گویش شمال فارس
| سرحدی | |
|---|---|
| گویش شمال فارس | |
| زبان بومی در | ایران |
| منطقه | استان فارس، استان یزد |
| فارسی | |
| کدهای زبان | |
| ایزو ۳–۶۳۹ | – |
| گلاتولوگ | abad1242[۱] |
گویش شمال فارس که گاه اقلیدی[۲] و آبادهای[۳] نیز نامیده میشود، از گویشهای زبان فارسی است که در شمال استان فارس، یعنی شهرستانهای اقلید، آباده، خرمبید، بوانات و سرچهان در استان فارس و شهرستان ابرکوه در استان یزد رایج است.
فعلها
بعضی افعال به جای آنکه شکل امروزی آن که در تهران رایج است، از شکل قدیمیتر آن همانند فارسی رایج در جنوب کشور استفاده میشود.[۴] برای نمونه:[۴]
| گویش معیار | لهجه شمال فارس | نوشتار فونتیک |
|---|---|---|
| گرفتن بگیرم |
اِسِدن بسونم |
/esedæn/ /besunæm/ |
| بلند شدن بلند میشوم |
وَخیزیدَن وَمی خیزم، وَرمی خیزم |
/væxizidæn/ /væmixizæm/,/værmixizæm/ |
| تکان خوردن تکان بخورم |
لولیدن بلولم |
/lʉlidæn/ /belʉlæm/ |
| گذاشتن بگذارم |
هِشتن بِلَّم |
/ɦeʃtæn/ /bellæm/ |
صرف فعل
گویش اقلیدی از نظر صرفی و نحوی تفاوت چندانی با فارسی معیار ندارد.[۳] برای نمونه:[۴]
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
حروف اضافه
در حروف اضافه این لهجه نیز تفاوتهایی با سایر لهجهها وجود دارد. بهطور مثال «که» به صورت «خُو» (/xo/) و حرف اضافه «با» به صورت «خود» (/xɔd̪/) گفته میشود.[۴]
منابع
- ↑ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "سرحدی". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
{{cite book}}: Invalid|display-editors=4(help) - ↑ دانشنامه اتنولوگ. «Persian, Iranian». دریافتشده در ۳ اکتبر ۲۰۱۶.
- 1 2 محمد صاحبی (۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۳). «آبادهای». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- 1 2 3 4 شهریاری، ایاز، قدمت آباده، واژههای اصیل آباده، انتشارات اندیشه آور، ۱۳۸۳ (شابک: ۹۶۴۸۶۸۲۰۰۳).