گویش‌های عربی

گویش‌های زبان عربی در بیشتر موارد چنان از هم دورند که بر پایهٔ تعریفات زبان‌شناختی در اصل بایستی آن‌ها را به عنوان زبان‌های جداگانه بشمار آورد.

مقوله زبان عربی بر مجموعه زیادی از گویش‌ها و لهجه‌های گوناگون دلالت می‌کند که به‌طور کلی به سه بخش تقسیم می‌شود:

  • عربی کلاسیک یا قرآنی
  • عربی استاندارد یا فصیح یا کتابی
  • عربی گفتاری یا جلفی یا دارجة

در تمام کشورهای عربی گویش استاندارد جهت تدریس در مدارس و تألیف کتاب‌ها و جراید به کار برده می‌شود.

اما هر منطقه از جهان عرب، گویش محلی ویژه خود را دارد که گاه تفاوت‌های میان آن‌ها به اندازه‌ای است که عرب‌ها مجبور به تکلم به عربی کتابی با هم می‌شوند. یکی از دلایل وجود تعدد گویش‌ها و لهجات در زبان عربی را تأثیر زبان‌های پیشین موجود در آن مناطق پیش از چیرگی زبان عربی بر آن منطقه‌ها دانسته‌اند. در حالت کلی عربی محاوره‌ای را به دو بخش خاورمیانه‌ای و مغربی تقسیم می‌کنند.

رده‌بندی گویش‌ها

گویش‌های عربی در جهان عرب

سنجش میان گویش‌ها

نمونه‌ای از واژه‌های عربی در گویش‌های گوناگون:
برابر فارسی عربی معیار تونس مراکشی الجزایر مصر اردن شامی عراقی خوزستانی حجازی جیزانی
اکنونالآنتوّهداب/ضُرْکضُرْکدِلْوَئتیهَلأَّ، هساهَلأَّهسه هسادحینذحّینه
گفتارتکلمتکلم، احکیتکلم، هْدَرهْدَرإِتْکلِّمإحکیحکیاحچی احچیاهرجتهرّج
لاک‌پشتسلحفاةفَکرُونفَکرُونفَکرُونزلحفهکرکعهسلحفاهرگه/سلحفاه رگهسُلحُفهسُلْحُفه
بارانمطرمطرشْتَاشْتَامطرشْتَامطر، شتیمطر مُطَرمطرهمطر
تنبلکسولبُخْلیکسول، معڭازفِنْیانْکسلانکسلانعجزانکسلان عیزانتنبلکسِل
چهماذاشنوهاشنوواشایأیششوشنو شنهو/شنهیأیشماهو
می‌خواهدیریداِیحَبّْیبْغِییبْغِی، اِیحَبّْعایز/عاوزبدُّوبدُّویرید یریدیبغییبغی
گربه مادهقطةقطُّوسهمشهچْطئطهبزونه بزونهبسّهبِسه
چطوری؟کیف حالک؟اشنی أحوالک؟کدایر؟ لا باس؟ واش راک؟ لا باس؟ازیک؟ عامل إیه؟ کیفک؟ کیفک؟ شلونک؟ اشلونک/چیفک کیفک؟ ایش حالک؟

جستارهای وابسته

زبان‌های عربی

منابع

    ویکی‌پدیای عربی.