هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم

هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم
نسخهٔ دستنویس از مجموعهٔ کتابخانهٔ دولتیِ برلین، به خطِّ فخر بناکتی به تاریخِ محرّمِ ۷۰۶ هجریِ قمری
زبانفارسی
شاعرسعدی
شمار ابیات۱۰
بحرمجتث مثمن مخبون (مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن)
متن

هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم
نبود بر سر آتش میسرم که نجوشم
بهوش بودم از اول که دل بکس نسپارم
شمایل تو بدیدم نه صبر ماند و نه هوشم
حکایتی ز دهانت بگوش جان من آمد
دگر نصیحت مردم حکایتست بگوشم
مگر تو روی بپوشی و فتنه بازنشانی
که من قرار ندارم که دیده از تو بپوشم
من رمیده‌دل آن به که در سماع نیایم
که گر بپای درآیم بدر برند بدوشم
بیا بصلح من امروز در کنار من امشب
که دیده خواب نکردست از انتظار تو دوشم
مرا بهیچ بدادی و من هنوز بر آنم
که از وجود تو موئی بعالمی نفروشم
بزخم‌خورده حکایت کنم ز دست جراحت
که تندرست ملامتکند چو من بخروشم
مرا مگوی که سعدی طریق عشق رها کن
سخن چه فایده گفتن چو پند می‌ننیوشم؟
براه بادیه رفتن به از نشستن باطل
و گر مراد نیابم بقدر وسع بکوشم




۲



۴



۶



۸



۱۰


نسخهٔ مبنا: کلیات سعدی (تصحیح فروغی)

غزل با مطلعِ «هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم» غزلی است از سعدی در بحرِ مجتث.

متن

در تصحیحِ محمّدعلی فروغی این غزل ده بیت دارد و شمارهٔ ۴۰۵ است.[۱]

اجرا

محمّدرضا شجریان در آلبومِ سرّ عشق این غزل را به آواز خوانده است.[۲][۳] علی‌اکبر گلپایگانی و ایرج بسطامی و ناصر مسعودی و علیرضا افتخاری و سینا سرلک هم اجراهایی از این غزل دارند.

به زبان‌های دیگر

این غزل به زبان‌های دیگری هم ترجمه شده، از جمله به انگلیسی. مثلاً در مجموعه‌ای که همایون کاتوزیان از غزل‌های سعدی فراهم کرده این نخستین غزل است، با عنوانِ "Love's secret".[۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. کلّیات سعدی. تهران: بروخیم. بخش غزلیات: صفحهٔ ۲۲۲.
  2. هزار گلخانه آواز. صفحهٔ ۳۲۴.
  3. زرگر، مسعود. خسرو آواز ایران. جلد ۲. تهران: نشر ماهریس.
  4. Sa'di in Love. Page. 23.

پیوند به بیرون