گئولی تیمان

گئولی تیمان גְּאֻלֵי תֵּימָן‎
نویسه‌گردانی(های) عبری
گئولی تیمان
مختصات: ۳۲°۲۳′۳۲″ شمالی ۳۴°۵۴′۶″ شرقی
شورا	شورای منطقه‌ای عمق حفر
شهرک	هپوعل همیزراحی
بنیان‌گذار	یهودیان یمنی
جمعیت  (۲۰۱۴)	۳۶۴

گئولی تیمان (גְּאֻלֵי תֵּימָן، به معنای «رهایی‌یافتگان یمن») یک موشاوِ دینی در مرکز اسرائیل است. این روستا در نزدیکی شهر خدرا در دشت شارون واقع شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای عمق حفر اداره می‌شود.

گئولی تیمان در سال ۱۹۴۸ توسط ساکنان کفار یاوتس که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از روستای خود تخلیه شده بودند بنیان‌گذاری شد. بنیان‌گذاران از مهاجران و پناهندگان یهودی یمنی‌تبار بودند که با جنبش هپوعل همیزراحی پیوند داشتند. بر پایه سرشماری سال ۲۰۱۴ جمعیت این روستا ۳۶۴ نفر بوده‌است.

جغرافیا

گئولی تیمان در ارتفاع ۸ متری از سطح دریا در دشت شارون و در بخش ساحلی پرجمعیت و کشاورزی مرکز اسرائیل جای دارد. از سوی غرب، آبراه ناحال الکساندر از نزدیکی روستا می‌گذرد. روستا در فاصلهٔ نزدیک به ۴ کیلومتری ساحل دریای مدیترانه، در حدود ۳۵ کیلومتری شمال‌شمال‌شرقی مرکز تل‌آویو و ۷ کیلومتری جنوب شهر خدرا قرار گرفته‌است.

از شمال به پارک صنعتی عمق حفر و از شرق به روستای کفار هارائه هم‌مرز است. گئولی تیمان همراه با روستاهای پیرامونش از جمله الیاشیو، کفار هارائه، عین هاحورش و گیوات حاییم مجموعه‌ای نیمه‌پیوسته از سکونتگاه‌های کشاورزی را پدیدآورده‌اند. بزرگراه شمارهٔ ۴ از کنارهٔ شرقی روستا می‌گذرد.

پیشینه

سرآغاز سازماندهی مهاجرنشین یهودیان یمنی در منطقه به محلهٔ عولی تیمان در خدرا (ناحیهٔ نحلیئل) بازمی‌گردد. جوانان این محله در سال ۱۹۳۹ سازمانی برای مهاجرت کشاورزی به نام «گئولی تیمان» تشکیل دادند و در سال ۱۹۴۶ به کفار یاوتس رفتند.

موشاو در سال ۱۹۴۸ توسط ساکنان کفار یاوتس بنیان‌گذاری شد که به دلیل درگیری‌های جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از آنجا تخلیه شده بودند. زمینی که روستا بر آن ساخته شد پیش‌تر متعلق به روستای عربی وادی الحوارث بود که جمعیت آن پراکنده شده بود. ساکنان، مهاجران (عولیم) و پناهندگان یهودی یمنی بودند و وابستگی سیاسی به هپوعل همیزراحی داشتند. در سال ۱۹۴۹ گروهی دیگر از مهاجران یهودی یمنی نیز به روستا پیوستند.

بخشی از خاندان عرب ابوعیسی از ساکنان پیشین وادی الحوارث در منطقه باقی ماندند و با ساکنان یهودی موشاو روابط همسایگی برقرار کردند. نظام آموزشی روستا میان ساکنان یهودی و عرب مشترک است.

در سال ۱۹۶۷ گئولی تیمان به یک موشاو و یک مجتمع مسکونی تقسیم شد، اما این دو بخش در سال ۱۹۹۲ دوباره با هم ادغام شدند.

اقتصاد

اقتصاد محلی بر پایهٔ کشاورزی استوار است، هرچند بیشتر ساکنان برای کار به بیرون از روستا رفت‌وآمد می‌کنند.

جمعیت

بر پایهٔ آمار سال ۲۰۱۴ بیشتر ساکنان گئولی تیمان یهودی هستند. جمعیت روستا در طول دهه‌ها تقریباً ثابت مانده‌است. در پایان سال ۲۰۱۴ شمار ساکنان ۳۶۴ نفر بود که نسبت به آغاز همان سال ۱٫۱ درصد کاهش داشت.

روند تغییرات جمعیت گئولی تیمان

سال	۱۹۶۱	۱۹۷۲	۱۹۸۳	۱۹۹۵	۲۰۰۱	۲۰۰۵	۲۰۰۸	۲۰۱۱	۲۰۱۴
جمعیت	۳۵۵	۳۳۹	۳۲۴	۳۰۸	۳۱۱	۲۹۵	۳۱۵	۳۵۰	۳۶۴

یادمان‌ها

باغ و یادبود نوعام ملیحی در ورودی روستا

یادمان شهدای ارتش اسرائیل و کنیسه روستا

برج آب و کنیسه گئولی تیمان

• در ورودی گئولی تیمان، در گوشهٔ شمال‌غربی تقاطع هارائه بر روی بزرگراه شمارهٔ ۴، باغ و یادبودی به نام نوعام ملیحی ساخته شده‌است. این باغ بر روی زمین یک گورستان متروک عربی به نام الشیخ زیدان بنا شده‌است.
• در درون روستا و در کنار کنیسه، باغی با یادمانی به یاد شموئل عَرَوا (کشته‌شده در جنگ ۱۹۴۸) و صیون اِحرَق و یهودا حسن (کشته‌شدگان جنگ یوم کیپور) برپا شده‌است.

نمای پانوراما از گئولی تیمان از سمت جنوب

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Geulei Teiman». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ge'ulej Tejman». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «גאולי תימן». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Geulei Teiman». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای نروژی نو، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.

پیوند به بیرون

• تارنمای رسمی شورای منطقه‌ای عمق حفر
• پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به گئولی تیمان در ویکی‌انبار