جناس مضارع

جناس مضارع در آرایه‌های ادبی از انواع جناس است که در آن دو کلمهٔ شبیه به هم یا متجانس، تنها در یک حرفِ قریب‌المخرج اختلاف داشته باشند و باقی حروف آن‌ها عین هم باشد.[۱] مانند «گام و کام» و «مثل حالی و خالی».

زیبایی این نوع جناس این است که کارکردی شبیه به سجع متوازی دارد و همین امر سبب انسجام هنری و زیبایی صوری دو متجانس و متعاقب آن شعر می‌شود. همچنینی تأمل و تلاش مخاطب برای پی بردن به قریب‌المخرج بودن حروف، بر لذت آن می‌افزاید.

مثال:

سنایی
علمی که ز ذوق شرع خالی استحالی سبب سیاه حالی است

پانویس

  1. ↑ اسلامی، اسماعیل، زیبایی‌شناسی جناس در دیوان شاب‌الظریف، فصلنامه زیبایی‌شناسی ادبی، شماره ۵۳، ۱۴۰۱

منابع

  • نوروزی، جهانبخش، زیورهای سخن و گونه‌های شعر پار: سمت، ۱۳۸۵