها را منحل کردند.^[۳۳]

در جریان شورش‌های قبیله‌ای افغانستان در سال‌های ۱۹۴۴ تا ۱۹۴۷، قبیلهٔ شورشی صافی، دولتی رقیب را در استان شرقی با کابینهٔ خود به رهبری پادشاه سلیمی تأسیس کرد. امان‌الملک در سال ۱۹۸۳ در مصاحبه‌ای که توسط دیوید بی. ادواردز (۲۰۱۷) منتشر شد، این مناصب را شرح داد.^[۴۸] از آنجا که این مناصب توسط تاریخ شفاهی حفظ شده‌اند، تاریخ دقیق آنها در دسترس نیست. شورش صافی از حدود ۱۹۴۴ تا حدود ۱۹۴۶ ادامه داشت.

حامد کرزی، پس از پیروزی در دور دوم ریاست جمهوری، در دسامبر ۲۰۰۹، ۲۳ وزیر را برای دولت جدید خود معرفی کرد، اما تنها ۷ نفر از آنها توسط مجلس ملی تأیید شدند. سایر نامزدهایی که کرزی در ابتدا انتخاب کرده بود، توسط اعضای مجلس ملی رد شدند.^[۸۷] کرزی در ۹ ژانویه ۲۰۱۰، فهرست دوم ۱۸ نفره را به مجلس ملی ارائه کرد. یک هفته بعد، محلس ملی دوباره تنها هفت نفر از نامزدها را تأیید کرد.^[۸۸] از آن زمان، بخشی از وزارتخانه‌ها توسط سرپرستانی اداره می‌شوند که مورد تأیید قوه مقننه افغانستان نیستند. ۱۴ وزیر تأیید شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۰ سوگند یاد کردند.^{[۸۹][۹۰][۹۱]} تغییرات عمده‌ای در کابینه زمانی ایجاد شد که مجلس ملی به وزرای پیشنهادی رأی اعتماد داد، به ویژه در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰ که پنج وزیر تأیید شدند و تنها شش وزارتخانه از ۲۵ وزارتخانه با سرپرست باقی ماندند،^[۹۲] ۵ مارس ۲۰۱۲،^[۹۳] ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۲،^[۹۴] ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۳^[۹۵] و ۲۵ دسامبر ۲۰۱۳.^[۹۶]

وقتی اشرف غنی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۴ به عنوان رئیس جمهور جدید افغانستان سوگند یاد کرد، وزرای کابینه کرزی را تا زمان تشکیل دولت وحدت ملی جدید با عبدالله عبدالله به عنوان سرپرست نگه داشت. با این حال، پس از دو ماه در پایان نوامبر ۲۰۱۴، او تمام سرپرستان را با معاونان مربوطه جایگزین کرد تا نشان دهد که به قانون اساسی احترام می‌گذارد، چرا که طبق قانون اساسی، یک وزیر فقط می‌تواند حداکثر دو ماه به عنوان سرپرست در سمت خود باقی بماند. این وزرای جدید کابینه تا زمان تشکیل دولت جدید در فوریه ۲۰۱۵ در سمت خود باقی ماندند.

در روزهای نخست رژیم جدید، نامزدهای آزمایشی کابینه تا اواخر اوت ۲۰۲۱ اعلام شدند،^{[۱۴۹][۱۵۰][۱۵۱]} از جمله سرپرستان وزارت‌های فواید عامه،^[۱۵۲] آب و انرژی، معارف و سرپرست بانک مرکزی و سایر مقامات عالی‌رتبه.^[۱۵۳] هبت‌الله آخندزاده رهبر طالبان، مستقیماً وزرای موقت را منصوب کرد. علاوه بر این، وحید مجروح، وزیر صحت عامه رژیم سابق، پس از همکاری با طالبان تا پایان سپتامبر ۲۰۲۱ در سمت خود باقی ماند.^[۱۵۴]

در ۷ سپتامبر ۲۰۲۱، یک «کابینه موقت» فقط متشکل از مردان توسط هبت‌الله آخوندزاده به ریاست محمدحسن آخوند به عنوان نخست‌وزیر منصوب شد. وزارت امور زنان منحل شد. به دنبال آن سه دور انتصاب مهم دیگر در ۲۱ سپتامبر و ۲۳ نوامبر ۲۰۲۱ صورت گرفت. از جمله این موارد، نامزدی دو نفر از اعضای سابق طالبان به عنوان معاونان وزیر بود.^{[۱۶۵][۱۶۶][۱۶۷][۱۶۷][۱۶۸][۱۶۹][۱۷۰][۱۷۱][۱۷۲][۱۷۳][۱۷۴]}