کلان‌زبان

کلان‌زبان (به انگلیسی: macrolanguage) یک سازوکار نگهداری کتاب برای کدهای بین‌المللی زبان ایزو ۶۳۹ است. کلان‌زبان‌ها برای کمک به نگاشت میان مجموعه‌های مختلف کدهای زبان ایزو ایجاد شده‌اند. کلان‌زبان در بر گیرنده گونه‌های زبانی مرزی است که می‌توان آن‌ها را هم به عنوان گویش‌های متفاوتی از یک زبان و هم به عنوان زبان‌های بسیار نزدیک به هم (زنجیره گویشی) تلقی کرد. این همچنین ممکن است شرایطی را دربر گیرد که گونه‌های متفاوت زبانی بر اساس ملاحظات قومی، فرهنگی و سیاسی، یک گونه زبانی محسوب شوند. با این حال این روش دسته‌بندی به‌طور یکسان اعمال نمی‌شود.

برای نمونه چینی کلان‌زبانی است که زبان‌های بسیاری را در بر می‌گیرد که اغلب نسبت به یکدیگر دارای فهم متقابل نیستند اما زبان‌های «آلمانی معیار»، «آلمانی بایرنی» و سایر زبان‌های آلمانی مرتبط که دارای فهم متقابل هستند، یک کلان‌زبان را تشکیل نمی‌دهند. نمونه‌های دیگر شامل فارسی تاجیکی که بخشی از کلان‌زبان فارسی نیست و اردو و هندی که با وجود درک متقابل بالا کلان‌زبانی را تشکیل نمی‌دهند، هستند. حتی گویش‌های هندی در این سامانه به عنوان زبان‌های مجزایی ثبت شده‌اند. اساساً، ایزو ۶۳۹-۲ و ایزو ۶۳۹-۳ از معیارهای متفاوتی برای تقسیم گونه‌های زبان به چند زبان استفاده می‌کنند، ۶۳۹–۲ بیشتر از سامانه‌های نوشتاری و ادبیات مشترک استفاده می‌کند در حالی که ۶۳۹–۳ بر درک متقابل و واژگان مشترک تمرکز دارد. کلان‌زبان‌ها در مجموعه کد ایزو ۶۳۹–۳ وجود دارند تا نگاشت میان دو مجموعه آسان‌تر شود.

این جدول فقط شامل داده‌های رسمی از اینجا است.

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «ISO 639 macrolanguage». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱ سپتامبر ۲۰۲۱.

• ISO 639-3 Macrolanguage Mappings