ایالت آذرین بزرگ مکنزی
ایالت آذرین بزرگ مکنزی
MLIP | |
|---|---|
 نقشهٔ ایالت آذرین بزرگ مکنزی و عوارض فرعی آن. ستارهٔ آبی محل تقریبی کانون فعالیت ماگمایی ۱٬۲۷۰ میلیون سال پیش را نشان می‌دهد. | |
| موقعیت | سرزمین‌های شمال‌غربی، کانادا |
| سن | مزوزوییک میانی |
| مساحت | |
| • مجموع | ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۱٬۰۰۰٬۰۰۰ مایل مربع) |
ایالت آذرین بزرگ مکنزی که به اختصار MLIP نامیده می شود یک ایالت آذرین بزرگ مهم از دورهٔ مزوزوییک میانی است که در بخش‌های جنوب‌غربی، غربی و شمال‌غربی سپر کانادا در کانادا قرار دارد. این استان از مجموعه‌ای از سنگ‌های آذرین مرتبط تشکیل شده است که طی یک رویداد عظیم آذرین، از حدود ۱٬۲۷۰ میلیون سال پیش شکل گرفته‌اند. این استان بزرگ آذرین از شمالگان در نوناووت تا نزدیکی دریاچه‌های بزرگ در انتاریوی شمال‌غربی امتداد دارد؛ جایی که با انباشت دایک ماتاچوان که کوچک‌تر است، تلاقی می‌کند. استان بزرگ آذرین مکنزی شامل نفوذی لایه‌ای ماسکوکس، توالی بازالت سیلابی رود کوپرماین و انباشت دایک مکنزی عظیم با روند شمال‌غربی است.
استان بزرگ آذرین، به‌عنوان یک استان بزرگ آذرین، ناحیه‌ای بسیار گسترده از سنگ‌های آذرین مرتبط است که در بازه‌ای بسیار کوتاه از زمان زمین‌شناسی جای‌گیری کرده‌اند. سنگ‌های آذرین تشکیل‌دهندهٔ استان بزرگ آذرین مکنزی از فرایندهایی منشأ گرفته‌اند که با زمین‌ساخت صفحه‌ای عادی و گسترش بستر دریا مرتبط نبوده‌اند. این استان یکی از چندین استان بزرگ آذرین پراکنده در سراسر سرزمین کانادا است که می‌توانند هزاران کیلومتر از نظر حجم و مساحت گستردگی داشته باشند. استان بزرگ آذرین مکنزی یکی از بزرگ‌ترین استان‌های ماگمایی پروتروزوییک در جهان و همچنین یکی از سالم‌ترین و کم‌تغییرترین بازالت سیلابی قاره‌ای روی زمین است.[۱] سنگ‌های آذرین استان بزرگ آذرین مکنزی عموماً ترکیب مافیک دارند و شامل بازالت و گابرو هستند.
اگرچه استان بزرگ آذرین مکنزی مانند دیگر تجمعات بسیار بزرگ سنگ‌های آذرین روی زمین در ردهٔ استان‌های بزرگ آذرین قرار می‌گیرد، اندازهٔ آن بسیار فراتر از معیار معمول این استان‌ها است. معیار استاندارد برای طبقه‌بندی استان‌های بزرگ آذرین، حداقل مساحت ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۳۹٬۰۰۰ مایل مربع) است. بااین‌حال، خود انباشت دایک مکنزی مساحتی دست‌کم ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۱٬۰۰۰٬۰۰۰ مایل مربع) را دربر می‌گیرد و از فلات اونتونگ جاوا (در جنوب‌غربی اقیانوس آرام) و آلاسکا، ایالت ایالات متحده، بزرگ‌تر است.[۲]
زمین‌شناسی
خاستگاه
مانند بیشتر استان‌های بزرگ آذرین، استان بزرگ آذرین مکنزی نیز خاستگاه خود را در یک ستون گوشته‌ای دارد؛ یعنی ناحیه‌ای صعودی از سنگ‌های غیرعادی داغ درون گوشتهٔ زمین. هنگامی که سرِ ستون مکنزی با لیتوسفر زمین برخورد کرد، گسترش یافت و به‌طور فاجعه‌باری ذوب شد و حجم عظیمی از ماگمای بازالتی را پدید آورد. این فرایند به ایجاد یک منطقهٔ آتشفشانی ثابت در غرب جزیره ویکتوریا انجامید که آتشفشان‌خیزی قابل‌توجهی را تجربه کرد و به نام کانون داغ مکنزی شناخته می‌شود. شواهد مربوط به کانون داغ مکنزی شامل وجود انباشت دایک مافیک عظیم مکنزی است که به دلیل الگوی بادبزنی آن در مجاورت نفوذی ماسکوکس شکل گرفته است.[۳]
قطر کانون داغ مکنزی حدود ۱٬۰۰۰ کیلومتر (۶۲۰ مایل) در نظر گرفته شده است.[۳] این محاسبه بر پایهٔ بررسی بافت ماگمایی در انباشت دایک مکنزی انجام شده است؛ این بررسی نشان می‌دهد که جریان ماگما تنها در نزدیکی مرکز ستون مکنزی عمودی بوده و در فاصله گرفتن از ستون، به‌صورت زیر‌افقی جریان داشته است.[۳] بااین‌حال، اگر جریان زیر‌افقی در نتیجهٔ صعود دایک به سطحی با شناوری نسبی در پوستهٔ زمین باشد، ارتباطی با اندازهٔ ستون مکنزی نخواهد داشت.[۳] در عوض، بررسی هندسهٔ انباشت دایک می‌تواند شواهدی از حداقل قطر ستون مکنزی ارائه دهد.[۳] مرز بیرونی میان ناحیهٔ دارای هندسهٔ بادبزنی دایک‌ها و دایک‌های تقریباً موازی می‌تواند نشان‌دهندهٔ حداقل قطر ستون مکنزی باشد، زیرا بعید است تنش مرتبط با یک ناحیهٔ ماگمایی در منطقه‌ای کوچک‌تر از ستونی که این عارضه را ایجاد کرده، اثرگذار باشد.[۳] بر اساس این تحلیل، حداقل قطر ستون مکنزی حدود ۲٬۰۰۰ کیلومتر (۱٬۲۰۰ مایل) بوده است.[۳] سن‌یابی اورانیوم–سرب برخی از دایک‌های مکنزی از فاصله‌های گوناگون نسبت به یک کانون فرضی، سنی برابر با ۱۲۶۷ ± ۲ میلیون سال را نشان می‌دهد.[۲] این موضوع نشان می‌دهد که کانون داغ مکنزی اساساً کل استان بزرگ آذرین مکنزی را در سراسر چشم‌انداز مرتبط جای‌گذاری کرده است.[۲] ستون مکنزی نیز با ستون‌های گوشته‌ای دارای خاستگاه عمیق درون گوشتهٔ زمین سازگار است.[۲]
کانون داغ مکنزی به‌عنوان عارضه‌ای مشابه آتشفشان‌خیزی اولیهٔ کانون داغ یلواستون تفسیر شده است.[۳] هر دو کانون داغ، حجم عظیمی از جریان‌های گدازهٔ بازالتی تولید کردند که با شکل‌گیری انباشت‌های دایک طی دوره‌ای کوتاه در آغاز آتشفشان‌خیزی ناشی از ستون گوشته‌ای همراه بودند.[۳] برآورد می‌شود که بخش عمدهٔ آتشفشان‌خیزی تشکیل‌دهندهٔ استان بزرگ آذرین مکنزی در مدت حداکثر دو میلیون سال رخ داده باشد و از آتشفشان‌خیزی پس از آن اطلاعی در دست نیست.[۳] بااین‌حال، استان بزرگ آذرین فرانکلین که جوان‌تر و کوچک‌تر است و درست در شمال‌شرق آن قرار دارد، احتمالاً در اثر ستون گوشته‌ای مشابهی در فاصلهٔ ۷۲۷ تا ۷۲۱ میلیون سال پیش شکل گرفته است.[۳] بازهٔ کوتاه دو میلیون ساله برای جای‌گیری ماگما در استان بزرگ آذرین مکنزی در مورد کانون داغ یلواستون نیز مشاهده می‌شود.[۳]
نیروهای کششی
در آغاز رویداد ماگمایی مکنزی، کانون داغ مکنزی با لیتوسفری برخورد کرد که از پیش در یک رژیم کششی قرار داشت و امکان ریفت‌شدگی را فراهم می‌کرد.[۳] ریفت‌شدگی غیرفعال به‌عنوان سازوکاری تفسیر شده است که موجب گشایش اقیانوس پوزیدون پیشین شد؛ هندسهٔ این اقیانوس تا حدی تحت تأثیر هندسهٔ انباشت دایک قرار داشته است.[۳] فاریگ (۱۹۸۷) پیشنهاد کرد که برخورد ستون مکنزی موجب ایجاد یک سه‌راهی زمین‌ساختی شد که در هر بازوی ریفت آن یک انباشت بزرگ دایک مافیک وجود داشت.[۳] دو بازوی نخست حوضهٔ اقیانوس پوزیدون را تشکیل دادند و بازوی سوم از رشد بازماند و بدین ترتیب یک آولاکوژن ایجاد شد.[۳] این پیشنهاد دربارهٔ محیط زمین‌ساختی را می‌توان با تکامل اولیهٔ آتشفشانی–زمین‌ساختی کانون داغ یلواستون مقایسه کرد؛ جایی که به‌جای سه بازو، دو بازو شکل گرفتند و سپس هر دو از رشد بازماندند.[۳] در کانون داغ مکنزی، تصور می‌شود ریفت‌شدگی غیرفعال بوده و در پوسته‌ای بالای کانون داغ رخ داده است که در اثر ستون مکنزی تضعیف شده بود.[۳] بالاآمدگی پوسته نیز ممکن است تنش‌هایی ایجاد کرده باشد که در ریفت‌شدگی نقش داشته‌اند.[۳]
یک عارضهٔ زمین‌شناسی کمی جوان‌تر، اما احتمالاً مرتبط، سامانهٔ ریفت میان‌قاره‌ای به طول ۲٬۰۰۰ کیلومتر (۱٬۲۰۰ مایل) است که در مجاورت انتهای جنوبی استان بزرگ آذرین مکنزی قرار دارد.[۴] بخش دریاچه سوپریور سامانهٔ ریفت میان‌قاره‌ای از جنوب به گسل‌های قاره‌ای پیشین محدود می‌شود که پیش از تشکیل سامانهٔ ریفت میان‌قاره‌ای، جابه‌جایی راست‌بر قابل‌توجهی داشتند.[۴] این دورهٔ ریفت‌شدگی رویدادی بزرگ برای مس کانی سازی بود و رویداد ریفت‌شدگی بعداً با برخورد کوه‌زایی گرنویل پایان یافت.[۴]
تاریخچهٔ ماگمایی
گستردگی عظیم استان بزرگ آذرین مکنزی شامل تعدادی عارضهٔ ماگمایی است که طی رویداد گستردهٔ ماگمایی مکنزی شکل گرفته‌اند. این عوارض شامل بازالت‌های سیلابی، نفوذهای لایه‌ای، آذرین‌لایه‌ها و آذرین‌تیغه‌ها هستند که در سراسر این استان بزرگ آذرین پراکنده‌اند. با مساحتی برابر با ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۱٬۰۰۰٬۰۰۰ مایل مربع)، رویداد مکنزی بزرگ‌ترین رویداد ماگمایی شناخته‌شده‌ای است که تاکنون در سرزمین کانادا رخ داده است.[۵] دست‌کم دو سازند ماگمایی را می‌توان به‌تنهایی استان‌های بزرگ آذرین در نظر گرفت که هر دو مساحتی بیش از ۱۵۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۵۸٬۰۰۰ مایل مربع) دارند.
جای‌گیری نفوذی ماسکوکس
در مجاورت دریاچهٔ مک‌گرگور در غرب نوناووت، نفوذی عظیم ماسکوکس قرار دارد. این نفوذی همچنان یکی از بزرگ‌ترین و مطالعه‌شده‌ترین نفوذهای لایه‌ای روی زمین و همچنین یکی از ارزشمندترین آن‌ها از دیدگاه اقتصادی است.[۶] این نفوذی قدیمی‌ترین سازند آذرین رویداد ماگمایی مکنزی است و بین ۱٬۹۰۵ تا ۱٬۱۵۵ میلیون سال پیش شکل گرفته است. این نفوذی یک اتاقک ماگمای مثلثی و ناودیس‌مانند دارد که تا ۱٫۸ کیلومتر (۱٫۱ مایل) زیر سطح زمین امتداد می‌یابد.[۱] نفوذی ماسکوکس با عرض ۲۰ کیلومتر (۱۲ مایل) و طول بیش از ۴۷۰ کیلومتر (۲۹۰ مایل)، توسط توالی‌ای از بازالت‌های سیلابی رود کوپرماین پوشیده شده است که ضخامت آن همچنان به ۳ کیلومتر (۱٫۹ مایل) می‌رسد.[۱]
نفوذی ماسکوکس را می‌توان به سه بخش تقسیم کرد: یک دایک تغذیه‌کنندهٔ گابروی الیوینی در ارتباط با نفوذی، یک منطقهٔ حاشیه‌ای در محل تماس و یک سری لایه‌ای بالایی.[۱] به دلیل تفاوت در میزان فرسایش و رخنمون نفوذی ماسکوکس در سطوح ساختاری بالاتر، در شمال رود کوپرماین، منطقهٔ حاشیه‌ای و سری لایه‌ای روی بخش دایک تغذیه‌کننده قرار گرفته‌اند.[۱] سری لایه‌ای، همانند بازالت‌های سیلابی رود کوپرماین که روی آن قرار دارند، اندکی به سوی شمال شیب دارد.[۱] هوازدگی توالی شیب‌دار ماسکوکس مقطعی از کل این توالی را آشکار کرده است؛ این مقطع از بازالت‌های سیلابی رود کوپرماین در شمال و بالای سقف اتاقک ماگما آغاز می‌شود، از میان لایه‌بندی آذرین نفوذی ماسکوکس عبور می‌کند و به ناحیهٔ کیل نفوذی و محل برخورد آن با دایک تغذیه‌کنندهٔ گابروی الیوینی در جنوبی‌ترین بخش می‌رسد.[۱] منطقهٔ حاشیه‌ای، مرزهای بیرونی غربی و شرقی نفوذی را مشخص می‌کند.[۱]
شکل‌گیری انباشت دایک مکنزی
انباشت دایک مکنزی به وسعت ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۱٬۰۰۰٬۰۰۰ مایل مربع) در سراسر استان بزرگ آذرین مکنزی گسترده شده است. این مجموعهٔ گسترده از دایک‌هایی با آرایش شعاعی، بیش از ۵۰۰ کیلومتر (۳۱۰ مایل) عرض و ۳٬۰۰۰ کیلومتر (۱٬۹۰۰ مایل) طول دارد و از انتاریوی شمال‌غربی، از طریق شمال مانیتوبا و شمال ساسکاچوان، تا نوناووت و سرزمین‌های شمال‌غربی امتداد می‌یابد. انباشت دایک مکنزی حدود ۱٬۲۰۰ میلیون سال پیش در سنگ‌های دگرگونی و آذرین قدیمی‌تر سپر کانادا جای‌گیری کرد. طول دایک‌های منفرد این انباشت به‌ترتیب به ۱٬۵۰۰ کیلومتر (۹۳۰ مایل) تا ۲٬۰۰۰ کیلومتر (۱٬۲۰۰ مایل) و ضخامت آن‌ها به ۳۰ متر (۹۸ فوت) می‌رسد.[۳] این امر نشان می‌دهد که دایک‌های مکنزی از دایک‌های مرتبط با گروه بازالت رود کلمبیا در ایالات متحده بزرگ‌تر هستند؛ طول دایک‌های گروه رود کلمبیا به‌ترتیب ۴۰۰ کیلومتر (۲۵۰ مایل) تا ۵۰۰ کیلومتر (۳۱۰ مایل) و ضخامت آن‌ها ۱۰ کیلومتر (۶٫۲ مایل) تا ۳۰ کیلومتر (۱۹ مایل) گزارش شده است.[۳] تفاوت اندازهٔ دایک‌های کلمبیا و مکنزی نشان می‌دهد که برآوردهای خام نسبت طول به ضخامت دایک‌ها در محدودهٔ ۵–۶٫۷ × ۱۰۴ برای کانون داغ مکنزی و ۱٫۳–۵ × ۱۰۴ برای مرحلهٔ آغازین کانون داغ یلواستون قرار دارند.[۳]
انباشت دایک مکنزی بزرگ‌ترین انباشت دایک شناخته‌شده روی زمین و یکی از چندین انباشت دایک موجود در سراسر سپر کانادا است.[۷][۸] دایک‌های مافیک، سنگ‌های آرکئن و پروتروزوییک سپر کانادا را قطع می‌کنند؛ از جمله سنگ‌های موجود در حوضه آتاباسکا در ساسکاچوان، حوضه تلون در نوناووت و حوضه بیکر لیک در سرزمین‌های شمال‌غربی.[۸] دایک‌های مافیک شواهدی ارائه می‌کنند که توالی پرکنندهٔ حوضه که دچار دگرگونی نشده است، پیش از نفوذ دایک‌های مکنزی به حوضه‌های مربوطه رسوب کرده بود.[۸] هنگامی که انباشت عظیم دایک مکنزی به درون سپر کانادا نفوذ کرد، تا حدی موجب بالاآمدگی و نفوذ در کراتون اسلیو در سرزمین‌های شمال‌غربی و نوناووت شد.[۹] این آخرین رویداد بزرگ اثرگذار بر هستهٔ کراتون اسلیو بود، هرچند بعدها ماگماتیسم مافیک جوان‌تری در امتداد مرزهای آن ثبت شد.[۹] این رویدادها شامل رویدادهای ماگمایی ایجادکنندهٔ استان بزرگ آذرین فرانکلین با سن ۷۲۳ میلیون سال و ورقه‌های گابروی هوتا با سن ۷۸۰ میلیون سال هستند.[۹] از زمان نفوذ انباشت دایک مکنزی به کراتون اسلیو، این کراتون بارها زیر دریاها فرو رفته است.[۹]
در شمال یوکان، دایک‌های رود بِر با سن ۱٬۲۶۵ تا ۱٬۲۶۹ میلیون سال به‌عنوان امتداد غربی انباشت دایک مکنزی تفسیر شده‌اند.[۱۰] آن‌ها شباهت‌های زمین‌شناختی با انباشت دایک مکنزی و بازالت‌های سیلابی رود کوپرماین دارند و ازاین‌رو محصولات ستون مکنزی در نظر گرفته می‌شوند.[۱۰] این دایک‌ها از میان لایه‌های زمین‌شناختی رسوبی پروتروزوییک آغازینِ ابرگروه ورنکه نفوذ کرده‌اند؛ برخی از آن‌ها به‌صورت نفوذی‌های جداگانه و برخی دیگر در انباشت‌هایی شامل حداکثر هشت دایک دیده می‌شوند.[۱۰] ضخامت دایک‌های منفرد از ۵ متر (۱۶ فوت) تا ۱۵ متر (۴۹ فوت) و طول آن‌ها تا ۵ کیلومتر (۳٫۱ مایل) است.[۱۰] دایک‌های رود بر از دیوریت و گابروی دانه‌متوسط تا ریزدانه تشکیل شده‌اند و گاهی در اثر دگرگونی تغییر کرده و شیست سبز ایجاد می‌کنند.[۱۰] به‌جز دو دایک که نشانه‌هایی از تفریق دارند، از جمله ورقه‌شدن ضعیف و نفوذکننده با سن و خاستگاه نامشخص و قطع‌شدن توسط رگه‌های هماتیتی با سن نامعلوم، تفسیر می‌شود که دایک‌های رود بر در جریان یک مرحلهٔ ماگمایی منفرد شکل گرفته‌اند.[۱۰]
بازالت‌های سیلابی
بین ۱٬۲۰۰ و ۷۴۰ میلیون سال پیش، مجموعه‌ای از فوران‌های بازالت سیلابی رخ داد. در بخش شمالی استان بزرگ آذرین مکنزی، حجم عظیمی از گدازهٔ بازالتی ناحیهٔ گسترده‌ای از سپر شمال‌غربی کانادا را پوشاند. این آتشفشان‌خیزی گسترده یک فلات گدازه‌ای بزرگ با مساحت ۱۷۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۶۶٬۰۰۰ مایل مربع) و حجم دست‌کم ۵۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب (۱۲۰٬۰۰۰ مایل مکعب) گدازه ایجاد کرد.[۱۱] این ناحیهٔ گسترده از جریان‌های گدازهٔ بازالت سیلابی، به دلیل موقعیت توالی بازالت، «بازالت‌های سیلابی رود کوپرماین» نامیده شده است. با مساحت ۱۷۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۶۶٬۰۰۰ مایل مربع) و حجم ۶۵۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب (۱۶۰٬۰۰۰ مایل مکعب)، توالی بازالت سیلابی رود کوپرماین از گروه بازالت رود کلمبیا در ایالات متحده بزرگ‌تر و از نظر اندازه با تله‌های دکن در غرب-مرکز هند قابل مقایسه است. این امر بازالت‌های سیلابی رود کوپرماین را به یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای بازالت سیلابی تبدیل می‌کند که تاکنون در قارهٔ آمریکای شمالی و همچنین روی زمین رخ داده است. بیشینهٔ ضخامت بازالت‌های سیلابی رود کوپرماین ۴٫۷ کیلومتر (۲٫۹ مایل) است و از ۱۵۰ جریان گدازه تشکیل شده که ضخامت هرکدام بین ۴ متر (۱۳ فوت) تا ۱۰۰ متر (۳۳۰ فوت) است.[۱۲]
بازالت‌های سیلابی رود کوپرماین اندکی پس از دوره‌ای از بالاآمدگی پوسته بیرون ریخته شدند؛ این بالاآمدگی بعداً به دوره‌ای کوتاه از فرونشست در چشم‌انداز مربوطه انجامید.[۳] این بالاآمدگی ناگهانی احتمالاً در اثر صعود ماگمای ستون مکنزی ایجاد شده بود که بعدها به ظهور کانون داغ مکنزی انجامید. تصور می‌شود نفوذی اولیهٔ ماسکوکس در ابتدا به‌صورت یک مخزن ماگمایی سیل‌مانند برای بازالت‌های سیلابی رود کوپرماین که در بالای آن قرار داشتند، عمل کرده باشد.[۱] با توجه به اینکه بازالت‌های رود کوپرماین از بیش از ۱۰۰ جریان گدازهٔ منفرد تشکیل شده‌اند، حجم بالقوهٔ ماگمای سیلیکاتی که از مجرای ماسکوکس عبور کرده است در حدود ۱۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب (۲٬۴۰۰ مایل مکعب) بوده است.[۱]
در شمال‌شرق، بازالت‌های سیلابی سازند ناویات در شمال‌غربی جزیره بافین در نوناووت، حدود ۹۰۰ میلیون سال پیش در مقیاسی کوچک‌تر فوران کردند. ضخامت این بازالت‌های سیلابی به ۳۶۰ متر (۱٬۱۸۰ فوت) می‌رسد. درست در جنوب‌شرق خلیج کوئین ماد، بازالت‌های سیلابی سازند اکالولیا همچنان ضخامتی بین ۳۰۰ متر (۹۸۰ فوت) تا ۵۰۰ متر (۱٬۶۰۰ فوت) دارند.[۱۳] این سنگ‌ها به رنگ سبز دیده می‌شوند و حاوی کانی سیلیکات منیزیم–آهن الیوین هستند.[۱۳] مقدار کمی گدازه بالشی نیز در بازالت‌های سیلابی اکالولیا وجود دارد.[۱۳]
کانه‌زایی
عناصر سنگین گروه پلاتین و کانه‌زایی مس در حاشیهٔ قاعده‌ای نفوذی ماسکوکس وجود دارند.[۱] پژوهش‌های انجام‌شده توسط شرکت مواد معدنی ماسک‌اکس نشان می‌دهد که این نفوذی لایه‌ای گسترده می‌تواند به منبع عظیمی از مس، نیکل و فلزات گروه پلاتین تبدیل شود.[۱] ظرفیت بالقوهٔ کانه‌زایی نفوذی ماسکوکس به دلیل شباهت‌های چشمگیر آن با نفوذی‌های نورلیسک–تالناخ در سیبری مورد تأیید قرار گرفته است؛ جایی که غنی‌ترین کانسارهای معدنی جهان وجود دارند.[۱] به دلیل شباهت زیاد نفوذی ماسکوکس با منطقهٔ نورلیسک–تالناخ در سیبری، چندین برنامهٔ اکتشاف معدنی در این منطقه انجام شده است. نخستین اکتشاف معدنی نفوذی ماسکوکس در دههٔ ۱۹۵۰ و با آغاز عملیات اکتشاف سطحی توسط شرکت بین‌المللی نیکل کانادا انجام شد؛ این شرکت امروزه با نام والی کانادا شناخته می‌شود.[۱] در دههٔ ۱۹۸۰، شرکت‌های کوچک متعددی با منابع مالی محدود و محدوده‌های ادعایی پراکنده، نمونه‌برداری و عملیات حفاری متعددی را در رخنمون‌های نفوذی ماسکوکس که حاوی عناصر گروه پلاتین بودند انجام دادند.[۱]
بخش‌های نمایان دایک تغذیه‌کننده در جنوب رود کوپرماین شامل توده‌هایی از سولفیدهای مس–نیکل نیمه‌توده‌ای و پراکنده است که از فلزات گروه پلاتین غنی هستند.[۱] در حاشیه‌های نفوذی ماسکوکس، مناطق سولفیددار با طول بیش از ۱۰ کیلومتر (۶٫۲ مایل) حاوی پالادیم، پلاتین، طلا، مس و نیکل هستند.[۱] این همان ناحیه‌ای است که شرکت‌های اکتشاف معدنی در گذشته در آن به جست‌وجوی نفوذی ماسکوکس پرداخته‌اند.[۱]
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامJUوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 3 4 Day, James M.D. "The 1.27 Ga Mackenzie Large Igneous Province and Muskox layered intrusion". University of Maryland.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Ernst, Richard E.; Buchan, Kenneth L. (2001). Mantle plumes: their identification through time. Geological Society of America. pp. 143, 145, 146, 147, 148, 259. ISBN 978-0-8137-2352-5.
- 1 2 3 United States National Research Council. Geophysics Study Committee (1980). Continental Tectonics. United States National Academy of Sciences. p. 180. ISBN 978-0-309-02928-5.
- ↑ "Large Igneous Provinces in Canada Through Time and Their Metallogenic Potential Appendix 1". Mineral Deposits of Canada. Geological Survey of Canada. 2008-09-24. Archived from the original on 2011-06-04. Retrieved 2010-02-23.
- ↑ Day, J.M.D. (2003). "Re-os isotopic study of the Muskox Intrusion, NWT, Canada" (PDF). Egs - AGU - Eug Joint Assembly: 6848. Bibcode:2003EAEJA.....6848D. Retrieved 2010-02-23.
- ↑ Pilkington, Mark; Roest, Walter R. (1998). "Removing varying directional trends in aeromagnetic data". Geophysics. 63 (2): 446–453. Bibcode:1998Geop...63..446P. doi:10.1190/1.1444345.
- 1 2 3 "Comparisons of the 2005 Geologic Map of North America with the 1965 Map, Areas 1-4". United States Geological Survey. 2006-02-14. Archived from the original on 2007-09-14. Retrieved 2010-02-23.
- 1 2 3 4 Bleeker, Wouter (2008-06-13). "Regional Metallogeny". Mineral Deposits of Canada. Geological Survey of Canada. Archived from the original on 2010-04-20. Retrieved 2010-02-23.
- 1 2 3 4 5 6 Schwab, Danette L.; Thorkelson, Derek J.; Mortensen, James K.; Creaser, Robert A.; Abbott, J. Grant (2004-08-20). "The Bear River dykes (1265-1269 Ma): westward continuation of the Mackenzie dyke swarm into Yukon, Canada". Precambrian Research. 133 (3–4): 175, 176. Bibcode:2004PreR..133..175S. CiteSeerX 10.1.1.607.3240. doi:10.1016/j.precamres.2004.04.004.
- ↑ Lambert, Maurice B. (1978). Volcanoes. North Vancouver, British Columbia: Energy, Mines and Resources Canada. ISBN 978-0-88894-227-2.
- ↑ Yoshida, M.; B. F. Windley; S. Dasgupta (2003). Proterozoic East Gondwana: Supercontinent Assembly and Breakup. The Geological Society. p. 26. ISBN 978-1-86239-125-3.
- 1 2 3 "Notice of special general meeting" (PDF). Rockgate Capital Corp. 2008-07-31. Archived from the original (PDF) on 2018-09-17. Retrieved 2010-02-23.
- زمین‌ساخت صفحه‌ای
- آتشفشان‌خیزی تفتگاهی
- آتشفشان‌خیزی کافتی
- زمین‌شناسی تاریخی
- زمین‌شناسی اقتصادی