میگوی درشت
میگوی درشت (به انگلیسی: Prawn) نامی عمومی برای گروهی از سخت‌پوستان آبزی کوچک با استخوان‌بندی بیرونی و ده پا (از راسته ده‌پایان) است که برخی از آن‌ها خوراکی هستند. این واژه به‌ویژه در بریتانیا، ایرلند و کشورهای اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع برای سخت‌پوستان شناگر درشت یا میگوهای بزرگ با ارزش بازرگانی در صنعت ماهیگیری به کار می‌رود. میگوهای این دسته اغلب به زیرراسته دارآبشش‌داران تعلق دارند.
در آمریکای شمالی واژه «prawn» کمتر به کار می‌رود و بیشتر به میگوهای آب شیرین اطلاق می‌شود. واژه‌های «شریمپ» و «پراون» جایگاه علمی ندارند و در کاربرد امروزی تقریباً به‌جای یکدیگر به کار می‌روند. میگوی درشت همانند میگو خوراک دریایی باارزشی به‌شمار می‌رود و سرشار از پروتئین، سلنیوم و اسیدهای چرب امگا-۳ است.
تفاوت میگو و میگوی درشت
از دیدگاه زیست‌شناختی، واژه‌های shrimp و prawn بازنامه علمی دقیقی ندارند و کاربردشان بیشتر به سنت‌های منطقه‌ای و اندازه جانور بستگی دارد.[۱] در بریتانیا «شریمپ» معمولاً به گونه‌های کوچک‌تر اطلاق می‌شود که بدنی پهن‌تر و نوک کوتاه‌تر دارند، در حالی که «پراون» به گونه‌های درشت‌تر با بدن فشرده از پهلو و نوک بلندتر گفته می‌شود.[۲][۳]
با این حال، این دو واژه همواره به‌طور یکسان به کار نمی‌روند. برای نمونه، برخی نویسندگان پاندالوس مونتاگویی را «میگوی ایزوپ» (Aesop shrimp) و برخی دیگر «پراون ایزوپ» (Aesop prawn) می‌نامند.[۲][۳]
تمایزهای منطقه‌ای
واژه‌های «شریمپ» و «پراون» ریشه بریتانیایی دارند. در بریتانیا «شریمپ» تنها واژه‌ای است که برای گونه‌های خانواده کرانگونیده مانند میگوی قهوه‌ای (Crangon crangon) به کار می‌رود و «پراون» هرگز به گونه‌های بسیار ریز اطلاق نمی‌شود.[۳]
کشورهای اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع و ایرلند عموماً از کاربرد بریتانیایی پیروی می‌کنند. در استرالیا استثناهایی وجود دارد؛ برخی نویسندگان استرالیایی گونه‌های کوچک خانواده پالمونیده را «پراون» و خانواده آلفئیده را «میگوی هفت‌تیرکش» می‌نامند. نویسندگان دیگر نام «میگوی مرجانی نواری» را به گونه پراون‌مانند میگوی نواری (Stenopus hispidus) داده‌اند.[۳]
در نیوزیلند به‌طور کلی از الگوی بریتانیایی پیروی می‌شود. قاعده سرانگشتی برخی نویسندگان نیوزیلندی چنین است: «شریمپ‌ها کوچک‌اند (نزدیک به سه اینچ یا کمتر) و با تور از آب‌های کم‌ژرفا گرفته می‌شوند؛ پراون‌ها بزرگ‌ترند (تا ۱۲ اینچ) و با تله و ترال صید می‌شوند.»[۴]
در کانادا این دو واژه اغلب به‌جای هم به کار می‌روند، هرچند تفاوت‌های منطقه‌ای وجود دارد. آفریقای جنوبی و مستعمرات پیشین بریتانیا در آسیا نیز عموماً از الگوی بریتانیایی پیروی می‌کنند.[۳]
در ایالات متحده «شریمپ» واژه رایج‌تر است و «پراون» بیشتر به میگوهای بزرگ‌تر و آب‌شیرین‌زی اطلاق می‌شود.[۳][۵]
ارزش غذایی
هر ۱۰۰ گرم میگوی درشت بر پایه داده‌های وزارت کشاورزی ایالات متحده دربرمی‌گیرد:[۶]
| ماده مغذی | مقدار |
|---|---|
| کالری | ۷۱ |
| چربی (گرم) | ۱٫۰۱ |
| چربی اشباع (گرم) | ۰٫۱۱ |
| کربوهیدرات (گرم) | ۰٫۹۱ |
| کلسترول (میلی‌گرم) | ۱۲۶ |
| پروتئین (گرم) | ۱۳٫۶۱ |
میگوی درشت سرچشمه بسیار خوبی از سلنیوم است و اسیدهای چرب امگا-۳ آن ممکن است در کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های سرطانی سودمند باشد.[۷]
آبزی‌پروری
میگوی درشت یکی از مهم‌ترین گروه‌های سخت‌پوستان در صنعت آبزی‌پروری جهان است. گونه میگوی ببری درشت (Penaeus monodon) و میگوی پاسفید (Litopenaeus vannamei) از پرورشی‌ترین گونه‌ها به‌شمار می‌روند.[۳][۱] پرورش میگو به‌ویژه در کشورهای جنوب و جنوب شرقی آسیا گسترش چشمگیری یافته‌است.[۳]
گونه‌های شناخته‌شده
برخی از گونه‌های مهم که با نام «پراون» شناخته می‌شوند عبارت‌اند از:
- میگوی ببری درشت (Penaeus monodon) — گونه‌ای پرورشی و تجاری با پراکنش گسترده در اقیانوس هند و آرام[۳]
- میگوی پاسفید (Litopenaeus vannamei) — پراکنش در شرق اقیانوس آرام و پرپرورش‌ترین گونه میگو در جهان[۳]
- میگوی هندی (Fenneropenaeus indicus) — گونه‌ای بومی اقیانوس هند[۳]
- میگوی شمالی (Pandalus borealis) — از آب‌های سرد اقیانوس اطلس شمالی[۳]
جایگاه در رده‌بندی
میگوهای بزرگ به راسته ده‌پایان از رده سخت‌پوستان تعلق دارند. بیشتر گونه‌هایی که در بازرگانی «پراون» خوانده می‌شوند در زیرراسته دارآبشش‌داران جای می‌گیرند، هرچند برخی گونه‌های زیرراسته کاریده‌آ نیز پراون نامیده می‌شوند.[۳][۲]
جستارهای وابسته
- میگو
- میگو و میگوی درشت به‌عنوان خوراک
- کریل
- میگوی آخوندکی
منابع
- 1 2 «Prawn». Cambridge Dictionary. دریافت‌شده در ۲۷ نوامبر ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 Mortenson, Philip B (2010) This is not a weasel: a close look at nature's most confusing terms Pages 106–109, John Wiley & Sons. شابک ۹۷۸۰۴۷۱۲۷۳۹۶۷.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Holthuis, L. B. (1980) Shrimps and prawns of the world Volume I of the FAO species catalogue, Fisheries Synopsis No.125, Rome. شابک ۹۲−۵−۱۰۰۸۹۶−۵.
- ↑ Richardson LR and Yaldwyn JC (1958) A Guide to the Natant Decapod Crustacea (Shrimps and Prawns) of New Zealand Tuatara, 7 (1).
- ↑ «The American Heritage Dictionary of the English Language, Fifth Edition». Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company. ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۱ مه ۲۰۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ معلومات غذائیة عن القریدس
- ↑ Shrimp بایگانی‌شده در ۲۰۱۷-۱۲-۲۱ توسط Wayback Machine
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Prawn». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «قریدس». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- Shrimps and prawns of the world — فهرست گونه‌های فائو
الگو:میگوها
مهم‌ترین ماهیان مصرفی | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماهیان وحشی |
|  .png)  | ||||||||||||||||
| آبزی‌پروری |
| |||||||||||||||||
الگو:سخت‌پوستان خوراکی
- خوراکیهای دریایی جانوری
- سخت‌پوستان تجاری
- ده‌پایان
- سخت‌پوستان خوراکی