نمادهای سیارات

نمادهای سیارات در اختربینی و به‌طور سنتی در اخترشناسی برای نشان‌دادن یکی از هفت اختر، که خورشید و ماه را نیز دربر می‌گیرد، یا یکی از سیاره‌های شناخته‌شده در دوران جدید به کار می‌روند. نمادهای کلاسیک در کیمیاگری نیز برای نمایش فلزهای منسوب به هفت اختر و در گاه‌شماری‌ها برای نمایش هفت روز هفته که هر یک با یکی از این اختران پیوند داشتند استفاده می‌شدند. خاستگاه نمادهای اصلی به اخترشناسی یونان باستان بازمی‌گردد؛ صورت‌های امروزی آن‌ها در سدهٔ شانزدهم شکل گرفت و بعدها برای سیاره‌های تازه‌کشف‌شده نیز نمادهای دیگری ساخته شد.

هفت اختر سنتی، نمادهای آن‌ها، روزهای وابسته به آن‌ها و فلزهایی که در کیمیا بیش از همه با آن‌ها پیوند داده می‌شدند عبارت‌اند از:

اختر نماد یونی‌کد روز فلز
ماه ☾ U+263E
☾		 دوشنبه نقره
عطارد ☿ U+263F
☿		 چهارشنبه جیوه
زهره ♀ U+2640
♀		 جمعه مس
خورشید ☉ U+2609
☉		 یکشنبه طلا
مریخ ♂ U+2642
♂		 سه‌شنبه آهن
مشتری ♃ U+2643
♃		 پنجشنبه قلع
زحل ♄ U+2644
♄		 شنبه سرب

اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی استفاده از این نمادها را در مقاله‌های علمی اخترشناسی امروزی توصیه نمی‌کند و شیوه‌نامهٔ آن برای مواردی که ممکن است به نمادهای سیاره‌ای نیاز باشد ــ از جمله در سرستون جدول‌ها ــ استفاده از اختصارهای یک یا دوحرفی نام سیاره‌ها را پیشنهاد می‌کند.[۱]

سیاره‌های اصلی منظومهٔ شمسی، نمادهای سنتی آن‌ها و اختصارهای اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی چنین‌اند:

سیاره نماد یونی‌کد اختصار اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی
عطارد ☿ U+263F
☿		 Me، H
زهره ♀ U+2640
♀		 V
زمین 🜨 U+1F728
🜨		 E
مریخ ♂ U+2642
♂		 Ma، M
مشتری ♃ U+2643
♃		 J
زحل ♄ U+2644
♄		 S
اورانوس ⛢ U+26E2
⛢		 U
نپتون ♆ U+2646
♆		 N

نمادهای زهره و مریخ، بر پایهٔ قراردادی که کارل لینه در دههٔ ۱۷۵۰ میلادی رواج داد، در زیست‌شناسی برای نشان‌دادن جنس ماده و جنس نر نیز به کار می‌روند.

تاریخچه

اختران سنتی

خاستگاه نمادهای سیاره‌ای را می‌توان در ویژگی‌ها و نشانه‌هایی یافت که به ایزدان دوران کلاسیک نسبت داده می‌شد. آسمان‌نمای رومیِ بیانکینی از سدهٔ دوم میلادی، که امروزه در موزه لوور نگهداری می‌شود، هفت اختر را با تصویر هفت ایزد متناظر نشان می‌دهد؛ هر ایزد به صورت نیم‌تنه‌ای دارای هاله همراه با شیء یا پوششی مشخص تصویر شده است.[۲] عطارد دارای عصای چاوش و کلاه بالدار است؛ زهره گردنبند و آینه‌ای درخشان دارد؛ مریخ با کلاه‌خود جنگی و نیزه دیده می‌شود؛ مشتری تاجی از برگ بو و عصایی در دست دارد؛ زحل دارای کلاه مخروطی و داس است؛ از سر خورشید پرتوها بیرون می‌آید و ماه هلالی بر فراز سر دارد.

صورت‌های نوشتاری نمادهای عطارد، زهره، مشتری و زحل را می‌توان تا شکل‌هایی که در پاپیروس‌های متأخر یونانی دیده می‌شود پی گرفت.[۳]

صورت‌های اولیهٔ این نمادها همچنین در نسخه‌های خطی بیزانسی قرون وسطی که زایچه‌هایی را حفظ کرده‌اند دیده می‌شود.[۴]

نموداری در مجموعهٔ اخترشناسی یوهانس کاماتروس در سدهٔ دوازدهم شباهت زیادی به صورت‌های سدهٔ یازدهمی بالا دارد. در آن، خورشید به شکل دایره‌ای با یک پرتو، مشتری با حرف زتا ــ حرف نخست نام زئوس، همتای یونانی ژوپیتر رومی ــ و مریخ به شکل سپری گرد در برابر نیزه‌ای مایل نشان داده شده‌اند. نمادهای دیگر اختران کلاسیک نیز به صورت‌های امروزی آن‌ها شباهت دارند، اما هنوز صلیب‌هایی که در صورت‌های امروزی عطارد، زهره، مشتری و زحل دیده می‌شوند در آن‌ها وجود ندارد. این صلیب‌ها نخستین بار در اواخر سدهٔ پانزدهم یا اوایل سدهٔ شانزدهم ظاهر شدند. به نوشتهٔ ماندر، افزودن صلیب‌ها ظاهراً «تلاشی برای بخشیدن رنگ‌وبویی مسیحی به نمادهای ایزدان کهنِ بت‌پرستان» بوده است.[۵]

صورت‌های امروزی نمادهای اختران کلاسیک در یک چاپ چوبی از هفت اختر در ترجمهٔ لاتین اثر ابومعشر بلخی، اتصالات بزرگ، که در ۱۵۰۶ در ونیز چاپ شد دیده می‌شوند؛ اختران در آن به شکل ایزدان متناظر خود سوار بر ارابه تصویر شده‌اند.[۶]

نماد زمین

نماد «چهار بخش جهان» برای زمین
نماد گوی و صلیب برای زمین
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.

زمین در شمار اختران کلاسیک نبود، زیرا «سیاره» در تعریف قدیم به «ستارهٔ سرگردان»ی گفته می‌شد که حرکت آن از سطح زمین مشاهده می‌شد. جایگاه زمین به‌عنوان یک سیاره پیامد پذیرش نظریهٔ خورشیدمرکزی در سدهٔ شانزدهم بود.

بااین‌حال، نمادی متعلق به دوران پیش از خورشیدمرکزی برای جهان وجود داشت که امروزه به‌عنوان یکی از نمادهای سیاره‌ای زمین استفاده می‌شود. این نماد دایره‌ای است که دو خط افقی و عمودی از آن می‌گذرند و جهانی را نشان می‌دهد که چهار رود آن را به چهار بخش جهان ــ که گاه «چهار گوشهٔ جهان» ترجمه شده است ــ تقسیم کرده‌اند: 🜨. گونه‌ای دیگر از این نماد که اکنون منسوخ شده است تنها یک خط افقی داشت: 🜔.[۷]

یکی از نمادهای اروپای قرون وسطی برای جهان، گوی و صلیب، ♁، یعنی کره‌ای با صلیب مسیحی بر فراز آن، نیز به‌عنوان نماد سیاره‌ای زمین به کار رفته است. این نماد به صورت وارونهٔ نماد زهره شباهت دارد.

نمادهای سیاره‌ای زمین در یونی‌کد با U+1F728 🜨 alchemical symbol for سبز مسی و U+2641 ♁ earth رمزگذاری شده‌اند.

اختران کلاسیک

ماه

نماد هلال کاهنده برای ماه
نماد هلال افزاینده برای ماه
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.

شکل هلال از دوران باستان برای نمایش ماه به کار رفته است. در دوران کلاسیک، ایزدان ماه مانند سلنه، آرتمیس و من هلالی را بر سر یا پشت شانه‌های خود دارند که دو شاخ آن رو به بالا است. نمایش ماه به شکل هلالی ساده با دو شاخ رو به دو سوی افقی ــ مشابه هلال افزاینده یا هلال کاهنده در نشان‌شناسی ــ از اواخر دوران کلاسیک گواهی شده است.

همین نمادها ممکن است در زمینه‌ای دیگر نه برای خود ماه، بلکه برای نمایش یکی از گام‌های ماه به کار روند؛ در مجموعه‌ای چهارگانه برای «ماه نو» (U+1F311 🌑︎)، «افزاینده» (U+263D ☽︎)، «ماه کامل» (U+1F315 🌕︎) و «کاهنده» (U+263E ☾︎).

عطارد

نماد عصای چاوشِ صلیب‌دار برای عطارد
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.

نماد ☿ برای عطارد برگرفته از عصای چاوش، یعنی عصایی با دو مار پیچیده بر گرد آن، است؛ نشانه‌ای که در سراسر دوران باستان با مرکوری پیوند داشت. زمانی پس از سدهٔ یازدهم، برای مسیحی‌کردن ظاهر این نماد، صلیبی به پایین عصا افزوده شد.[۳]

نماد ☿ زمانی برای ساختارهای زایشی دوجنسی گیاهان نیز به کار می‌رفت،[۸] اما گیاه‌شناسان امروزه برای این منظور از ⚥ استفاده می‌کنند.[۹]

کاربردی مرتبط با آن، نشان‌دادن جنس «کارگر» یا «خنثی» در جانداران فرااجتماعی است؛ یعنی فردی که نه نر است و نه، به سبب نداشتن توانایی زادآوری، کاملاً ماده، مانند زنبور کارگر.[۱۰] در دوره‌های اخیر از این نماد برای نشان‌دادن بیناجنس، تراجنسیتی یا جنسیت کوئیر نیز استفاده شده است.[۱۱]

نقطه کد یونی‌کد آن U+263F ☿ mercury (اچ‌تی‌ام‌ال: ☿) است.

زهره

نماد مسِ صلیب‌دار برای زهره

نماد زهره، ♀، از دایره‌ای تشکیل می‌شود که صلیب کوچکی در زیر آن قرار دارد. این نماد را گاه بازنمایی آینهٔ دستی این ایزدبانو دانسته‌اند؛ تفسیری که می‌تواند پیوند زهره با نماد کیمیایی مس را نیز توضیح دهد، زیرا آینه‌ها در دوران باستان از مس صیقل‌خورده ساخته می‌شدند،[۱۲] هرچند این منشأ قطعی نیست.[۳]

افزوده‌شدن صلیب به نماد نسبتاً متأخر است. در پاپیروس اوکسیرینخوس ۲۳۵، نمادهای زهره و عطارد صلیبی در انتهای ساقهٔ پایین خود ندارند،[۳] و زهره در مجموعهٔ اختربینی یوهانس کاماتروس در سدهٔ دوازدهم نیز بدون صلیب، به صورت ⚲، دیده می‌شود.[۱۳]

در گیاه‌شناسی و زیست‌شناسی، نماد زهره برای نشان‌دادن جنس ماده و در کنار نماد مریخ برای جنس نر به کار می‌رود؛[۱۴] قراردادی که کارل لینه در دههٔ ۱۷۵۰ میلادی رواج داد.[۸]

یونی‌کد این نماد را با U+2640 ♀ female sign در بلوک «نمادهای گوناگون» رمزگذاری کرده است.

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.

خورشید

نماد اخترشناختی امروزی خورشید
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.

نماد اخترشناختی امروزی خورشید، نماد خورشیدی (U+2609 ☉ sun (اچ‌تی‌ام‌ال: ☉))، نخستین بار در دورهٔ رنسانس به کار رفت. احتمال داده شده است که این نماد سپر زرین آپولون با برجستگی مرکزی آن را بازنمایی کند.

آسمان‌نمای بیانکینی که در سدهٔ دوم ساخته شده است، حلقه‌ای را نشان می‌دهد که پرتوهایی از آن بیرون می‌آیند.[۵][۲] در اواخر دوران کلاسیک، خورشید به صورت دایره‌ای با یک پرتو ثبت شده است. نموداری در مجموعهٔ اختربینی یوهانس کاماتروس در سدهٔ دوازدهم نیز همین نماد را نشان می‌دهد.[۱۵]

این نماد کهن‌تر در یونی‌کد با U+1F71A 🜚 alchemical symbol for gold (اچ‌تی‌ام‌ال: 🜚) در بلوک نمادهای کیمیاگری رمزگذاری شده است. هر دو نماد در کیمیا برای طلا به کار رفته‌اند؛ همچنین صورت‌های پیچیده‌تری شامل قرصی با چند پرتو یا حتی چهره نیز برای طلا استفاده شده است.

مریخ

نماد نیزه و سپر برای مریخ
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.

نماد مریخ، ♂، بازنمایی سپر و نیزه است و به خدای جنگ اشاره دارد.[۱۶][۱۷]

این نماد همچنین نشانهٔ قدیمی و امروزه منسوخ آهن در کیمیا است. در جانورشناسی و گیاه‌شناسی از آن برای نشان‌دادن جنس نر، در کنار نماد اختربینی زهره برای جنس ماده، استفاده می‌شود؛[۱۴] قراردادی که کارل لینه در دههٔ ۱۷۵۰ رواج داد.[۸]

نماد مریخ دست‌کم از سدهٔ یازدهم وجود داشته است. در آن زمان به صورت پیکانی بر روی یا از میان یک دایره رسم می‌شد و آن را بازنمایی سپر و نیزهٔ ایزد مریخ می‌دانستند. در صورت قرون وسطایی آن، برای نمونه در مجموعهٔ اختربینی سدهٔ دوازدهمِ یوهانس کاماتروس، نیزه از روی سپر می‌گذرد.[۱۵] پاپیروس‌های اوکسیرینخوس یونانی نمادی متفاوت را نشان می‌دهند،[۳] که شاید صرفاً یک نیزه باشد.[۲]

نقطه کد یونی‌کد آن U+2642 ♂ male sign (اچ‌تی‌ام‌ال: ♂) است.

مشتری

حرف آغازین نام زئوس در نماد مشتری
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.

نماد مشتری، ♃، در اصل حرف یونانی زتا بود که خطی بر آن افزوده شده بود تا نشان دهد اختصار است؛ این حرف آغاز نام زئوس، همتای یونانی ژوپیتر رومی، بود.

نقطه کد یونی‌کد آن U+2643 ♃ jupiter (اچ‌تی‌ام‌ال: ♃) است.

زحل

ترکیب صلیب‌دار کاپا و رو برای زحل
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.

نوشته‌های کلاودیوس سالماسیوس و گواهی‌های قدیمی‌تر نشان می‌دهند که نماد زحل، ♄، از حروف آغازین نام یونانی باستان آن، Κρόνος، یعنی کرونوس، ساخته شده است: کاپا و رو همراه با خطی که اختصار را نشان می‌داد.[۸] تا زمان کاماتروس در سدهٔ دوازدهم، نماد به شکلی شبیه حرف کوچک یونانی اتا، η، ساده شده بود و خط اختصار، اگر اصلاً باقی مانده بود، در خم انتهای پایینِ راست آن دیده می‌شد.

نقطه کد یونی‌کد آن U+2644 ♄ saturn (اچ‌تی‌ام‌ال: ♄) است.

کشف‌های دوران جدید

اورانوس

نماد پلاتین برای اورانوس
تک‌نگاشت هرشل برای اورانوس

نمادهای اورانوس اندکی پس از کشف آن در ۱۷۸۱ ساخته شدند. یکی از این نمادها، ⛢، که یوهان گوتفرید کوهلر پیشنهاد کرد و یوهان الرت بوده آن را اصلاح کرد، قرار بود فلز تازه‌شناخته‌شدهٔ پلاتین را بازنمایی کند. چون پلاتین، که معمولاً «طلای سفید» خوانده می‌شد، از سوی شیمی‌دانان در آمیختگی با آهن یافت شده بود، نماد پلاتین از ترکیب نمادهای کیمیایی آهن، ♂، و طلا، ☉، ساخته شد.[۱۸][۱۹]

طلا و آهن فلزهای سیاره‌ای خورشید و مریخ بودند و ازاین‌رو همان نمادها را داشتند. جهت‌های گوناگونی برای این نماد پیشنهاد شد، اما امروزه صورت دارای پیکان رو به بالا عمومیت یافته است.

نماد دیگری، ♅، در ۱۷۸۴ از سوی لالاند پیشنهاد شد. لالاند در نامه‌ای به ویلیام هرشل آن را «کره‌ای که نخستین حرف نام شما بر فراز آن قرار دارد» توصیف کرد.[۲۰]

اخترشناسان بیشتر از نماد پلاتین و اختربینان بیشتر از تک‌نگاشت استفاده می‌کنند.[۲۱]

برای کاربرد رایانه‌ای، این دو نماد با U+26E2 ⛢ astronomical symbol for uranus و U+2645 ♅ uranus رمزگذاری شده‌اند.

نپتون

نماد نیزهٔ سه‌شاخ برای نپتون

برای نپتون چند نماد، همزمان با نام‌های گوناگونی که برای سیاره پیشنهاد شده بود، مطرح شد. اوربن لو وریه که مدعی حق نام‌گذاری کشف خود بود، در آغاز پیشنهاد کرد سیاره به نام نپتون، ایزد اسطوره‌شناسی روم، نامیده شود[۲۲] و نماد نیزهٔ سه‌شاخ برای آن به کار رود،[۲۳] در حالی که به‌نادرستی ادعا می‌کرد این انتخاب رسماً از سوی دفتر طول‌های جغرافیایی فرانسه تأیید شده است.[۲۲]

او در اکتبر کوشید سیاره را به نام خود «لو وریه» بنامد و در این کار از پشتیبانی مدیر رصدخانه، فرانسوا آراگو، برخوردار بود.[۲۴] آراگو نیز به نوبهٔ خود نماد تازه‌ای، ⯉، برای سیاره پیشنهاد کرد.[۲۵]

این پیشنهاد در بیرون از فرانسه با مخالفت روبه‌رو شد،[۲۴] و سالنامه‌های فرانسوی به‌سرعت نام «هرشل» را برای اورانوس، به افتخار کاشف آن ویلیام هرشل، و «لو وریه» را برای سیارهٔ جدید به کار گرفتند،[۲۶] هرچند مؤسسه‌های انگلیسی‌زبان نیز مدتی از این نام استفاده کردند.[۲۷]

جیمز پیلانس، استاد دانشگاه ادینبرو، از نام ژانوس برای سیارهٔ جدید دفاع کرد و کلیدی را به‌عنوان نماد آن پیشنهاد داد.[۲۳] در همین زمان، فریدریش گئورگ ویلهلم فون اشترووه نام «نپتون» را در ۲۹ دسامبر ۱۸۴۶ به آکادمی علوم روسیه پیشنهاد کرد.[۲۸]

در اوت ۱۸۴۷، دفتر طول‌های جغرافیایی فرانسه اعلام کرد که مطابق رویهٔ رایج اخترشناسان، نام «نپتون» را می‌پذیرد؛ آراگو در این تصمیم‌گیری شرکت نکرد.[۲۹]

نماد سیاره‌ای نپتون نیزهٔ سه‌شاخ پوزئیدون بود. دستهٔ آن یا به صورت صلیب‌دار، ، مانند نمادهای عطارد، زهره، مشتری، زحل و سیارک‌ها، یا به صورت گوی‌دار، ، مانند نمادهای اورانوس، زمین و مریخ، سبک‌پردازی می‌شد.[۷] صورت صلیب‌دار امروزه رایج‌تر است.

برای کاربرد رایانه‌ای، این دو نماد با U+2646 ♆ neptune و U+2BC9 ⯉ neptune form two رمزگذاری شده‌اند.

پلوتون

نماد دوشاخه برای پلوتون
تک‌نگاشت پرسیوال لوول برای پلوتون

پلوتون از هنگام کشفش در ۱۹۳۰ تا زمانی که اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی در ۲۰۰۶ آن را به‌عنوان سیاره کوتوله رده‌بندی کرد، تقریباً به‌طور همگانی سیاره شمرده می‌شد. زمین‌شناسان سیاره‌ای[۳۰] و اختربینان همچنان آن را سیاره در نظر می‌گیرند.

نماد سیاره‌ای اصلی پلوتون، ♇، تک‌نگاشتی از دو حرف نخست نام پرسیوال لوول بود. اختربینان عموماً از نمادی به شکل دوشاخه با گویی بر فراز آن استفاده می‌کنند. ناسا نیز از زمان تغییر رده‌بندی پلوتون، نماد دوشاخه را به کار برده است. این دو نماد با U+2647 ♇ pluto و U+2BD3 ⯓ pluto form two رمزگذاری شده‌اند.

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.

سیاره‌های کوچک

«نام‌گذاری اجرام آسمانی» در یک سالنامهٔ آلمانی چاپ ۱۸۵۰[۳۱]

در سدهٔ نوزدهم برای سیارک‌های اصلی نیز نمادهای سیاره‌ای به کار می‌رفت؛ از جمله سرس، با نماد داس دروگر که به صورت U+26B3 ⚳ ceres رمزگذاری شده است؛ پالاس، با نماد نیزه U+26B4 ⚴ pallas؛ و جونو ۳، با نماد عصای سلطنتی U+26B5 ⚵ juno.

انکه در ۱۸۵۰ برای سیارک ۵، هبه ۶، ۷ آیریس، گیاگان ۸ و متیس ۹ در سالنامهٔ اخترشناسی برلین نیز از نمادهایی استفاده کرد.[۳۱]

در اواخر سدهٔ بیستم، اختربینان صورت ساده‌شده‌ای از نماد ۴ وستا، یعنی آتش مقدس وستا، را که با U+26B6 ⚶ vesta رمزگذاری شده است، به کار گرفتند،[۳۲] و برای سیارک ۵، با نمادی شبیه درصدِ سبک‌پردازی‌شده ــ کلید ۵ همراه با شیفت در صفحه‌کلیدهای کوئرتی ــ، ۱۰ هایجیا با U+2BDA ⯚ hygiea و کایرون ۲۰۶۰، کشف‌شده در ۱۹۷۷، با نماد کلید U+26B7 ⚷ chiron نمادهای تازه‌ای پدید آوردند.[۳۲][۳۳]

با کشف قنطورس‌های بیشتر، نماد کایرون مبنای ساخت نمادهای تازه قرار گرفت؛ نمادهای سیارک ۵۱۴۵ و نسوس ۷۰۶۶ نیز در یونی‌کد رمزگذاری شده‌اند.[۳۳]

صورت ساده‌شدهٔ نماد وستا امروزه عمومیت یافته و نماد اختربینی پلوتون نیز در کاربرد اخترشناختی برای پلوتون به‌عنوان سیارهٔ کوتوله استفاده شده است.[۳۴]

در اوایل سدهٔ بیست‌ویکم، برای شماری از سیاره‌های کوتولهٔ فرانپتونی نیز نقطه‌های کد یونی‌کد در نظر گرفته شد؛ از جمله اریس با نماد سنتی «دست اریس» در دیسکوردیانیسم، ⯰، و نیز ⯱؛ سدنا؛ هاومیا؛ ماکی‌ماکی؛ گونگ‌گونگ؛ کواوار؛ و اورکوس. همهٔ این نمادها، به استثنای نماد اریس که «دست اریس» پیش‌تر نمادی سنتی در دیسکوردیانیسم بود، ساختهٔ دنیس موسکوویتز، مهندس نرم‌افزار اهل ماساچوست، هستند.[۳۴][۳۵]

موسکوویتز برای برخی اجرام فرانپتونی کوچک‌تر و نیز بسیاری از قمرهای سیاره‌ای نمادهای دیگری نیز ساخته است. به‌ویژه نماد کارون به‌طور تصادفی با نمادی که پیش‌تر در یونی‌کد به‌عنوان یکی از نمادهای اختربینی پلوتون وجود داشت یکسان است. بااین‌حال، این نمادها پذیرش گسترده‌ای پیدا نکرده‌اند.[۳۴][۳۶]

نویسه‌های یونی‌کد برای سیاره‌های کوچک
برای نمادهای تاریخی بیشتر، بخش «جدول» در مقالهٔ نمادهای اخترشناسی را ببینید.
جرم نماد رده در ویکی‌انبار نقطهٔ کد
سرس پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Ceres symbols در ویکی‌انبار  U+26B3[۳۷]
پالاس پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به (2) Pallas symbols در ویکی‌انبار  U+26B4[۳۷]
جونو ۳ پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به (3) Juno symbols در ویکی‌انبار  U+26B5[۳۷]
۴ وستا پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به (4) Vesta symbols در ویکی‌انبار  U+26B6[۳۷]
۱۰ هایجیا پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به (10) Hygiea symbols در ویکی‌انبار  U+2BDA[۳۷]
کایرون ۲۰۶۰ پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Chiron symbols در ویکی‌انبار  U+26B7[۳۷]
سیارک ۵۱۴۵ پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Pholus symbols در ویکی‌انبار  U+2BDB
نسوس ۷۰۶۶ پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Nessus symbols در ویکی‌انبار  U+2BDC
اورکوس پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Orcus symbols در ویکی‌انبار  U+1F77F
هاومیا پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Haumea symbols در ویکی‌انبار  U+1F77B
کواوار پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Quaoar symbols در ویکی‌انبار  U+1F77E
ماکی‌ماکی پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Makemake symbols در ویکی‌انبار  U+1F77C
گونگ‌گونگ پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Gonggong symbols در ویکی‌انبار  U+1F77D
اریس پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Five-fingered hand of Eris در ویکی‌انبار  U+2BF0
پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Eris astrological symbol در ویکی‌انبار  U+2BF1
مورد استفادهٔ اختربین هنری سلتزر
سدنا پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Sedna symbols در ویکی‌انبار  U+2BF2

نمادهای تاریخی

میان سال‌های ۱۸۴۵ تا ۱۸۵۵ نمادهای بسیاری برای سیارک‌های تازه‌کشف‌شده ساخته شد. اما تا ۱۸۵۱، افزایش سریع شمار کشف‌ها سبب شد استفاده از این نمادها عمدتاً کنار گذاشته شود و به‌جای آن همهٔ سیارک‌ها شماره‌گذاری شوند.[۳۸]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

منابع

  1. ↑ The IAU Style Manual (PDF). 1989. p. 27. Archived from the original (PDF) on 2020-03-11.
  2. 1 2 3 "plaque; planisphère de Bianchini". Paris: Louvre. Retrieved 2022-07-23.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Jones, Alexander (1999). Astronomical Papyri from Oxyrhynchus: (P. Oxy. 4133-4300a) (in English). American Philosophical Society. ISBN 978-0-87169-233-7.
  4. ↑ Neugebauer, Otto (1975). A History of Ancient Mathematical Astronomy. Springer. pp. 788–789. ISBN 0-387-06995-X.
  5. 1 2 Maunder (1934)
  6. ↑ Maunder (1934:239)
  7. 1 2 "Solar System". The English Cyclopaedia of Arts and Sciences. Vol. VII–VIII. 1861.
  8. 1 2 3 4 Stearn, William T. (May 1962). "The origin of the male and female symbols of biology" (PDF). Taxon. 11 (4): 109–113. Bibcode:1962Taxon..11..109S. doi:10.2307/1217734. ISSN 0040-0262. JSTOR 1217734.
  9. ↑ Simpson, Niki (2010). "Botanical symbols: A new symbol set for new images". Botanical Journal of the Linnean Society. 162 (2): 117–129. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.01021.x.
  10. ↑ Bingham, C. T. (1903). The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Hymenoptera, Vol. II. Ants and Cuckoo-Wasps. London: Taylor and Francis. p. v.
  11. ↑ van den Akker, Olga B.A. (2012). Reproductive Health Psychology. Wiley-Blackwell. p. 40. ISBN 978-1-119-96747-7 – via Google Books.
  12. ↑ Rehder, Dieter (2011). Chemistry in Space: From interstellar matter to the origin of life. Wiley-VCH. The symbol, the stylized hand mirror of the Goddess Venus, also represents femininity. It has also been used for the element copper: Mirrors had been manufactured from polished copper.
  13. ↑ Maunder, A.S.D. (1934). "The origin of the symbols of the planets". The Observatory. 57: 238–247. Bibcode:1934Obs....57..238M.
  14. 1 2 Schott, G.D. (December 2005). "Sex symbols ancient and modern: their origins and iconography on the pedigree". بی‌ام‌جی. 331 (7531): 1509–1510. doi:10.1136/bmj.331.7531.1509. ISSN 0959-8138. PMC 1322246. PMID 16373733.
  15. 1 2 Neugebauer, Otto; Van Hoesen, H.B. (1987). Greek Horoscopes. pp. 1, 159, 163.
  16. ↑ Maunder, A.S.D. (August 1934). "The origin of the symbols of the planets". The Observatory. Vol. 57. pp. 238–247. Bibcode:1934Obs....57..238M.
  17. ↑ Evans, James (1998). The History & Practice of Ancient Astronomy. Oxford University Press/U.S. p. 350. ISBN 0-19-509539-1.
  18. 1 2 Bode, J.E. (1784). Von dem neu entdeckten Planeten [On the newly discovered planets] (in German). Beim Verfaszer. pp. 95–96. Bibcode:1784vdne.book.....B – via Internet Archive.
  19. ↑ Gould, B.A. (1850). Report on the history of the discovery of Neptune. مؤسسه اسمیتسونین. p. 5 – via Archive.org.
  20. ↑ Herschel, Francisca (August 1917). "The meaning of the symbol H+o for the planet Uranus". The Observatory. Vol. 40. p. 306. Bibcode:1917Obs....40..306H.
  21. ↑ Iancu, Laurentiu (14 August 2009). Proposal to encode the astronomical symbol for Uranus (PDF). unicode.org (Report). The Unicode Consortium. L2009/09300.
  22. 1 2 Littmann, Mark; Standish, E.M. (2004). Planets Beyond: Discovering the outer Solar System. Courier Dover Publications. p. 50. ISBN 0-486-43602-0.
  23. 1 2 Pillans, James (1847). "Ueber den Namen des neuen Planeten" [Regarding the names of the new planets]. Astronomische Nachrichten (in German). 25 (26): 389–392. Bibcode:1847AN.....25..389.. doi:10.1002/asna.18470252602 – via Google Books.
  24. 1 2 Baum, Richard; Sheehan, William (2003). In Search of Planet Vulcan: The ghost in Newton's clockwork universe. Basic Books. pp. 109–110. ISBN 0-7382-0889-2.
  25. ↑ Schumacher, H.C. (1846). "Name des Neuen Planeten" [Names of the new planets]. Astronomische Nachrichten (in German). 25: 81–82. Bibcode:1846AN.....25...81L. doi:10.1002/asna.18470250603.
  26. ↑ Gingerich, Owen (October 1958). The naming of Uranus and Neptune (Report). ASP Leaflets. Vol. 8. Astronomical Society of the Pacific. pp. 9–15. Bibcode:1958ASPL....8....9G.
  27. ↑ "[title not cited]". دایدالوس (مجله). 1: 287 ff, 334 ff. 1848.
  28. ↑ Hind, J.R. (1847). "Second report of proceedings in the Cambridge Observatory relating to the new planet (Neptune)". Astronomische Nachrichten. 25 (21): 309–314. Bibcode:1847AN.....25..309.. doi:10.1002/asna.18470252102 – via zenodo.org.
  29. ↑ Connaissance des Temps: ou des mouvementes célestes, à l'usage des astronomes [Information on timing: or celestial movements, for the use of astronomers]. Connaissance des Temps (in French). Vol. 1847. Paris, France: Bureau des Longitudes. 1847. p. [unnumbered front matter].
  30. ↑ Metzger, Philip T.; Grundy, W.M.; Sykes, Mark V.; Stern, Alan; Bell, James F. III; Detelich, Charlene E.; et al. (March 2022). "Moons are planets: Scientific usefulness versus cultural teleology in the taxonomy of planetary science". Icarus. 374 114768. arXiv:2110.15285. Bibcode:2022Icar..37414768M. doi:10.1016/j.icarus.2021.114768. ISSN 0019-1035. S2CID 240071005.
  31. 1 2 Encke, J.F., ed. (1850). Berliner Astronomisches Jahrbuch für 1853. Berlin, DE. p. viii.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:مکان بدون ناشر (رده)
  32. 1 2 Faulks, David (9 May 2006). Proposal to add some western astrology symbols to the UCS (PDF). unicode.org (Report). The Unicode Consortium. p. 4. L2006/06171. Archived (PDF) from the original on June 15, 2018. Retrieved 20 November 2017.
  33. 1 2 Faulks, David (15 April 2016). Additional symbols for astrology (PDF). unicode.org (Report). The Unicode Consortium. L2016/16080.
  34. 1 2 3 Miller, Kirk (26 October 2021). Unicode request for dwarf-planet symbols (PDF). unicode.org (Report). L2021/21224.
  35. ↑ Anderson, Deborah (4 May 2022). "Out of this world: New astronomy symbols approved for the Unicode standard". unicode.org (Press release). The Unicode Consortium. Retrieved 6 August 2022.
  36. ↑ Bala, Gavin Jared; Miller, Kirk (7 March 2025). "Phobos and Deimos symbols" (PDF). unicode.org. The Unicode Consortium. Retrieved 14 March 2025.
  37. 1 2 3 4 5 6 در جدول رسمی نویسه‌ها.
  38. ↑ Hilton, James L. (14 June 2011). When did the asteroids become minor planets? (Report). Astronomical Almanac Division. Washington, DC: رصدخانه نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا. Archived from the original on August 10, 2018. Retrieved April 24, 2013.
  39. ↑ Bala, Gavin Jared; Miller, Kirk (18 September 2023). "Unicode request for historical asteroid symbols" (PDF). unicode.org. Unicode. Retrieved 26 September 2023.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمادهای سیارات موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.