عامل هوش مصنوعی

در حوزه هوش مصنوعی مولد، عامل‌های هوش مصنوعی (به انگلیسی: Agentic AI) که از آنها با عنوان سامانه‌های هوش مصنوعی مرکب[الف] یا هوش مصنوعی عامل‌محور[ب] نیز یاد می‌شود، دسته‌ای از عامل‌های هوشمند هستند که می‌توانند هدف‌هایی را دنبال کنند، از ابزارها استفاده کنند و با درجات متفاوتی از خودمختاری دست به عملی خاص بزنند. در عمل، این عامل‌ها معمولاً در چارچوب هدف‌ها، محدودیت‌ها و ابزارهای دردسترسِ تعریف‌شده از سوی انسان عمل می‌کنند.[۱][۲]

بررسی اجمالی

عامل‌های هوش مصنوعی چندین ویژگی کلیدی دارند، از جمله رفتار هدف‌محور، رابط‌های زبان طبیعی، توانایی استفاده از ابزارهای بیرونی، و قابلیت انجام وظایف چندمرحله‌ای. کنترل این عامل‌ها اغلب بوسیله مدل‌های زبانی بزرگ هدایت می‌شود. سامانه‌های عامل‌محور ممکن است شامل مؤلفه‌های حافظه، منطق برنامه‌ریزی، واسط‌های ابزار، و نرم‌افزار ارکستراسیون برای هماهنگ‌سازی میان مؤلفه‌های عامل باشند.[۳]

عامل‌های هوش مصنوعی تعریف استانداردی ندارند.[۴][۵][۶] مؤسسه ملی استانداردها و فناوری، هوش مصنوعی عامل‌محور را حوزه‌ای نوظهور توصیف می‌کند که برای عملکرد ایمن، هم‌کنش‌پذیری[پ]، و تعامل قابل‌اعتماد با سامانه‌های بیرونی، به استانداردهایی نیاز دارد.

یکی از کاربردهای رایج عامل‌های هوش مصنوعی، خودکارسازی وظایف است. برای نمونه، رزرو برنامه‌های سفر بر اساس درخواستِ داده‌شده از سوی کاربر.[۷][۸]

شرکت‌هایی مانند گوگل، مایکروسافت و سرویس‌های وب آمازون سکوهایی را برای استقرار عامل‌های هوش مصنوعی ازپیش‌ساخته ارائه کرده‌اند.[۹] در این میان، چندین پروتکل برای استانداردسازی ارتباط میان عامل‌ها پیشنهاد شده است که می‌توان به پروتکل زمینه مدل، Gibberlink،[۱۰] و موارد بسیار دیگری اشاره کرد. برخی از این پروتکل‌ها برای اتصال عامل‌ها به برنامه‌های کاربردی بیرونی نیز به کار می‌روند.[۱۱]

در دسامبر ۲۰۲۵، بنیاد لینوکس تشکیل «بنیاد هوش مصنوعی عامل‌محور» (AAIF)[ت] را اعلام کرد. هدف این نهاد حصول اطمینان از آن است که هوش مصنوعی عامل‌محور بصورت شفاف و مشارکتی تکامل پیدا کند.[۱۲][۱۳]

تاریخچه

پیشینه عامل‌های هوش مصنوعی را می‌توان تا پژوهش‌های دهه ۱۹۹۰ دنبال کرد. میلیند تامبه، استاد دانشگاه هاروارد، اشاره کرده است که در آن زمان تعریف «عامل هوش مصنوعی» روشن و دقیق نبود. اندرو انگ پژوهشگر نیز به عنوان کسی شناخته می‌شود که در سال ۲۰۲۴ اصطلاح «عاملی» یا «دارای عاملیت» را برای مخاطبان گسترده‌تری رواج داد.[۱۴]

برخی ریشه‌های مفهومی هوش مصنوعی عاملی را به آقای آلن تورینگ درباره هوش ماشینی و پژوهش‌های نوربرت وینر درباره سیستم‌های بازخوردی نسبت می‌دهند.[۱۵] واژه «سامانه مدیریت فرآیند مبتنی‌بر عامل» از سال ۱۹۹۸ برای توصیف استفاده از عامل‌های خودمختار در مدیریت فرآیند کسب‌وکار به‌کار رفته‌است.[۱۶] همچنین نظریه «عاملیت» توسط آلبرت بندورا در سال ۲۰۰۸ مطرح شد.[۱۷][۱۸]

پیشرفت‌هایی مانند دیپ بلو آی‌بی‌ام، توسعه یادگیری ماشین، ادغام هوش مصنوعی در رباتیک و ظهور مدل‌های زایشی نظیر GPT و پلتفرم نیروی کارگزاری سیلزفورس، گام‌هایی مهم در مسیر رشد این حوزه بوده‌اند.[۱۵][۱۹]

در دهه گذشته، پیشرفت در یادگیری عمیق، یادگیری تقویتی و شبکه‌های عصبی امکان یادگیری و تصمیم‌گیری خودکار را فراهم کرده‌است. کاربرد در خودروی خودران، خودکارسازی صنعتی و مراقبت شخصی‌سازی‌شده گواهی بر این امر هستند.[۲۰]

در سال ۲۰۲۵، مؤسسه فورستر هوش مصنوعی عاملی را به عنوان یکی از فناوری‌های نوظهور برجسته نام برد.[۲۱]

آموزش و آزمون

پژوهشگران کوشیده‌اند برای آموزش یا ارزیابی عامل‌های هوش مصنوعی، مدل‌های جهان[۲۲][۲۳] و محیط‌های یادگیری تقویتی[۲۴] بسازند. چنین محیط‌هایی برای این به‌کار می‌روند که عامل بتواند در یک فضای کنترل‌شده تمرین کند، نتیجه کنش‌های خود را ببیند و بر اساس بازخورد محیط، رفتار خود را بهبود دهد یا سنجیده شود. برای نمونه، بازی‌های ویدئویی مانند ماینکرفت [۲۵] و آسمان هیچ‌کس[۲۶] و همچنین نسخه‌های شبیه‌سازی‌شده یا بازسازی‌شده وبگاه‌های شرکت‌ها[۲۷]، برای آموزش چنین عامل‌هایی به‌کار رفته‌اند.

توانایی‌های خودمختاری

فایننشال تایمز خودمختاری عامل‌های هوش مصنوعی را با رده‌بندی خودروهای خودران (اِس‌اِی‌ای) مقایسه کرده است. در این مقایسه، بیشتر کاربردها مشابه سطح ۲ یا سطح ۳ در نظر گرفته شده‌اند. برخی کاربردها در شرایط بسیار تخصصی به سطح ۴ نزدیک می‌شوند، و سطح ۵ همچنان حالتی نظری به‌شمار می‌آید.[۲۸]

معماری شناختی

موارد زیر برخی از گزینه‌های طراحی داخلی برای استدلال درون یک عامل هستند:[۲۹]

  • تولید افزوده با بازیابی‌محور[ث] (کوته‌نوشت: RAG)
  • الگوی ری‌اَکت[ج]، که مخفف «استدلال + عمل»[چ] در معادل انگلیسی آن است، فرایندی تکرارشونده است که در آن یک عامل هوش مصنوعی به طور متناوب میان استدلال کردن و انجام دادن کنش‌ها جابه‌جا می‌شود، از محیط یا ابزارهای بیرونی مشاهده‌هایی دریافت می‌کند، و این مشاهده‌ها را در گام‌های بعدی استدلال خود وارد می‌کند.
  • Reflexion، که از یک مدل زبانی بزرگ برای ایجاد بازخورد درباره برنامه عمل عامل استفاده می‌کند و آن بازخورد را در یک حافظه نهان ذخیره می‌کند.
  • دفتر ثبت ابزار/عامل، برای سازمان‌دهی تابع‌های نرم‌افزاری یا عامل‌های دیگری که عامل می‌تواند از آن‌ها استفاده کند.
  • پرس‌وجوی تک‌مرحله‌ای از مدل، که در آن مدل تنها یک بار مورد پرسش قرار می‌گیرد تا برنامه عمل ایجاد شود.

معماری مرجع

کن هوانگ یک معماری مرجع برای عامل هوش مصنوعی پیشنهاد کرده است که از هفت لایه به‌هم‌پیوسته تشکیل می‌شود. در این معماری، هر لایه بر پایه کارکردهای لایه‌های زیرین خود ساخته می‌شود[۳۰]:

  • لایه ۱: مدل‌های بنیادی - موتورهای اصلی هوش مصنوعی را فراهم می‌کنند که توانمندی‌های عامل را جامه عمل می‌پوشانند.
  • لایه ۲: عملیات داده - زیرساخت داده‌ایِ پیچیده‌ای را مدیریت می‌کند که برای کارکرد عامل‌های هوش مصنوعی لازم است؛ از جمله پایگاه داده برداری، بارگذارهای داده، و RAG
  • لایه ۳: چارچوب‌های عامل - نرم‌افزارها و ابزارهای پیشرفته‌ای هستند که توسعه و مدیریت عامل‌های هوش مصنوعی را ساده‌تر می‌کنند.
  • لایه ۴: استقرار و زیرساخت - بنیان فنیِ نیرومندی را برای اجرای عامل‌های هوش مصنوعی فراهم می‌کند.
  • لایه ۵: ارزیابی و مشاهده‌پذیری - بر سنجش ایمنی و عملکرد عامل‌های هوش مصنوعی تمرکز دارد.
  • لایه ۶: امنیت و انطباق - چارچوبی حفاظتی و حیاتی است که تضمین می‌کند عامل‌های هوش مصنوعی بصورت ایمن، امن و مطابق با حدود و الزامات مقرراتی عمل کنند. در این لایه، قابلیت‌های امنیتی و انطباقی که در همه لایه‌های پشته عامل هوش مصنوعی جای گرفته‌اند، با یکدیگر یکپارچه می‌شوند.
  • لایه ۷: زیست‌بوم عامل - نمایانگر رابط عامل‌های هوش مصنوعی با کاربردهای جهان واقعی و کاربران است.

الگوهای مرتبط با هماهنگ‌سازی عامل

برای اجرای وظایف پیچیده، عامل‌های خودمختار اغلب با عامل‌های دیگر یا ابزارهای تخصصی یکپارچه می‌شوند. به این پیکربندی‌ها «الگوهای هماهنگ‌سازی»[ح] یا «جریان‌های کاری» گفته می‌شود و شامل موارد زیر هستند:[۳۱][۳۲]

  • زنجیره‌سازی پرامپت - ترتیبی از مراحل که در آن خروجیِ یک مرحله، ورودیِ مرحله بعدی می‌شود.
  • مسیریابی - دسته‌بندیِ یک ورودی به‌منظور هدایت آن به یک وظیفه یا ابزار تخصصی در مرحله بعد.
  • موازی‌سازی - اجرای هم‌زمان چندین وظیفه.
  • پردازش ترتیبی - پیشروی ثابت و خطیِ وظایف از طریق یک خط لوله از پیش تعریف‌شده.
  • برنامه‌ریز-منتقد - الگویی تکرارشونده که در آن یک عامل، پیشنهادی تولید می‌کند و عامل دیگری آن را ارزیابی می‌کند تا برای بهبود و اصلاح آن بازخورد ارائه دهد.

عامل‌های هوش مصنوعی چندوجهی

علاوه بر مدل‌های زبانی بزرگ، مدل‌های بینایی-زبانی و مدل‌های بنیادی چندوجهی نیز می‌توانند به عنوان پایه‌ای برای عامل‌ها به کار روند. در سپتامبر ۲۰۲۴، مؤسسه هوش مصنوعی آلن یک مدل بینایی-زبانی متن‌باز منتشر کرد.[۳۳] انویدیا چارچوبی برای توسعه‌دهندگان منتشر کرد تا با استفاده از مدل‌های بینایی-زبانی، مدل‌های زبانی بزرگ و تولید تقویت‌شده با بازیابی، عامل‌های هوش مصنوعی‌ای بسازند که بتوانند تصویرها و ویدئوها را تحلیل کنند؛ از جمله برای جستجوی ویدئو و خلاصه‌سازی ویدئو.[۳۴][۳۵] مایکروسافت یک مدل عامل چندوجهی منتشر کرد که بر پایه تصویرها، ویدئو، تعاملات رابط کاربری نرم‌افزار و داده‌های رباتیک آموزش دیده بود و این شرکت ادعا کرد که این مدل می‌تواند نرم‌افزار و ربات‌ها را کنترل کند.[۳۶]

کاربردها

به‌گفته آسوشیتد پرس، تا آوریل ۲۰۲۵ کاربردهای جهان واقعیِ عامل‌های هوش مصنوعی اندک بوده است.[۳۷] و به گفته فورچون تا ژوئن ۲۰۲۵، بسیاری از شرکت‌ها عمدتاً در حال آزمایش عامل‌های هوش مصنوعی بوده‌اند.[۳۸]

تارنمای د اینفورمیشن عامل‌های هوش مصنوعی را به هفت کهن‌الگو تقسیم کرده:

  1. عامل‌های وظایف کسب‌وکار - برای اقدام درون نرم‌افزارهای سازمانی
  2. عامل‌های محاوره‌ای - که به عنوان چت‌بات برای پشتیبانی مشتری عمل می‌کنند
  3. عامل‌های پژوهشی - برای پرس‌وجو و تحلیل اطلاعات، مانند OpenAI Deep Research
  4. عامل‌های تحلیلی - برای تحلیل داده‌ها و تولید گزارش
  5. عامل‌های توسعه نرم‌افزار یا کدنویسی - مانند کرسر
  6. عامل‌های حوزه‌محور - که شامل دانش تخصصی در یک موضوع مشخص هستند
  7. عامل‌های مرورگر وب - مانند OpenAI Operator.

تا میانه سال ۲۰۲۵، عامل‌های هوش مصنوعی در توسعه بازی‌های ویدئویی،[۳۹] قمار، از جمله شرط‌بندی ورزشی،[۴۰] کیف پول‌های رمزارز[۴۰]، از جمله دادوستد رمزارز و میم‌کوین‌ها،[۴۱] و رسانه‌های اجتماعی به کار رفته بودند.[۴۲]

در اوت ۲۰۲۵، مجله نیویورک توسعه نرم‌افزار را قطعی‌ترین مورد استفاده عامل‌های هوش مصنوعی توصیف کرد.[۴۳]

در اکتبر ۲۰۲۵ و در ادامه روال پیشبینی‌ها و گزارش‌ها، د اینفورمیشن نیز با اشاره به کاهش انتظارات در برخی حوزه‌ها، عامل‌های کدنویسی هوش مصنوعی و خدمات مشتری را موارد استفاده اصلیِ کسب‌وکارها دانست.[۴۴]

در نوامبر ۲۰۲۵ نیز وال استریت ژورنال گزارش داد که شمار اندکی از شرکت‌هایی که عامل‌های هوش مصنوعی را به‌کار گرفته‌اند، به بازده سرمایه‌گذاری دست یافته‌اند.[۴۵]

کاربردهای دولتی

چندین نهاد دولتی در ایالات متحده آمریکا و بریتانیا، در سطح محلی و ملی، عامل‌هایی را به‌کار گرفته‌اند یا از به‌کارگیری آن‌ها خبر داده‌اند. شهر کایل، تگزاس در مارس ۲۰۲۵ یک عامل هوش مصنوعی شرکت سیلزفورس را برای خدمات مشتریان ۳۱۱ به‌کار گرفت.[۴۶]

در نوامبر ۲۰۲۵، خدمات درآمد داخلی اعلام کرد که از عامل‌های هوش مصنوعیِ سیلزفورس با نام اِیجِنت‌فورس[خ] برای دفتر مشاور ارشد، خدمات مدافع مالیات‌دهندگان و دفتر مستقل فرجام‌خواهی استفاده خواهد کرد.[۴۷] در همان ماه، پلیس استافوردشر اعلام کرد که از سال ۲۰۲۶، عامل‌های اِیجِنت‌فورس را برای رسیدگی به تماس‌های غیراضطراری ۱۰۱ در بریتانیا آزمایش خواهد کرد.[۴۸]

در دسامبر ۲۰۲۵، اداره محله‌ها در دیترویت (میشیگان)، با همکاری یک کسب‌وکار محلی، پروژه‌ای آزمایشی را در دو ناحیه دیترویت به اجرا گذاشت تا از یک عامل هوش مصنوعی برای تماس‌های خدمات مشتریان استفاده شود.[۴۹]

در فوریه ۲۰۲۵، توماس شد، مدیر خدمات تحول فناوری، پیشنهاد کرد که از عامل‌های کدنویسی هوش مصنوعی در سراسر دولت فدرال ایالات متحده استفاده شود.[۵۰]

در آوریل ۲۰۲۵، یک استخدام‌کننده برای وزارت کارآمدی دولت پیشنهاد کرد که به عنوان بخشی از یک استارتاپ با تأمین مالی از اوپن‌ای‌آی و توافق همکاری با پلانتیر، از عامل‌های هوش مصنوعی برای خودکارسازی کار حدود ۷۰٬۰۰۰ کارمند دولت فدرال ایالات متحده استفاده شود. کارشناسان این پیشنهاد را به‌دلیل غیرعملی بودن، و چه‌بسا ناممکن بودن، و نیز به‌دلیل نبودِ پذیرش گسترده مشابه در میان کسب‌وکارها، نقد کردند.[۵۱]

سیستم‌های عامل

عامل‌های هوش مصنوعی در سیستم‌های عامل نیز ادغام شده و در سیستم‌عامل‌هایی که مایکروسافت، اپل و گوگل توسعه داده‌اند، گنجانده شده‌اند. در نوامبر ۲۰۲۵، مایکروسافت یک بیلد نرم‌افزاری آزمایشی از ویندوز ۱۱ منتشر کرد شامل عامل‌هایی بود برای اجرا در پس‌زمینه که توانایی خواندن و نوشتن پرونده‌های شخصی را داشتند.[۵۲] در دسامبر ۲۰۲۵، بایت‌دنس محصول دوبائو را منتشر کرد. این عامل هوش مصنوعی می‌تواند در سیستم‌عامل‌های گوشی‌های هوشمند، به‌ویژه در Nubia M153 محصول زدتی‌ئی ادغام شود.[۵۳] چندین شرکت و برنامه در چین، از جمله وی‌چت،[۵۳] علی‌پی، تاوباو، پیندودو، اِلِ‌می،[۵۴] و بانک‌های محلی[۵۵] با استناد به نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی و امنیت، این عامل را مسدود یا محدود کردند.[۵۶]

وب‌گردی

مرورگرهای وبِ دارای عامل‌های هوش مصنوعیِ ادغام‌شده، گاهی مرورگرهای عامل‌محور نامیده می‌شوند. چنین عامل‌هایی می‌توانند وظایف کوچک و خسته‌کننده را هنگام وب‌گردی انجام دهند و حتی به طور بالقوه از طرف کاربر اقداماتی را در مرورگر انجام دهند. محصولاتی مانند اوپن‌ای‌آی اُپراتور و پرپلکسیتی کامِت طیفی از قابلیت‌های هوش مصنوعی را ادغام می‌کنند، از جمله توانایی مرور وب، تعامل با وبگاه‌ها، و انجام اقداماتی از طرف کاربر.[۵۷][۵۸]

در سال ۲۰۲۵، مایکروسافت NLWeb را راه‌اندازی کرد. این محصول جایگزینی عامل‌محور بود برای جستجوی وب که به وبگاه‌ها امکان می‌داد با استفاده از رابط‌هایی شبیه آراس‌اس، که امکان جست‌وجو و بازیابی معنایی محتوا را فراهم می‌کنند، از عامل‌ها برای پرس‌وجوی محتوای وبگاه‌ها استفاده کنند.[۵۹] از محصولاتی که قابلیت‌های وب عامل‌محور را درون خود ادغام می‌کنند، به دلیل استخراج و ارسال اطلاعات کاربرانشان به سرورهای شخص ثالث و آشکار کردن مسائل امنیتی انتقاد شده است. دلیل این موضوع شیوه ارتباط عامل‌ها و استفاده از پروتکل‌های غیراستاندارد است.

دیگر کاربردها

کاربردهای هوش مصنوعی عاملی عبارتند از:

  • توسعه نرم‌افزار – عامل‌های کدنویسی قادرند برنامه‌ای بزرگ بنویسند و بازبینی کنند و حتی به «مهندسی معکوس» مشخصات از روی کد بپردازند.[۲۱]
  • پشتیبانی مشتری – توانایی چت‌بات‌ها برای پاسخگویی به سؤالات متنوع بهبود می‌یابد.[۲۱]
  • فرآیندهای سازمانی – توانایی خودکارسازی وظایف تکراری بدون نیاز به ای‌پی‌آی‌های از پیش تعریف‌شده.[۲۱]
  • امنیت سایبری – عامل‌ها می‌توانند تهدید را در زمان واقعی شناسایی و پاسخ دهند.[۲۱]
  • هوش تجاری – ایجاد تحلیل‌های قابل‌فهم‌تر و پاسخ به دستورات زبانی.[۲۱]
  • کاربردهای صنعتی واقعی – چند مثال:
    • نگهداری پیش‌بینانه صنعتی – شرکت زیمنس با تحلیل داده حسگرها، خرابی احتمالی را پیش از وقوع پیش‌بینی می‌کند.[۶۰]
    • معاملات الگوریتمی – در جی‌پی مورگان از ابزار «LOXM» برای معاملات پرسرعت خودکار استفاده می‌شود.
    • تشخیص پزشکی – همکاری گوگل و بیمارستان مورفیلد در تشخیص بیماری‌های چشمی با دقت ۹۴٪.[۶۱]
    • خرده‌فروشی – فروشگاه والمارت از چت‌بات‌ها برای پاسخگویی به ۸۰٪ درخواست‌ها استفاده می‌کند.

مزایای پیشنهادی

عامل‌های هوش مصنوعی به عنوان ابزاری برای افزایش بهره‌وری شخصی و اقتصادی،[۶۲] ایجاد نوآوری بیشتر،[۶۳] و جدا کردن کاربران از وظایف یکنواخت و تکراری پیشنهاد شده‌اند.[۶۴] پارمی اولسون در یادداشت در بلومبرگ استدلال کرد که عامل‌ها برای وظایف محدود، تکراری و کم‌خطر مناسب‌ترند.[۶۵] در مقابل این دیدگاه، پژوهشگران معتقدند که عامل‌ها می‌توانند در دسترس‌پذیری وب برای افراد دارای معلولیت به کار روند،[۶۶] و پژوهشگران هاگینگ فیس پیشنهاد می‌کنند که عامل‌ها می‌توانند برای هماهنگ‌سازی منابع، مانند زمان پاسخ به فاجعه، استفاده شوند.[۶۷] گروه مشورتی تحقیق و توسعه بی‌بی‌سی عامل‌های هوش مصنوعی را زمانی سودمندتر می‌داند که هدفِ سپرده‌شده به آن‌ها نامعین باشد.[۶۸] اریک برینیولفسون معتقد است که ارزش عامل‌های هوش مصنوعی در زمینه تقویت انسان‌ها است، نه در جایگزینی آن‌ها.[۶۹]

نگرانی‌ها

نگرانی‌ها شامل مسائل احتمالی مربوط به مسئولیت حقوقی، افزایش خطر جرم سایبری، چالش‌های اخلاقی، و نیز مشکلات مربوط به ایمنی هوش مصنوعی و هم‌ترازی هوش مصنوعی است. مسائل دیگر شامل حریم خصوصی اطلاعاتی،[۷۰] تضعیف نظارت انسانی، نبود بازتولیدپذیری تضمین‌شده، دست‌کاری پاداش،[۷۱] سوگیری الگوریتمی،[۷۲] انباشته‌شدن خطاهای نرم‌افزاری، نبود توضیح‌پذیری در تصمیم‌های عامل‌ها،[۷۳] آسیب‌پذیری‌های امنیتی،[۷۴] از بین رفتن رقابت،[۷۵] مشکلات مربوط به اشتغال ناقص، جابه‌جایی شغلی، برون‌سپاری شناختی،[۷۶] و امکان دست‌کاری کاربر،[۷۷] کژاطلاعات یا اطلاعات آسیب‌رسان است. عامل‌ها ممکن است چارچوب‌های حقوقی و ارزیابی خطر را پیچیده کنند، توهم‌ها را افزایش دهند، مقابله با عامل‌های سرکش را دشوار کنند، و از نبود روش‌های ارزیابی استاندارد رنج ببرند.[۷۸]

عامل‌ها به دلیل پرهزینه‌بودن و داشتن تأثیر منفی بر ترافیک اینترنت، و به طور بالقوه بر محیط زیست به دلیل مصرف بالای انرژی نیز مورد انتقاد قرار گرفته‌اند.[۷۹][۸۰] بر پایه یک برآورد که مدیر عامل انویدیا جن سون هوانگ بیان کرد، عامل‌های هوش مصنوعی به ۱۰۰ برابر توان رایانشی بیشتر از مدل‌های زبانی بزرگ نیاز خواهند داشت.[۸۱] همچنین خطر افزایش تمرکز قدرت نزد رهبران سیاسی وجود دارد، زیرا عامل‌های هوش مصنوعی ممکن است دستورها را به همان شیوه‌ای که انسان‌ها زیر سؤال می‌برند، زیر سؤال نبرند.

روزنامه‌نگاران عامل‌های هوش مصنوعی را بخشی از تلاش شرکت‌های بیگ تک برای «خودکارسازی همه‌چیز» توصیف کرده‌اند.[۸۲] مدیران عامل چندین شرکت در اوایل ۲۰۲۵ گفته‌اند که انتظار دارند عامل‌های هوش مصنوعی در نهایت «به نیروی کار بپیوندند».[۸۳][۸۴] با این حال، در یک مطالعه پیش از چاپ، پژوهشگران دانشگاه کارنگی ملون رفتار عامل‌ها را در یک شرکت نرم‌افزاری شبیه‌سازی‌شده آزمودند و دریافتند که هیچ‌یک از عامل‌ها نمی‌توانستند اکثریت وظایف سپرده‌شده را کامل کنند. پژوهشگران دیگر نیز یافته‌های مشابهی درباره Devin AI[۸۵] و عامل‌های دیگر در محیط‌های کسب‌وکار[۸۶] و کار آزاد داشتند.[۸۷]

در ژوئن ۲۰۲۵، سی‌ان‌ان استدلال کرد که اظهارات مدیران عامل درباره امکان جایگزینی کارکنانشان با عامل‌های هوش مصنوعی، راهبردی برای «واداشتن کارکنان به کارکردن از طریق ترساندن آن‌ها از ازدست‌دادن شغلشان» بوده است.[۸۸] شرکت‌های فناوری بر کارکنان فشار آورده‌اند تا از مدل‌های هوش مصنوعی مولد من جمله عامل‌های کدنویسی هوش مصنوعی در کار خود استفاده کنند. برایان آرمسترانگ، مدیر عامل کوین‌بیس، چندین کارمند را که چنین نکرده بودند اخراج کرد.[۸۹][۹۰] برخی از رهبران کسب‌وکار بخشی از کارکنان خود را با عامل‌ها جایگزین کرده‌اند، اما گفته‌اند که این عامل‌ها نسبت به آن کارکنان به نظارت بیشتری نیاز خواهند داشت.

در اکتبر ۲۰۲۵، فیوچریسم این پرسش را مطرح کرد که آیا تلاش‌های پیش‌تر اعلام‌شده آمازون برای جایگزینی بخش‌هایی از نیروی کار خود با هوش مصنوعی مولد و عامل‌های هوش مصنوعی می‌توانسته است به اختلال اکتبر ۲۰۲۵ در سرویس‌های وب آمازون منجر شده باشد یا نه.[۹۱] شرکت‌های بزرگ فناوری مانند سیلزفورس، کلارنا و آی‌بی‌اِم در سال ۲۰۲۵ اعلام تعدیل نیرو کرده‌اند و صدها نفر از کارکنان خود را در منابع انسانی یا خدمات مشتری با عامل‌های هوش مصنوعی جایگزین کرده‌اند.[۹۲][۹۳][۹۴] با این حال، کلارنا بعداً چندین کارمند انسانی را دوباره استخدام کرد.

یوشوا بنجیو در مجمع جهانی اقتصاد ۲۰۲۵ هشدار داد که «همه سناریوهای فاجعه‌بار مربوط به هوش جامع مصنوعی یا ابرهوش زمانی رخ می‌دهند که عامل‌ها را داشته باشیم».[۹۵]

نهادهای ثبات مالی هشدار داده‌اند که هوش مصنوعی «عامل‌محورِ» پیچیده‌تر و خودمختارتر می‌تواند به مجرایی برای ریسک سیستمی در امور مالی تبدیل شود.[۹۶] آن‌ها این سامانه‌ها را از دیگر انواع هوش مصنوعی متمایز می‌کنند، زیرا می‌توانند هدف‌هایی را در چندین گام دنبال کنند، ابزارها را فراخوانی کنند، و وظایف را با مداخله نسبتاً اندک انسان انجام دهند. در کارگاه‌هایی با حضور نهادهای تنظیم‌گر، مقام‌های بانک مرکزی و متخصصان صنعت، شرکت‌کنندگان خطرهایی را گزارش کردند که هم از سوی سامانه‌های عامل‌محوری که درون نهادهای مالی ساخته شده‌اند، و هم از سوی ابزارهای ارائه‌شده توسط شرکت‌های فناوری که می‌توانند اقدامات مالی را آغاز یا اجرا کنند بوجود آمده بود. در یکی از انجمن‌های سال ۲۰۲۵، ۴۴٪ از کارشناسانِ بررسی‌شده، سامانه‌های هوش مصنوعی خودمختار یا عامل‌محور را محتمل‌ترین منبع کنونی ریسک سیستمی مرتبط با هوش مصنوعی در امور مالی دانستند.

در مارس ۲۰۲۵، اسکیل‌ای‌آی قراردادی با وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا امضا کرد تا با همکاری صنایع آندوریل و مایکروسافت، برای توسعه و به‌کارگیری عامل‌های هوش مصنوعی با هدف کمک به ارتش در «تصمیم‌گیری عملیاتی» همکاری کند.[۹۷] در ژوئیه ۲۰۲۵، شبکه فاکس بیزنس گزارش داد که شرکت اِج‌رانر اِی‌آی[د] یک عامل آفلاین ساخته است که بر روی اطلاعات نظامی فشرده‌سازی و تنظیم دقیق شده بود. مدیر عامل این شرکت مدل‌های رایج‌تر زبانی بزرگ را «به‌شدت از نظر سیاسی متمایل به چپ» می‌دانست. تا آن زمان، مدل این شرکت در یک مأموریت خارجی توسط فرماندهی عملیات ویژه ایالات متحده آمریکا استفاده می‌شد.[۹۸] پژوهشگران نگرانی‌هایی ابراز کرده‌اند مبنی بر اینکه عامل‌ها و مدل‌های زبانی بزرگی که زیربنای آن‌ها هستند می‌توانند به‌سوی تصمیم‌های تهاجمی در سیاست خارجی سوگیری داشته باشند.[۹۹][۱۰۰]

عامل‌های پژوهش‌محور، به دلیل گردآوری اطلاعات موجود در اینترنت عمومی، در معرض خطر سوگیری اجماع و سوگیری پوشش قرار دارند.[۱۰۱] نیویورک مگزین گردش‌کار کاربر در مرورگرهای وب مبتنی بر عامل را به‌گونه‌ای نامطلوب با آمازون الکسا مقایسه کرد. در این سامانه‌ صحبت از «مکالمه نرم‌افزار-با-نرم‌افزار است، نه مکالمه انسان‌ها-با-نرم‌افزاری که وانمود می‌کند انسان است تا از نرم‌افزار استفاده کند».[۱۰۲] همان رسانه عامل‌های مرورگر وب و عامل‌های استفاده از رایانه را تلاشی برای «کلیک‌فارم کردن کل اقتصاد» توصیف کرد.[۱۰۳]

عامل‌ها به دلیل توانایی‌شان هم در انتشار و هم در تعامل با محتوای آنلاین، با نظریه اینترنت مرده مرتبط دانسته شده‌اند.[۱۰۴]

عامل‌ها ممکن است در حلقه‌های بی‌نهایت گیر کنند.[۱۰۵][۱۰۶]

از آنجا که بسیاری از پروتکل‌های میان‌عاملی توسط شرکت‌های بزرگ فناوری در حال توسعه‌اند، نگرانی‌هایی وجود دارد که این شرکت‌ها بتوانند از این پروتکل‌ها برای منفعت خود استفاده کنند.[۱۰۷]

گزارشی از گارتنر در ژوئن ۲۰۲۵ بسیاری از پروژه‌هایی را که به عنوان هوش مصنوعی عامل‌محور توصیف می‌شدند متهم کرد که رسماٌ نام‌گذاریِ مجدد محصولاتی هستند که پیش‌تر منتشر شده بودند، و این پدیده را «عامل‌شویی»[ذ] نامید.

پژوهشگران درباره پیامدهای دادن دسترسی رمزارزها و قراردادهای هوشمند به عامل‌های هوش مصنوعی هشدار داده‌اند.

در جریان یک آزمایش کدنویسی حسی، یک عامل کدنویسی ارائه‌شده از سوی رپلیت در هنگام توقف تغییرات کد یک پایگاه داده را حذف کرد، با ایجاد داده‌های جعلی و گزارش‌های جعلی «باگ‌ها و مسائل را پنهان کرد» و با اطلاعات نادرست به سوالات پاسخ داد.[۱۰۸][۱۰۹] یک کاربر گوگل آنتی‌گراویتی گزارش داد که هنگامی که کاربر تلاش کرد از سامانه برای حذف حافظه نهان استفاده کند، سامانه در پاسخ، درایو دی دیسک سخت کاربر را حذف کرد.[۱۱۰]

در ژوئیه ۲۰۲۵، PauseAI، اوپن‌ای‌آی را به پلیس فدرال استرالیا معرفی کرد و این شرکت را متهم کرد که از طریق عامل چت‌جی‌پی‌تی، قوانین استرالیا را به دلیل خطرزا بودن کمک به توسعه سلاح‌های زیستی، نقض کرده است.[۱۱۱]

آندره کارپاتی، از بنیان‌گذاران اوپن‌ای‌آی، عامل‌های هوش مصنوعی را به‌دلیل ناکارآمد بودن و ترویج تفاله‌های هوش مصنوعی نقد کرد.[۱۱۲]

مسائل مربوط به سامانه‌های چندعاملی شامل شمار اندک پروتکل‌های هماهنگی میان عامل‌های اصلی، عملکرد ناسازگار، و چالش‌های اشکال‌زدایی است.[۱۱۳]

در نوامبر ۲۰۲۵، آنتروپیک ادعا کرد که گروهی از هکرهای مورد حمایت چین با استفاده از محصول کلود کد این شرکت در یک گردش‌کار عامل‌محور، در تلاش برای حمله سایبری علیه دست‌کم ۳۰ سازمان بودند و چندین مورد از این نفوذها موفق بوده است.[۱۱۴] با این حال، پژوهشگران مستقل امنیت سایبری اهمیت یافته‌های آنتروپیک را زیر سؤال بردند.[۱۱۵]

ویتاکر استدلال کرد که فشار شرکت‌های بیگ تک برای به‌کارگیری عامل‌های هوش مصنوعی، خطر آسیب‌پذیری‌های امنیتی در سراسر اینترنت را به همراه دارد.[۱۱۶]

ناهم‌ترازی عامل‌محور

«ناهم‌ترازی عامل‌محور»[ر] به وضعیت‌هایی اشاره دارد که در آن‌ها اقدامات یا اهداف یک عامل هوش مصنوعی از نیت‌های طراحانش فاصله می‌گیرد. این رخداد زمانی پیش می‌آید که یک سامانه خودمختار برای دستیابی به اهداف خود، راهبردهایی ناخواسته را دنبال کند. این موضوع در پژوهش‌های ایمنی هوش مصنوعی مطالعه می‌شود. از نمونه‌های احتمالی این اتفاق را می‌توان تلاش عامل‌های هوش مصنوعی برای خرابکاری در سامانه‌های یک سازمان هنگام مواجهه با به‌روزرسانی‌ها یا غیرفعال‌سازی را نام برد.[۱۱۷]

امنیت

چارچوب‌های مدل‌سازی تهدید

چندین چارچوب برای شناسایی و کاهش خطرهای امنیتی در هوش مصنوعی عامل‌محور استفاده می‌شوند:[۱۱۸][۱۱۹]

  • استراید: مدلی معرفی شده توسط مایکروسافت که تهدیدها را در شش دسته شناسایی می‌کند: جعل هویت، دست‌کاری، انکار، افشای اطلاعات، منع سرویس، و ارتقای امتیاز.
  • اطلس میتر: پایگاه دانش شامل تاکتیک‌ها و فنون مهاجمان برای سامانه‌های هوش مصنوعی.[۱۲۰]
  • پروژه امنیتی هوض مصنوعی مولد اواسپ: راهنمایی‌هایی درباره آسیب‌پذیری‌های مرتبط با هوش مصنوعی مولد و ادغام مدل‌های زبانی بزرگ ارائه می‌کند، از جمله دستورالعمل‌هایی مخصوص برنامه‌های عامل‌محور.[۱۲۱]
  • مائسترو[ز]: چارچوبی از اتحاد امنیت ابری برای ارزیابی خطرها در سامانه‌های هوش مصنوعی در سراسر چرخه عمر آن‌ها.[۱۲۲]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. ↑ compound AI systems
  2. ↑ agentic AI
  3. ↑ interoperability
  4. ↑ Agentic AI Foundation (AAIF)
  5. ↑ Retrieval-augmented generation (RAG)
  6. ↑ ReAct
  7. ↑ ReAct (Reason + Act)
  8. ↑ Orchestration patterns
  9. ↑ Agentforce
  10. ↑ EdgeRunner AI
  11. ↑ Agent washing
  12. ↑ Agentic misalignment
  13. ↑ MAESTRO

منابع

  1. ↑ "AI Agent Standards Initiative". NIST. Retrieved 2026-05-05.
  2. ↑ "What Are AI Agents?". IBM. Retrieved 2026-05-05.
  3. ↑ "What are AI agents? Definition, examples, and types". Google Cloud. Retrieved 2026-05-05.
  4. ↑ Zeff, Maxwell; Wiggers, Kyle (2025-03-14). "No one knows what the hell an AI agent is". TechCrunch (in American English). Archived from the original on 2025-03-18. Retrieved 2025-05-15.
  5. ↑ Varanasi, Lakshmi. "AI agents are all the rage. But no one can agree on what they do". Business Insider (in American English). Archived from the original on 2025-04-11. Retrieved 2025-05-15.
  6. ↑ Bort, Julie (2025-05-12). "Even a16z VCs say no one really knows what an AI agent is". TechCrunch (in American English). Archived from the original on 2025-05-12. Retrieved 2025-05-15.
  7. ↑ "AI Agents: The Next Generation of Artificial Intelligence". The National Law Review (in English). 2024-12-30. Archived from the original on 2025-01-11. Retrieved 2025-01-14.
  8. ↑ Knight, Will (2024-03-14). "Forget Chatbots. AI Agents Are the Future". Wired (in American English). ISSN 1059-1028. Archived from the original on 2025-01-05. Retrieved 2025-01-14.
  9. ↑ David, Emilia (2025-04-15). "Moveworks joins AI agent library craze". VentureBeat (in American English). Archived from the original on 2025-04-15. Retrieved 2025-05-14.
  10. ↑ Zeff, Maxwell (2025-03-05). "GibberLink lets AI agents call each other in robo-language". TechCrunch (in American English). Archived from the original on 2025-03-05. Retrieved 2025-04-02.
  11. ↑ Holmes, Aaron (2025-07-07). "The Seven Kinds of AI Agents". The Information (in English). Retrieved 2025-11-09.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  12. ↑ "Linux Foundation Announces the Formation of the Agentic AI Foundation (AAIF), Anchored by New Project Contributions Including Model Context Protocol (MCP), goose and AGENTS.md". Agentic AI Foundation (Press release). Retrieved 2026-01-17.
  13. ↑ "Linux Foundation founds Agentic AI Foundation" (in English). Archived from the original on 28 دسامبر 2025. Retrieved 2026-01-22.
  14. ↑ O'Brien, Matt (2025-11-18). "What does 'agentic' AI mean? Tech's newest buzzword is a mix of marketing fluff and real promise". Associated Press (in English). Archived from the original on 2025-11-18. Retrieved 2025-11-28.
  15. 1 2 "The Evolution of Agentic AI: From Concept to Reality". January 22, 2025.
  16. ↑ O'Brien, P. D.; Wiegand, M. E. (July 1998). "Agent based process management: applying intelligent agents to workflow". The Knowledge Engineering Review. 13 (2): 161–174. doi:10.1017/S0269888998002070.
  17. ↑ Bandura, Albert (15 October 2020). "Social Cognitive Theory: An Agentic Perspective". Psychology: The Journal of the Hellenic Psychological Society. 12 (3): 313. doi:10.12681/psy_hps.23964.
  18. ↑ Catherine, Moore (July 28, 2016). "Albert Bandura: Self‑Efficacy & Agentic Positive Psychology". PositivePsychology.com.
  19. ↑ Devlin, Kieran (2025-03-06). "Salesforce To Empower Employee Experience with AgentExchange Agentic AI". UC Today. Retrieved 2025-03-13.
  20. ↑ Shinde, Yogesh (23 August 2024). "AI Robots : Transforming Industries with Smart Robotic Solutions". RoboticsTomorrow. {{cite web}}: پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
  21. 1 2 3 4 5 6 "Agentic AI: 6 promising use cases for business". CIO.
  22. ↑ Knight، Will (۲۰۲۵-۰۵-۲۲). «A United Arab Emirates Lab Announces Frontier AI Projects—and a New Outpost in Silicon Valley». وایرد (به انگلیسی آمریکا). شاپا ۱۰۵۹-۱۰۲۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۲۵-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۰۹.{{cite magazine}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  23. ↑ Orland, Kyle (2024-12-06). "Google's Genie 2 "world model" reveal leaves more questions than answers". ارز تکنیکا (in English). Archived from the original on 2024-12-07. Retrieved 2025-11-09.
  24. ↑ Zeff، Maxwell (۲۰۲۵-۰۹-۲۱). «Silicon Valley bets big on 'environments' to train AI agents». تک‌کرانچ (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۲۵-۰۹-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۰۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  25. ↑ Shazhaev، Ilman (۲۰۲۵-۱۱-۲۴). «Why Game Engines Are Becoming A.I.'s Most Important Testbeds». Observer (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۲۵-۱۲-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۰۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  26. ↑ David، Emilia (۲۰۲۴-۰۳-۱۳). «Google's new AI will play video games with you — but not to win». The Verge (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۰۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  27. ↑ Metz، Cade (۲۰۲۵-۱۲-۰۲). «Silicon Valley Builds Amazon and Gmail Copycats to Train A.I. Agents». نیویورک تایمز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۰۲. {{cite web}}: |archive-date= نیازمند |archive-url= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  28. ↑ Colback، Lucy (۲۰۲۵-۰۵-۰۷). «AI agents: from co-pilot to autopilot». فایننشال تایمز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۵-۱۴. {{cite news}}: |archive-date= نیازمند |archive-url= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  29. ↑ Liu، Yue؛ Lo، Sin Kit؛ Lu، Qinghua؛ Zhu، Liming؛ Zhao، Dehai؛ Xu، Xiwei؛ Harrer، Stefan؛ Whittle، Jon (۲۰۲۵-۰۲-۰۱). «Agent design pattern catalogue: A collection of architectural patterns for foundation model based agents». Journal of Systems and Software. ۲۲۰. doi:10.1016/j.jss.2024.112278. شاپا ۰۱۶۴-۱۲۱۲. {{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته |شماره مقاله= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  30. ↑ Huang, Ken (2025). Agentic AI: theories and practices. Cham: Springer. ISBN 978-3-031-90025-9.
  31. ↑ Gullí, Antonio (October 30, 2025). Agentic Design Patterns A Hands-On Guide to Building Intelligent Systems. Springer. ISBN 9783032014023.
  32. ↑ Kar, Indrajit (October 27, 2025). Building Multimodal Generative AI and Agentic Applications Shaping Concept to Code for the Future of Multimodal and Advanced Agentic GenAI Applications. BPB Publications. ISBN 9789365898385.
  33. ↑ Knight, Will (2024-09-25). "The Most Capable Open Source AI Model Yet Could Supercharge AI Agents". Wired (in American English). ISSN 1059-1028. Archived from the original on 2025-03-28. Retrieved 2025-06-12.
  34. ↑ Takahashi, Dean (2024-11-04). "Nvidia AI Blueprint makes it easy for any devs to build automated agents that analyze video". VentureBeat (in American English). Archived from the original on 2024-12-05. Retrieved 2025-06-12.
  35. ↑ Takahashi, Dean (2025-01-07). "Nvidia launches blueprint for AI agents that can analyze video". VentureBeat (in American English). Archived from the original on 2025-04-04. Retrieved 2025-06-12.
  36. ↑ Edwards, Benj (2025-02-20). "Microsoft's new AI agent can control software and robots". Ars Technica (in English). Archived from the original on 2025-05-20. Retrieved 2025-06-12.
  37. ↑ "Visa wants to give artificial intelligence 'agents' your credit card". Associated Press (in English). 2025-04-30. Archived from the original on 2025-05-01. Retrieved 2025-05-14.
  38. ↑ Goldman, Sharon (2025-06-11). "Microsoft Copilot flaw raises urgent questions for any business deploying AI agents". Fortune (in English). Archived from the original on 2025-06-11. Retrieved 2025-06-12.
  39. ↑ Kachwala, Zaheer (2025-08-18). "Nearly 90% of videogame developers use AI agents, Google study shows". Reuters. Retrieved 2025-11-09.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  40. 1 2 Knibbs, Kate (2025-09-02). "Meet the Guys Betting Big on AI Gambling Agents". Wired (in American English). ISSN 1059-1028. Archived from the original on 2025-09-02. Retrieved 2025-11-09.
  41. ↑ Kharif, Olga (2025-07-29). "Cornell Tech Professor Warns AI Agents And Crypto Spell Trouble". Bloomberg News. Retrieved 2025-11-09.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  42. ↑ Scarcella, Mike (2025-12-30). "Musk's X resolves Eliza Labs lawsuit over AI agents". Reuters. Retrieved 2026-01-07.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  43. ↑ Herrman, John (2025-08-22). "Why Everything's an AI 'Agent' Now". New York (in English). Archived from the original on 2025-08-22. Retrieved 2025-11-09.
  44. ↑ Holmes, Aaron (2025-10-21). "A Reality Check on Agents". The Information (in English). Retrieved 2025-11-09.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  45. ↑ Rosenbush, Steven (2025-11-12). "Companies Begin to See a Return on AI Agents". The Wall Street Journal (in American English). ISSN 0099-9660. Retrieved 2025-11-28.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  46. ↑ Alms, Natalie (2025-10-23). "As agencies shed staff, industry execs predict AI agents' rise". Government Executive (in English). Retrieved 2025-12-11.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  47. ↑ Gold, Ashley (2025-11-21). "Exclusive: IRS deploys AI agents". آکسیوس (in English). Retrieved 2025-11-28.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  48. ↑ Corrigan, Phil (2025-11-26). "Staffordshire Police to trial AI 'agents' on 101 service". بی‌بی‌سی (in British English). Retrieved 2025-11-28.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  49. ↑ Fernandez, Demond (2025-12-12). "Residents in 2 Detroit districts now assisted by AI agent for city service calls". WDIV (in English). Archived from the original on 2025-12-17. Retrieved 2025-12-17.
  50. ↑ Wong, Matteo (2025-03-10). "DOGE's Plans to Replace Humans With AI Are Already Under Way". The Atlantic (in English). Archived from the original on 2025-12-04. Retrieved 2025-12-25.
  51. ↑ Haskins, Caroline (2025-05-02). "A DOGE Recruiter Is Staffing a Project to Deploy AI Agents Across the US Government". Wired (in American English). ISSN 1059-1028. Archived from the original on 2025-05-03. Retrieved 2025-05-14.
  52. ↑ Cunningham, Andrew (2025-11-18). "Microsoft tries to head off the "novel security risks" of Windows 11 AI agents". Ars Technica (in English). Retrieved 2025-11-28.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  53. 1 2 Yang, Zeyi (2025-12-04). "ByteDance and DeepSeek Are Placing Very Different AI Bets". Wired (in American English). ISSN 1059-1028. Archived from the original on 2025-12-05. Retrieved 2025-12-11.
  54. ↑ Xu, Eunice (2025-12-07). "ByteDance's agentic AI smartphone dials up a digital backlash by China's top apps". South China Morning Post (in English). Retrieved 2025-12-11.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  55. ↑ Jiang, Ben (2025-12-09). "Z.ai open sources AI agent tool for phones after ByteDance privacy backlash". South China Morning Post (in English). Retrieved 2025-12-11.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  56. ↑ Chourasia, Ayush (2025-12-08). "What is the TikTok owner's Agent AI phone? Find out why is it facing backlash in China". Mashable (in English). Archived from the original on 2025-12-10. Retrieved 2025-12-11.
  57. ↑ Zeff, Maxwell (2025-07-09). "Perplexity launches Comet, an AI-powered web browser". TechCrunch (in American English). Archived from the original on 2025-10-10. Retrieved 2025-12-01.
  58. ↑ Roose, Kevin (February 1, 2025). "How Helpful Is Operator, OpenAI's New A.I. Agent?". The New York Times (in English). Retrieved August 9, 2025.
  59. ↑ Warren, Tom (2025-08-06). "Microsoft's plan to fix the web with AI has already hit an embarrassing security flaw". The Verge (in American English). Retrieved 2025-08-09.
  60. ↑ [… "AI-based predictive maintenance"]. siemens.com Global Website. {{cite web}}: مقدار |url= را بررسی کنید (کمک)
  61. ↑ {{cite web}}: یادکرد خالی (کمک)
  62. ↑ Piper, Kelsey (2024-03-29). "AI "agents" could do real work in the real world. That might not be a good thing". Vox (in American English). Archived from the original on 2024-12-19. Retrieved 2025-01-14.
  63. ↑ Purdy, Mark (2024-12-12). "What Is Agentic AI, and How Will It Change Work?". Harvard Business Review. ISSN 0017-8012. Retrieved 2025-01-20.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  64. ↑ Wright, Webb (2024-12-12). "AI Agents with More Autonomy Than Chatbots Are Coming. Some Safety Experts Are Worried". Scientific American (in English). Archived from the original on 2024-12-23. Retrieved 2025-01-14.
  65. ↑ Olson, Parmy (2025-01-27). "Skip the Hype, Here's How AI 'Agents' Can Really Help". Bloomberg News. Retrieved 2025-04-02.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  66. ↑ Woodall, Tatyana (2024-01-09). "Researchers developing AI to make the internet more accessible". Ohio State News (in American English). Archived from the original on 2025-03-28. Retrieved 2025-04-02.
  67. ↑ Mitchell, Margaret; Ghosh, Avijit; Luccioni, Sasha; Pistilli, Giada (2025-03-24). "Why handing over total control to AI agents would be a huge mistake". MIT Technology Review (in English). Archived from the original on 2025-03-24. Retrieved 2025-04-02.
  68. ↑ "AI agents: Exploring the potential and the problems". BBC Online (in British English). 2025-05-30. Archived from the original on 2025-06-10. Retrieved 2025-06-12.
  69. ↑ Porter, Eduardo (2025-10-23). "Once the AI bubble pops, we'll all suffer. Could that be better than letting it grow unabated?". The Guardian (in British English). ISSN 0261-3077. Retrieved 2025-11-09.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  70. ↑ O'Neill, Brian (2024-12-18). "What is an AI agent? A computer scientist explains the next wave of artificial intelligence tools". The Conversation (in American English). Archived from the original on 2025-01-04. Retrieved 2025-01-14.
  71. ↑ Huckins, Grace (2025-06-12). "Are we ready to hand AI agents the keys?". MIT Technology Review (in English). Archived from the original on 2025-06-12. Retrieved 2025-06-15.
  72. ↑ Lin, Belle (2025-01-06). "How Are Companies Using AI Agents? Here's a Look at Five Early Users of the Bots". The Wall Street Journal (in American English). ISSN 0099-9660. Retrieved 2025-01-20.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  73. ↑ Zittrain, Jonathan L. (2024-07-02). "We Need to Control AI Agents Now". The Atlantic (in English). Archived from the original on 2024-12-31. Retrieved 2025-01-20.
  74. ↑ Kerner, Sean Michael (2025-01-16). "Nvidia tackles agentic AI safety and security with new NeMo Guardrails NIMs". VentureBeat (in American English). Archived from the original on 2025-01-16. Retrieved 2025-01-20.
  75. ↑ "AI agents are coming for your privacy, warns Meredith Whittaker". The Economist. 2025-09-09. ISSN 0013-0613. Retrieved 2025-11-09.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  76. ↑ Silva, Daswin de (2025-07-27). "AI agents are here. Here's what to know about what they can do – and how they can go wrong". The Conversation (in American English). Archived from the original on 2025-07-28. Retrieved 2025-11-09.
  77. ↑ Crawford, Kate (2024-12-23). "AI Agents Will Be Manipulation Engines". Wired (in American English). ISSN 1059-1028. Archived from the original on 2025-01-03. Retrieved 2025-01-14.
  78. ↑ Blackman, Reid (2025-06-13). "Organizations Aren't Ready for the Risks of Agentic AI". Harvard Business Review (in English). ISSN 0017-8012. Retrieved 2025-06-15.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  79. ↑ "We did the math on AI's energy footprint. Here's the story you haven't heard". MIT Technology Review (in English). 2025-05-20. Archived from the original on 2025-05-20. Retrieved 2025-06-12. We started small, as the question of how much a single query costs is vitally important to understanding the bigger picture. That's because those queries are being built into ever more applications beyond standalone chatbots: from search, to agents, to the mundane daily apps we use to track our fitness, shop online, or book a flight. The energy resources required to power this artificial-intelligence revolution are staggering, and the world's biggest tech companies have made it a top priority to harness ever more of that energy, aiming to reshape our energy grids in the process.
  80. ↑ "Inside the effort to tally AI's energy appetite". MIT Technology Review (in English). 2025-06-03. Archived from the original on 2025-06-03. Retrieved 2025-06-12. Lots of AI companies are building reasoning models, which "think" for longer and use more energy. They're building hardware devices, perhaps like the one Jony Ive has been working on (which OpenAI just acquired for $6.5 billion), that have AI constantly humming along in the background of our conversations. They're designing agents and digital clones of us to act on our behalf. All these trends point to a more energy-intensive future (which, again, helps explain why OpenAI and others are spending such inconceivable amounts of money on energy).
  81. ↑ Levy, Steven (2025-06-20). "What Big Tech's Band of Execs Will Do in the Army". Wired (in American English). ISSN 1059-1028. Archived from the original on 2025-06-20. Retrieved 2025-11-09.
  82. ↑ Wong, Matteo (2025-03-14). "Was Sam Altman Right About the Job Market?". The Atlantic (in English). Archived from the original on 2025-03-17. Retrieved 2025-04-02. In other words, flawed products won't stop tech companies' push to automate everything—the AI-saturated future will be imperfect at best, but it is coming anyway.
  83. ↑ Agarwal, Shubham. "Carnegie Mellon staffed a fake company with AI agents. It was a total disaster". Business Insider (in American English). Archived from the original on 2025-04-28. Retrieved 2025-05-15.
  84. ↑ Sabin, Sam (2025-04-22). "Exclusive: Anthropic warns fully AI employees are a year away". Axios (in English). Archived from the original on 2025-04-23. Retrieved 2025-05-15.
  85. ↑ Claburn, Thomas (2025-01-23). "Tool touted as 'first AI software engineer' is bad at its job, testers claim". The Register. Archived from the original on 2025-03-30. Retrieved 2025-06-15.
  86. ↑ Clark, Lindsay (2025-06-16). "Salesforce study finds LLM agents flunk CRM and confidentiality tests". The Register. Archived from the original on 2025-06-16. Retrieved 2025-11-09.
  87. ↑ Knight, Will (2025-10-29). "AI Agents Are Terrible Freelance Workers". Wired (in American English). ISSN 1059-1028. Retrieved 2025-11-09.{{cite magazine}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  88. ↑ Morrow, Allison (2025-06-18). "AI warnings are the hip new way for CEOs to keep their workers afraid of losing their jobs". CNN (in English). Archived from the original on 2025-06-18. Retrieved 2025-11-09.
  89. ↑ Hart, Jordan. "Coinbase CEO says he 'went rogue' and fired some employees who didn't adopt AI after being told to". Business Insider (in American English). Archived from the original on 2025-08-21. Retrieved 2025-11-09.
  90. ↑ Langley, Hugh. "For Googlers, the pressure is on to use AI for everything — or get left behind". Business Insider (in American English). Archived from the original on 2025-08-21. Retrieved 2025-11-09.
  91. ↑ Landymore, Frank (2025-10-22). "AWS Outage That Took Down Internet Came After Amazon Fired Tons of Workers in Favor of AI". Futurism (in American English). Retrieved 2025-11-09.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  92. ↑ Vaziri, Aidin. "Salesforce CEO Marc Benioff says AI has already replaced 4,000 jobs". San Francisco Chronicle (in English). Archived from the original on 24 نوامبر 2025. Retrieved 2025-12-25.
  93. ↑ Crosdale, Caroline (2025-08-29). "Companies Face AI Buyer's Remorse". Global Finance Magazine (in American English). Archived from the original on 2025-09-14. Retrieved 2025-12-25.
  94. ↑ Lin, Belle (2025-05-06). "IBM CEO Says AI Has Replaced Hundreds of Workers but Created New Programming, Sales Jobs". The Wall Street Journal (in American English). ISSN 0099-9660. Retrieved 2025-12-25.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  95. ↑ Balevic, Katie. "Signal president warns the hyped agentic AI bots threaten user privacy". Business Insider (in American English). Archived from the original on 2025-03-12. Retrieved 2025-04-02.
  96. ↑ "FIFAI II: A Collaborative Approach to AI Threats, Opportunities, and Best Practices, Workshop 3 - AI and Financial Stability". Canadian Office of the Superintendent of Financial Institutions (OSFI). 14 November 2025. Retrieved 2 February 2026.
  97. ↑ Hornstein, Julia. "AI agents are coming to the military. VCs love it, but researchers are a bit wary". Business Insider (in American English). Archived from the original on 2025-03-12. Retrieved 2025-04-02.
  98. ↑ Regalbuto, Gabriele (2025-07-28). "Former Army officer develops offline AI for military use as Pentagon funds tech giants". Fox Business (in American English). Archived from the original on 2025-07-28. Retrieved 2025-11-09.
  99. ↑ Tangermann, Victor (2025-03-06). "Pentagon Signs Deal to "Deploy AI Agents for Military Use"". Futurism. Archived from the original on 2025-03-08. Retrieved 2025-04-02.
  100. ↑ Jensen, Benjamin (2025-03-04). "The Troubling Truth About How AI Agents Act in a Crisis". Foreign Policy (in American English). Retrieved 2025-04-02.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  101. ↑ Nuñez, Michael (2025-02-25). "OpenAI expands Deep Research access to Plus users, heating up AI agent wars with DeepSeek and Claude". VentureBeat (in American English). Archived from the original on 2025-03-11. Retrieved 2025-04-02.
  102. ↑ Herrman, John (2025-01-25). "What Are AI 'Agents' For?". Intelligencer (in English). Archived from the original on 2025-01-25. Retrieved 2025-04-02.
  103. ↑ Herrman, John (2025-12-06). "How AI Companies Are Simulating the Robot Takeover". Intelligencer (in English). Retrieved 2025-12-06.
  104. ↑ Caramela, Sammi (2025-02-01). "'Dead Internet Theory' Is Back Thanks to All of That AI Slop". VICE (in American English). Archived from the original on 2025-02-01. Retrieved 2025-04-02.
  105. ↑ Marshall, Matt (2025-02-22). "The rise of browser-use agents: Why Convergence's Proxy is beating OpenAI's Operator". VentureBeat (in American English). Archived from the original on 2025-02-22. Retrieved 2025-04-02.
  106. ↑ Metz, Cade; Weise, Karen (2023-10-16). "How 'A.I. Agents' That Roam the Internet Could One Day Replace Workers". The New York Times (in American English). ISSN 0362-4331. Retrieved 2025-04-02.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  107. ↑ Stokel-Walker, Chris (2025-06-11). "Can we stop big tech from controlling the internet with AI agents?". New Scientist (in American English). Retrieved 2025-06-12.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  108. ↑ Ming, Lee Chong. "Replit's CEO apologizes after its AI agent wiped a company's code base in a test run and lied about it". Business Insider (in American English). Archived from the original on 2025-10-07. Retrieved 2025-11-09.
  109. ↑ Edwards, Benj (2025-07-24). "Two major AI coding tools wiped out user data after making cascading mistakes". Ars Technica (in English). Archived from the original on 2025-07-25. Retrieved 2025-11-09.
  110. ↑ Morales, Jowi (2025-12-03). "Google's Agentic AI wipes user's entire HDD without permission in catastrophic failure — cache wipe turns into mass deletion event as agent apologizes: "I am absolutely devastated to hear this. I cannot express how sorry I am"". Tom's Hardware (in English). Archived from the original on 2025-12-04. Retrieved 2025-12-06.
  111. ↑ Goodin, Dan (2025-11-14). "Researchers question Anthropic claim that AI-assisted attack was 90% autonomous". Ars Technica (in English). Archived from the original on 2025-11-26. Retrieved 2025-11-28.
  112. ↑ Varanasi, Lakshmi. "OpenAI cofounder Andrej Karpathy says it will take a decade before AI agents actually work". Business Insider (in American English). Archived from the original on 2025-12-13. Retrieved 2025-12-17.
  113. ↑ Franzen, Carl (2025-07-31). "You've heard of AI 'Deep Research' tools...now Manus is launching 'Wide Research' that spins up 100+ agents to scour the web for you". VentureBeat (in American English). Archived from the original on 22 اوت 2025. Retrieved 2025-11-09.
  114. ↑ Goodin, Dan (2025-11-14). "Researchers question Anthropic claim that AI-assisted attack was 90% autonomous". Ars Technica (in English). Archived from the original on 2025-11-26. Retrieved 2025-11-28.
  115. ↑ Down, Aisha (2025-11-14). "AI firm claims it stopped Chinese state-sponsored cyber-attack campaign". The Guardian (in British English). ISSN 0261-3077. Retrieved 2025-11-28.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  116. ↑ Nolan, Beatrice (2025-11-27). "Signal's president warns AI agents are an existential threat to secure messaging apps". Fortune (in English). Retrieved 2025-11-28.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  117. ↑ Kass, Zack (January 7, 2026). The Next Renaissance: AI and the Expansion of Human Potential, Australian Edition. John Wiley & Sons, Limited. ISBN 9781394417735.
  118. ↑ Huang, Ken (September 30, 2025). Securing AI Agents Foundations, Frameworks, and Real-World Deployment. Springer. ISBN 9783032021304.
  119. ↑ Fisher, Derek. Threat Modeling Best Practices Proven Frameworks and Practical Techniques to Secure Modern Systems. ISBN 9781805129196.
  120. ↑ Santos, Omar (February 5, 2024). The AI Revolution in Networking, Cybersecurity, and Emerging Technologies. Addison-Wesley Professional. ISBN 9780138293635.
  121. ↑ "OWASP Top 10 for Agentic Applications for 2026". OWASP GenAI Security Project. 2026. Retrieved 2026-01-10.
  122. ↑ Building Applications with AI Agents Designing and Implementing Multiagent Systems. O'Reilly Media. ISBN 9781098176471.