نمادهای اختربینی

از دید تاریخی، نمادهای اختربینی و نمادهای اخترشناسی تا اندازهٔ زیادی با یکدیگر هم‌پوشانی داشته‌اند. از نمادهای پرکاربرد می‌توان به نمادهای برج‌های منطقةالبروج، اختران، سیارک‌ها و دیگر اجرام آسمانی اشاره کرد. خاستگاه این نمادها به دست‌نویس‌های بیزانسی سده‌های میانه بازمی‌گردد و صورت کنونی آن‌ها محصول رنسانس اروپایی است. برای نظرهای اختربینی نیز در سنت‌های گوناگون اختربینی نمادهای دیگری به کار می‌رود.

تاریخ و خاستگاه

نمادهای هفت اختر سنتی، برج‌های منطقةالبروج، نظرها، سهام و گره‌های ماه در دست‌نویس‌های بیزانسی سده‌های میانه دیده می‌شوند؛ دست‌نویس‌هایی که بسیاری از زایچه‌های باستانی در آن‌ها حفظ شده‌اند. در پاپیروس‌های اصلی زایچه‌های یونانی، خورشید به شکل دایره‌ای نشان داده می‌شد که نشانهٔ باستانی «پرتوافشانی» را در خود داشت ()، در حالی که نماد ماه به شکل هلال بود.

اختران سنتی

پیشینهٔ نمادهای نوشتاری عطارد، زهره، مشتری و زحل را می‌توان تا صورت‌هایی که در پاپیروس‌های متأخر یونانی دورهٔ کلاسیک دیده می‌شوند پی گرفت. نمادهای مشتری و زحل تک‌نگارهایی برگرفته از حروف آغازین نام‌های یونانی آن‌ها هستند و نماد عطارد صورت سبک‌یافته‌ای از کادوسه است.

آنی اس. دی. ماندر پیشینه‌هایی کهن‌تر برای نمادهای سیاره‌ای یافته است که برای نمایش ایزدان مرتبط با اختران سنتی به کار می‌رفته‌اند. «آسمان‌نمای بیانکینی» که در سدهٔ دوم میلادی ساخته شده است، پیکره‌های یونانی ایزدان سیاره‌ای را همراه با نمونه‌هایی آغازین از نمادهای آن اختران نشان می‌دهد: عطارد کادوسه در دست دارد؛ زهره بر گردن‌بند خود ریسمانی دارد که به گردن‌بندی دیگر متصل است؛ مریخ نیزه‌ای دارد؛ مشتری عصایی در دست گرفته است؛ زحل داسی دارد؛ خورشید دارای سربندی است که پرتوهایی از آن بیرون می‌آید؛ و ماه تاج یا سربندی دارد که هلالی به آن متصل است.

نموداری در اثر سدهٔ دوازدهمی یوهانس کاماتروس با عنوان مجموعهٔ اختربینی، خورشید را با دایره‌ای دارای یک پرتو، مشتری را با حرف زتا ــ حرف آغازین نام زئوس، همتای مشتری در اسطوره‌شناسی یونانی ــ و مریخ را با سپری که نیزه‌ای از آن می‌گذرد نشان می‌دهد. دیگر اختران سنتی نیز با نمادهایی شبیه صورت امروزی‌شان نمایش داده شده‌اند، با این تفاوت که نشانهٔ صلیبیِ موجود در صورت‌های امروزی هنوز در آن‌ها دیده نمی‌شود.

نماد امروزی خورشید، یعنی دایره‌ای دارای نقطه در مرکز (U+2609 ☉ sun)، نخستین بار در دورهٔ رنسانس پدیدار شد. نمادهای قراردادی برج‌های منطقةالبروج نیز در دورهٔ رنسانس شکل گرفتند و در اصل ساده‌شدهٔ تصویرهای کلاسیک هر برج بودند.

نماد امروزی خورشید از نظر ظاهری به هیروگلیف مصری «خورشید» شباهت دارد: دایره‌ای که گاه نقطه‌ای در مرکز آن قرار می‌گرفت (U+131F3 𓇳 egyptian hieroglyph n005). چند صورت از نیای نویسهٔ امروزی چینی به معنای «خورشید» نیز ظاهری مشابه داشتند؛ این نویسه در خط استخوان‌های پیشگویی و خط برنزی چینی به صورت نوشته می‌شد. مشخص نیست که آیا میان نویسه‌نگاشت‌های مصری و چینی و نماد اختربینی اروپایی ارتباطی وجود داشته است یا نه.

سیاره‌های اصلی کشف‌شده در دوران نوین

نمادهای اورانوس، نپتون و پلوتون اندکی پس از کشف این اجرام ساخته شدند. برای اورانوس دو نماد متفاوت به کار رفته است. یکی از این نمادها، ، به دست یوهان گوتفرید کوهلر ابداع و سپس به دست یوهان الرت بوده اصلاح شد و قرار بود فلز تازه‌شناخته‌شدهٔ پلاتین را نیز بازنمایی کند. از آنجا که پلاتین، که گاه «طلای سفید» خوانده می‌شد، به‌وسیلهٔ شیمی‌دانان در آمیختگی با آهن یافت شده بود، نماد پلاتین از ترکیب نمادهای کیمیاگری آهن، ♂، و طلا، ☉، ساخته شد.

صورت وارونهٔ همین نماد، ، در اوایل سدهٔ بیستم نیز کاربرد داشت.

نماد دیگری، ، در سال ۱۷۸۴ از سوی ژروم لالاند پیشنهاد شد. لالاند در نامه‌ای به ویلیام هرشل آن را چنین توصیف کرد: «کره‌ای که نخستین حرف نام شما بر فراز آن قرار گرفته است» (فرانسوی: un globe surmonté par la première lettre de votre nom).

پس از کشف نپتون، دفتر طول‌های جغرافیایی نام «نپتون» و نیزهٔ سه‌شاخهٔ شناخته‌شده را به‌عنوان نماد این سیاره پیشنهاد کرد؛ بخش پایینی این نماد ممکن است به شکل صلیب یا گوی باشد.

پلوتون نیز، همانند اورانوس، چندین نماد مورد استفاده دارد. یکی از آن‌ها، ♇، تک‌نگاری از حروف PL است که می‌توان آن را اشاره‌ای به نام پلوتون یا اخترشناس پرسیوال لوول دانست. کاشفان این جرم در ۱ مه ۱۹۳۰ هم‌زمان با اعلام نام سیاره، این نماد را نیز معرفی کردند.

نماد دیگری که مجلهٔ اختربینی آمریکایی به سردبیری پل کلنسی آن را رواج داد، بر پایهٔ نیزهٔ دوشاخهٔ پلوتون ساخته شده است: .

سیارک‌ها

نمادهای اختربینی چهار جرم نخست که در آغاز سدهٔ نوزدهم کشف شدند ــ سرس، پالاس، جونو و وستا ــ اندکی پس از کشف آن‌ها ساخته شدند. این اجرام در آغاز در شمار سیاره‌ها قرار گرفتند و حدود نیم سده بعد «سیارک» نامیده شدند، هرچند این «سیاره‌های کوچک» احتمالاً تا حدود یک سدهٔ دیگر نیز همچنان در شمار سیاره‌ها به حساب می‌آمدند.

اندکی پس از کشف سرس به دست جوزپه پیاتسی، گروهی از اخترشناسان نام پیشنهادی کاشف را تأیید کردند و داس را به‌عنوان نماد این سیاره برگزیدند.

نماد پالاس، یعنی نیزهٔ پالاس آتنا، به دست بارون فرانتس کساور فون زاخ ساخته و در نشریهٔ Monatliche Correspondenz zur Beförderung der Erd- und Himmels-Kunde معرفی شد.

کارل لودویگ هاردینگ که جونو را کشف کرد و نام نهاد، نمادی به شکل عصایی سلطنتی با ستاره‌ای بر فراز آن برای این جرم تعیین کرد.

صورت امروزی نماد اختربینی وستا، ⚶، به دست النور باخ ساخته شد. باخ از پیشگامان کاربرد چهار سیارک بزرگ در اختربینی بود و در اوایل دههٔ ۱۹۷۰ کتاب زیج‌های سیارک‌ها را منتشر کرد.

صورت اصلی نماد وستا، ، به دست ریاضی‌دان آلمانی کارل فریدریش گاوس ساخته شد. هاینریش ویلهلم اولبرس که پیش‌تر خود یک سیارهٔ جدید ــ بر پایهٔ رده‌بندی آن روزگار ــ کشف کرده و نام نهاده بود، افتخار نام‌گذاری تازه‌ترین کشف خود را به گاوس سپرد. گاوس تصمیم گرفت آن را به نام الههٔ وستا بنامد و همچنین تعیین کرد که نماد آن محراب این الهه باشد که آتش مقدس وستا بر آن می‌سوزد.

گونهٔ ساخته‌شده به دست باخ، صورت ساده‌شدهٔ نمونه‌های گسترش‌یافتهٔ سدهٔ نوزدهمیِ نماد محراب گاوس است.

سانتورها

نماد کیرون، ⚷، هم به شکل کلید است و هم تک‌نگاری از حروف O و K؛ این دو حرف برگرفته از عبارت «جرم کووال»، نام موقت این جرم به افتخار کاشف آن چارلز تی. کووال، هستند. این نماد را اختربینی به نام ال موریسون پیشنهاد کرد. او این نماد را «الهامی مشترک میان ال اچ. موریسون، جوئل کی. دی. ماهونی و مارلین باسوف» توصیف کرد.

برای دیگر سانتورها نیز قراردادی پرکاربرد وجود دارد که رابرت فون هیرن در دههٔ ۱۹۹۰ پیشنهاد کرد: در نماد کلیدمانند کیرون، حرف K با حرف نخست نام جرم جایگزین می‌شود؛ برای نمونه P یا φ برای فولوس و N برای نسوس (U+2BDB ⯛ pholus، U+2BDC ⯜ nessus).

دیگر اجرام فرانپتونی

نمادهای بیشتر اجرام بزرگ فرانپتونی عمدتاً در اینترنت پیشنهاد شده‌اند. برخی از نمادهای طراحی‌شده به دست دنیس مسکوویتس در ناسا نیز به کار رفته‌اند و در نرم‌افزار آزاد و پرکاربرد اختربینی آسترولوگ نیز استفاده می‌شوند؛ برنامه‌های تجاری نیز، هرچند با سازگاری کمتری، از این نمادها استفاده کرده‌اند.

دیگر وضعیت‌های مداری

نماد رجعت ℞ است؛ یعنی حرف بزرگ R که خطی دنباله‌دار به آن افزوده شده است.

حرف R با خطی دنباله‌دار برای اختصار بسیاری از واژه‌هایی که با حرف R آغاز می‌شدند نیز کاربرد داشت. در نسخه‌های پزشکی، این نماد کوتاه‌شدهٔ واژهٔ لاتینی recipe بود که صورت امری فعل لاتینی recipere به معنای «گرفتن» است. همچنین در کتاب‌های دعا، حرف R با خط دنباله‌دار برای مشخص‌کردن پاسخ‌ها به کار می‌رفت.

معانی نمادها

دست‌نوشته‌ای از اواخر سدهٔ پانزدهم با نمادهای دوازده برج منطقةالبروج. به شکل افقی نماد سرطان، حالت قائم نماد قوس و شکل تحریری نماد جدی توجه کنید.

دست‌نوشته‌ای از میانهٔ سدهٔ هجدهم با نمادهای برج‌ها و اختران. به شکل‌های متمایز سنبله (۶)، عقرب (۸)، جدی (۱۰) و دلو (۱۱) توجه کنید.

یک نمودار چرخ‌وار ساخته‌شده با آسترولوگ که نمادهای برج‌های منطقةالبروج (حلقهٔ بیرونی) و اختران سنتی، سیاره‌های کوتوله و سیارک‌ها (حلقهٔ درونی) را نشان می‌دهد. اجرام حلقهٔ درونی، در جهت ساعتگرد از برج جوزا، عبارت‌اند از: ماه، سرس، گره مداری، سدنا، اورانوس، اریس، کیرون، نپتون، پالاس، گونگ‌گونگ، مشتری، زحل، پلوتون، کوائوآر، جونو، گره مداری، زهره، وستا، هائومیا، عطارد، مریخ، ماکی‌ماکی، هایجیا و اورکوس.

برج‌های منطقةالبروج

اطلاعات بیشتر: منطقةالبروج و برج (اختربینی)

نام	معنا	تصویر	متن	ایموجی	یونی‌کد	نماد بازنمایانندهٔ
برج حمل	قوچ		♈︎	♈️	U+2648	سر و شاخ‌های قوچ
برج ثور	گاو نر		♉︎	♉️	U+2649	سر و شاخ‌های گاو نر
برج جوزا	دوپیکر		♊︎	♊️	U+264A	دو قلو
برج سرطان	خرچنگ		♋︎	♋️	U+264B	دو بازو یا چنگال خرچنگ. این نماد ممکن است از نقش یک سرگین‌چرخان در خط دموتیک مصری برگرفته شده باشد.
برج اسد	شیر		♌︎	♌️	U+264C	سر و دم شیر.
برج سنبله	دوشیزه		♍︎	♍️	U+264D	برگرفته از حروف یونانی ΠΑΡ، کوتاه‌شدهٔ واژهٔ یونانی به معنای «دوشیزه». همچنین ممکن است از تصویر زنی نشسته در خط دموتیک برگرفته شده باشد.
برج میزان	ترازو		♎︎	♎️	U+264E	ترازو. بابلیان میزان را با ترازو مرتبط می‌دانستند؛ یونانیان آن را چنگال‌های عقرب می‌شمردند و رومیان بار دیگر آن را به ترازو نسبت دادند.
برج عقرب	کژدم		♏︎	♏️	U+264F	کژدم با دم نیش‌دار
برج قوس	کماندار		♐︎	♐️	U+2650	کمان و تیر یک سانتور
برج جدی	بز شاخدار		♑︎	♑️	U+2651	سر و نیم‌تنهٔ جلویی بز، با نیم‌تنهٔ عقبی و دم ماهی.
برج دلو	آب‌ریز		♒︎	♒️	U+2652	موج‌های آب
برج حوت	ماهی‌ها		♓︎	♓️	U+2653	دو ماهی

اختران

اطلاعات بیشتر: سیاره‌ها در اختربینی و نمادهای سیاره‌ای

نام	تصویر	نمایش در مرورگر	یونی‌کد	نماد بازنمایانندهٔ
خورشید		☉	U+2609	سپر آپولون با گل‌میخ مرکزی.
ماه		☽	U+263D	هلال ماه
		☾	U+263E
عطارد		☿	U+263F	مرکوری و عصای کادوسهٔ او؛ خط عرضی این نماد در زمانی پس از سدهٔ یازدهم افزوده شد.
زهره		♀	U+2640	آینهٔ دستی مسیِ دسته‌دار ونوس یا گردن‌بندی با آویز. خط عرضی این نماد در زمانی پس از سدهٔ یازدهم افزوده شد.
مریخ		♂	U+2642	سپر و نیزهٔ مارس. سپر در پاپیروس‌های آغازین دیده نمی‌شود و ممکن است نماد اصلی اساساً ارتباطی با نیزه نداشته باشد. پاپیروس سال ۴۸۱ میلادی (P.Oxy. 4274) بیشتر به حرف آلفا با خط میانیِ مورب و امتدادیافته شباهت دارد، در حالی که پاپیروس سال ۵۰۸ میلادی (P.Oxy. 4275) بیشتر به شکل شناخته‌شدهٔ نیزه شبیه است.
مشتری		♃	U+2643	تک‌نگاری برگرفته از حرف زتا برای زئوس، همراه با خط عرضی‌ای که در آغاز افقی بود و برای نشان‌دادن اختصار به کار می‌رفت.
زحل		♄	U+2644	ترکیب حروف کاپا و رو برای کرونوس، همراه با خط عرضی‌ای برای نشان‌دادن اختصار. این خط در آغاز در زیر حرف رو قرار داشت، چنان‌که در پاپیروس سال ۳۷۶ میلادی (P.Oxy. 4272) دیده می‌شود، اما بعدها از میان رفت. خط عرضی تازه در زمانی پس از سدهٔ یازدهم افزوده شد.
اورانوس		♅	U+2645	گویی که تک‌نگار حرف H، برگرفته از نام خانوادگی کاشف این سیاره، ویلیام هرشل، بر فراز آن قرار گرفته است.
		⛢	U+26E2	برگرفته از نمادهای کیمیاگری فلزات سیاره‌ایِ طلا (خورشید) و آهن (مریخ) که برای ساخت نمادی برای پلاتین با هم ترکیب شدند و سپس این نماد برای سیارهٔ اورانوس به کار رفت.
نپتون		♆	U+2646	نیزهٔ سه‌شاخهٔ نپتون
پلوتون		⯓	U+2BD3	گوی و نیزهٔ دوشاخهٔ پلوتون
		♇	U+2647	تک‌نگار PL برای نام پلوتون و پرسیوال لوول
		⯔	U+2BD4	نمادی که عمدتاً در فرانسه، اسپانیا، ایتالیا و آلمان به کار می‌رود.
		⯕	U+2BD5	نمادی که اختربین آلمانی هرمان لفلدت در سال ۱۹۴۶ ابداع کرد. برخی از پیروان مکتب اختربینی هامبورگ از آن استفاده می‌کنند. این نماد برای قمر پلوتون، کارون، نیز پیشنهاد شده است.
		⯖	U+2BD6	مدار پلوتون که مدار نپتون را قطع می‌کند. این نماد بیشتر در کشورهای آلمانی‌زبان و دانمارک به کار می‌رود.

سیارک‌ها و دیگر اجرام آسمانی

از دههٔ ۱۹۷۰ میلادی، برخی اختربینان از سیارک‌ها و دیگر اجرام آسمانی در زایچه‌ها استفاده کرده‌اند. نماد نخستین سانتور شناخته‌شده، کیرون، اندکی پس از کشف آن به دست چارلز کووال، توسط ال اچ. موریسون طراحی شد و در میان اختربینان به نمادی رایج و تثبیت‌شده تبدیل شده است.

در اواخر دههٔ ۱۹۹۰، اختربین آلمانی رابرت فون هیرن بر پایهٔ الگوی نماد کیرون، نمادهایی برای دیگر سانتورها طراحی کرد؛ با این حال، از میان آن‌ها تنها نمادهای فولوس و نسوس در یونی‌کد گنجانده شده‌اند و از این دو نیز تنها نماد فولوس در نرم‌افزار آسترولوگ وجود دارد. فهرست زیر به هیچ روی جامع نیست؛ دربارهٔ اجرامی که در این فهرست نیامده‌اند، در بسیاری از موارد کاربرد مستقل نمادها بیرون از آثار طراحان خود آن‌ها بسیار اندک است یا اساساً وجود ندارد.

رده	نام	تصویر	نمایش در مرورگر	یونی‌کد	نماد بازنمایانندهٔ
سیارک‌ها	سرس		⚳	U+26B3	داسی با دستهٔ رو به پایین؛ اشاره به سرس به‌عنوان ایزدبانوی برداشت محصول
	پالاس		⚴	U+26B4	نیزه، به‌عنوان نشان آتنا
	جونو		⚵	U+26B5	عصای سلطنتی، به‌عنوان نشان جونو در مقام ملکهٔ خدایان، با ستاره‌ای بر فراز آن
	وستا		⚶	U+26B6	آتشدان معبد وستا
	آسترئا		%، ⯙	U+0025، U+2BD9	علامت درصد؛ در صفحه‌کلید با «شیفت+۵» نوشته می‌شود و عدد ۵ نیز شمارهٔ این سیارک است.
	هایجیا		⯚	U+2BDA	یک کادوسه؛ ظاهراً به اشتباه به جای عصای اسقلبیوس، که خود آن نیز به اشتباه به جای مار به‌عنوان نماد هایجیا به کار رفته است.
سانتورها	کیرون		⚷	U+26B7	کلیدی سبک‌یافته که هم‌زمان حروف O و K را نیز نشان می‌دهد؛ برگرفته از عبارت «جرم کووال»، نامی که هنگام اعلام این جرم به‌عنوان سیاره‌ای جدید برای آن به کار می‌رفت. بخش بالایی نماد نیمی از یک X کامل است و میلهٔ عمودی از بالای آن امتداد می‌یابد، به‌گونه‌ای که خطوط آن شعاع‌های دایره‌ای با مرکز نقطهٔ تقاطعشان را تشکیل می‌دهند. نسبت عرض به ارتفاع بیضی نیز نسبت طلایی است.
	فولوس		⯛	U+2BDB	نمادهایی که اختربین آلمانی رابرت فون هیرن در اواخر دههٔ ۱۹۹۰ بر پایهٔ نماد کیرون طراحی کرد.
	نسوس		⯜	U+2BDC
	کریکلو
	هايلونومه
	کیللاروس
اجرام بزرگ فرانپتونی، از جمله سیاره‌های کوتوله	اریس		⯰	U+2BF0	«دست اریس»؛ این نماد بیرون از اختربینی نیز توسط پیروان دیسکوردیانیسم به کار می‌رود.
			⯱	U+2BF1	برگرفته از نمادهای پلوتون، مریخ و زهره؛ پیشنهادشده از سوی هنری سلتزر و به‌کاررفته در تایم پسیجز.
	هائومیا		🝻	U+1F77B	ترکیبی از سنگ‌نگاره‌های هاواییِ «زن» و «زایش»، زیرا هائومیا ایزدبانوی هر دو بود.
	ماکی‌ماکی		🝼	U+1F77C	چهرهٔ حکاکی‌شدهٔ ایزد راپا نویی، ماکی‌ماکی، که در عین حال به حرف M نیز شباهت دارد.
	گونگ‌گونگ		🝽	U+1F77D	نویسهٔ چینی 共، یعنی گونگ، نخستین نویسهٔ نام گونگ‌گونگ، در ترکیب با دم مار.
	سدنا		⯲	U+2BF2	تک‌نگاری از نشانه‌های هجایی اینوکتیتوت برای «سا» و «ن»، زیرا نام اینویی سدنا «سانّا» (ᓴᓐᓇ) است.
	کوائوآر		🝾	U+1F77E	حرف Q برای کوائوآر در ترکیب با یک قایق، به‌گونه‌ای سبک‌یافته که به هنر صخره‌ای زاویه‌دار قوم تونگوا شباهت داشته باشد.
	اورکوس		🝿	U+1F77F	تک‌نگار O و R برای نام اورکوس، به‌گونه‌ای سبک‌یافته که هم به جمجمه و هم به پوزخند نهنگ قاتل شباهت دارد.
					نماد وارونهٔ پلوتون، بر پایهٔ توصیف اورکوس به‌عنوان «ضدپلوتون».
	سالاسیا				یک اسب‌ماهی اسطوره‌ای سبک‌یافته.
	واردا		❈	U+2748	ستاره‌ای درخشان، زیرا واردا آفرینندهٔ ستارگان بود.
	ایکسیون				ایکسیون در اسطوره‌شناسی یونانی، در حالی که بر چرخی خورشیدی بسته شده است؛ چرخی که زئوس او را در تارتاروس به آن بسته بود.
					چرخ خورشیدی‌ای که زئوس ایکسیون را در تارتاروس به آن بست؛ پره‌های چرخ به‌صورت حروف I و X، برگرفته از نام ایکسیون، سبک‌یافته‌اند.
					برگرفته از نماد پیشین، اما با حروف یونانی Ι و Ξ از نام یونانی ایکسیون، به جای حروف لاتین I و X.
	وارونا				نویسهٔ دِواناگریِ «وَ» (व) همراه با کمند ماریِ وارونا.
	۲۲۹۷۶۲ گǃکونǁهومدیما				یک خوک خاکی، در اشاره به دختر زیبای خوک خاکی، گǃکونǁهومدیما.
	تایفون		🌀︎	U+1F300	بازنمایی ساده‌شده‌ای از توفند؛ زیرا در اسطوره‌شناسی یونانی تایفون هیولایی ایزدی بود که می‌توانست با بال‌های خود توفند ایجاد کند.
	آشوب				پیکان‌هایی رو به همهٔ جهت‌ها؛ نماد آشوب.
	رادامانتوس				ناشناخته.
سیاره‌های فرضی	پروسرپینا		⯘	U+2BD8	این جرم و نماد آن ارتباطی با سیارک ۲۶ پروسرپینا ندارند.
			♁	U+2641	نمادی که اختربینان لهستانی برای پروسرپینا و همتای ظاهری آن «کورا» به کار می‌برند. نرم‌افزار اختربینی «اورانیا» نیز از آن استفاده می‌کند و پروسرپینا را با سیارهٔ کوتولهٔ اریس یکی می‌داند.
	ترانس‌پلوتو		⯗	U+2BD7	سیاره‌ای فرضی در آن سوی پلوتون؛ پیکان نماد به آن سوی مدار پلوتون اشاره می‌کند.
	کوپیدو		⯠	U+2BE0	مکتب اختربینی هامبورگ، که «اختربینی اورانی» نیز نامیده می‌شود، هشت سیارهٔ فرضی فرانپتونی را به اخترانی که معمولاً در اختربینی غربی به کار می‌روند می‌افزاید.
	هادس		⯡	U+2BE1
	زئوس		⯢	U+2BE2
	کرونوس		⯣	U+2BE3
	آپولون		⯤	U+2BE4
	ادمتوس		⯥	U+2BE5
	ولکانوس		⯦	U+2BE6
	پوزئیدون		⯧	U+2BE7

نظرها

اطلاعات بیشتر: نظر (اختربینی)

در اختربینی، نظر زاویه‌ای است که اختران نسبت به یکدیگر در زایچه می‌سازند. همچنین زاویهٔ اختران با طالع، وسط‌السماء، غارب، وتدالارض و دیگر نقاط مهم اختربینی نیز نظر به‌شمار می‌رود. برای نشان‌دادن نظرها از نمادهای زیر استفاده می‌شود:

نام فارسی	تصویر	نمایش در مرورگر	یونی‌کد	زاویه	نسبت	نام غربی، مترادف‌ها و توضیح
قران		☌	U+260C	۰°	—	Conjunction. قرارگرفتن دو یا چند اختر در یک موضع یا تقریباً یک درجه از منطقةالبروج. نماد آن دایره‌ای همراه با خطی است که هم‌راستایی دو جرم، یا نقطهٔ آغاز زاویه، را القا می‌کند.
یک‌بیستم دایره	V	V	U+0056	۱۸°	۲۰	Vigintile؛ همچنین Semidecile، یعنی «نیم‌دسیل». برابر با یک‌بیستم دایره.
	SD	SD	U+0053 U+0044
نیم‌تسدیس		⚺	U+26BA	۳۰°	۱۲	Semisextile؛ همچنین Dodecile. یک‌دوازدهم دایره و برابر با نصف تسدیس؛ میان دو نقطه‌ای که یک برج از یکدیگر فاصله دارند.
یک‌یازدهم دایره	U	U	U+0055	۳۲٫۷۳°	۱۱	Undecile. برابر با یک‌یازدهم دایره.
یک‌دهم دایره	D	D	U+0044	۳۶°	۱۰	Decile. برابر با یک‌دهم دایره.
		⊥	U+22A5
یک‌نهم دایره	N	N	U+004E	۴۰°	۹	Novile؛ همچنین Nonile. برابر با یک‌نهم دایره.
نیم‌تربیع		∠	U+2220	۴۵°	۸	Semi-square؛ همچنین Semiquartile و Octile. نصف زاویهٔ تربیع و برابر با یک‌هشتم دایره. نماد آن در آغاز به شکل حرف L، یعنی نصف مربع، بود و امروزه معمولاً به شکل زاویه‌ای حاده نمایش داده می‌شود.
یک‌هفتم دایره	S	S	U+0053	۵۱٫۴۳°	۷	Septile. برابر با یک‌هفتم دایره.
تسدیس		⚹	U+26B9	۶۰°	۶	Sextile. برابر با یک‌ششم دایره؛ میان دو نقطه‌ای که دو برج از یکدیگر فاصله دارند. نماد از خطوط متقاطعِ زاویه‌های درونی یک شش‌ضلعی گرفته شده است.
یک‌پنجم دایره	Q	Q	U+0051	۷۲°	۵	Quintile. برابر با یک‌پنجم دایره.
		⬠	U+2B20
دو‌نهم دایره	N2	N2	U+004E U+00B2	۸۰°	۹/۲	Binovile؛ همچنین Binonile. برابر با دو برابر نوویل، یعنی دو‌نهم دایره.
تربیع		□	U+25A1	۹۰°	۴	Square؛ همچنین Quartile. برابر با یک‌چهارم دایره؛ میان دو نقطه‌ای با سه برج فاصله و معمولاً از یک کیفیت. نماد آن مربع و نشان‌دهندهٔ زاویهٔ قائمه است.
دو‌هفتم دایره	S2	S2	U+0053 U+00B2	۱۰۲٫۸۶°	۷/۲	Biseptile. برابر با دو برابر سپتیل، یعنی دو‌هفتم دایره.
سه‌دهم دایره	D3	D3	U+0044 U+00B3	۱۰۸°	۱۰/۳	Tredecile؛ همچنین Tridecile. برابر با سه برابر دسیل، یعنی سه‌دهم دایره.
		∓	U+2213
تثلیث		△	U+25B3	۱۲۰°	۳	Trine؛ همچنین Trinovile. برابر با یک‌سوم دایره؛ میان دو نقطه‌ای با چهار برج فاصله و از یک مثلثهٔ عنصری. نماد آن مثلث متساوی‌الاضلاع است.
یک‌ونیم‌تربیع		⚼	U+26BC	۱۳۵°	۸/۳	Sesquiquadrate؛ همچنین Sesquisquare، Square-and-a-half و Trioctile. برابر با مجموع تربیع و نیم‌تربیع، یا سه‌هشتم دایره.
دو‌پنجم دایره	Q2	Q2	U+0051 U+00B2	۱۴۴°	۵/۲	Biquintile. برابر با دو برابر کوئینتیل، یعنی دو‌پنجم دایره.
	bQ	bQ	U+0062 U+0051
		±	U+00B1
پنج‌دوازدهم دایره		⚻	U+26BB	۱۵۰°	۱۲/۵	Quincunx؛ همچنین Inconjunct. برابر با پنج‌دوازدهم دایره و میان دو نقطه‌ای با پنج برج فاصله. نماد از خطوط متقاطع زاویه‌های درونی نیمهٔ پایینی شش‌ضلعی گرفته شده است.
سه‌هفتم دایره	S3	S3	U+0053 U+00B3	۱۵۴٫۲۹°	۷/۳	Triseptile. برابر با سه برابر سپتیل، یعنی سه‌هفتم دایره.
چهار‌نهم دایره	N4	N4	U+004E U+2074	۱۶۰°	۹/۴	Quadranovile؛ همچنین Quadnovile و Quadranonile. برابر با چهار برابر نوویل، یعنی چهار‌نهم دایره.
مقابله		☍	U+260D	۱۸۰°	۲	Opposition. برابر با نصف دایره و میان دو نقطه‌ای با شش برج فاصله. نماد آن از نماد قران همراه با دایره‌ای افزوده بر فراز خط تشکیل شده و رویارویی دو جرم را نشان می‌دهد.
اختفا		🝵	U+1F775	۰°		Occultation. قران همراه با پوشیدگی یا گرفت. هنگامی که خورشید و ماه در قران باشند، خورشیدگرفتگی رخ می‌دهد. این اصطلاح گاه برای پوشاندن سیاره‌ای به‌وسیلهٔ ماه یا پوشاندن متقابل سیاره‌ها و قمرهایشان نیز به کار می‌رود.
ماه‌گرفتگی		🝶	U+1F776	۱۸۰°		Lunar eclipse. مقابله همراه با گرفت؛ یا به‌ندرت قرارگرفتن جرمی در سایهٔ جرم دیگر. هنگامی که خورشید و ماه در مقابله باشند، ماه‌گرفتگی رخ می‌دهد.

نظرهای روسی

افزون بر نمادهای بالا، برخی اختربینان روسی از نمادهای اضافی یا ویژه‌ای برای تعدادی از این نظرها استفاده می‌کنند:

نام فارسی	تصویر	نمایش در مرورگر	یونی‌کد	زاویه	نام غربی
یک‌بیستم دایره		⯳	U+2BF3	۱۸°	Vigintile؛ «نیم‌دسیل»
یک‌نهم دایره		⯴	U+2BF4	۴۰°	Novile؛ «نُنیل»
یک‌پنجم دایره		⯵	U+2BF5	۷۲°	Quintile
دو‌نهم دایره		⯶	U+2BF6	۸۰°	Binovile؛ «بینُنیل»
پنج‌هجدهم دایره		⯷	U+2BF7	۱۰۰°	Centile (Sentagon)
سه‌دهم دایره		⯸	U+2BF8	۱۰۸°	Tredecile؛ «تریدسیل»

جستارهای وابسته

• نماد کیمیاگری
• گاه‌شماری آزتکی
• عناصر چهارگانه
• شاخه‌های زمینی
• نماد جنسیت
• ساقه‌های آسمانی
• گاه‌شماری مایا
• ناکشاترا
• ناواگراها
• چرخه شصت‌تایی
• اختربینی هندو

نمادهای متفرقه

رده	نام	تصویر	نمایش در مرورگر	یونی‌کد	توضیح
نقاط زاویه‌ای	طالع	Asc	Asc		طالع، که در لاتینی ascensum coeli نیز نامیده می‌شود، نقطهٔ تقاطعِ در حال طلوعِ دایرةالبروج با افق آسمانی در لحظه‌ای معین است و در ترسیم زایچه به کار می‌رود.
	وسط‌السماء	Mc	Mc		وسط‌السماء، که در لاتینی medium coeli نامیده می‌شود، نقطه‌ای است که دایرةالبروج نصف‌النهار محلی را قطع می‌کند و در ترسیم زایچه به کار می‌رود.
	ورتکس	Vx یا	Vx یا 🜊	U+1F70A	ورتکس و پادورتکس نقاطی هستند که دایره اول‌السموت با دایرةالبروج تقاطع می‌کند. نرم‌افزار آسترولوگ و قلم «هامبورگ‌سیمبولز» برای ورتکس از نماد بوتهٔ گداز، 🜊، استفاده می‌کنند.
حرکت رجعی ظاهری	رجعت	℞	℞	U+211E	این نماد نشان‌دهندهٔ حرکت رجعی ظاهری یک اختر در زایچه است.
گره‌های ماه	رأس؛ گره صعودی		☊	U+260A	همهٔ اختربینان از گره‌های ماه استفاده نمی‌کنند، اما این گره‌ها در اختربینی هندی اهمیت فراوان دارند. گره صعودی به نام‌های رأس، «سر اژدها»، راهو، کاپوت دراکونیس و آنابیبازون نیز شناخته می‌شود؛ گره نزولی نیز ذنب، «دم اژدها»، کتو، کائودا دراکونیس یا کاتابیبازون نامیده می‌شود. این دو نقطه در کنار هم معمولاً «محور گره‌ها»، «گره‌های ماه» یا «گره‌های قمری» خوانده می‌شوند.
	ذنب؛ گره نزولی		☋	U+260B
اوج ماه	ماه سیاه، یا لیلیت		⚸	U+26B8	«ماه سیاه» در اصل قمری فرضی، دوم و بسیار تاریک برای زمین پنداشته می‌شد. امروزه این اصطلاح اغلب به جایگاه اوج متوسط ماه، اندازه‌گیری‌شده از مرکز زمین، اطلاق می‌شود. گونه‌های مختلف محاسبهٔ ماه سیاه شامل جایگزین‌کردن مدار متوسط با مدار بوسانِ «حقیقی» یا مداری درون‌یابی‌شده، محاسبهٔ کانون خالی مدار ماه به جای اوج، و اندازه‌گیری مکان مرکزجرمی یا مکان‌مرکزیِ نقطهٔ مورد نظر به جای جایگاه زمین‌مرکزی آن است.
	ماه سیاه حقیقی		⯞	U+2BDE	اوج ماه که بر پایهٔ موقعیت کنونی آن، و با صرف‌نظر از آشفتگی ناشی از خورشید، محاسبه می‌شود؛ برخلاف جایگاه متوسط اوج ماه.
نمادهای مرتبط با لیلیت	ماه سفید، یا سلنا		⯝	U+2BDD	اختربین روس، پاول گلوبا، در دههٔ ۱۹۸۰ این نقطه را به‌عنوان همتای نمادین و نقطهٔ مقابل «ماه سیاه» ابداع کرد.
	ماه سفید حقیقی، یا آرتا		⯟	U+2BDF	مفهومی مشابه ماه سفید است، اما به جای ماه سیاه متوسط، بر پایهٔ «ماه سیاه حقیقی» محاسبه می‌شود.
	اوج خورشید		—	—	این مفهوم بر پایهٔ دستگاه زمین‌مرکزی است؛ همتای خورشیدمرکزی آن اوج مدار زمین است. از اوج خورشید برای استخراج ماه سفید (حقیقی) از ماه سیاه (حقیقی) استفاده می‌شود: ⯟ = ☊ + 7⁄4(⯞ − + 180°)
عناصر بروج	هوا (جوزا، میزان، دلو)		🜁	U+1F701	نمادهای چهار عنصر با ترکیب‌شدن، ستاره‌ای شش‌پر پدید می‌آورند که نمایندهٔ عنصر پنجم یا اثیر است.
	آتش (حمل، اسد، قوس)		🜂	U+1F702
	خاک (ثور، سنبله، جدی)		🜃	U+1F703
	آب (سرطان، عقرب، حوت)		🜄	U+1F704
اصول سه‌گانهٔ کیمیاگری	کیفیات بروج: منقلب		🜍	U+1F70D	نمادپردازی اختربینی غربی و نشانه‌های اختصاری کیمیاگری خاستگاه تاریخی مشترکی دارند و پیشگویی سیاره‌ای نیز از دیرباز با نمادهای کیمیاگری پیوند داشته است. سه اصل پاراسلسوس با کیفیات بروج مرتبط دانسته شده‌اند: برج‌های ذوجسدین با زیبق یا عطارد، برج‌های ثابت با ملح، و برج‌های منقلب با کبریت.
	ثابت		🜔	U+1F714
	ذوجسدین		☿	U+263F
مارافسای	مارافسا		⛎︎	U+26CE	مارافسای در سال ۱۹۹۵ از سوی اختربین والتر برگ به‌عنوان سیزدهمین برج منطقةالبروج پیشنهاد شد. او نمادی نیز برای آن تعیین کرد که در ژاپن تا اندازه‌ای رواج یافت.
زمین	زمین		🜨︎	U+1F728	چهار ربع زمین
سهم	سهم‌السعاده		🝴	U+1F774	نماد زمین که ۴۵ درجه چرخانده شده است. در برخی قلم‌ها می‌توان از نماد ضرب تانسوری، ⊗ با یونی‌کد U+2297، به‌عنوان جانشین این نماد استفاده کرد.

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Astrological symbols». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶.