خیابان عمر مختار
| خیابان عمر مختار شارع عمر المختار | |
|---|---|
 | |
 نمایی از خیابان در سال ۲۰۲۵ |
خیابان عمر مختار (به عربی: شارع عمر المختار) خیابان اصلی شهر غزه در فلسطین است که از میدان فلسطین تا بندر غزه در محلهٔ ریمال کشیده شده و محله‌های الدرج و الزیتون در بخش قدیمی شهر را از یکدیگر جدا می‌کند. نوار هتل‌های غزه بخشی از این خیابان را تشکیل می‌دهد و بیشتر ساختمان‌های مهم شهر غزه در امتداد آن قرار دارند.
این خیابان در دوران جنگ جهانی اول به فرمان جمال پاشا، والی عثمانی، ساخته شد و نخست به نام او خوانده می‌شد. پس از اخراج نیروهای عثمانی از سرزمین فلسطین در سال ۱۹۱۷، شورای شهر غزه به ریاست فهمی بک حسینی نام خیابان را به افتخار عمر مختار، رهبر انقلابی لیبیایی، تغییر داد. دولت قیمومت بریتانیا در سال ۱۹۳۷ با بهره‌گیری از طرح پهنه‌بندی هنری کندل، طراح شهری، این خیابان را به شاهراه اصلی شهر تبدیل کرد.
پیشینه و نام‌گذاری
در اواخر دوران عثمانی و در آغاز سدهٔ بیستم میلادی، جمال پاشا فرمان داد خیابانی در دل شهر غزه احداث شود.[۱] این خیابان در آغاز «شارع الکبیر» (خیابان بزرگ) نامیده می‌شد و سپس در جریان جنگ جهانی اول به نام جمال پاشا تغییر نام یافت.[۲]
پس از بیرون رانده شدن نیروهای عثمانی از فلسطین در سال ۱۹۱۷، فهمی بک حسینی، رئیس شورای شهر غزه، نشستی برگزار کرد و در آن تصمیم گرفته شد نام خیابان به عمر مختار، مبارز نامدار لیبیایی که به دست نیروهای اشغالگر فاشیست ایتالیا اعدام شده بود، تغییر یابد.[۱][۳] کنسول ایتالیا در قدس به‌شدت با این نام‌گذاری مخالفت کرد و دولت قیمومت بریتانیا نیز آن را نپذیرفت؛ اما حسینی بر تصمیم خود پافشاری کرد و نام عمر مختار بر خیابان ماندگار شد.[۲]
در سال ۱۹۳۷ دولت قیمومت بریتانیا بر پایهٔ طرح پهنه‌بندی هنری کندل، خیابان عمر مختار را به خیابان اصلی شهر تبدیل کرد.[۴] همچنین در سال ۱۹۴۶ خیابان که تا آن زمان باریک و پرپیچ‌وخم بود، پهن‌تر شد و بخشی از «باب خان الزیت» تخریب گردید.[۲]
ساختمان‌ها و بناهای مهم
خیابان عمر مختار دربرگیرندهٔ شماری از مهم‌ترین بناهای تاریخی و نهادهای شهر غزه است:[۵]
- مسجد جامع غزه — از کهن‌ترین مساجد شهر[۶]
- مسجد کاتب الولایه — نمونه‌ای از همزیستی دینی در غزه[۷]
- کتابخانهٔ عمومی غزه (در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴ توسط اسرائیل ویران شد)[۸]
- مرکز حقوق بشر فلسطین
- تالار شهرداری غزه
- کلیسای قدیس پورفیریوس
- سوق القیصاریه (بازار طلا)
- حمام السمره — حمام تاریخی بازمانده از دوران عثمانی
- مرکز فرهنگی رشاد الشوا — نخستین مرکز فرهنگی ساخته‌شده در فلسطین که ساخت آن در سال ۱۹۸۸ به پایان رسید[۹][۱۰]
.jpg)
میدان مطبوعات
در ژوئن ۲۰۲۱ شهرداری غزه و انجمن خبرنگاران فلسطینی، میدان مطبوعات را در تقاطع خیابان‌های الجلاء و وحده (چهارراه معروف به «ضبیط») در باختر شهر گشودند. این میدان به پاس قدردانی از خبرنگاران شهید و نقش رسانه‌ها در پوشش حملات اسرائیل به نوار غزه نام‌گذاری شد.[۱۱] از جمله خبرنگارانی که در بمباران‌های اسرائیل کشته شدند، یوسف ابوحسین بود که در مه ۲۰۲۱ با بمباران خانه‌اش جان باخت.[۱۲]
اشغال اسرائیل و رویدادها
پس از اشغال نوار غزه توسط اسرائیل در سال ۱۹۶۷، خیابان عمر مختار که از محلهٔ شجاعیه در خاور شهر تا بندر ماهیگیری در باختر کشیده شده بود، صحنهٔ رویارویی‌های مردمی با نیروهای اشغالگر و اعتصاب‌های بازاری شد؛ به‌ویژه در جریان انتفاضهٔ نخست فلسطین (۱۹۸۷–۱۹۹۳).
بمباران‌های اسرائیل
در دسامبر ۲۰۲۳ نیروهای اسرائیل خیابان عمر مختار را در منطقهٔ «الساحه» بمباران کردند. این حملات به ساختمان‌های تاریخی از جمله قصر الباشا و مسجد عمری بزرگ آسیب جدی وارد ساخت.[۱۳][۱۴] کتابخانهٔ عمومی غزه نیز در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴ توسط اسرائیل ویران شد.[۸]
منابع
- 1 2 Sharon، Moshe (۲۰۰۹). Handbook of oriental studies: Handbuch der Orientalistik. The Near and Middle East. Corpus inscriptionum Arabicarum Palaestinae (CIAP). BRILL. ص. ۳۰. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۱۷۰۸۵-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 «شارع عمر المختار قلب غزة». الخلیج. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Jacobs، Daniel (۱۹۹۸). Israel and the Palestinian territories. Rough Guides. ص. ۴۵۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «רנה הברון, מוחמד רוּשדי – משרתם של שני שלטונות» (PDF). קתדרה. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۸ نوامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازبینی=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Lee، Risha Kim. Let's Go Incorporate. ص. ۳۶۱-۳۶۶.
- ↑ «المسجد العمری الکبیر بغزة». الجزیره. دریافت‌شده در ۹ سپتامبر ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «جامع کاتب الولایة.. نموذج للتعایش والتسامح الدینی فی غزة». عربی۲۱. ۳۱ مارس ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۹ سپتامبر ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «Scholasticide in Gaza». CCAS Georgetown. ۳۰ مه ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «مرکز رشاد الشوا الثقافی». mogaza.org. دریافت‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Two Palestinian Artists Condemn Israel's Destruction of Gaza's Iconic Theater». Palestine Chronicle. ۲۸ نوامبر ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۹ سپتامبر ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «بلدیة غزة ومنتدی الإعلامیین یدشنان میدان الصحافة بغزة». mogaza.org. دریافت‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «یوسف أبو حسین مذیع صوت الأقصی یرتقی شهیداً». الجزیره. دریافت‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «جراء القصف الإسرائیلی علی غزة.. دمار شارع عمر المختار وقصر الباشا التاریخی». الجزیره. دریافت‌شده در ۹ سپتامبر ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «دمار کبیر فی شارع عمر المختار غزة جراء العدوان الصهیونی علی غزة». video.moqawama.org.lb. دریافت‌شده در ۹ سپتامبر ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Omar Mukhtar Street». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «شارع عمر المختار (غزة)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Calle Omar Mukhtar». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی ، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «شه‌قامی عومه‌ر موختار». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای کردی سورانی، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- خیابان‌های شهر غزه
- خیابانها در فلسطین