پکس سینیکا

پکس سینیکا (لاتین "Chinese peace"، به معنای «صلح چینی»؛ چینی سنتی: 中華治世; چینی ساده‌شده: 中华治世; پین‌یین: Zhōnghuá Zhìshì) یک اصطلاح تاریخ‌نگاری است که به دوره‌های صلح و ثبات در شرق آسیا،[۱] شمال شرقی آسیا،[۲] جنوب شرقی آسیا،[۱] و آسیای مرکزی[۳] به رهبری چین اشاره دارد. مطالعه‌ای بر روی سیستم جهانی چین‌محور نشان می‌دهد که دوره‌های متعدد صلح سینیکا، وقتی با هم در نظر گرفته شوند، تقریباً به دو هزار سال می‌رسند.[۴]

اولین صلح سینیکا در جهان شرق در دوران حکومت سلسله هان پدیدار شد و همزمان با پکس رومانا جهان غرب به رهبری امپراتوری روم بود.[۵][۶] این امر باعث ایجاد انگیزه در سفرها و تجارت‌های طولانی در تاریخ اوراسیا شد.[۶] اولین صلح سینیکا در جهان شرق در زمان حکومت سلسله هان پدیدار شد و همزمان با صلح رومی جهان غرب به رهبری امپراتوری رم بود.[۶]

دوره‌های تاریخی پکس سینیکا

پرتره‌های پیشنهاد دوره‌ای لیانگ. نقاشی قرن ششمی در موزه ملی چین که فرستادگان خراجی را از راست به چپ نشان می‌دهد: آوار (هپتالیان)؛ فارس؛ بکجه (کره)؛ کوچا؛ وا (ژاپن)؛ لنگکاسوکا (در مالزی امروزی)؛ Dengzhi (鄧至) (کیانگ) نگاوا؛ ژوگوکه (周古柯)، هباتان (呵跋檀)، هومیدان (胡密丹)، بایتی (白題، شبیه به قوم هفتالی)، که نزدیک به هفتالیت زندگی می‌کردند. مو (شهر کیمو).

سلسله هان

اولین دوره پکس سینیکا در دوران سلسله هان چین آغاز شد.[۷] در داخل کشور، قدرت امپراتور پس از ویرانی نظام فئودالی تثبیت شد.[۸] حکومت ون و جینگ (文景之治) و حکومت مینگ و ژانگ (明章之治) دوره‌هایی از ثبات اجتماعی و رونق اقتصادی بودند. در خارج، سلسله هان پس از یک سری جنگ‌ها، تهدید ناشی از عشایر شیونگ‌نو را خنثی کرد. مرزهای چین تا سین‌کیانگ غربی امروزی،[۹] کره جنوبی (نزدیک سئول امروزی) و ویتنام (اطراف هوئه امروزی) گسترش یافت.[۱۰] جاده ابریشم پس از آنکه دیپلمات هان، ژانگ چیان، با قبایل و ایالت‌های متعدد آسیای مرکزی ارتباط برقرار کرد و در نتیجه تجارت و تبادلات فرهنگی را تسهیل نمود، به عنوان مسیری اصلی که شرق و غرب را به هم متصل می‌کرد، پدیدار شد.[۱۱]

پکس سینیکا که توسط سلسله هان تأسیس شد، اغلب با پکس رومانا امپراتوری روم مقایسه می‌شود.[۷][۱۲] پکس سینیکای سلسله هان پس از دهه‌ها آشفتگی داخلی که بعدها منجر به سقوط سلسله هان و دوره‌ای از تجزیه در تاریخ چین شد، پایان یافت.

سلسله تانگ

سلسله تانگ یکی از دوره‌های طلایی تاریخ چین به‌شمار می‌آید و مرحله‌ای دیگر از پکس سینیکا را رهبری می‌کرد.[۱۳] پایتخت تانگ، چانگ‌آن، یک قطب اقتصادی و فرهنگی بزرگ بود و در آن زمان بزرگ‌ترین سکونتگاه شهری جهان محسوب می‌شد.[۱۴] جاده ابریشم امکان دادوستدهای اقتصادی و فرهنگی بین چین و سرزمین‌های خارج از چین را تسهیل می‌کرد و ایرانیان و سغدیان از جمله کسانی بودند که بیشترین سود را از چنین مبادلاتی با چین می‌بردند.[۱۳] در شمال، اولین خاقانات ترک شکست خورد و ضمیمه شد؛[۱۵] در غرب، نفوذ این سلسله تا افغانستان امروزی و دریاچه آرال گسترش یافت[۱۶][۱۷] و در شرق، کنترل تانگ به ساخالین می‌رسید.[۱۷] در اوج قدرت، سلسله تانگ بر ۷۲ ایالت خراج‌گذار تسلط داشت.[۱۸] در این دوره، فرهنگ چینی جانی تازه گرفت و چهره‌ای متنوع‌تر و جهان‌وطنی‌تر پیدا کرد.[۱۳] همزمان سطح ارتباط بین چین و ژاپن افزایش یافت و اثرگذاری فرهنگی و سیاسی چین بر ژاپن به ویژه از عصر تانگ به‌بعد، پررنگ‌تر شد.[۱۹]

سلسله یوان

سلسله یوان یک سلسله امپراتوری چین بود که توسط قوم مغول اداره می‌شد و جانشین اصلی امپراتوری مغول بود. در حالی که سلسله یوان اغلب به عنوان یک سلسله مشروع چینی که حامل فرمان آسمانی بود، در نظر گرفته می‌شود، مورخان معمولاً این دوره صلح را تحت عنوان پکس مغولی طبقه‌بندی می‌کنند.[۲۰]

سلسله مینگ

سلسله مینگ چین دوره دیگری از پکس سینیکا را رهبری کرد.[۲۱] این دوره شاهد نهادینه شدن رسمی سیستم خراج‌گذاری چین بود که قدرت سیاسی بزرگ چین را در آن زمان نشان می‌داد.[۲۲] هفت لشکرکشی دریایی به رهبری چنگ هه، قدرت امپراتوری سلسله مینگ را در سراسر آسیای جنوب شرقی، آسیای جنوبی، خاورمیانه و شرق آفریقا گسترش داد.[۲۳] در این دوره، چین همچنین تأثیر زیادی بر فرهنگ و سیاست کره گذاشت.[۲۴][۲۵]

سلسله چینگ

سلسله چینگ چین، دوره دیگری از پکس سینیکا را نوید داد.[۲۶] در اوج خود، بر چهارمین امپراتوری بزرگ از نظر سرزمینی حکومت می‌کرد و ۹٫۸۷ درصد از کل مساحت زمین جهان را تشکیل می‌داد. دوران چینگ بزرگ،[۲۷] دوره‌ای از رشد پایدار جمعیت،[۲۸] رونق اقتصادی و گسترش سرزمینی بود.[۲۹] ماهیت چندفرهنگی و چندقومی سلسله چینگ برای شکل‌گیری بعدی مفهوم ملی‌گرایی مدرن چانگوا مینزو اساسی بود. از آنجایی که حاکمان سلسله چینگ از قوم منچو بودند، این دوره صلح گاهی با عنوان «پکس منجوریکا» نیز شناخته می‌شود.[۳۰][۳۱][۳۲]

قیاس برای چین مدرن

جمهوری خلق چین، بلافاصله پس از اصلاحات و سیاست درهای باز به رهبری دنگ شیائوپینگ، اقتصاد نیمه‌آزاد بازار را در پیش گرفت؛ این کشور به یکی از قدرت‌های برجسته و مسلط در تولید کالاهای ارزان‌قیمت تبدیل شده است؛ به طوری که بخش تولید صنعتی ۳۶٫۵ درصد از کل اقتصاد چین را تشکیل می‌دهد.[۳۳] این رشد صنعتی، در کنار سایر عوامل اقتصادی و ژئوپلیتیکی، نقش مهمی در صعود چین به عنوان یک قدرت اثرگذار در عرصه جهانی داشته است. برخی از پژوهشگران این دوره از افزایش نفوذ چین را به عنوان یک «پکس سینیکای» جدیدی یاد کرده‌اند، و در عین حال تأکید می‌کنند که نظام بین‌الملل شاهد دگرگونی‌هایی در میزان نفوذ دیگر قدرت‌های بزرگ، از جمله ایالات متحده، بوده است، روندی که از آن با عنوان افول آمریکا یاد می‌شود.[۳۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 Deng, Yang (1997). Promoting Asia-Pacific Economic Cooperation: Perspectives from East Asia. Springer. p. 12. ISBN 9780230380127.
  2. ↑ Domínguez, Jorge; Kim, Byung-Kook (2005). Between Compliance and Conflict: East Asia, Latin America, and the "new" Pax Americana. Routledge. p. 125. ISBN 9780415951258.
  3. ↑ Lee, Joseph (1982). Wang Ch'ang-ling. Twayne Publishers. p. 94. ISBN 9780805764659.
  4. ↑ Smolnikov, Sergey (2018). Great Power Conduct and Credibility in World Politics. Springer. p. 112. ISBN 9783319718859.
  5. ↑ Plott, John C. (1989). Global History of Philosophy. Delhi, India: Motilal Banarsidass. p. 57. ISBN 9788120804562.
  6. 1 2 3 Krech III, Shepard; Merchant, Carolyn; McNeill, John Robert, eds. (2004). Encyclopedia of World Environmental History. Vol. 3: O–Z, Index. Routledge. pp. 135–. ISBN 978-0-415-93735-1.
  7. 1 2 Morris, Ian (2014). War! What Is It Good For?: Conflict and the Progress of Civilization from Primates to Robots. Farrar, Straus and Giroux. p. 69. ISBN 9780374711030.
  8. ↑ Grousset, René (1964). The Rise and Splendour of the Chinese Empire. p. 55.
  9. ↑ Tan, Koon San (2014). Dynastic China: An Elementary History. The Other Press. p. 131. ISBN 9789839541885.
  10. ↑ Grousset (1964). p. 60.
  11. ↑ Grousset (1964). p. 85.
  12. ↑ Auyang, Sunny (2014). The Dragon and the Eagle: The Rise and Fall of the Chinese and Roman Empires. Routledge. p. 151. ISBN 9781317516880.
  13. 1 2 3 Mahbubani, Kishore (2009). The New Asian Hemisphere: The Irresistible Shift of Global Power to the East. PublicAffairs. ISBN 9781586486280.
  14. ↑ Brown, Cynthia (2012). Big History: From the Big Bang to the Present. New Press/ORIM. ISBN 9781595588456.
  15. ↑ Burnn, Stanley; Toops, Stanley; Gilbreath, Richard (2012). The Routledge Atlas of Central Eurasian Affairs. Routledge. p. 15. ISBN 9781136310478.
  16. ↑ Hallet, Stanley; Samizay, Rafi (1980). Traditional architecture of Afghanistan. Garland STPM Press. p. 9. ISBN 9780824070595.
  17. 1 2 Gan, Chunsong (2019). A Concise Reader of Chinese Culture. Springer. p. 24. ISBN 9789811388675.
  18. ↑ Cox, Michael; Dunne, Tim; Booth, Ken (2001). Empires, Systems and States: Great Transformations in International Politics. Cambridge University Press. p. 52. ISBN 9780521016865.
  19. ↑ Embree, Ainslie; Gluck, Carol (1997). Asia in Western and World History: A Guide for Teaching. M.E. Sharpe. p. 352. Japan culture tang dynasty.
  20. ↑ Zhao, George (2008). Marriage as Political Strategy and Cultural Expression: Mongolian Royal Marriages from World Empire to Yuan Dynasty. Peter Lang. ISBN 9781433102752.
  21. ↑ Horner, Charles (2010). Rising China and Its Postmodern Fate: Memories of Empire in a New Global Context. University of Georgia Press. p. 34. ISBN 9780820335889.
  22. ↑ Cheng, Weichung (2013). War, Trade and Piracy in the China Seas (1622-1683). BRILL. p. 11. ISBN 9789004253537.
  23. ↑ Naidu, G.V.C.; Chen, Mumin; Narayanan, Raviprasad (2014). India and China in the Emerging Dynamics of East Asia. Springer. p. 123. ISBN 9788132221388.
  24. ↑ Lee, Soyoung; Kim, JaHyun; Hong, Sunpyo; Chang, Chin-Sung (2009). Art of the Korean Renaissance, 1400-1600. Metropolitan Museum of Art. p. 62. ming dynasty korean culture.
  25. ↑ Fang, Weigui (2019). Modern Notions of Civilization and Culture in China. Springer. pp. 28–29. ISBN 9789811335587.
  26. ↑ Wong, Young-tsu (2001). A Paradise Lost: The Imperial Garden Yuanming Yuan. University of Hawaii Press. p. 1. ISBN 9780824823283.
  27. ↑ Whitaker's Little Book of Knowledge. Bloomsbury. 2018. ISBN 9781408895870.
  28. ↑ Shuang Chen. "Demography of Qing China". Retrieved July 30, 2024.
  29. ↑ Buoye, Thomas (2000). Manslaughter, Markets, and Moral Economy: Violent Disputes Over Property Rights in Eighteenth-Century China. Cambridge University Press. p. 34. ISBN 9780521640459.
  30. ↑ McCord, Edward (2014). Military Force and Elite Power in the Formation of Modern China. Routledge. ISBN 9781317907787.
  31. ↑ Horner (2010). p. 54.
  32. ↑ Smolnikov (2018). p. 141.
  33. ↑ "National Data". data.stats.gov.cn. Archived from the original on 2025-02-14. Retrieved 2025-02-25.
  34. ↑ "Pax Sinica: Europe's Dilemma in Facing the Sino-Russian Axis". Carnegie Endowment for International Peace (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-25.

برای مطالعه بیشتر

  • KIM, S.S, China's Pacific Policy: Reconciling the Irreconcilable, International Journal, 1994.
  • Kueh, Y.Y. (2012). Pax Sinica: Geopolitics and Economics of China's Ascendance
  • TERMINSKI, Bogumil, (2010), The Evolution of the Concept of Perpetual Peace in the History of Political-Legal Thought, Perspectivas Internacionales, vol. 10: 277–291.
  • YEOH, Kok Kheng, (2009), Towards Pax Sinica?: China's rise and transformation : impacts and implications, University of Malaya.
  • ZHANG, Yongjin, (2001), System, empire and state in Chinese international relations, Review of International Studies, vol. 27: 43–63.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.