گویش چهارمحالی

چهارمحالی
زبان بومی درایران
منطقهاستان چهارمحال و بختیاری
فارسی
کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹

گویش چهارمحالی[۱][۲] یکی از گویش‌های فارسی است، که در منطقه چهارمحال از استان چهارمحال و بختیاری استفاده می‌شود. گویش چهارمحالی با فارسی رسمی تفاوت‌های آوایی و واژگانی دارد و برخی واژه‌ها و پسوندهایی دارد که تنها در این گویش دیده می‌شود. گویش‌های شهرکردی یا دهکردی، فرخ شهری یا قهفرخی، از شناخته‌شده‌ترین زیرشاخه‌های این گویش هستند.[۳]

شهرهای فرخ‌شهر، شهرکرد، هفشجان و بروجن مراکز مهم فارسی‌زبان استان چهارمحال و بختیاری به‌شمار می‌آیند.[۴] بدین ترتیب لهجه‌های فارسی چهارمحالی قهفرخی (فرخشهری)، دهکردی (شهرکردی)، هیشگونی (هفشجانی) و اورجنی (بروجنی) نام دارند. گویشورهای چهارمحالی گویش‌های شهری (قهفرخی، دهکردی، هیشگونی، اورجنی ) را متفاوت از گویش‌های روستایی می‌دانند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد در ساختارهای واژگانی و واج‌شناختی میان آن‌ها تفاوتی وجود ندارد.[۱]

جمعیت

نقشه زبانی استان چهار محال و بختیاری

طی پژوهشی که شرکت پژوهشگران خبره پارس به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۱۳۸۹ انجام داد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان استان چهارمحال و بختیاری، ۳۰٫۵٪ از جمعیت این استان فارسی‌زبان بوده‌اند.[۵] اطلس زبان‌های ایران (ALI)[۶] نقشه توزیع نقطه‌ای و چندضلعی زبان‌های استان چهارمحال و بختیاری و چندین نقشه داده‌های زبانی را منتشر کرده است.[۷][۸][۹]

منابع

  1. 1 2 «traditional classification tree». اطلس زبان‌های ایران.
  2. «زبان و گویش مردم استان چهارمحال و بختیاری - ویکی اطلس فرهنگی ایران». اطلس فرهنگی ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۳-۰۱.
  3. «تبیان شهرکردبازدید: می ۲۰1۲». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۸ مه ۲۰۱۲.
  4. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱ دسامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۲۲.
  5. شماره کتابشناسی ملی:۲۸۷۷۸۳۱/طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:استان چهارمحال و بختیاری/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس -شابک:۱–۴۴–۶۶۲۷–۶۰۰–۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۳۰۰ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)
  6. Geomatics and Cartographic Research Centre, Carleton University. "Atlas built on CouchDb". iranatlas.net. Retrieved September 26, 2021.
  7. Anonby, Erik, Mortaza Taheri-Ardali, et al. (eds.). 2015-2017.
  8. Anonby, Erik, Mortaza Taheri-Ardali, et al. (eds.). 2015-2017.
  9. Anonby, Erik, Mortaza Taheri-Ardali, et al. (eds.). 2015-2017.