گردنبند اوسخ

گردنبند اوسخ سنبتیسی، ۱۸۵۰–۱۷۷۵ پیش از میلاد؛ شامل سفال، طلا، عقیق جگری و فیروزه؛ موزه هنر متروپولیتن
گردنبند اوسخ، حدود ۱۳۳۶–۱۳۲۷ پیش از میلاد، حدود ۱۳۲۷–۱۳۲۳ پیش از میلاد، یا حدود ۱۳۲۳–۱۲۹۵ پیش از میلاد؛ سفالگری؛ موزه بروکلین

در اوایل پادشاهی کهن (حدود ۲۶۷۰ تا ۲۱۹۵ پیش از میلاد)، صنعتگران مصری، گردنبند اوسِخ (Usekh) که شامل تصاویری از خدایان، پادشاهان و انسان‌های عادی را از مهره‌های لوله‌ای و اشکی‌شکل قالب‌گیری شده بود را می‌ساختند.[۱] اوسخ یا وِسخ (Wesekh) یک زیور شخصی است، نوعی گردنبند پهن که به دلیل وجود آن در تصاویر افراد عالی‌رتبه مصر باستان برای بسیاری آشناست. خدایان، زنان و مردان با این جواهرات به تصویر کشیده شده‌اند. یک نمونه از آن را می‌توان در ماسک طلایی معروف توت‌عنخ‌آمون مشاهده کرد. کلمه باستانی wsẖ می‌تواند در زبان مصر باستان به معنای «پهنا» یا «عرض» باشد و بنابراین این زیور اغلب به عنوان گردنبند پهن شناخته می‌شود.

آختهتب در حالیکه گردنبند اوسخ بر گردن دارد.

گردنبند اوسخ دور گردن و شانه‌ها پیچیده و توسط آن نگه داشته می‌شد. این گردنبند معمولاً با ردیف‌های نزدیک به هم مهره‌های سنگی رنگی تزئین می‌شد، یا کاملاً از فلز ساخته می‌شد. گردنبندها با سگک‌های طلایی به هم متصل می‌شدند.[۲] با گذشت زمان، گردنبند اوسخ شکل‌های مختلفی به خود گرفت. این تغییرات را می‌توان به تغییر دیدگاه‌های اساطیری-دینی یا شاید به دلیل جابجایی جغرافیایی در سراسر مصر نسبت داد.

صحنه‌ای در مقبره وپمنوفرت از دودمان چهارم در جیزه، گردنبند اوسخ را با کوتوله‌ها و پتاح مرتبط می‌کند. برند شیل استدلال کرده است که پتاح، که گاهی اوقات با گردنبند اوسخ به تصویر کشیده می‌شود، از طریق این گردنبند از متوفی محافظت می‌کند و افراد کوتاه‌قامت به دلیل کارشان در ساخت این نوع گردنبندها به آن جادوی محافظ، دسترسی داشته‌اند.[۳]

در معبد کوچک آرامگاه دودمان پنجم آختوتپ (که در اصل در گورستان سقاره واقع شده بود، اما اکنون در موزه لوور است)، در یک صحنه بین دو نوع اوسخ تمایز قائل می‌شود: اوسخ پهن و اوسخ شنو یا گردنبند اوسخ «گرد».[۴]

منابع

  1. ↑ Museum, Brooklyn. "Broad collar". BrooklynMuseum.org. Brooklyn Museum.
  2. ↑ «"Usekh Collar". Archived from the original on 2009-07-25».
  3. ↑ Scheel, Bernd (۱۹۹۹). "Ptah und die Zwerge". In Altenmüller, Hartwig; Germer, Renate (eds.). Miscellanea Aegyptologica: Wolfgang Helck zum ۷۵. Geburtstag. Hamburg: Archäologisches Institut der Universität Hamburg. pp. ۱۵۹–۱۶۴.
  4. ↑ Brovarski, Edward (1997). "Old Kingdom beaded collars". In Phillips, Jacke (ed.). Ancient Egypt, the Aegean, and the Near East: Studies in Honour of Martha Rhoads Bell. [San Antonio]: Van Siclen Books. pp. 137–162.