کامیاران

کامیاران
کشور	ایران
استان	کردستان
شهرستان	کامیاران
بخش	مرکزی
سال شهرشدن	[۱][۲]
مردم
جمعیت	۱۲۰۰۰۰ نفر (۱۴۰۰)[۳]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع	۱۴۸۰ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه	۵۲۰ میلیمتر
اطلاعات شهری
ره‌آورد	کلانه، بژی
پیش‌شمارهٔ تلفن	۰۸۷–۳۵۵۲[۴]
وبگاه	شهرداری کامیاران
شناسهٔ ملی خودرو	ایران ۶۱ ق
کد آماری	۱۴۵۷
کامیاران روی نقشه ایران ۳۴°۴۷′۴۴″ شمالی ۴۶°۵۶′۷″ شرقی / ۳۴٫۷۹۵۵۶°شمالی ۴۶٫۹۳۵۲۸°شرقی / 34.79556; 46.93528

کامیاران(به کردی :کامێران)یکی از شهرهای استان کردستان واقع در غرب ایران است. این شهر مرکز شهرستان کامیاران است.^[۵]

کامیاران در جنوبی‌ترین ناحیۀ استان کردستان، در ۴۲۰ کیلومتری غرب جنوبی تهران و ۵۸ کیلومتری جنوب سنندج، سر راه سنندج به کرمانشاه قرار دارد.

فرهنگ این شهرستان نیز مانند سایر نواحی استان کردستان است و مردم آن به زبان کردی تکلم می‌کنند. گویش اصلی ساکنان شهر کامیاران کردی اردلانی و هورامی است، بخشی از مردم این شهر کردنشین از گویشوران کردی کلیایی و کردی کرمانشاهی هستند.

برخی از طوایف اصلی شهر کامیاران که از ساکنین قدیمی به شمار می‌آیند پیرو دین یهودیت می‌باشند. در این شهر زبان فارسی به عنوان زبان نوشتاری و آموزش مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در دوره حکومت آشوریان کامیاران مطابق با ایالت خارخار، یکی از ایالات کشور آشور بود.^[۶]

کتیبه تنگی ور کامیاران مربوط به دوره آشورها در زمان حملات متداوم به ایالت خارخار نشان دهنده تمدن قدیمی منطقه می‌باشد.

متعاقب جنگ جهانی اول که روس‌ها بخشی از کشور ایران در شمال و ترک‌ها بخش دیگری را در غرب اشغال کردند؛ در محرم سال ۱۳۳۴ قمری، نیروهای ایرانی به سرپرستی شونمام -کونسول آلمان در کرمانشاه- به فرماندهی سردار رشید و سنجرخان که از عشایر روانسر، جوانرود، گشکی و رمشتی تشکیل شده بود و تعدادی از مجاهدان به فرماندهی میرزا غفارخان زنوزی و یگان‌هایی از ژاندارم‌های ایرانی به علاوهٔ یگان‌هایی از ارتش عثمانی به فرماندهی محی‌الدین بیگ به نیروهای روسیه به فرماندهی مامانوف در کامیاران حمله کردند. روس‌ها شکست سختی خورده و از راه سنندج به بیجار و از آنجا به زنجان عقب‌نشینی کردند.^[۷]

کامیاران دارای ۱۳۰ بنای تاریخی است که ۷۴ اثر آن به ثبت ملی رسیده‌است. کامیاران همچنین دارای ۳۰ منطقه نمونه گردشگری و ۴ روستای هدف گردشگری می‌باشد؛ که زیباترین آن روستایی به نام پلنگان (به زبان محلی پالنگان) است و به آثار طبیعی و همچنین معماری خانه‌های مردمانش مشهور است. همین پتانسیل‌های سبب شده‌است که کامیاران بیشترین درصد بازدید گردشگر در استان و به ویژه در بخش گردشگری روستایی داشته باشد.^[۸]

طرح جامع شهر کامیاران در جلسهٔ مٰورخهٔ ۲ خرداد ۱۳۴۵ شورای عالی شهرسازی از سوی استاندار استان کردستان پیشنهاد شده و تصویب گردید.^[۹]

• بیات، کاوه (۱۳۷۱). «عباس خان سردار رشید و کردستان (۱۲۹۴–۱۳۰۴ شمسی)». گنجینه اسناد (۵و۶): ۲۰ تا ۳۴.
• اذکائی، پرویز (۱۳۷۸). «نساهان باستان». ایران شناخت (۱۳): ۷۲ تا ۱۰۷.