کشاورزی در ویتنام

توسعه تولیدات کشاورزی ویتنام در سال ۲۰۱۵، دلار آمریکا از سال ۱۹۶۱
کشاورزی در ویتنام با کشاورزان.

سهم کشاورزی از تولید ناخالص داخلی در سال‌های اخیر کاهش یافته و از ۴۲ درصد در سال ۱۹۸۹ به ۲۶ درصد در سال ۱۹۹۹ رسیده است. در سال ۲۰۲۳، کشاورزی و جنگلداری حدود ۱۲ درصد از اقتصاد ویتنام را تشکیل می‌دادند.[۱] با این حال، اشتغال در کشاورزی بسیار بیشتر از سهم کشاورزی از تولید ناخالص داخلی بود؛ در سال ۲۰۰۵، تقریباً ۶۰ درصد از نیروی کار شاغل در کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری مشغول بودند. محصولات کشاورزی ۳۰ درصد از صادرات را در سال ۲۰۰۵ تشکیل می‌دادند. کاهش انحصار دولتی بر صادرات برنج، این کشور را به دومین یا سومین صادرکننده بزرگ برنج در جهان تبدیل کرد. سایر محصولات نقدی عبارتند از قهوه، پنبه، بادام زمینی، کائوچو، نیشکر و چای.[۲]

تاریخچه

تولیدات کشاورزی در ویتنام در سال ۱۹۲۳.

برنامه‌ها و نتایج دولت در دهه ۱۹۷۰

شخم زدن برنج در مای چائو. کشاورزان از روش سنتی کشاورزی با گاومیش استفاده می‌کنند.

تولید کشاورزی، ستون فقرات استراتژی اصلی توسعه ویتنام، پس از اتحاد ملی در سال ۱۹۷۵، سال به سال به‌طور قابل توجهی تغییر می‌کرد. عملکرد بسیار قوی در کشاورزی در سال ۱۹۷۶ ثبت شد - بیش از ۱۰ درصد نسبت به سال ۱۹۷۵. با این حال، تولید در سال‌های ۱۹۷۷ و ۱۹۷۸ به تقریباً ۹۵ درصد از سطح سال ۱۹۷۶ کاهش یافت و تنها در سال ۱۹۷۹ به سطحی بالاتر از سال ۱۹۷۶ رسید.[۳]

تولید محصولات کشاورزی و دامی ویتنام در این دوره، عملکرد کشاورزی را جبران کرد. به عنوان مثال، افزایش ۸ درصدی ارزش تولید دام در سال ۱۹۷۷، کاهش ۸ درصدی ارزش تولید محصولات کشاورزی (عمدتاً در نتیجه کاهش ۱ میلیون تنی برداشت برنج) را جبران کرد. در سال ۱۹۷۸ عکس این اتفاق افتاد؛ کاهش شدید تولید دام در مقابل افزایش قابل توجه تولید غلات قرار گرفت. با این حال، ارزش تولید محصولات کشاورزی در این زمان به‌طور متوسط چهار برابر ارزش تولید دام بود.[۴]

مهم‌ترین مشکل کشاورزی ویتنام، آب و هوای فوق‌العاده نامساعد، از جمله خشکسالی در سال ۱۹۷۷ و طوفان‌های بزرگ و سیل گسترده در سال ۱۹۷۸ بود. خشکسالی، سیستم‌های آبیاری متوسط ویتنام را که در سیل نیز آسیب دیده بودند، تحت فشار قرار داد. علاوه بر این، طبق گزارش‌ها، سیل گله‌های گاو را ۲۰ درصد کاهش داد. میزان این خسارت به‌طور غیرمستقیم در آمار ویتنامی تأیید شد که نشان دهندهٔ ثابت ماندن رشد موجودی دام (به ویژه گاو) بین سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۰ بود. در طول برنامه پنج ساله دوم و به ویژه در اواخر دهه ۱۹۷۰، کودهای شیمیایی، سموم دفع آفات و قطعات ماشین‌آلات کشاورزی کمیاب بودند.[۵]

با وجود این، رکود شدید در بخش کشاورزی در اوایل دوره طرح، تا حد زیادی امید به دستیابی به خودکفایی در تولید مواد غذایی تا سال ۱۹۸۰ را کاهش داد. هدف غلات سال ۱۹۸۰ در نهایت از ۲۱ میلیون تن به ۱۵ میلیون تن کاهش یافت، اما حتی این مقدار نیز دست نیافتنی بود.[۶]

سیاست‌های کشاورزی که از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۰ اعلام شدند، نتایج متفاوتی داشتند. اقدامات عملی که کاشت محصولات غذایی فرعی بیشتر (مانند سیب‌زمینی شیرین، مانیوک، لوبیا و ذرت) را تشویق می‌کرد، منجر به افزایش این محصولات از سطح کمتر از ۱۰ درصد در سال ۱۹۷۵ به سطحی شد که تا اواخر دهه ۱۹۷۰ بیش از ۲۰ درصد از تولید غلات را تشکیل می‌داد. مشوق‌های بهبود یافته برای کشاورزان در سال‌های ۱۹۷۸ و ۱۹۷۹ شامل تلاش برای افزایش دسترسی به کالاهای مصرفی در روستاها و افزایش قیمت‌های خرید دولتی بود. این مشوق‌ها با اتخاذ یک سیستم قراردادی که به دنبال تضمین دسترسی تولیدکنندگان به نهاده‌های کشاورزی در ازای محصولات کشاورزی بود، تقویت شدند. با این حال، ناکارآمدی‌های بوروکراتیک و کمبود منابع کشاورزی مانع از موفقیت کامل شد.[۷]

برنامه‌ای که در اواسط سال ۱۹۷۷ برای تسریع اتحاد شمال و جنوب از طریق اشتراکی کردن کشاورزی جنوب اجرا شد، با مقاومت شدیدی روبرو شد. ظاهراً این برنامه داوطلبانه برای اجرای توسط رهبران محلی طراحی شده بود، اما دهقانان جنوبی عمدتاً مالکان آزاد بودند - نه مستأجر. گذشته از تشکیل تیم‌های تولیدی برای کمک متقابل (ایده‌ای که بلافاصله مورد استقبال قرار گرفت)، آنها در برابر شرکت در هر برنامه اشتراکی که حقوق مالکیت را تضعیف می‌کرد، مقاومت می‌کردند.[۸]

عدم موفقیت در اشتراکی کردن کشاورزی به روش‌های داوطلبانه، برای مدت کوتاهی منجر به اتخاذ اقدامات قهری برای افزایش مشارکت دهقانان شد. با این حال، خیلی زود آشکار شد که چنین روش‌های خشنی نتیجهٔ معکوس دارند. کمبود فزایندهٔ مواد غذایی و تشدید نگرانی‌های امنیتی در اواخر سال ۱۹۷۸ و ۱۹۷۹ باعث شد که رهبری بار دیگر کنترل خود را بر کشاورزی جنوب کاهش دهد.[۹]

ویتنام شمالی

در شمال، تشکیل تعاونی‌ها در سال‌های ۱۹۵۹ و ۱۹۶۰ آغاز شده بود و تا سال ۱۹۶۵ حدود ۹۰ درصد از خانوارهای دهقانی در تعاونی‌ها سازماندهی شده بودند. تا سال ۱۹۷۵ بیش از ۹۶ درصد از خانوارهای دهقانی متعلق به تعاونی‌ها به عنوان اعضای «تعاونی‌های سطح بالا» طبقه‌بندی می‌شدند، به این معنی که کشاورزان در ازای درآمد، زمین، ابزار، حیوانات و نیروی کار خود را ارائه می‌دادند.[۱۰]

بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۰، سیاست‌های کشاورزی در شمال توسط ادارات منطقه‌ای تازه تأسیس دولتی به منظور بهبود کنترل مرکزی بر تصمیمات کاشت و کار مزرعه اجرا می‌شد. اجرای سهل‌انگارانه سیاست‌های کشاورزی دولتی که در طول سال‌های جنگ اتخاذ شده بود، جای خود را به سخت‌گیری بیشتری داد که انعطاف‌پذیری اعضای تعاونی را برای انجام وظایف مختلف کاهش داد. در نتیجه، بهره‌وری نیروی کار کاهش یافت. مطالعه‌ای توسط یک ویتنامی خارج از کشور که ده تعاونی برنج‌کاری را بررسی کرد، نشان داد که با وجود افزایش نیروی کار و سطح زیر کشت در سال‌های ۱۹۷۵، ۱۹۷۶ و ۱۹۷۷، تولید کاهش یافته در حالی که هزینه‌ها در مقایسه با تولید و هزینه‌های سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۴ افزایش یافته است. اگرچه این مطالعه آب و هوا و سایر متغیرها را در نظر نگرفته بود، اما یافته‌ها با نتیجه‌گیری‌های محققانی که اثرات اشتراکی‌سازی را در سایر کشورها مطالعه کرده‌اند، مطابقت داشت. علاوه بر این، این مطالعه توجه را به عملکرد ضعیف کشاورزی شمال به عنوان دلیلی برای مشکل مداوم غذا در ویتنام جلب کرد.[۱۱]

سرمایه‌گذاری دولتی در کشاورزی تحت برنامه پنج ساله سوم همچنان پایین بود و این بخش در طول دوره برنامه و همچنین در سال‌های ۱۹۸۶ و ۱۹۸۷ به شدت با مشکل مواجه بود. تنها افزایش ناچیز ۵ درصدی غلات غذایی سالانه ایجاد شد. اگرچه این میزان برای پیشی گرفتن از نرخ رشد سالانه ۲٫۳ درصدی جمعیت در دهه ۱۹۸۰ کافی بود، اما برای افزایش متوسط مصرف سرانه مواد غذایی سالانه بسیار بالاتر از سطح معیشت رسمی ۳۰۰ کیلوگرم، ناکافی بود. یک منبع رسمی ویتنامی در سال ۱۹۸۶ تخمین زد که خانواده‌های کشاورز تا ۸۰ درصد از درآمد خود را به نیازهای غذایی خود اختصاص می‌دهند.[۱۲]

در پایان برنامه پنج ساله سوم، بازده کشاورزی کمتر از حد لازم برای اختصاص منابع به حمایت از توسعه صنعتی بود. در سال ۱۹۸۶، کشاورزی هنوز حدود ۴۴ درصد از درآمد ملی را تشکیل می‌داد (این رقم برای کشورهای توسعه‌یافته نزدیک به ۱۰ درصد است). بخش کشاورزی همچنین حدود ۶۶ درصد از نیروی کار را اشغال کرده بود - درصدی بالاتر از سال‌های ۱۹۷۶ و ۱۹۸۰. بدتر از آن، میزان تولید به ازای هر کارگر کشاورزی در طول دوره برنامه کاهش یافته بود و حتی از میزان تولید به ازای هر کارگر در صنعت نیز عقب‌تر بود. در سال ۱۹۸۰، برای تولید درآمد ملی به اندازه یک کارگر صنعتی یا ساختمانی، به بیش از سه کارگر کشاورزی نیاز بود. تا سال ۱۹۸۵، یک کارگر صنعتی بیش از شش برابر یک کارگر کشاورزی تولید می‌کرد.[۱۳]

پس از ۱۹۸۶

در دسامبر ۱۹۸۶، وو وان کییت، نایب رئیس شورای وزیران و عضو دفتر سیاسی، در سخنرانی خود در دوازدهمین جلسه مجلس ملی هفتم، اکثر مشکلات عمده کشاورزی ویتنام را برجسته کرد. او ضمن اشاره به دستاوردهای شیلات و جنگلداری، خاطرنشان کرد که تقریباً تمام زیربخش‌های کشاورزی - که ۸۰ درصد بخش کشاورزی را تشکیل می‌دهند - در دستیابی به اهداف برنامه برای سال ۱۹۸۶ شکست خورده‌اند. کییت، سازمان‌های دولتی مانند شورای وزیران، کمیسیون برنامه‌ریزی دولتی و وزارت تجارت خارجی را به دلیل عدم تضمین «شرایط مادی» مناسب (عمدتاً مقادیر کافی کودهای شیمیایی و آفت‌کش‌ها) برای رشد تولید کشاورزی سرزنش کرد. کییت همچنین سیستم قیمت‌گذاری دولتی را به دلیل تولید ناکافی «محصولات صنعتی» کلیدی که ویتنام صادر می‌کرد، از جمله کنف، شکر، بادام زمینی، قهوه، چای و کائوچو، سرزنش کرد. سطح تولید محصولات غذایی فرعی مانند سیب‌زمینی شیرین، ذرت و مانیوک، برای چندین سال، هم در رابطه با اهداف برنامه و هم در تولید واقعی، رو به کاهش بوده است. در مقابل، طبق گزارش دولت، تولید دام، شامل گاو، طیور، گاومیش و خوک، علیرغم قیمت‌های ناپایدار و کمبود خوراک دام دولتی، به رشد خود ادامه داده و به اهداف تعیین‌شده رسیده یا از آنها فراتر رفته است.

ناظران خارجی موافق بودند که مشکلات ذکر شده در سخنرانی کی‌یت به دلیل پیچیدگی سیستم قیمت‌گذاری، که شامل چندین سطح قیمت ثابت برای خریدهای دولتی سهمیه‌ای و بالاتر از سهمیه و همچنین قیمت‌های بالاتر بازار آزاد بود، تشدید شده است. برکناری رهبران ارتدکس‌تر، ظهور اصلاح‌طلبان میانه‌رو مانند کی‌یت به سمت‌های بالای حزبی و دولتی در ششمین کنگره ملی حزب و تغییرات کابینه در اوایل سال ۱۹۸۷، به نظر می‌رسید که نشان می‌دهد سیستم قیمت‌گذاری اصلاح خواهد شد، اگرچه هیچ تغییری در ساختار اساسی بازارهای تحت کنترل دولت یا تنش در سیستم بازارهای چندگانه مشهود نبود.

در ۵ آوریل ۱۹۸۸، دبیرکل نگوین ون لین قطعنامه شماره 10-NQ/TW (خوان ۱۰) را در مورد مدیریت اقتصاد کشاورزی صادر کرد. ۳۶ خوان ۱۰ خانوارها را به عنوان واحدهای اقتصادی مستقل به رسمیت شناخت و برای کشاورزان امکان داشتن قطعات زمین، حقوق استفاده از زمین و قراردادهای بلندمدت را فراهم کرد:[۱۴] سپس قانون خوان ۱۰ مبنای سایر مقررات حاکم بر استفاده پایدار و بلندمدت از زمین برای کشاورزان، از جمله قانون زمین مصوب ۱۹۹۳، قرار گرفت:[۱۵]

در سال ۱۹۸۹، سهمیه‌های اجباری خرید محصولات کشاورزی لغو شد. ۳۶

تولید و تجارت

رتبه ویتنام در تولیدات کشاورزی[۱۶] (داده‌ها در سال ۲۰۱۶)
نام محصول رتبه جهانی
دانه فلفل سیاه ۱
بادام هندی ۱
قهوه ۲
نارگیل ۶
برنج، شالیزار ۵
لاستیک ۳
سیب زمینی شیرین ۱۰
چای ۶

در ویتنام، کشاورزی، جنگلداری و شیلات بخش‌های مهم اقتصاد هستند که در سال ۲۰۰۹، ۲۱ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دادند.[۱۷] ویتنام به دلیل فراوانی عوامل به نفع محصولات تولیدی مانند زمین‌های زراعی، پوشش جنگلی، مناطق دریایی، آب و هوای گرمسیری و نیروی کار (در دسترس بودن و هزینه)، از مزایای نسبی خاصی در کشاورزی و جنگلداری برخوردار است.

در سال ۱۹۸۶، سیاست کشاورزی دولت ویتنام از یک سیستم برنامه‌ریزی متمرکز و خودکفا به یک سیستم باز و بازار محور تغییر یافت. در بسته اصلاحات، مهم‌ترین اجزا عبارتند از اصلاحات ارضی، اصلاحات تجاری و توسعه ابزارهای سیاستی برای کمک به تولید کشاورزی به‌طور کلی. تجارت محصولات کشاورزی در داخل و خارج آزاد شده است.[۱۸] از آن زمان، ویتنام به‌طور چشمگیری از کشوری که پس از جنگ به شدت تحت تأثیر گرسنگی قرار داشت، به یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان مواد غذایی در جهان تبدیل شد.[۱۹]

در آغاز دهه ۱۹۸۰، ویتنام از یک واردکننده به یک صادرکننده خالص محصولات کشاورزی تبدیل شد. به دلیل آزادسازی تجارت و اصلاحات کشاورزی در ویتنام، ارزش صادرات در بخش کشاورزی چند برابر افزایش یافت و کالاهای اصلی صادراتی شامل برنج، قهوه، فلفل و بادام هندی، و همچنین لاستیک، چای، بادام زمینی، سویا، میوه و سبزیجات و گوشت خوک بودند.[۱۸]

تولید ویتنام، در سال ۲۰۱۸:

  • ۴۴٫۰ میلیون تن برنج (پنجمین تولیدکننده بزرگ جهان، پس از چین، هند، اندونزی و بنگلادش)؛
  • ۱۷٫۹ میلیون تن نیشکر (شانزدهمین تولیدکننده بزرگ جهان)؛
  • ۱۴٫۸ میلیون تن سبزیجات؛
  • ۹٫۸ میلیون تن کاساوا (هفتمین تولیدکننده بزرگ جهان)؛
  • ۴٫۸ میلیون تن ذرت؛
  • ۲٫۶ میلیون تن بادام هندی (بزرگ‌ترین تولیدکننده در جهان)، گزارش حقوق بشر بادام هندی خونین؛[۲۰]
  • ۲٫۰ میلیون تن موز (بیستمین تولیدکننده بزرگ جهان)؛
  • ۱٫۶ میلیون تن قهوه (دومین تولیدکننده بزرگ جهان، تنها پس از برزیل)؛
  • ۱٫۵ میلیون تن نارگیل (ششمین تولیدکننده بزرگ جهان)؛
  • ۱٫۳ میلیون تن سیب‌زمینی شیرین (نهمین تولیدکننده بزرگ جهان)؛
  • ۱٫۲ میلیون تن هندوانه؛
  • ۱٫۱ میلیون تن لاستیک طبیعی (سومین تولیدکننده بزرگ جهان، پس از تایلند و اندونزی)؛
  • ۸۵۲ هزار تن پرتقال (هجدهمین تولیدکننده بزرگ جهان)؛
  • ۷۷۹ هزار تن انبه (شامل منگوستین و گواوا)؛
  • ۶۵۴ هزار تن آناناس (دوازدهمین تولیدکننده بزرگ جهان)؛
  • ۲۷۰ هزار تن چای (ششمین تولیدکننده بزرگ جهان).

علاوه بر تولیدات کوچکتر سایر محصولات کشاورزی.

منابع

  1. ↑ "Vietnam: GDP contribution of agriculture, forestry and fishing sector 2023". Statista (به انگلیسی).
  2. ↑ "Vietnam: GDP contribution of agriculture, forestry and fishing sector 2023". Statista.
  3. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  4. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  5. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  6. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  7. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  8. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  9. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  10. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  11. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  12. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  13. ↑ Vietnam country study. Library of Congress Federal Research Division (December 1987). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  14. ↑ Mesa-Lago, Carmelo (2025). Comparing Socialist Approaches: Economics and Social Security in Cuba, China, and Vietnam. Pitt Latin American Series. Pittsburgh, PA: University of Pittsburgh Press. ISBN 9780822948476.
  15. ↑ Mesa-Lago, Carmelo (2025). Comparing Socialist Approaches: Economics and Social Security in Cuba, China, and Vietnam. Pitt Latin American Series. Pittsburgh, PA: University of Pittsburgh Press. ISBN 9780822948476.
  16. ↑ "Crop statistics". Food And Agriculture Organization of the United Nations: Statistical Division (FAOSTAT). 2018. Retrieved 1 October 2018.
  17. ↑ "Viet Nam and FAO Achievements and success stories" (PDF). Food And Agriculture Organization of the United Nations. May 2011. Retrieved 1 October 2018.
  18. 1 2 "Agricultural policies in Vietnam: producer support estimates, 1986-2002". International Food Policy Research Institute. December 2004. Retrieved 1 October 2018. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «IFPRI» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  19. ↑ "Overview of Agricultural Policies in Vietnam". Food and Fertilizer Technology Center for the Asian and Pacific Region. 13 February 2014. Retrieved 1 October 2018.
  20. ↑ Marshall, Andrew (6 September 2011). "From Vietnam's Forced-Labor Camps: 'Blood Cashews'". Time.

منابع

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.