هاپوئل هتسعیر

هاپوئل هتسعیر (عبری: הפועל הצעיר، «کارگر جوان») گروهی صهیونیستی بود که از سال ۱۹۰۵ تا ۱۹۳۰ در سرزمین اسرائیل فعالیت داشت.[۱] این گروه را ا. د. گوردون،یوسف آهرونوویچ و یوسف اسپرینزاک بنیان گذاشتند و از برنامه‌ای سوسیالیستی، صهیونیستی و غیرمارکسیستی پیروی می‌کرد. هاپوئل هتسعیر گروهی صلح‌گرا و ضد نظامی‌گری بود که می‌کوشید از راه کار دستی و اسکان کشاورزی، جای پایی یهودی در سرزمین اسرائیل پدید آورد.

تاریخچه

کنفرانس بنیان‌گذاری نخستین حزب کارگران در سرزمین اسرائیل، «هاپوئل هتسعیر»

هاپوئل هتسعیر در سال ۱۹۰۵ به دست ده تن از اعضای دومین موج مهاجرت یهودیان (علیای دوم) به سرزمین اسرائیل شکل گرفت؛ این موج میان سال‌های ۱۹۰۴ و ۱۹۱۴ روی داد.[۲][۳] چهار تن از بنیان‌گذاران از پْوونسک در امپراتوری روسیه آمده بودند.[۴] مهاجران تازه‌وارد می‌خواستند در سرزمین اسرائیل یک میهن سوسیالیستی یهودی برپا کنند و برای رسیدن به این هدف، دو گروه پدید آوردند: پواله صیون (کارگران صیون)، با گرایش مارکسیستی، و هاپوئل هتسعیر.[۵] تا سال ۱۹۰۶، شمار اعضای هاپوئل هتسعیر به ۹۰ تن رسیده بود.[۳][۶] این گروه در سال ۱۹۰۷ روزنامه‌ای با همین نام بنیان گذاشت.[۳] تا سال ۱۹۱۰، گروه بزرگ‌تر شده بود، هرچند شمار اعضایش همچنان چندان زیاد نبود. در مجموع، پواله صیون و هاپوئل هتسعیر تنها ۵۰۰ عضو داشتند.[۶] پایبندی هاپوئل هتسعیر به صهیونیسم عملی و به‌دست‌آوردن کار، گروهی پدید آورد که خود را وقف برپا کردن آبادی‌های کشاورزی تازه یهودی کرده بود. هاپوئل هتسعیر زمین‌هایی را که صندوق ملی یهود از افندی‌های عرب (زمین‌داران) خریده بود، بر پایه اصول سوسیالیستی به کشت و اسکان گرفت.[۷]

رقابت با «اخدوت هاآودا»

هنگامی که اَخدوت هاآودا در سال ۱۹۱۹ تشکیل شد، هاپوئل هتسعیر تصمیم گرفت به آن نپیوندد، هرچند برخی از اعضای آن برای پیوستن به اخدوت هاآودا از گروه جدا شدند.[۸] رهبران هاپوئل هتسعیر بر این باور بودند که اتحادیهٔ کارگری، که بلندپروازی‌های سیاسی نیرومندی داشت، بر هر گروه متحدی چیره خواهد شد و نمی‌خواستند این امر آنان را وادار کند که از نقش هاپوئل هتسعیر به‌عنوان وجدان جنبش کارگری دست بکشند.[۹] هاپوئل هتسعیر با نپیوستن به اخدوت هاآودا ناچار شد وارد جنبش کارگران شهری شود. هاپوئل هتسعیر در میان کارگران کشاورزی نفوذ زیادی داشت، اما در شهرها پیروان فراوانی نداشت؛ بااین‌حال، در میان نویسندگان، آموزگاران و دیگر روشنفکران پیروان چشمگیری داشت که هرچند در عرصهٔ سیاسی سود چندانی نداشت، اعتبار بیشتری برای این گروه به همراه آورد.[۱۰]

کارت عضویت عِدا فیشمان در حزب هاپوئل اتسعیر، ۱۹۲۱.

با گذشت زمان، اعضای هاپوئل هتسعیر و اخدوت هاآودا دریافتند که کارهای یکسانی را تکرار می‌کنند. از آنجا که هر دو گروه هم به‌عنوان یک گروه کارگری و هم به‌عنوان یک حزب سیاسی فعالیت می‌کردند، هر یک دفتر کاریابی، سازمان‌های یاری متقابل، باشگاه‌های فرهنگی و اجتماعی و صندوق‌های بیماری جداگانه‌ای داشتند.[۶] در سال ۱۹۲۰ پیشنهاد شد که این دو گروه با یکدیگر متحد شوند. این امر به تشکیل هیستادروت انجامید؛ سازمانی یکپارچه برای کارگران که ادارهٔ امور کارگری را در دست می‌گرفت.[۸] با وجود آنکه این احزاب سازمان‌های کارگری خود را در هیستادروت یکپارچه کرده بودند، همچنان برای به دست آوردن چیرگی بر این سازمان با یکدیگر رقابت می‌کردند. در نخستین انتخابات در سال ۱۹۲۴، هاپوئل هتسعیر ۲۷ کرسی به دست آورد و پس از اخدوت هاآودا، که ۳۸ کرسی داشت، در جایگاه دوم قرار گرفت.[۱۱] هرچند اخدوت هاآودا بزرگ‌تر بود، هاپوئل هتسعیر نفوذ بیشتری داشت؛ در سال ۱۹۲۱، یوسف اسپرینزاک از هاپوئل هتسعیر نخستین عضو جنبش کارگری بود که به هیئت اجرایی صهیونیست‌ها راه یافت.[۱۰]

نامهٔ کمیتهٔ ناحیه‌ایِ «هاپوئل هاتسعیر» دربارهٔ کاشت بیشه‌ای از درختان اکالیپتوس در کینرت، به‌عنوان یادمانی برای مناحم شموئلی (مَمشِی)، در سالگرد درگذشت او (۱۹۱۲).

حزب ماپای

تا پایان دههٔ ۱۹۲۰، اخدوت هاآودا با یاری داوید بن گوریون توانسته بود کنترل هیستادروت را به دست گیرد.[۸] دشواری‌های اقتصادی در پایان دههٔ ۱۹۲۰ باعث شد هیستادروت فشار شدیدی بر شرکت‌های یهودی که عرب‌ها را به کار می‌گرفتند وارد کند.[۸] بسیاری از یهودیان این امر را تهدیدی برای گذران زندگی خود می‌دیدند. ازاین‌رو، هیستادروت با مخالفت روبه‌رو شد و بن‌گوریون به این نتیجه رسید که یک هیستادروت متحد در برابر مخالفان نیرومندتر خواهد بود. بنابراین، او در دسامبر ۱۹۳۰ اخدوت هاآودا و هاپوئل هتسعیر را با یکدیگر متحد کرد و حزب مَپای را پدید آورد و بدین‌سان به فعالیت هاپوئل هتسعیر پایان داد.[۱۲] یکی از رهبران هاپوئل هتسعیر که به سطوح بالای رهبری ماپای پیوست، حاییم آرلوزوروف بود.

جنبش زنان

تنها نمایندگان زنِ نخستین هیستادروت از اعضای اخدوت هاآودا بودند، از اعضای هاپوئل هتسعیر، عِدا فیشمان-میمون و یائل گوردون، نیز دعوت شد تا به‌عنوان مهمان در این نشست شرکت کنند.[۱۳] عِدا میمون، که از رهبران مبارزه برای حق رأی زنان در نهادهای یهودی بود، در آنجا به این موضوع اعتراض کرد که هیچ‌یک از نمایندگان هیستادروت را زنان کارگر انتخاب نکرده بودند و ازاین‌رو، آنان نمایندهٔ این زنان نبودند. پس از آنکه احزاب پیشرو، از جمله حزب خود او، هاپوئل هتسعیر، از او پشتیبانی کردند، به او جایگاهی در هیستادروت داده شد و سپس دو کرسی برای نمایندگانی در نظر گرفته شد که خودِ زنان کارگر آنان را انتخاب کرده بودند.[۱۱]

در سطح بین‌المللی

در مارس ۱۹۲۰، در کنگره‌ای در پراگ، اتحادیهٔ جهانی هاپوئل هتسعیر و زیری صیون، «هیتحدوت اولامیت» (معروف به «هیتحدوت») را تشکیل دادند. در سال ۱۹۲۶، در سومین کنگرهٔ این اتحادیه در برلین، نام آن به «حزب جهانی کارگری صهیونیست هیتحدوت» تغییر یافت. جنبش جوانان آن «گوردونیا» نام داشت که نامش را از آ. د. گوردون گرفته بود. در سال ۱۹۳۲، این سازمان با پواله صیون ادغام شد و «ایهود اولامی»، یعنی «اتحادیهٔ جهانی صهیونیست‌های سوسیالیست»، را پدید آورد.[۳]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ Appendix B, Israel, Area Handbook Series, Country Studies, Federal Research Division, Library of Congress
  2. ↑ Charles D. Smith, Palestine and the Arab-Israeli Conflict, Bedford/St. Martin's, Boston, 2007.
  3. 1 2 3 4 Rafael Medoff, Chaim I. Waxman, Historical Dictionary of Zionism, Routledge, 5 Sep 2013
  4. ↑ Bar-Zohar, Michael (1978) Ben-Gurion. Translated by Peretz Kidron. Weidenfeld and Nicolson, London. ISBN. Originally published in Israel 1977. p. 17
  5. ↑ Charles D. Smith, Palestine and the Arab-Israeli Conflict, Bedford/St. Martin's, Boston, 2007. ISBN, p. 40.
  6. 1 2 3 Walter Laqueur, The History of Zionism, Knopf Publishing Group, 2003, ISBN, p.282.
  7. ↑ Charles D. Smith, Palestine and the Arab-Israeli Conflict, Bedford/St. Martin's, Boston, 2007. ISBN, p.40.
  8. 1 2 3 4 Charles D. Smith, Palestine and the Arab-Israeli Conflict, Bedford/St. Martin's, Boston, 2007. ISBN, p.121.
  9. ↑ Walter Laqueur, The History of Zionism, Knopf Publishing Group, 2003, ISBN, p.304-305
  10. 1 2 Walter Laqueur, The History of Zionism, Knopf Publishing Group, 2003, ISBN, p.305.
  11. 1 2 Perlmutter, Amos (1977). "Berl Katznelson and the Theory and Practice of Revolutionary Constructivism". Middle Eastern Studies. 13 (1): 71–89
  12. ↑ Charles D. Smith, Palestine and the Arab-Israeli Conflict, Bedford/St. Martin's, Boston, 2007. ISBN, p.122.
  13. ↑ Izraeli, Dafna N. (1981). "The Zionist Women's Movement in Palestine, 1911-1927: A Sociological Analysis". Signs. 7 (1): 87–114.