گاه‌شمار پزشکی و فناوری پزشکی

این یک گاه‌شماری از تاریخ پزشکی و فناوری پزشکی است.[الف]

دوران باستان

  • حدود ۱۲۰۰۰ پیش از میلاد – قدیمی‌ترین نمونه شناخته‌شده از دستکاری پوسیدگی دندان در یک انسان دوره پارینه‌سنگی در شمال ایتالیا کشف شد.[۱]
  • ۷۳۰۰ - ۶۲۰۰ پیش از میلاد – نخستین شواهد از مته‌کاری جمجمه، با نشانه‌هایی از بهبودی که حاکی از زنده ماندن بیمار است، در جمجمه‌ای در اوکراین شناسایی شد.[۲]
  • ۳۳۵۰ - ۳۱۰۵ پیش از میلاد – اوتسی مرد یخی، در حالی که به عفونت انگلی کرم شلاقی مبتلا بود درگذشت. او به همراه خود قارچ توس (Piptoporus betulinus) داشت که حاوی رزین‌های سمی علیه کرم شلاقی است و باعث اسهال می‌شود. این قارچ احتمالاً به عنوان داروی ضدکرم استفاده می‌شده است.[۳]
  • ۳۰۰۰ پیش از میلاد – ریشه‌های آیورودا به حدود ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد.[۴]
  • حدود ۲۶۰۰ پیش از میلاد – ایمحوتپ کاهن-پزشک که بعدها به عنوان خدای پزشکی مصر باستان پرستش شد.[۵]
  • ۲۵۰۰ پیش از میلاد – کتیبه‌های مصری از «ایری» به عنوان چشم‌پزشک کاخ، پزشک شکم کاخ، نگهبان روده‌های سلطنتی و کسی که داروی مهمی تهیه می‌کند و مایعات درونی بدن را می‌شناسد یاد کرده‌اند.
  • ۱۹۰۰–۱۶۰۰ پیش از میلاد – لوح‌های گلی به زبان اکدی درباره پزشکی که عمدتاً به صورت کپی‌هایی از کتابخانه آشوربانی‌پال در نینوا باقی مانده‌اند.
  • ۱۸۰۰ پیش از میلاد – قانون حمورابی دستمزد جراحان و مجازات‌های قصور پزشکی را تعیین کرد.
  • ۱۸۰۰ پیش از میلاد – پاپیروس زنانه کاهون
  • ۱۶۰۰ پیش از میلاد – پاپیروس هرست، مدفوع‌درمانی و جادو.
  • ۱۵۵۱ پیش از میلاد – پاپیروس ابرس، مدفوع‌درمانی و جادو.
  • ۱۵۰۰ پیش از میلاد – استفاده از زعفران به عنوان دارو در جزیره اژه‌ای ترا در یونان باستان.
  • ۱۵۰۰ پیش از میلاد – پاپیروس ادوین اسمیت، یک متن پزشکی مصری و قدیمی‌ترین رساله شناخته‌شده جراحی (بدون جراحی واقعی) و بدون جادو.
  • ۱۳۰۰ پیش از میلاد – پاپیروس بروگش و پاپیروس پزشکی لندن
  • ۱۲۵۰ پیش از میلاد – آسکلپیوس
  • قرن نهم پیش از میلاد – هزیود یک مفهوم هستی‌شناختی از بیماری را از طریق اسطوره پاندورا گزارش داد. بیماری "حیات" خاص خود را دارد اما منشأ آن الهی است.[۶]
  • قرن هشتم پیش از میلاد – هومر روایت می‌کند که پولیدامنا نیروهای یونانی محاصره‌کننده تروآ را با داروهای شفابخش یاری می‌داد. هومر همچنین به جراحی در میدان جنگ اشاره می‌کند، آنگاه که ایدومنیوس پس از زخمی شدن ماخائون به نستور می‌گوید: «یک جراح که بتواند تیری را بیرون بکشد و زخم را با پمادهایش التیام بخشد، به اندازه یک هنگ ارزش دارد.»
  • ۷۰۰ پیش از میلاد – دانشکده پزشکی کنیدوس؛ و همچنین دانشکده‌ای در کوس
  • ۵۰۰ پیش از میلاد – داریوش یکم هخامنشی دستور بازسازی "خانه حیات" را صادر کرد (اولین سند ثبت شده از یک دانشکده پزشکی بسیار قدیمی‌تر).: 47 
  • ۵۰۰ پیش از میلاد – بیان چیو به عنوان اولین پزشک شناخته‌شده در استفاده از طب سوزنی و تشخیص از طریق نبض تبدیل شد.
  • ۵۰۰ پیش از میلاد – انتشار کتاب سوشروتا سامهیتا، که چارچوب طب آیورودا را بنا نهاد و برای نخستین بار بسیاری از روش‌های جراحی نظیر سنگ‌شکنی، جراحی پلاستیک بینی با فلپ پیشانی (رینوپلاستی)، جراحی پلاستیک گوش (اتوپلاستی) و غیره را معرفی کرد.
  • حدود ۴۹۰ – ۴۳۰ پیش از میلاد – امپدوکلس و نظریه عناصر چهارگانه.
  • ۵۰۰ پیش از میلاد – استفاده از قرص‌ها آغاز شد. آنها احتمالاً ابداع شدند تا مقادیر مشخصی از ماده دارویی به بیمار داده شود.
  • ۵۱۰–۴۳۰ پیش از میلاد – آلکمیون کروتون و تشریح علمی آناتومیک. او اعصاب بینایی و مغز را مطالعه کرد و استدلال کرد که مغز جایگاه حواس و هوش است. او وریدها را از شریان‌ها متمایز کرد و درک اولیه‌ای از گردش خون داشت. محققان مدرن او را به عناوین مختلفی از جمله "پدر آناتومی"، "پدر فیزیولوژی"، "پدر جنین‌شناسی"، "پدر روان‌شناسی"، "خالق روان‌پزشکی"، "بنیانگذار زنان و زایمان" و خود "پدر پزشکی" توصیف کرده‌اند.[۷] گرچه شواهد کمی برای اثبات همه این ادعاها وجود دارد، اما با این حال او شخصیت مهمی است.[۸][۹]
  • حدود ۴۲۵ پیش از میلاد – دیوژن آپولونیایی
  • حدود ۴۸۴ – ۴۲۵ پیش از میلاد – هرودوت به ما می‌گوید پزشکان مصری متخصص بودند: «پزشکی در میان آنها بر اساس تقسیم کار انجام می‌شود؛ هر پزشک تنها یک بیماری را درمان می‌کند و نه بیشتر. به این ترتیب، کشور مملو از پزشکان است؛ برخی بیماری‌های چشم، برخی بیماری‌های سر، برخی دندان، برخی روده‌ها، و برخی دیگر بیماری‌های داخلی نامشخص را درمان می‌کنند.»[۱۰]
  • ۴۹۶ – ۴۰۵ پیش از میلاد – سوفوکل: «پزشک دانا آن نیست که بر دردهایی که باید با بریدن درمان شوند، اوراد بخواند.»[۱۱]
  • ۴۲۰ پیش از میلاد – بقراط کوسی ادعا می‌کند که بیماری‌ها علل طبیعی دارند و سوگندنامه بقراط را مطرح می‌کند. منشأ پزشکی منطقی و علمی.

پزشکی پس از بقراط

  • حدود ۴۰۰ پیش از میلاد – ۱ پیش از میلاد – کتاب هوانگدی نیجینگ (کلاسیک طب داخلی امپراتور زرد) منتشر شد و چارچوب طب سنتی چینی را پی‌ریزی کرد.
  • قرن چهارم پیش از میلاد – فیلیستیون لوکری. پراگزاگوراس تفاوت وریدها و شریان‌ها را تشخیص داده و نشان داد که فقط شریان‌ها نبض دارند.[۱۲]
  • ۳۷۵–۲۹۵ پیش از میلاد – دیوکلس کاریستوسی[۱۳]
  • ۳۵۴ پیش از میلاد – کریتوبولوس کوسی، تیری را از چشم فیلیپ دوم مقدونی بیرون کشید و از دست رفتن کره چشم را بدون تغییر شکل شدید صورت درمان کرد.[۱۴]
  • قرن سوم پیش از میلاد – فیلینوس کوسی بنیانگذار مکتب تجربه‌گرایی در پزشکی شد. هروفیلوس و اراسیستراتوس تشریح انسانی زنده و مرده (آندروتومی) انجام دادند.
  • ۲۸۰ پیش از میلاد – هروفیلوس به تشریح انسان پرداخت، سیستم عصبی را مطالعه کرد، تفاوت اعصاب حسی و حرکتی و مغز را مشخص ساخت، و در زمینه آناتومی چشم و اصطلاحات پزشکی مانند "شبکیه" (retina) قدم برداشت.
  • ۲۷۰ میلادی – هوانگفو می کتاب Zhēnjiǔ jiǎyǐ jīng (چکیده طب سوزنی) را نوشت، که نخستین کتاب درسی با تمرکز صرف بر طب سوزنی بود.
  • ۲۵۰ پیش از میلاد – اراسیستراتوس مغز را مطالعه کرد و بین مخ و مخچه تفاوت قائل شد. وی به فیزیولوژی مغز، قلب و چشم و همچنین دستگاه عروقی، عصبی، تنفسی و تولید مثل پرداخت.
  • ۲۱۹ میلادی – ژانگ ژونگجینگ کتاب شانگ هان لون (رساله‌ای بر آسیب‌های ناشی از بیماری سرماخوردگی) را منتشر کرد.
  • ۲۰۰ پیش از میلاد – کتاب چراکا سامهیتا از یک رویکرد منطقی برای یافتن علل و درمان بیماری بهره می‌برد و از روش‌های عینی برای معاینات بالینی استفاده می‌کند.
  • ۱۲۴ – ۴۴ پیش از میلاد – آسکلپیادس بیتینیایی
  • ۱۱۶ – ۲۷ پیش از میلاد – مارکوس ترنتیوس وارو، نظریه اولیه و پروتوتایپ میکروبی بیماری‌ها را بیان کرد.[۱۵]
  • قرن اول میلادی – روفوس افسوسی؛ مارسلینوس پزشک قرن اول میلادی؛ نومیسیانوس
  • ۲۳ – ۷۹ میلادی – پلینی بزرگ کتاب تاریخ طبیعی را نگاشت.
  • حدود ۲۵ پیش از میلاد – حدود ۵۰ میلادی – آئولوس کورنلیوس سلسوس دانشنامه پزشکی نگاشت.[۱۶]
  • ۵۰ – ۷۰ میلادی – پدانیوس دیوسکوریدس کتاب ماتریا مدیکا (De Materia Medica) را نوشت – پیش‌درآمدی بر دارونامه‌های مدرن که تا حدود ۱۶۰۰ سال مورد استفاده بود.
  • قرن دوم میلادی – آرتائوس کاپادوکیایی
  • ۹۸ – ۱۳۸ میلادی – سورانوس افسوسی[۱۷]
  • ۱۲۹ – ۲۱۶ میلادی – جالینوس – پزشکی بالینی مبتنی بر مشاهده و تجربه را ارتقا داد. سیستم جامع و یکپارچه‌ای که او ارائه داد، در قالب یک فلسفه پزشکی کامل تا پایان قرون وسطی و آغاز دوران مدرن بر پزشکی مسلط بود.

پس از جالینوس، از سال ۲۰۰ میلادی

  • پیش از ۲۱۰ میلادی – فابولا، نویسنده پزشکی.[۱۸]
  • درگذشت ۲۶۰ میلادی – گارگیلیوس مارتیالیس، کتابچه راهنمای کوتاه لاتین در مورد داروهای گیاهی و میوه‌ها.
  • قرن ششم میلادی – تأسیس دانشگاه و بیمارستان گندی‌شاپور (جندی‌شاپور) در ایران باستان (توسط شاهان ساسانی از جمله شاپور یکم و خسرو انوشیروان) که به مهم‌ترین مرکز پزشکی دوران باستان متأخر تبدیل شد و در آن دانشمندان ایرانی، هندی و یونانی با هم به تبادل علمی پرداختند.
  • قرن چهارم میلادی – مگنوس نیسیبیسی، پزشک اسکندرانی و استاد، کتابی در مورد ادرار نوشت.
  • ۳۲۵ – ۴۰۰ میلادی – اوریباسیوس، دانشنامه ۷۰ جلدی.[۱۹]
  • ۳۶۲ میلادی – یولیانوس دستور ساخت استراحتگاه‌هایی (xenones) را به تقلید از مؤسسات خیریه مسیحی صادر کرد (پیش‌درآمد بیمارستان‌ها).
  • ۳۶۹ میلادی – باسیلیوس قیصریه در قیصریه مارتیما در منطقه کاپادوکیه نهادی (بیمارستان) به نام باسیلیوس تأسیس کرد که دارای چندین ساختمان برای بیماران، پرستاران، پزشکان، کارگاه‌ها و مدارس بود.
  • ۳۷۵ میلادی – افرم سوری یک بیمارستان در ادسا افتتاح کرد. آنها برای بیماران، نوزادان سرراهی، یتیمان، فقرا، زائران سالخورده و ناتوان نهادهای مختلف تخصصی ایجاد کردند.
  • ۴۰۰ میلادی – اولین بیمارستان در مسیحیت لاتین توسط فابیولای قدیس در رم تأسیس شد.
  • ۴۲۰ میلادی – کائلیوس اورلیانوس، پزشکی از سکا ونریا (الکاف، تونس) کتابچه راهنمای بیماری‌های حاد و مزمن را به زبان لاتین نوشت.
  • ۴۴۷ میلادی – کاسیوس فلیکس از سیرتا (قسنطینه، الجزایر)، کتابچه راهنمای پزشکی را بر اساس منابع یونانی و پیرو روش‌گرایی و جالینوس به زبان لاتین نگاشت.
  • ۴۸۰ – ۵۴۷ میلادی – بندیکت نورسیایی، بنیانگذار "طب رهبانی".[۲۰]
  • ۴۸۴ – ۵۹۰ میلادی – فلاویوس مگنوس اورلیوس کاسیودوروس[۲۱]
  • حدود ۵۱۱ – ۵۳۴ میلادی – آنتیموس یونانی[۲۲]
  • ۵۳۶ میلادی – سرجیوس راس‌العینی (درگذشت ۵۳۶) – الهی‌دان و پزشک مسیحی که ۳۲ اثر جالینوس را به زبان سریانی ترجمه کرد و رساله‌های پزشکی از خود به جای گذاشت.
  • ۵۲۵ – ۶۰۵ میلادی – اسکندر ترالسی[۲۳]
  • ۵۰۰ – ۵۵۰ میلادی – آئتیوس آمیدایی، دانشنامه ۴ کتابی، که هر کدام به ۴ بخش تقسیم شده است.
  • نیمه دوم قرن ششم – ساخت زنودوکیون‌ها/بیمارستان‌ها توسط نستوریان تحت حکومت ساسانیان، که بعدها به "بیمارستان اسلامی" توسعه یافت و در آن فعالیت‌های غیردینی و آموزه‌های جالینوس ترکیب می‌شدند.[۲۴]
  • ۵۵۰ – ۶۳۰ میلادی – استفانوس آتن[۲۵]
  • ۵۶۰ – ۶۳۶ میلادی – ایزیدور سویل
  • حدود ۶۲۰ میلادی – آرون اسکندرانی پزشک به زبان سریانی ۳۰ کتاب در زمینه پزشکی نوشت که "پاندکتس" نامیده می‌شود. او اولین نویسنده در دوران باستان است که به بیماری‌های آبله و سرخک اشاره کرده است.[۲۶] این اثر توسط ماسرجویه (پزشک یهودی ایرانی) در حدود سال ۶۸۳ میلادی به زبان عربی ترجمه شد.
  • حدود ۶۳۰ میلادی – پل ایجینایی، دانشنامه‌ای ۷ جلدی با جزئیات بسیار دقیق در زمینه جراحی نوشت که بعدها مورد استفاده ابوالقاسم زهراوی قرار گرفت.[۲۷][۲۸]
  • ۷۹۰ – ۸۶۹ میلادی – لئوی ریاضیدان که با عنوان لئوی فیلسوف نیز شناخته می‌شود، کتاب "چکیده پزشکی" را نوشت.
  • حدود ۸۰۰ – ۸۷۳ میلادی – الکندی (دانشمند و فیلسوف مسلمان عرب) کتاب رساله فی مراتب الادویه را به نگارش درآورد.
  • ۸۲۰ میلادی – تأسیس بیمارستان بندیکتی، که بعدها مدرسه پزشکی سالرنو در پیرامون آن شکل گرفت.
  • درگذشت ۸۵۷ میلادی – یوحنا بن ماسویه (پزشک مسیحی سریانی/ایرانی).[۲۹]
  • حدود ۸۳۰ – ۸۷۰ میلادی – حنین بن اسحاق، پزشک مسیحی سریانی‌زبان که زبان‌های یونانی و عربی نیز می‌دانست. او مترجم و نویسنده چندین رساله پزشکی بود.
  • حدود ۸۳۸ – ۸۷۰ میلادی – علی بن سهل ربن طبری (پزشک و دانشمند ایرانی مسلمان)، دانشنامه پزشکی فردوس الحکمه را به زبان عربی نوشت.[۳۰]
  • حدود ۹۱۰ میلادی – اسحاق بن حنین
  • قرن نهم میلادی – یحیی بن سرافیون، پزشک سریانی.
  • حدود ۸۶۵ – ۹۲۵ میلادی – محمد زکریای رازی (Rhazes، پزشک، فیلسوف و شیمیدان نامدار ایرانی مسلمان)، پایه‌گذار طب اطفال،[۳۱] و نخستین کسی که در کتاب الحاوی تفاوت روشنی میان آبله و سرخک قائل شد.
  • درگذشت ۹۵۵ میلادی – اسحاق بن سلیمان اسرائیلی، پزشک یهودی متولد مصر.
  • ۹۱۳ – ۹۸۲ میلادی – شبتای دونولو، که ادعا می‌شود از پایه‌گذاران اصلی مدرسه سالرنو بوده و آثار خود را به زبان عبری می‌نوشت.[۳۲]
  • حدود ۹۸۲ – ۹۹۴ میلادی – علی بن عباس مجوسی اهوازی (Haly Abbas، پزشک برجسته ایرانی مسلمان)، نویسنده کتاب کامل الصناعة الطبیة.
  • حدود ۱۰۰۰ میلادی – ابوریحان بیرونی (دانشمند و حکیم بزرگ ایرانی مسلمان)، کتاب الصیدنه فی الطب را در زمینه داروشناسی و گیاه پزشکی تألیف کرد.
  • ۱۰۰۰ میلادی – ابوالقاسم زهراوی (پزشک مسلمان اندلسی، ۹۳۶–۱۰۱۸ میلادی)، پیشگام در جراحی، نگارنده کتاب التصریف و مخترع ابزارهای جراحی گوناگون.
  • حدود ۱۰۲۱ میلادی – ابن هیثم (دانشمند و فیزیکدان مسلمان)، کتاب المناظر (کتاب اپتیک) را نوشت که به پایه‌ای برای درک نوین از بینایی و پیشرفت چشم‌پزشکی بدل شد.
  • حدود ۱۰۳۰ میلادی – ابن سینا (Avicenna، پزشک و فیلسوف نامدار ایرانی مسلمان)، کتاب قانون در طب را به نگارش درآورد. این کتاب تا قرن هجدهم به عنوان کتاب مرجع استاندارد در دانشگاه‌های مسلمان و اروپایی استفاده می‌شد.
  • درگذشت ۱۰۷۵ میلادی – ابن بطلان بغدادی، پزشک مسیحی اهل بغداد، کتاب تقویم‌الصحه (Tacuinum sanitatis) را که اصل عربی آن و بیشتر نسخه‌های لاتینش در قالب جدول‌بندی است به نگارش درآورد.
  • ۱۰۱۸ – ۱۰۸۷ میلادی – میکائیل پسلوس، راهب، نویسنده، فیلسوف، سیاستمدار و مورخ بیزانسی که چندین کتاب در زمینه پزشکی به نگارش درآورد.
  • حدود ۱۰۷۱ – ۱۰۷۸ میلادی – سیمئون ست، محقق یهودی-بیزانسی قرن یازدهم که آثار عربی را به یونانی ترجمه کرد.
  • ۱۰۸۴ میلادی – اولین بیمارستان مستند در انگلستان، در کانتربری تأسیس شد.
  • درگذشت ۱۰۸۷ میلادی – کستانتین آفریقایی
  • ۱۰۸۳ – ۱۱۵۳ میلادی – آنا کومننه
  • ۱۰۹۵ میلادی – فرقه آنتونین‌ها (Congregation of the Antonines) برای درمان قربانیان "آتش قدیس آنتونی" که یک بیماری پوستی بود تأسیس شد.
  • اواخر قرن ۱۱ یا اوایل قرن ۱۲ میلادی – تروتولا[۳۳]
  • ۱۱۱۰ میلادی – سید اسماعیل جرجانی (پزشک برجسته ایرانی مسلمان)، دانشنامه بزرگ پزشکی ذخیره خوارزمشاهی را به زبان فارسی تألیف کرد که یکی از مهم‌ترین متون جامع پزشکی پس از قانون ابن سینا به شمار می‌رود.
  • ۱۱۲۳ میلادی – بیمارستان سنت بارتولومیو توسط راهره (جستر دربار) تأسیس شد و در ابتدا راهبه‌های آگوستینی مراقبت از بیماران را برعهده داشتند. بیماران روانی نیز در کنار سایرین پذیرفته می‌شدند.[۳۴]
  • ۱۱۲۷ میلادی – استفان پیسایی (Stephen of Antioch)، آثار علی بن عباس مجوسی را ترجمه کرد.
  • ۱۱۰۰ – ۱۱۶۱ میلادی – ابن زهر (پزشک مسلمان اندلسی)، استاد ابن رشد.[۳۵]
  • ۱۱۷۰ میلادی – روجریوس سالرنیتانوس کتاب جراحی (Chirurgia) را که به نام "جراحی روجر" نیز شناخته می‌شود گردآوری کرد.
  • ۱۱۲۶ – ۱۱۹۸ میلادی – ابن رشد (پزشک و فیلسوف مسلمان اندلسی)
  • درگذشت حدود ۱۱۶۱ میلادی – ماتئوس پلاتاریوس

۱۲۰۰–۱۴۹۹

  • ۱۲۰۳ میلادی – پاپ اینوسنت سوم بیمارستان سانتو اسپیریتو را در رم سازماندهی کرد و الهام‌بخش ساخت دیگر بیمارستان‌ها در سراسر اروپا شد.
  • حدود ۱۲۱۰ – ۱۲۷۷ میلادی – ویلیام سالیستو (Guilielmus de Saliceto)
  • ۱۲۱۰ – ۱۲۹۵ میلادی – تادئو آلدراتی – طب مدرسی (اسکولاستیک).[۳۶]
  • ۱۲۴۰ میلادی – بارتولومیوس آنگلیکوس
  • ۱۲۴۲ میلادی – ابن نفیس (دانشمند و پزشک مسلمان اهل دمشق)، استدلال کرد که بطن راست و چپ قلب مجزا هستند و گردش خون ریوی و گردش خون کرونری را کشف کرد.
  • حدود ۱۲۴۸ میلادی – ابن بیطار (گیاه‌شناس و داروساز مسلمان اندلسی)، آثاری در زمینه گیاه‌شناسی و داروسازی به نگارش درآورد، و در زمینه آناتومی حیوانات و دامپزشکی به پژوهش پرداخت.
  • ۱۲۴۹ میلادی – راجر بیکن پیرامون عینک‌هایی با عدسی محدب برای درمان دوربینی نوشت.
  • ۱۲۵۷ – ۱۳۱۶ میلادی – پیترو دابانو[۳۷]
  • ۱۲۶۰ میلادی – لویی نهم بیمارستان Quinze-vingt را که در ابتدا خلوتگاهی برای نابینایان بود تأسیس کرد. این مکان بعدها به بیمارستانی برای بیماری‌های چشم تبدیل شد و اکنون یکی از مراکز مهم پزشکی در پاریس است.
  • حدود ۱۲۷۰ میلادی – قطب‌الدین شیرازی (دانشمند و پزشک برجسته ایرانی مسلمان)، شرحی جامع بر کتاب قانون ابن سینا با نام التحفة السعدیة نگاشت و در دانش بینایی‌سنجی و پزشکی خدمات ارزنده‌ای ارائه کرد.
  • حدود ۱۲۶۰ – ۱۳۲۰ میلادی – هنری دو موندویل
  • ۱۲۸۴ میلادی – بیمارستان منصوری قاهره
  • حدود ۱۲۷۵ – حدود ۱۳۲۸ میلادی – یوانس آکتواریوس، پزشک بیزانسی، آخرین چکیده و خلاصه بزرگ پزشکی بیزانس را نوشت.
  • ۱۲۷۵ – ۱۳۲۶ میلادی – موندینو دی لوتزی (موندینوس) اولین تشریح سیستماتیک انسان را پس از هروفیلوس و اراسیستراتوس که مربوط به ۱۵۰۰ سال قبل بودند، انجام داد.[۳۸]
    Anathomia, 1541
  • ۱۲۸۸ میلادی – بیمارستان سانتا ماریا نووا که یک بیمارستان کاملاً پزشکی بود، در فلورانس تأسیس شد.
  • ۱۳۰۰ میلادی – عینک با عدسی مقعر برای درمان نزدیک‌بینی در ایتالیا توسعه یافت.[۳۹]
  • ۱۳۱۰ میلادی – انتشار کتاب کُنسِلیاتور (Conciliator) اثر پیترو دابانو.
  • درگذشت ۱۳۴۸ میلادی – جنتیله دا فولینیو
  • ۱۲۹۲ – ۱۳۵۰ میلادی – ابن قیم جوزیه (محقق مسلمان)
  • ۱۳۰۶ – ۱۳۹۰ میلادی – جان آردرن[۴۰][۴۱]
  • درگذشت ۱۳۶۸ میلادی – گی دو شولیاک[۴۲][۴۳]
  • حدود ۱۳۹۰ میلادی – منصور بن الیاس (پزشک و کالبدشناس ایرانی مسلمان)، رساله تشریح بدن انسان (شناخته‌شده به تشریح منصوری) را نوشت که شامل نخستین تصاویر رنگی و دقیق از آناتومی بدن و سیستم عصبی در جهان اسلام بود.
  • فعالیت در ۱۴۶۰ میلادی – هاینریش فون پفولسپاوند[۴۴][۴۵]
  • ۱۴۴۳ – ۱۵۰۲ میلادی – آنتونیو بنیوینی[۴۶] – آناتومی پاتولوژیک.[۴۷]
  • ۱۴۹۳ – ۱۵۴۱ میلادی – پاراسلسوس درباره ارتباط بین پزشکی و جراحی[۴۸] کتاب جراحی نوشت.[۴۹]

۱۵۰۰–۱۶۹۹

هیرونیموس فابریسیوس، Operationes chirurgicae، ۱۶۸۵
  • حدود ۱۵۰۰ میلادی – بهاءالدوله رازی (پزشک ایرانی مسلمان)، کتاب خلاصة التجارب را نوشت که در آن برای نخستین بار بیماری‌های تب یونجه (Hay fever) و سیاه‌سرفه را به درستی و به لحاظ بالینی توصیف کرد.
  • اوایل قرن شانزدهم:
    • پاراسلسوس، که در اصل یک کیمیاگر بود، با رد غیب‌باوری، پیشگام استفاده از مواد شیمیایی و معدنی در پزشکی شد. او کتاب‌های ابن سینا، جالینوس و بقراط را سوزاند.[۵۰]
    • هیرونیموس فابریسیوس کتاب "جراحی" او عمدتاً نقل‌قول از سلسوس، پل ایجینایی و ابوالقاسم زهراوی با ذکر نام آن‌ها بود.[۵۱]
    • کاسپار اشترومایر[۵۲]
  • ۱۵۰۰؟ – ۱۵۶۱ میلادی – پی‌یر فرانکو[۵۳][۵۴][۵۵][۵۶][۵۷]
  • آمبرواز پاره (۱۵۱۰–۱۵۹۰) در درمان جراحات ناشی از گلوله پیشگام شد.[۵۸][۵۹]
    • بارتولومئو ماجی در بولونیا، فلیکس وورتز در زوریخ، لئونارد بوتال در پاریس، و توماس گیل در انگلستان، همگی آثاری با رویکردهای مشابه پاره برای درمان منتشر کردند. اما نوشته‌های پاره از همه تأثیرگذارتر بود.[۶۰]
  • ۱۵۱۸ میلادی – کالج پزشکان تأسیس شد که اکنون با نام کالج سلطنتی پزشکان لندن شناخته می‌شود. این کالج، نهادی تخصصی از پزشکان عمومی و تخصص‌های آن در بریتانیاست و منشور سلطنتی خود را در ۱۵۱۸ دریافت کرد.
  • ۱۵۱۰ – ۱۵۹۰ میلادی – آمبرواز پاره، جراح.[۶۱]
  • ۱۵۴۰ – ۱۶۰۴ میلادی – ویلیام کلوز[۶۲] – جعبه جراحی برای جراحان نظامی.[۶۳]
  • ۱۵۴۳ میلادی – آندریاس وسالیوس کتاب تشریح ساختار بدن انسان را منتشر می‌کند که اشتباهات پزشکی یونان را تصحیح کرده و پزشکی اروپا را متحول می‌سازد.[۶۴][۶۵]
  • ۱۵۴۶ میلادی – جیرولامو فراکاستورو پیشنهاد داد که بیماری‌های همه‌گیر توسط عوامل انتقال‌پذیر بذر-مانند ایجاد می‌شوند.
  • ۱۵۵۰ – ۱۶۱۲ میلادی – پیتر لو[۶۶]
  • ۱۵۵۳ میلادی – میشل سروت گردش خون را از طریق ریه انسان توصیف کرد.
  • ۱۵۵۶ میلادی – آمالتو لوزیتانو دریچه‌های وریدی را در ورید آزیگوس توصیف کرد.
  • ۱۵۵۹ میلادی – رئالدو کلمبو گردش خون از طریق ریه‌ها را با جزئیات توصیف کرد.
  • ۱۵۶۳ میلادی – گارسیا د اورتا با نگارش رساله خود درباره بیماری‌ها و درمان‌های هندی، پزشکی مناطق حاره‌ای را بنیان نهاد.
  • ۱۵۷۰ – ۱۶۴۳ میلادی – جان وودآل. جراحان کشتی از آب لیمو برای درمان اسکوربوت استفاده می‌کردند. او کتاب «همیار جراحان» را نوشت.[۶۷]
  • ۱۵۹۰ میلادی – میکروسکوپ اختراع شد که نقش بسیار بزرگی در پیشرفت پزشکی ایفا کرد.
  • ۱۵۹۶ میلادی – لی شیزن کتاب مجموعه ماتریا مدیکا (Běncǎo Gāngmù) را منتشر کرد.
  • ۱۶۰۳ میلادی – جیرولامو فابریچی وریدهای پا را مطالعه کرد و متوجه شد که دارای دریچه‌هایی هستند که تنها اجازه می‌دهند خون به سمت قلب جریان یابد.
  • ۱۶۲۱ – ۱۶۷۶ میلادی – ریچارد وایزمن[۶۸][۶۹]
  • ۱۶۲۸ میلادی – ویلیام هاروی دستگاه گردش خون را در کتاب خود توضیح داد.
  • ۱۶۶۵ میلادی – رابرت هوک سلول‌ها را پس از مشاهده چوب‌پنبه زیر میکروسکوپ، شناسایی و نام‌گذاری کرد، اگرچه ارتباط آنها را با حیات زنده تشخیص نداد.
  • ۱۶۸۳ – ۱۷۵۸ میلادی – لورنز هایستر[۷۰]
  • ۱۶۸۸ – ۱۷۵۲ میلادی – ویلیام چسلن[۷۱][۷۲][۷۳]

قرن هجدهم

  • ۱۷۰۱ میلادی – جاکومو پیلارینی اولین تلقیح‌های آبله را در اروپا انجام داد. این روش پیش از آن در شرق بسیار رواج داشت.
  • ۱۷۱۴ – ۱۷۸۹ میلادی – پرسیوال پات[۷۴][۷۵][۷۶][۷۷]
  • ۱۷۲۰ میلادی – لیدی مری ورتلی مونتاگو
  • ۱۷۲۸ – ۱۷۹۳ میلادی – جان هانتر[۷۸][۷۹][۸۰]
  • ۱۷۳۶ میلادی – کلودیوس آیماند اولین عمل آپاندکتومی (برداشتن آپاندیس) موفقیت‌آمیز را انجام داد.
  • ۱۷۴۴ – ۱۷۹۵ میلادی – پی‌یر-ژوزف دزول[۸۱] اولین نشریه ادواری جراحی.[۸۲]
  • ۱۷۴۷ میلادی – جیمز لیند کشف کرد که میوه‌های مرکبات از اسکوربوت جلوگیری می‌کنند.
  • ۱۷۴۹ – ۱۸۰۶ میلادی – بنجامین بل – جراح برجسته زمان خود و پدر یک خاندان جراحی، نویسنده "سیستمی برای جراحی".[۸۳]
  • ۱۷۵۲ – ۱۸۳۲ میلادی – آنتونیو اسکارپا[۸۴][۸۵]
  • ۱۷۶۳ – ۱۸۲۰ میلادی – جان بل[۸۶]
  • ۱۷۶۶ – ۱۸۴۲ میلادی – دومینیک ژان لاری جراح ناپلئون[۸۷][۸۸][۸۹][۹۰]
  • ۱۷۶۸ – ۱۸۴۳ میلادی – آستلی کوپر، جراح، کنفرانس‌ها[۹۱] و اصول عملی جراحی.[۹۲]
  • ۱۷۷۴ – ۱۸۴۲ میلادی – چارلز بل، جراح.[۹۳][۹۴]
  • ۱۷۷۴ میلادی – جوزف پریستلی گازهای نیتروز اکساید، نیتریک اکسید، آمونیاک، هیدروژن کلرید و اکسیژن را کشف کرد.
  • ۱۷۷۷ – ۱۸۳۵ میلادی – بارون گیوم دوپویترن – جراح ارشد در هتل-دیو پاریس،[۹۵] ملقب به "عصر دوپویترن".[۹۶][۹۷]
  • ۱۷۸۵ میلادی – ویلیام ویترینگ کتاب "روایتی از دستکش روباه (گل انگشتانه)" را منتشر کرد که اولین توصیف سیستماتیک از دیژیتال در درمان بیماری ادم (آب‌آوردگی) بود.
  • ۱۷۹۰ میلادی – ساموئل هانمان در برابر روش رایج حجامت و خون‌گیری به عنوان درمان جامع مقاومت کرده و هومئوپاتی را بنیان نهاد.
  • ۱۷۹۶ میلادی – ادوارد جنر روش واکسیناسیون آبله را توسعه داد.
  • ۱۷۹۹ میلادی – همفری دیوی خواص بیهوشی نیتروز اکساید را کشف کرد.

قرن نوزدهم

  • ۱۸۰۰ میلادی – همفری دیوی خواص بیهوشی‌دهنده نیتروز اکساید را اعلام کرد.
  • ۱۸۰۳ – ۱۸۴۱ میلادی – مورفین برای اولین بار توسط فریدریش سرتورنر جداسازی شد. معمولاً این را اولین مورد جداسازی یک ماده مؤثره فعال از گیاه می‌دانند.
  • ۱۸۱۳–۱۸۸۳ میلادی – جیمز ماریون سیمز، جراحی فیستول وزیکوواژینال.[۹۸][۹۹] پدر جراحی زنان.[۱۰۰]
  • ۱۸۱۶ میلادی – رنه لاینک گوشی پزشکی را اختراع کرد.
  • ۱۸۲۷ – ۱۹۱۲ میلادی – جوزف لیستر، جراحی ضدعفونی‌شده.[۱۰۱] پدر جراحی مدرن.[۱۰۲]
  • ۱۸۱۸ میلادی – جیمز بلاندل نخستین انتقال خون موفقیت‌آمیز انسانی را انجام داد.
  • ۱۸۴۲ میلادی – کرافورد لانگ نخستین جراحی با استفاده از دی‌اتیل اتر به عنوان ماده بیهوش‌کننده را انجام داد.
  • ۱۸۴۵ میلادی – جان هیوز بنت نخستین بار لوسمی (سرطان خون) را به عنوان یک اختلال خونی توصیف کرد.
  • ۱۸۴۶ میلادی – نخستین جراحی بدون درد با استفاده از داروی بیهوشی عمومی.
  • ۱۸۴۷ میلادی – ایگناتس زمل‌ویس کشف کرد که چگونه می‌توان از تب نفاسی جلوگیری کرد.
  • ۱۸۴۹ میلادی – الیزابت بلکول اولین زنی بود که موفق به دریافت مدرک پزشکی در ایالات متحده شد.
  • ۱۸۵۰ میلادی – کالج پزشکی زنان در پنسیلوانیا به عنوان اولین کالج پزشکی در جهان که به زنان مدرک اعطا می‌کرد، در فیلادلفیا تأسیس شد.[۱۰۳]
  • ۱۸۵۸ میلادی – رودولف فیرخو (۱۳ اکتبر ۱۸۲۱ – ۵ سپتامبر ۱۹۰۲)، نظریه‌های آسیب‌شناسی سلولی او به سلطه طب اخلاطی پایان داد.
  • ۱۸۶۱ میلادی – لویی پاستور نظریه میکروبی بیماری‌ها را کشف کرد.
  • ۱۸۶۱ میلادی – چارت اسنلن (Snellen chart) توسط هرمان اسنلن برای سنجش بینایی توسعه یافت.
  • ۱۸۶۷ میلادی – لیستر کتاب "اصول ضدعفونی‌کننده در رویه جراحی" را، با الهام از کارهای پاستور، منتشر کرد.
  • ۱۸۷۰ میلادی – لویی پاستور و روبرت کخ نظریه میکروبی بیماری‌ها را تثبیت کردند.
  • ۱۸۷۸ میلادی – الیس رینولدز شیپ از کالج پزشکی زنان پنسیلوانیا فارغ‌التحصیل شد و کار خود را در یوتا آغاز کرد.
  • ۱۸۷۹ میلادی – ساخت اولین واکسن برای وبا.
  • ۱۸۸۱ میلادی – لویی پاستور واکسنی برای بیماری سیاه‌زخم تهیه کرد.
  • ۱۸۸۲ میلادی – لویی پاستور واکسنی برای بیماری هاری تهیه کرد.
  • ۱۸۸۷ میلادی – ویلم اینتهوون نوار قلب (الکتروکاردیوگرافی، ECG/EKG) را اختراع کرد.[۱۰۴][۱۰۵]
  • ۱۸۹۰ میلادی – امیل فون برینگ آنتی‌توکسین‌ها را کشف کرد و از آنها برای تهیه واکسن کزاز و دیفتری بهره برد.
  • ۱۸۹۵ میلادی – ویلهلم کنراد رونتگن کاربرد پزشکی پرتو ایکس را در تصویربرداری کشف کرد.

قرن بیستم

دهه ۱۹۰۰

  • ۱۹۰۱ میلادی – کارل لندشتاینر وجود گروه‌های خونی مختلف انسان را کشف کرد.
  • ۱۹۰۱ میلادی – آلویس آلزایمر نخستین مورد از بیماری که بعداً به نام بیماری آلزایمر شناخته شد را شناسایی کرد.
  • ۱۹۰۶ میلادی – فردریک هاپکینز وجود ویتامین‌ها را پیشنهاد داد و نشان داد که کمبود ویتامین باعث اسکوربوت و راشیتیسم می‌شود.
  • ۱۹۰۷ میلادی – پل ارلیش یک درمان شیمی‌درمانی برای بیماری خواب آفریقایی توسعه داد.
  • ۱۹۰۷ میلادی – هنری استنلی پلامر نخستین پرونده ساختاریافته بیمار و شماره بالینی (در کلینیک مایو) را توسعه داد.
  • ۱۹۰۸ میلادی – ویکتور هورسلی و آر. کلارک روش استریوتاکتیک (دستگاه هورسلی-کلارک) را اختراع کردند.
  • ۱۹۰۹ میلادی – نخستین آی‌یو‌دی (دستگاه داخل رحمی) توسط ریچارد ریشتر توصیف شد.[۱۰۶]
  • ۱۹۱۰ میلادی – هانس کریستین ژاکوبئوس نخستین جراحی لاپاراسکوپی را روی انسان انجام داد.

دهه ۱۹۱۰

  • ۱۹۱۷ میلادی – یولیوس واگنر-یاورگ شوک درمانی با تب مالاریا را برای درمان فلج عمومی مبتلایان به سیفلیس کشف کرد.

دهه ۱۹۲۰

  • ۱۹۲۱ میلادی – ادوارد ملانبی ویتامین D را کشف کرد و نشان داد که نبود آن باعث راشیتیسم می‌شود.
  • ۱۹۲۱ میلادی – فردریک بانتینگ و چارلز بست انسولین را کشف کردند که برای درمان دیابت اهمیت حیاتی دارد.
  • ۱۹۲۱ میلادی – فیدل پاخس پیشگام بیهوشی اپیدورال شد.
  • ۱۹۲۳ میلادی – نخستین واکسن برای دیفتری تولید شد.
  • ۱۹۲۴ میلادی – هانس برگر نوار مغزی انسان (الکتروانسفالوگرافی) را کشف کرد.[۱۰۷]
  • ۱۹۲۶ میلادی – نخستین واکسن برای سیاه‌سرفه تولید شد.
  • ۱۹۲۷ میلادی – نخستین واکسن برای سل تولید شد.
  • ۱۹۲۷ میلادی – نخستین واکسن برای کزاز تولید شد.

دهه ۱۹۳۰

  • ۱۹۳۰ میلادی – نخستین جراحی موفقیت‌آمیز تغییر جنسیت روی لیلی البه در درسدن آلمان انجام گرفت.
  • ۱۹۳۲ میلادی – گرهارد دوماک یک درمان شیمی‌درمانی برای عفونت‌های استرپتوکوکوس کشف کرد.
  • ۱۹۳۳ میلادی – مانفرد ساکل شوک درمانی با انسولین را کشف کرد.
  • ۱۹۳۵ میلادی – لادیسلاس جی. مدونا شوک درمانی با مترازول را معرفی کرد.
  • ۱۹۳۵ میلادی – نخستین واکسن برای تب زرد تولید شد.
  • ۱۹۳۶ میلادی – اگاس مونیز روش لوبوتومی پری‌فرونتال را برای درمان بیماری‌های روانی کشف کرد. انریکه فینوچیتو رتراکتور سینه‌ای خودنگهدار را که اکنون کاربرد وسیعی دارد، اختراع کرد.
  • ۱۹۳۸ میلادی – اوگو چرلیتی و لوسیو بینی درمان با شوک الکتریکی (الکتروشوک) را کشف کردند.
  • ۱۹۳۸ میلادی – هوارد فلوری و ارنست چین خواص پنی‌سیلین را بررسی کردند و در پی تولید انبوه آن برآمدند و آن را بر روی یک افسر پلیس به نام آلبرت الکساندر آزمایش کردند که با این دارو بهبود یافت، اما نهایتاً به دلیل تمام شدن موجودی پنی‌سیلین جان باخت.

دهه ۱۹۴۰

  • ۱۹۴۳ میلادی – ویلم جی. کولف نخستین ماشین دیالیز را ساخت.
  • ۱۹۴۴ میلادی – کاتتر یکبار مصرف توسط دیوید اس. شریدان اختراع شد.
  • ۱۹۴۶ میلادی – شیمی‌درمانی توسط آلفرد جی. گیلمن و لوئیس اس. گودمن معرفی شد.
  • ۱۹۴۷ میلادی – دستگاه دفیبریلاتور (الکتروشوک قلب) توسط کلود بک معرفی شد.
  • ۱۹۴۸ میلادی – استامینوفن توسط جولیوس اکسلرود و برنارد برودی معرفی شد.
  • ۱۹۴۸ میلادی – سازمان جهانی بهداشت (WHO) به عنوان یک آژانس تخصصی سازمان ملل متحد تأسیس شد.
  • ۱۹۴۹ میلادی – نخستین کاشت عدسی داخل چشمی توسط سر هارولد ریدلی انجام شد.
  • ۱۹۴۹ میلادی – دستگاه کمک‌کننده مکانیکی برای بیهوشی توسط جان امرسون اختراع شد.

دهه ۱۹۵۰

  • ۱۹۵۲ میلادی – جوناس سالک نخستین واکسن فلج اطفال را توسعه داد (در سال ۱۹۵۵ در دسترس قرار گرفت).
  • ۱۹۵۲ میلادی – شبیه‌سازی (کلونینگ) توسط رابرت بریگز و توماس کینگ انجام شد.
  • ۱۹۵۳ میلادی – نخستین تولد زنده از اسپرم منجمد (حفظ با انجماد اسپرم) رخ داد.
  • ۱۹۵۳ میلادی – دستگاه قلب-ریه توسط جان هیشام گیبون ابداع شد.
  • ۱۹۵۳ میلادی – سونوگرافی پزشکی توسط اینگه ادلر توسعه یافت.
  • ۱۹۵۴ میلادی – جوزف موری نخستین پیوند کلیه انسان را (بین دوقلوهای همسان) انجام داد.
  • ۱۹۵۴ میلادی – دستگاه ونتوز توسط تاگه مالمستروم اختراع شد.
  • ۱۹۵۵ میلادی – تتراسایکلین توسط لوید کونوور ثبت شد.
  • ۱۹۵۶ میلادی – اسپری استنشاقی دوزدار (MDI) توسط شرکت 3M ساخته شد.
  • ۱۹۵۷ میلادی – ویلیام گری والتر توپوگرافی نوار مغزی (توپوسکوپ) را اختراع کرد.
  • ۱۹۵۸ میلادی – ضربان‌ساز قلب (پیس‌میکر) توسط رونه المکویست توسعه یافت.
  • ۱۹۵۹ میلادی – لقاح آزمایشگاهی (IVF) توسط مین چوئه چانگ توسعه داده شد.

دهه ۱۹۶۰

  • ۱۹۶۰ میلادی – اختراع احیای قلبی ریوی (CPR).
  • ۱۹۶۰ میلادی – اولین قرص ترکیبی ضد بارداری خوراکی توسط FDA تأیید شد.
  • ۱۹۶۲ میلادی – تعویض مفصل ران توسط جان چارنلی انجام شد.
  • ۱۹۶۲ میلادی – بتابلاکر توسط جیمز دبلیو بلک کشف شد.
  • ۱۹۶۲ میلادی – آلبرت سابین اولین واکسن خوراکی فلج اطفال را توسعه داد.
  • ۱۹۶۳ میلادی – قلب مصنوعی توسط پل وینچل اختراع شد.
  • ۱۹۶۳ میلادی – توماس استارزل نخستین پیوند کبد انسان را انجام داد.
  • ۱۹۶۳ میلادی – جیمز هاردی نخستین پیوند ریه انسان را انجام داد.
  • ۱۹۶۳ میلادی – والیوم (دیازپام) توسط لئو اچ. استرنباخ کشف شد.
  • ۱۹۶۴ میلادی – نخستین واکسن برای بیماری سرخک تهیه شد.
  • ۱۹۶۵ میلادی – فرانک پانتریج نخستین دفیبریلاتور قابل حمل را نصب کرد.
  • ۱۹۶۵ میلادی – اولین دستگاه سونوگرافی تجاری ساخته شد.
  • ۱۹۶۶ میلادی – سی. والتون لیلهای نخستین پیوند لوزالمعده انسان را انجام داد.
  • ۱۹۶۶ میلادی – واکسن سرخجه توسط هری مارتین مایر و پل دی. پارکمن تولید شد.[۱۰۸]
  • ۱۹۶۷ میلادی – نخستین واکسن برای بیماری اوریون تولید شد.
  • ۱۹۶۷ میلادی – رنه فاوالورو عمل جراحی بای‌پس عروق کرونر را توسعه داد.
  • ۱۹۶۷ میلادی – کریستیان بارنارد نخستین پیوند قلب انسان را با موفقیت انجام داد.
  • ۱۹۶۸ میلادی – پروتز برقی (اندام مصنوعی برقی) توسط ساموئل آلدرسون ابداع شد.
  • ۱۹۶۸ میلادی – تحویل کنترل‌شده دارو توسط الخاندرو زافارونی توسعه یافت.
  • ۱۹۶۹ میلادی – کاتتر بالون توسط توماس فوگارتی اختراع شد.
  • ۱۹۶۹ میلادی – کاشت حلزون شنوایی توسط ویلیام هاوس معرفی شد.

دهه ۱۹۷۰

  • ۱۹۷۰ میلادی – سیکلوسپورین، نخستین داروی مؤثر در سرکوب سیستم ایمنی بدن، وارد روش‌های پیوند عضو شد.
  • ۱۹۷۱ میلادی – واکسن MMR توسط موریس هیلمن توسعه یافت.
  • ۱۹۷۱ میلادی – ارگانیسم‌های اصلاح شده ژنتیکی توسط آناندا چاکرابارتی تولید شد.
  • ۱۹۷۱ میلادی – تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام‌آر‌آی - MRI) توسط ریموند واهان دامادیان معرفی شد.
  • ۱۹۷۱ میلادی – توموگرافی کامپیوتری (سی‌تی اسکن) توسط گادفری هانسفیلد ابداع شد.
  • ۱۹۷۱ میلادی – چسب‌های ترانس‌درمال (چسب‌های پوستی دارویی) توسط الخاندرو زافارونی توسعه یافت.
  • ۱۹۷۱ میلادی – سر گادفری هانسفیلد اولین سی‌تی اسکنر تجاری را اختراع کرد.
  • ۱۹۷۲ میلادی – پمپ انسولین توسط دین کامن اختراع شد.
  • ۱۹۷۳ میلادی – جراحی لیزر چشم (لیزیک) توسط مانی لال بوامیک معرفی شد.
  • ۱۹۷۴ میلادی – لیپوساکشن توسط جورجیو فیشر اختراع شد.
  • ۱۹۷۶ میلادی – نخستین اسکنر PET تجاری ساخته شد.
  • ۱۹۷۸ میلادی – نخستین تولد زنده از طریق لقاح آزمایشگاهی (IVF) رخ داد.
  • ۱۹۷۸ میلادی – آخرین مورد کشنده بیماری آبله گزارش شد.[۱۰۹]
  • ۱۹۷۹ میلادی – داروهای ضد ویروسی توسط جورج هیچینگز و گرترود الیون توسعه یافت.

دهه ۱۹۸۰

  • ۱۹۸۰ میلادی – بیماری آبله رسماً توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) ریشه‌کن شده اعلام شد.
  • ۱۹۸۰ میلادی – ریموند دامادیان نخستین اسکنر تجاری ام‌آرآی (MRI) را ساخت.
  • ۱۹۸۰ میلادی – سنگ‌شکن (لیتوتیریپتر) توسط گروه تحقیقاتی دورنیر اختراع شد.
  • ۱۹۸۰ میلادی – نخستین واکسن برای بیماری هپاتیت بی توسط باروخ ساموئل بلومبرگ تهیه شد.
  • ۱۹۸۰ میلادی – شبیه‌سازی اینترفرون‌ها توسط سیدنی پستکا انجام گرفت.
  • ۱۹۸۱ میلادی – پوست مصنوعی توسط جان اف. برک و ایوانیس وی. یاناس ساخته شد.
  • ۱۹۸۱ میلادی – بروس ریتز نخستین پیوند همزمان قلب و ریه انسان را انجام داد.
  • ۱۹۸۲ میلادی – انسولین انسانی توسط شرکت الای لیلی و کامپنی تولید شد.
  • ۱۹۸۲ میلادی – ویلم یوهان کولف نخستین پیوند قلب مصنوعی را با موفقیت انجام داد.[۱۱۰]
  • ۱۹۸۵ میلادی – توالی‌یاب خودکار دی‌ان‌ای توسط لیروی هود و لوید اسمیت اختراع شد.
  • ۱۹۸۵ میلادی – واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR) توسط کری مولیس معرفی شد.
  • ۱۹۸۵ میلادی – ربات جراح توسط ییک سان کووه ساخته شد.
  • ۱۹۸۵ میلادی – انگشت‌نگاری دی‌ان‌ای توسط الک جفریس توسعه یافت.
  • ۱۹۸۵ میلادی – آندوسکوپی کپسولی توسط تارون مولیک معرفی شد.
  • ۱۹۸۶ میلادی – داروی فلوکستین توسط شرکت الای لیلی روانه بازار شد.
  • ۱۹۸۷ میلادی – استاتین‌های تجاری موجود توسط شرکت داروسازی مرک (Merck & Co.) معرفی شد.
  • ۱۹۸۷ میلادی – مهندسی بافت توسط جوزف واکانتی و رابرت لانگر پایه‌گذاری شد.
  • ۱۹۸۸ میلادی – استنت داخل عروقی توسط خولیو پالماز اختراع شد.
  • ۱۹۸۸ میلادی – جراحی لیزری آب مروارید توسط پاتریشیا بت ابداع شد.
  • ۱۹۸۹ میلادی – تشخیص ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی (PGD) توسط آلن هندیساید معرفی شد.
  • ۱۹۸۹ میلادی – میکروآرایه دی‌ان‌ای توسط استیون فودور اختراع شد.

دهه ۱۹۹۰

  • ۱۹۹۰ میلادی – کیف گامو (Gamow bag) توسط ایگور گامو اختراع شد.
  • ۱۹۹۲ میلادی – توصیف سندرم بروگادا (پدرو و جوزپ بروگادا).
  • ۱۹۹۲ میلادی – نخستین واکسن برای بیماری هپاتیت آ در دسترس قرار گرفت.[۱۱۱]
  • ۱۹۹۲ میلادی – پلیمرهای الکترواکتیو (عضله مصنوعی) توسط بنیاد تحقیقاتی استنفورد (SRI International) معرفی شد.
  • ۱۹۹۲ میلادی – تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم (ICSI) توسط آندره ون استایرتگم ابداع شد.
  • ۱۹۹۵ میلادی – استفاده از سلول‌های بنیادی بالغ در بازسازی بافت‌ها و اندام‌ها در داخل بدن - ثبت اختراع بین‌المللی ایالات متحده توسط بی. جی. ماتاپورکار.
  • ۱۹۹۶ میلادی – گوسفند دالی با موفقیت شبیه‌سازی شد.
  • ۱۹۹۸ میلادی – درمان با سلول‌های بنیادی توسط جیمز تامسون توسعه یافت.
  • ۱۹۹۹ میلادی – هورمون گرلین توسط دانشمندان ژاپنی ماسایاسو کوجیما، کنجی کانگاوا و همکارانشان کشف و شناسایی شد.[۱۱۲][۱۱۳]

قرن بیست و یکم

دهه ۲۰۰۰

  • ۲۰۰۰ میلادی – پیش‌نویس پروژه ژنوم انسان تکمیل شد.
  • ۲۰۰۱ میلادی – اولین جراحی از راه دور توسط ژاک مارسکو انجام شد.
  • ۲۰۰۳ میلادی – کارلو اوربانی از گروه پزشکان بدون مرز سازمان بهداشت جهانی را از خطر ویروس سارس مطلع کرد، که باعث مؤثرترین واکنش به یک همه‌گیری در تاریخ شد. خود اوربانی در کمتر از یک ماه بر اثر این بیماری درگذشت.
  • ۲۰۰۵ میلادی – ژان-میشل دوبرنارد اولین پیوند جزئی صورت را انجام داد.
  • ۲۰۰۶ میلادی – تأیید اولین واکسن HPV (ویروس پاپیلومای انسانی).
  • ۲۰۰۶ میلادی – تأیید دومین واکسن روتاویروس (نسخه اول از بازار جمع‌آوری شده بود).
  • ۲۰۰۷ میلادی – پروتز بصری (چشم بیونیک) آرگوس II معرفی شد.
  • ۲۰۰۸ میلادی – لوران لانتیری اولین پیوند کامل صورت را با موفقیت انجام داد.

دهه ۲۰۱۰

  • ۲۰۱۱ میلادی – اولین پیوند موفقیت‌آمیز رحم از اهداکننده متوفی در کشور ترکیه انجام شد.
  • ۲۰۱۳ میلادی – اولین کلیه در شرایط آزمایشگاهی (in vitro) در ایالات متحده رشد داده شد.
  • ۲۰۱۳ میلادی – اولین کبد انسان از سلول‌های بنیادی در ژاپن رشد داده شد.
  • ۲۰۱۴ میلادی – از یک چاپگر سه‌بعدی برای اولین پیوند جمجمه در تاریخ استفاده شد.
  • ۲۰۱۴ میلادی – شرکت سونندو (Sonendo)، یک شرکت فناوری پزشکی در لاگونا هیلز کالیفرنیا، سیستم GentleWave را در ایالات متحده برای روش‌های عصب‌کشی (درمان ریشه دندان) معرفی کرد.
  • ۲۰۱۶ میلادی – اولین لوزالمعده مصنوعی ساخته شد.
  • ۲۰۱۹ میلادی – چاپ سه‌بعدی قلب با استفاده از سلول‌های خود بیمار.

دهه ۲۰۲۰

  • ۲۰۲۰ میلادی – اولین واکسن برای کووید-۱۹ (کروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲).
  • ۲۰۲۲ میلادی – توالی‌یابی کامل ژنوم انسان انجام شد.

جستارهای وابسته

  • گاه‌شماری آنتی‌بیوتیک‌ها
  • گاه‌شماری واکسن‌ها
  • گاه‌شماری بیمارستان‌ها

یادداشت‌ها

  1. ↑ تاریخ‌های ارائه‌شده برای این آثار پزشکی نامشخص است. سایت A Tribute to Hinduism اشاره می‌کند که سوشروتا در قرن پنجم پیش از میلاد زندگی می‌کرده است.

استنادها

  1. ↑ Oxilia, Gregorio; Peresani, Marco; Romandini, Matteo; Matteucci, Chiara; Spiteri, Cynthianne Debono; Henry, Amanda G.; Schulz, Dieter; Archer, Will; Crezzini, Jacopo; Boschin, Francesco; Boscato, Paolo; Jaouen, Klervia; Dogandzic, Tamara; Broglio, Alberto; Moggi-Cecchi, Jacopo (2015-07-16). "Earliest evidence of dental caries manipulation in the Late Upper Palaeolithic". Scientific Reports. 5 12150. Bibcode:2015NatSR...512150O. doi:10.1038/srep12150. ISSN 2045-2322. PMC 4504065. PMID 26179739.
  2. ↑ Lillie, Malcolm C. (February 1998). "Cranial surgery dates back to Mesolithic". Nature (in English). 391 (6670): 854. Bibcode:1998Natur.391..854L. doi:10.1038/36023. ISSN 1476-4687. PMID 9495339.
  3. ↑ "5000-year-old 'Iceman' may have benefited from a sophisticated health care system". www.science.org (in English). Retrieved 2025-10-23.
  4. ↑ Issues in Pharmaceuticals by Disease, Disorder, or Organ System (2011 ed.). ScholarlyEditions. 9 January 2012. ISBN 978-1-4649-6756-6.
  5. ↑ "Imhotep". Collins Dictionary. n.d. Retrieved 30 December 2015.
  6. ↑ Loudon, Irvine (2001). Western Medicine: An Illustrated History. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-924813-1. Retrieved 16 December 2013.
  7. ↑ Harris, Charles Reginald Schiller (1973). The heart and the vascular system in ancient Greek medicine, from Alcmaeon to Galen. Clarendon Press. ISBN 978-0-19-858135-2. Retrieved 19 August 2012.
  8. ↑ Longrigg, James (1993). Greek Rational Medicine: Philosophy and Medicine from Alcmaeon to the Alexandrians. Psychology Press. ISBN 978-0-415-02594-2. Retrieved 19 August 2012.
  9. ↑ Magill, Frank N. (2003). Dictionary of World Biography: The Ancient World. Taylor & Francis. ISBN 978-1-57958-040-7. Retrieved 23 August 2012.
  10. ↑ Silverberg, Robert (1967). The dawn of medicine. Putnam. Retrieved 18 August 2012.
  11. ↑ Carrick, Paul (2001). Medical Ethics in the Ancient World. Georgetown University Press. ISBN 978-0-87840-849-8. Retrieved 19 August 2012.
  12. ↑ Traver, Andrew G. (2002). From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-30942-7. Retrieved 19 October 2012.
  13. ↑ Magill, Frank Northen; Aves, Alison (1998). Dictionary of World Biography. Taylor & Francis. ISBN 978-1-57958-040-7. Retrieved 1 September 2013.
  14. ↑ Philip II of Macedonia: Greater Than Alexander by Richard A. Gabriel, 2010, pg. 10
  15. ↑ Adler, Robert E. (2004). Medical Firsts: From Hippocrates to the Human Genome. Wiley. ISBN 978-0-471-40175-9. Retrieved 16 May 2014.
  16. ↑ Celsus, Aulus Cornelius (1837). The first four books of Aur. Corn. Celsus de re medica, with an ordo verborum and tr. by J. Steggall. Retrieved 10 October 2014.
  17. ↑ Durant, Will (1993). The Age of Faith: A History of Medieval Civilization-Christian, Islamic, and Judaic-From Constantine to Dante: A.D. 325–1300. Fine Communications. ISBN 978-1-56731-015-3. Retrieved 9 September 2012.
  18. ↑ Flemming 2007, p. 265.
  19. ↑ Colón, A. R.; Colón, P. A. (1999). Nurturing children: a history of pediatrics. Greenwood Press. p. 61. ISBN 978-0-313-31080-5. Retrieved 19 October 2012.
  20. ↑ Prioreschi, Plinio (1996). A History of Medicine: Medieval Medicine. Edwin Mellen Press. ISBN 978-1-888456-05-9. Retrieved 28 December 2012.
  21. ↑ Getz, Faye (1998). Medicine in the English Middle Ages. Princeton University Press. ISBN 978-1-4008-2267-6. Retrieved 2 April 2015.
  22. ↑ Albala, Ken (2002). Eating Right in the Renaissance. University of California Press. ISBN 978-0-520-92728-5. Retrieved 18 December 2013.
  23. ↑ Prioreschi, Plinio (2001). A History of Medicine: Byzantine and Islamic medicine. Horatius Press. ISBN 978-1-888456-04-2. Retrieved 10 September 2012.
  24. ↑ Russell, Gül. "Greece x. Greek Medicine in Persia – Encyclopaedia Iranica". Retrieved 19 May 2013.
  25. ↑ Athens.), Stephanus (of; Dickson, Keith M. (1998). Stephanus the Philosopher and Physician: Commentary on Galen's Therapeutics to Glaucon. Brill. ISBN 978-90-04-10935-3. Retrieved 9 December 2012.
  26. ↑ Riggs, Christina (2012). The Oxford Handbook of Roman Egypt. Oxford University Press. pp. 311–312. ISBN 978-0-19-162633-3. Retrieved 10 October 2014.
  27. ↑ Nutton, Dr Vivian (2005). Ancient Medicine. Taylor & Francis US. ISBN 978-0-415-36848-3. Retrieved 19 August 2012.
  28. ↑ Pormann, P. E. (2004). The Oriental Tradition of Paul of Aegina's "Pragmateia". Brill. ISBN 978-90-04-13757-8. Retrieved 19 May 2013.
  29. ↑ Loudon, Irvine (2002). Western Medicine: An Illustrated History. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-924813-1. Retrieved 29 August 2012.
  30. ↑ Selin, Helaine, ed. (1997). Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures. Kluwer. p. 930. ISBN 0-7923-4066-3.
  31. ↑ David W. Tschanz, PhD (2003), "Arab Roots of European Medicine", Heart Views 4 (2).
  32. ↑ Graetz, Heinrich; Bloch, Philipp (1894). History of the Jews. Jewish Publication Society of America. Retrieved 30 October 2012.
  33. ↑ Schulman, Jana K. (2002). The Rise of the Medieval World, 500–1300: A Biographical Dictionary. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-30817-8. Retrieved 19 October 2012.
  34. ↑ Howells, John G.; Osborn, M. Livia (1984). A Reference Companion to the History of Abnormal Psychology. Greenwood Press. ISBN 978-0-313-22183-5. Retrieved 30 October 2012.
  35. ↑ O'Leary, De Lacy (1939). Arabic Thought and Its Place in History. Forgotten Books. ISBN 978-1-60506-694-3. Retrieved 5 September 2012. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  36. ↑ French, Roger Kenneth (2003). Medicine Before Science: The Business of Medicine from the Middle Ages to the Enlightenment. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-00761-0. Retrieved 10 October 2014.
  37. ↑ French, Roger (2003). Medicine before Science: The Business of Medicine from the Middle Ages to the Enlightenment. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80977-1. Retrieved 19 November 2012.
  38. ↑ Crombie, Alistair Cameron (1959). The History of Science From Augustine to Galileo. Courier Dover Publications. ISBN 978-0-486-28850-5. Retrieved 19 December 2012. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  39. ↑ Vincent Ilardi, Renaissance Vision from Spectacles to Telescopes (Philadelphia, Pennsylvania: American Philosophical Society, 2007), page 5.
  40. ↑ Arderne, John; Millar, Eric (1922). De arte phisicali et de cirurgia of Master John Arderne, surgeon of Newark, dated 1412. W. Wood. Retrieved 7 December 2012.
  41. ↑ Arderne, John (1999). Treatises of Fistula in Ano, Hemorrhoids, and Clysters. Elibron.com. ISBN 978-1-4021-9680-5. Retrieved 7 December 2012.
  42. ↑ Zimmerman, Leo M.; Veith, Ilza (1993). Great Ideas in the History of Surgery. Norman Publishing. ISBN 978-0-930405-53-3. Retrieved 7 December 2012.
  43. ↑ Chauliac), Guy (de; McVaugh, M. R. (Michael Rogers) (1997). Inventarium sive chirugia magna. BRILL. ISBN 978-90-04-10784-7. Retrieved 7 December 2012.
  44. ↑ Grant, Edward (1974). Source Book in Medieval Science. Harvard University Press. pp. 807–. ISBN 978-0-674-82360-0. Retrieved 7 December 2012.
  45. ↑ McCallum, Jack E. (2008). Military Medicine: From Ancient Times to the 21st Century. ABC-CLIO. ISBN 978-1-85109-693-0. Retrieved 7 December 2012.
  46. ↑ Benivieni, Antonio; Polybus; Guinterius, Joannes (1529). De abditis nonnullis ac mirandis morborum & sanationum causis. apud Andream Cratandrum. Retrieved 7 December 2012.
  47. ↑ Thorndike, Lynn (1958). A History of Magic and Experimental Science: Fourteenth and fifteenth centuries. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-08797-1. Retrieved 7 December 2012. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  48. ↑ Pagel, Walter (1958). Paracelsus: An Introduction to Philosophical Medicine in the Era of the Renaissance. Karger Publishers. pp. 15–. ISBN 978-3-8055-3518-2. Retrieved 7 December 2012. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  49. ↑ Crone, Hugh D. (2004). Paracelsus: The Man who Defied Medicine: His Real Contribution to Medicine and Science. Albarello Press. p. 104. ISBN 978-0-646-43327-1. Retrieved 7 December 2012.
  50. ↑ Hamilton, William (1831). The history of medicine, surgery and anatomy. p. 358. Retrieved 24 December 2013. As a proof of his ignorance and his arrogance, he commenced his very first lecture by publicly consigning to the flames the works of Galen and Avicenna, impudently declaring that his cap contained more knowledge than all the physicians, and the hair of his beard more experience than all the universities in the world. "Greeks, Romans, French, and Italians," he exclaimed, "you Avicenna, you Galen, you Rhazes, you Mesne; you Doctors of Paris, of Montpellier, of Swabia, of Misnia, of Cologne, of Vienna, and all you through out the countries bathed by the Danube and the Rhine; and you who dwell in the islands of the sea, Athenian, Greek, Arab, and Jew! you shall all follow and obey me. I am your king; to me belongs the sceptre of physic."
  51. ↑ M.D., FREDERIC S. DENNIS (1895). SYSTEM OF SURGERY. pp. 56–57. Retrieved 7 December 2012.
  52. ↑ Schumpelick, Volker (2000). Hernien. Georg Thieme Verlag. ISBN 978-3-13-117364-5. Retrieved 7 December 2012.
  53. ↑ Buck, Albert Henry; Fund, Williams Memorial Publication (1917). The growth of medicine from the earliest times to about 1800. Yale university press. p. 490. Retrieved 7 December 2012.
  54. ↑ Barsky, Arthur Joseph (1964). "Pierre Franco, father of cleft lip surgery: his life and times". British Journal of Plastic Surgery. 17: 335–50. doi:10.1016/s0007-1226(64)80059-x. PMID 14218955. Retrieved 7 December 2012.
  55. ↑ Franco, Pierre; Rosenman, Leonard D. (1 March 2006). The surgery of Pierre Franco: of Turriers in Provence: written in 1561. XLibris Corp. ISBN 978-1-59926-388-5. Retrieved 7 December 2012.
  56. ↑
  57. ↑
  58. ↑ Paget, Stephen (1897). Ambroise Paré and his times, 1510–1590. G.P. Putnam's sons. Retrieved 7 December 2012.
  59. ↑ Paré, Ambroise; Spiegel, Adriaan van den (1649). The Workes of that Famous Chirurgion Ambrose Parey. R. Cotes and Willi Du-gard, and are to be sold by John Clarke. Retrieved 7 December 2012.
  60. ↑ Tallett, Frank (1997). War and Society in Early-Modern Europe: 1495–1715. Routledge. ISBN 978-0-415-16073-5. Retrieved 15 January 2013.
  61. ↑ Wolf, Abraham; Dannemann, Friedrich; Armitage, Angus (1935). A history of science, technology and philosophy in the 16th & 17th centuries. Macmillan. Retrieved 6 September 2012.
  62. ↑ Norton, Jeffrey A. (1 January 2008). Surgery: Basic Science and Clinical Evidence. Springer. ISBN 978-0-387-68113-9. Retrieved 7 December 2012.
  63. ↑ Ellis, Harold (2001). A History Of Surgery. Cambridge University Press. p. 47. ISBN 978-1-84110-181-1. Retrieved 7 December 2012.
  64. ↑ Asling, C. W. (September 2010). The Epitome of Andreas Vesalius. Kessinger Publishing. ISBN 978-1-163-15130-3. Retrieved 15 October 2014.
  65. ↑ Vesalius, Andreas (1633). Andreae Vesalii Bruxellensis Epitome anatomica. apud Henricum Laurentii bibliopolam. Retrieved 15 October 2014.
  66. ↑ Finlayson, James (1889). Account of the life and works of Maister Peter Lowe: the founder of the Faculty of Physicians and Surgeons of Glasgow. J. Maclehose. Retrieved 7 December 2012.
  67. ↑ Woodall, John (1617). The Surgions Mate. Kingsmead. ISBN 978-0-906230-15-2. Retrieved 16 October 2014. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  68. ↑ Longmore, Sir Thomas (1891). Richard Wiseman, surgeon and sergeant-surgeon to Charles II.: A biographical study. Longmans, Green and co. Retrieved 7 December 2012.
  69. ↑ Wiseman, Richard (1734). Eight chirurgical treatises, on these following heads: viz. I. Of tumours. II. Of ulcers. III. Of diseases of the anus. IV. Of the king's evil. V. Of wounds. VI. Of gun-shot wounds. VII. Of fractures and luxations. VIII. Of the lues venerea. J. Walthoe. Retrieved 7 December 2012.
  70. ↑ Heister, Lorenz (1763). A General System of Surgery: In Three Parts ... J. Clarke, [ect.] Retrieved 7 December 2012.
  71. ↑ Houstoun, Robert; Cheselden, William; Arbuthnot, John (1723). Lithotomus castratus; or Mr. Cheselden's Treatise on the high operation for the stone: thoroughly examin'd and plainly found to be Lithotomia Douglassiana, under another title: in a letter to Dr. John Arbuthnot. With an appendix, wherein both authors are fairly compar'd. T. Payne. Retrieved 7 December 2012.
  72. ↑ Cheselden, William (10 June 2010). Anatomical Tables of the Human Body. by William Cheselden, Surgeon to His Majesty's Royal Hospital at Chelsea, Fellow of the Royal Society, and Member. BiblioBazaar. ISBN 978-1-170-88801-8. Retrieved 7 December 2012.
  73. ↑ Dran, Henri-François Le (1768). The operations in surgery. printed for Hawes Clarke and Collins, J. Dodsley, W. Johnston, B. Law and T. Becket. Retrieved 7 December 2012.
  74. ↑ Pott, Percivall; (Sir.), James Earles (1808). The chirurgical works of Percival Pott ...: to which are added a short account of the life of the author, a method of curing the hydrocele by injection and occasional notes and observations by Sir James Earle. J. Johnson. Retrieved 7 December 2012.
  75. ↑ Pott, Percivall; Earle, Sir James (1819). The chirurgical works of Percivall Pott: with his last corrections. Published by James Webster; William Brown, printer. Retrieved 7 December 2012.
  76. ↑ Mostof, Seyed Behrooz (1 January 2005). Who's Who in Orthopedics. Springer. p. 278. ISBN 978-1-84628-070-2. Retrieved 7 December 2012.
  77. ↑ International Journal of Surgery: Devoted to the Theory and Practice of Modern Surgery and Gynecology. The International Journal of Surgery Co. 1919. p. 392.
  78. ↑ Paget, Stephen (1897). John Hunter, man of science and surgeon (1728–1793). T. Fisher Unwin. ISBN 978-0-598-67742-6. Retrieved 7 December 2012. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  79. ↑ Moore, Wendy (13 September 2005). The Knife Man: The Extraordinary Life and Times of John Hunter, Father of Modern Surgery. Random House Digital, Inc. ISBN 978-0-7679-1652-3. Retrieved 7 December 2012.
  80. ↑ London, Hunterian Museum; curator.), Elizabeth Allen (George Qvist; England, Royal College of Surgeons of (1993). A guide to the Hunterian Museum: John Hunter, 1728–1793. Royal College of Surgeons of England. Retrieved 7 December 2012.
  81. ↑ Desault, Pierre-Joseph (1794). Parisian Chirurgical Journal. Printed for the translator. Retrieved 7 December 2012.
  82. ↑ Porter, Roy (30 July 2001). The Cambridge Illustrated History of Medicine. Cambridge University Press. p. 221. ISBN 978-0-521-00252-3. Retrieved 7 December 2012.
  83. ↑ Bell, Benjamin (May 2010). A System of Surgery. by Benjamin Bell, ... Illustrated with Copperplates. ... the Fifth Edition. Volume 6 of 6. BiblioLife. ISBN 978-1-140-77436-5. Retrieved 7 December 2012.
  84. ↑ Kingsnorth, Andrew N.; Majid, Aljafri A. (2006). Fundamentals of Surgical Practice. Cambridge University Press. p. 265. ISBN 978-0-521-67706-6. Retrieved 7 December 2012.
  85. ↑ Scarpa, Antonio (1808). A treatise on the anatomy, pathology and surgical treatment of aneurism, with engravings. Printed for Mundell, Doig, & Stevenson. Retrieved 7 December 2012.
  86. ↑ Bell, John (1808). The principles of surgery. Printed for Longman, Hurst, Rees and Orme. Retrieved 7 December 2012.
  87. ↑ M.D., Ann M. Berger; Shuster, John L.; M.D., Jamie H. Von Roenn (2007). Principles and Practice of Palliative Care and Supportive Oncology, 3e. Lippincott Williams & Wilkins. p. 322. ISBN 978-0-7817-9595-1. Retrieved 7 December 2012.
  88. ↑ Larrey, baron Dominique Jean (1814). Memoirs of Military Surgery, and Campaigns of the French Armies, on the Rhine, in Corsica, Catalonia, Egypt, and Syria; at Boulogne, Ulm, and Austerlitz; in Saxony, Prussia, Poland, Spain, and Austria. Joseph Cushing, 6, North Howard street. Retrieved 7 December 2012.
  89. ↑ (baron), Dominique Jean Larrey; Waller, John Augustine (1815). Memoirs of military surgery: Containing the practice of the French military surgeons during the principal campaigns of the late war. Abridged and translated from the French by John Waller. In two parts. Cox. Retrieved 7 December 2012.
  90. ↑ (baron), Dominique Jean Larrey (1861). Memoir of Baron Larrey, surgeon-in-chief of the Grande Armée, from the French. H. Renshaw. Retrieved 7 December 2012.
  91. ↑ bart.), Astley Paston Cooper (sir, 1st (1824). The lectures of sir Astley Cooper, bart ... on the principles and practice of surgery, with additional notes and cases, by F. Tyrrell. Retrieved 7 December 2012.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  92. ↑ Cooper, Sir Astley; Green, Joseph Henry (1832). A manual of surgery: founded upon the principles and practice lately taught by Sir Astley Cooper ... and Joseph Henry Green ... Printed for E. Cox. Retrieved 7 December 2012.
  93. ↑ Garrison, Fielding Hudson (1921). An Introduction to the history of medicine. W.B. Saunders Company. pp. 508–. Retrieved 7 December 2012.
  94. ↑ Bell, John; Bell, Sir Charles; Godman, John Davidson (1827). The anatomy and physiology of the human body. Collins & co. Retrieved 7 December 2012.
  95. ↑ Eaton, Charles; Seegenschmiedt, M. Heinrich; Bayat, Ardeshir; Giulio Gabbiani; Paul Werker; Wolfgang Wach (20 March 2012). Dupuytren's Disease and Related Hyperproliferative Disorders: Principles, Research, and Clinical Perspectives. Springer. pp. 200–. ISBN 978-3-642-22696-0. Retrieved 7 December 2012.
  96. ↑ Wylock, Paul (1 September 2010). The Life and Times of Guillaume Dupuytren, 1777-1835. Asp / Vubpress / Upa. ISBN 978-90-5487-572-7. Retrieved 7 December 2012.
  97. ↑ Dupuytren, Guillaume (1847). On the injuries and diseases of bones. Sydenham Society. Retrieved 7 December 2012.
  98. ↑ Rutkow, Ira M. (1992). History of Surgery in the United States 1775–1900: Periodical and Pamphlet Literature. Norman Publishing. pp. 98–. ISBN 978-0-930405-48-9. Retrieved 7 December 2012.
  99. ↑ Sims, James Marion (1886). Clinical notes on uterine surgery c. 3. William Wood. Retrieved 7 December 2012.
  100. ↑ Biography: Sims, James Marion (1888). The story of my life. D. Appleton and Company. Retrieved 7 December 2012.
  101. ↑ Pasteur, Louis; Lister, Joseph (2008). Collected Writings. Kaplan Publishing. ISBN 978-1-4277-9800-8. Retrieved 7 December 2012.
  102. ↑ Truax, Rhoda (2010). Joseph Lister: Father of Modern Surgery. Kessinger Publishing. ISBN 978-1-164-49957-2. Retrieved 7 December 2012.
  103. ↑ "History of the Institution," Drexel University College of Medicine Legacy Center. Retrieved 25 June 2015.
  104. ↑ Barold, S. Serge (January 2003). "Willem Einthoven and the birth of clinical electrocardiography a hundred years ago". Cardiac Electrophysiology Review. 7 (1): 99–104. doi:10.1023/a:1023667812925. PMID 12766530.
  105. ↑ "Flashback: The First ECG". Pfizer.
  106. ↑ "Evolution and Revolution: The Past, Present, and Future of Contraception". Contraception Online (Baylor College of Medicine). 10 (6). February 2000. Archived from the original on 6 June 2009.
  107. ↑ Louis, Erik K. St; Frey, Lauren C.; Britton, Jeffrey W.; Frey, Lauren C.; Hopp, Jennifer L.; Korb, Pearce; Koubeissi, Mohamad Z.; Lievens, William E.; Pestana-Knight, Elia M.; Louis, Erik K. St (2016). "Appendix 6. A Brief History of EEG". Electroencephalography (EEG): An Introductory Text and Atlas of Normal and Abnormal Findings in Adults, Children, and Infants. American Epilepsy Society.
  108. ↑ Wolfgang Saxon (25 August 2001). "Harry Martin Meyer Jr., 72; Helped Create Rubella Vaccine". New York Times. Retrieved 6 July 2013.
  109. ↑ Pennington H (2003). "Smallpox and bioterrorism". Bull World Health Organ. 81 (10): 762–7. PMC 2572332. PMID 14758439. S2CID 315574.
  110. ↑ Oliver, Melvin J; Dowd, Scot E; Zaragoza, Joaquin; Mauget, Steven A; Payton, Paxton R (16 November 2004). "The rehydration transcriptome of the desiccation-tolerant bryophyte Tortula ruralis: transcript classification and analysis". BMC Genomics. 5 89. doi:10.1186/1471-2164-5-89. PMC 535811. PMID 15546486.
  111. ↑ Albion Street Centre. "Resource Packages: Hepatitis A". South Eastern Sydney Illawarra Health, NSW Health Department. Archived from the original on 22 February 2012. Retrieved 11 May 2009.
  112. ↑ Müller, T. D.; Nogueiras, R.; Andermann, M. L.; Andrews, Z. B.; Anker, S. D.; Argente, J.; Batterham, R. L.; Benoit, S. C.; Bowers, C. Y.; Broglio, F.; Casanueva, F. F.; D'Alessio, D.; Depoortere, I.; Geliebter, A.; Ghigo, E. (June 2015). "Ghrelin". Molecular Metabolism. 4 (6): 437–460. doi:10.1016/j.molmet.2015.03.005. ISSN 2212-8778. PMC 4443295. PMID 26042199.
  113. ↑ Kojima, Masayasu; Hosoda, Hiroshi; Date, Yukari; Nakazato, Masamitsu; Matsuo, Hisayuki; Kangawa, Kenji (December 1999). "Ghrelin is a growth-hormone-releasing acylated peptide from stomach". Nature (in English). 402 (6762): 656–660. doi:10.1038/45230. ISSN 1476-4687.

مرجع:

  • ۱. ثبت اختراع بین‌المللی ایالات متحده... از سال ۱۹۹۵. شماره‌های ثبت اختراع US PTO 6227202 و 20020007223.
  • ۲. کتاب درسی عملیات شکمی اثر آر. مینگوت. ۱۹۹۷ ایالات متحده.
  • ۳. کتاب درسی زنان و زایمان. ۲۰۱۰، انتشارات جی‌پی (J P Publishers).

منابع

  • Matapurkar B G. (1995). US international Patent 6227202 and 20020007223.medical use of Adult Stem cells. A new physiological phenomenon of Desired Metaplasia for regeneration of tissues and organs in vivo. Annals of NYAS 1998.
  • Bynum, W. F. and Roy Porter, eds. Companion Encyclopedia of the History of Medicine (2 vol. 1997); 1840pp; 72 long essays by scholars excerpt and text search
  • Conrad, Lawrence I. et al. The Western Medical Tradition: 800 BC to AD 1800 (1995); excerpt and text search
  • Bynum, W.F. et al. The Western Medical Tradition: 1800–2000 (2006) excerpt and text search
  • Loudon, Irvine, ed. Western Medicine: An Illustrated History (1997) online بایگانی‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
  • McGrew, Roderick. Encyclopedia of Medical History (1985)
  • Porter, Roy (1997). The Greatest Benefit to Mankind: A Medical History of Humanity from Antiquity to the Present. Harper Collins. ISBN 0-00-215173-1.
  • Porter, Roy, ed. The Cambridge History of Medicine (2006); 416pp; excerpt and text search
  • Porter, Roy, ed. The Cambridge Illustrated History of Medicine (2001) excerpt and text search
  • Singer, Charles, and E. Ashworth Underwood. A Short History of Medicine (2nd ed. 1962)
  • Watts, Sheldon. Disease and Medicine in World History (2003), 166pp online بایگانی‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine

برای مطالعه بیشتر

پیوند به بیرون

الگو:History of medicine

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.