شیوا سوتراهای واسوگوپتا
| بخشی از مجموعه‌مباحث دربارهٔ |
| شیواپرستی |
|---|
 |
شیوا سوتراهای واسوگوپتا مجموعه‌ای از هفتاد و هفت کلام قصار است که بنیان سنت نادوگانه اسپَندَه (به سانسکریت: spanda، «ارتعاش الهی») در شیواپرستی کشمیری را تشکیل می‌دهد. این متن به واسوگوپتا، حکیم سدهٔ نهم میلادی، نسبت داده می‌شود. شیوا سوتراها یکی از مهم‌ترین متون سنت تنتری و آگمه‌ای کشمیر به‌شمار می‌رود.
سرچشمه و نسبت‌گذاری
بر پایهٔ روایت‌های سنتی، واسوگوپتا در نزدیکی کوه مَهادوا در درهٔ رود هَروَن، پشت باغ‌های شالیمار در سرینگر، می‌زیسته‌است.[۱] دربارهٔ چگونگی دریافت این کلام‌ها دو روایت وجود دارد: نخست اینکه او آنها را در رؤیایی از یک سیدا دریافت کرد و دوم اینکه شیوا در خوابش به او فرمان داد تا به صخره‌ای معین برود که آموزه‌ها بر آن نگاشته شده بود.[۱] از دیدگاه تاریخی، شیوا سوتراها و مکتب شیواپرستی کشمیری که بر پایهٔ آن شکل گرفت، سنتی تنتری یا آگمه‌ای است.[۲]
ساختار
متن شیوا سوتراها به سه بخش تقسیم شده‌است که هر یک با یکی از راه‌های (اوپایه) رسیدن به رهایی سروکار دارد.[۳] بخش نخست، «شامبَوُپایه» (راه شیوا)، زمینهٔ فلسفی کلی را ارائه می‌دهد و در آن آشکارگی شیوا به‌عنوان «منِ واقعی» در حالت بی‌اندیشگی صورت می‌گیرد. بخش دوم، «شاکتوپایه» (راه شاکتی)، یوگی را از راه تمرکز بر آگاهیِ «من» به حالت بی‌اندیشگی می‌رساند. بخش سوم، «آنَوُپایه» (راه فرد محدود)، برای یوگی‌ای است که نمی‌تواند مستقیماً بر آگاهیِ «من» تمرکز کند و از راه خرد، نیروی حیاتی، بدن یا حواس به شناخت آن دست می‌یابد.[۴] این سه راه از بالاترین تا پایین‌ترین مرتبه ارائه شده‌اند.[۴]
شرح‌ها
شماری از شاگردان و جانشینان واسوگوپتا شرح‌هایی بر شیوا سوتراها نوشتند. شناخته‌شده‌ترین آنها «ویمَرشینی» نوشتهٔ کشِمَراجه (سدهٔ دهم میلادی) است.[۵] شرح دیگری با نام «وارتیکه» از بَهسکَره (سدهٔ یازدهم میلادی) بر جای مانده‌است.[۵]
منابع
- 1 2 Dyczkowski، Mark S. G. (۱۹۸۷). The Doctrine of Vibration: An Analysis of the Doctrines and Practices of Kashmir Shaivism. State University of New York Press. شابک ۰-۸۸۷۰۶-۴۳۲-۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Pandit، Balajin Natha (۱۹۹۰). History of Kashmir Saivism. Utpal Publ. شابک ۹۷۸-۸۱-۸۵۲۱۷-۰۱-۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Vasugupta (۲۰۰۳). Śiva Sūtras: the yoga of supreme identity. Motilal Banarsidass. شابک ۹۷۸-۸۱-۲۰۸-۰۴۰۷-۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «Meditation 1 (according to Non-dual Shaivism of Kashmir)». Sanskrit & Trika Shaivism. دریافت‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Chatterji، Jagadish Chandra (۱۹۱۴). Kashmir Shaivaism. SUNY Press. شابک ۹۷۸-۰-۸۸۷۰۶-۱۷۹-۰.
{{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Shiva Sutras of Vasugupta». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- کتاب‌های سده ۹ (میلادی)