غارنشین (مفهوم)
_01_ies.jpg)
غارنشین یا تروگلودیت (به انگلیسی: troglodyte)، به انسانی گفته می‌شود که در غار یا در فضای زیر صخره‌های آویختهٔ یک پرتگاه زندگی می‌کند.[۱]
پیشاتاریخ
برخی از انسان‌های پیشاتاریخ غارنشین بودند، اما بیشتر آن‌ها چنین نبودند (نگاه کنید به انسان (سرده) و فرگشت انسان). به این غارنشینان نخستین و دیگر اقوام پیشاتاریخی، انسان غاری هم گفته می‌شود (این اصطلاح به کهن‌الگوی نمادین «انسان غارنشین» در داستان‌ها و فرهنگ عامه نیز اشاره دارد). با این حال، برخلاف تصور رایج، تنها بخش کوچکی از بشریت تا به امروز در غار زندگی کرده است: غارها در بیشتر نقاط جهان کمیاب‌اند، اغلب تاریک، سرد و مرطوب‌اند، و حضور دیگر ساکنان غارها مانند خرس‌ها، خرس‌های غارنشین، شیرهای غارزی و کفتارهای غارنشین نیز اغلب غارها را برای زندگی انسان نامناسب می‌کرد.
غار والونه، غاری در کوت دازور، حدود یک میلیون سال پیش مورد استفادهٔ انسان‌ها قرار داشته است. اگرچه ابزارهای سنگی و بقایای حیوانات شکارشده در این غار یافت شده، هیچ نشانه‌ای مبنی بر سکونت انسان‌ها در آن وجود ندارد.
از حدود ۷۵۰٬۰۰۰ سال پیش، سامانهٔ غارهای ژوکودیان در پکن، چین، زیستگاه گونه‌های مختلفی از انسان بوده است؛ از جمله انسان پکن و انسان‌های امروزی (انسان خردمند).
از حدود ۱۷۰٬۰۰۰ سال پیش، برخی از انسان‌های امروزی در سامانه‌های غاری واقع در آنچه امروز آفریقای جنوبی نامیده می‌شود، مانند پیناکل پوینت و پناهگاه صخره‌ای دیپکلوف، زندگی می‌کردند. دمای پایدار غارها در تابستان زیستگاهی خنک و در زمستان پناهگاهی گرم و خشک فراهم می‌کرد. بقایای بستری از علف نیز در غار بوردر در همان نزدیکی یافت شده است.[۲]
حدود ۱۰۰٬۰۰۰ سال پیش، برخی از نئاندرتال‌ها در غارهایی در اروپا و غرب آسیا سکونت داشتند. غارهای همان مناطق را انسان‌های کرومانیون نیز، از حدود ۳۵٬۰۰۰ سال پیش تا حدود ۸۰۰۰ سال پیش از میلاد، مسکن خود ساخته بودند. هر دو گونه در دهانهٔ غارها پناهگاه‌هایی از جمله چادر برپا می‌کردند و از فضای تاریک درون غار برای برگزاری مراسم آیینی بهره می‌بردند. انسان‌های کرومانیون همچنین نقاشی بازنمایانه بر دیوارهٔ غارها می‌کشیدند که امروز آن‌ها را غارنگاره می‌نامند.[۳]
همچنین حدود ۱۰۰٬۰۰۰ سال پیش، برخی از انسان‌های امروزی در غار بلومبوس، در سرزمینی که بعدها آفریقای جنوبی نام گرفت، به فعالیت مشغول بودند. آن‌ها قدیمی‌ترین کارگاه رنگ‌سازی شناخته‌شده تاکنون را در آنجا برپا کردند، هرچند به نظر می‌رسد خود در آن غارها سکونت نداشتند.[۴]
نمونه‌های باستانی و پیشانوین
.jpg)
به‌ویژه در دوران جنگ و دیگر زمان‌های آشوب، گروه‌های کوچکی از مردم به‌طور موقت در غارها زندگی کرده‌اند و در آن‌ها پنهان شده یا پناه جسته‌اند. آن‌ها همچنین از غارها برای مقاصد مخفیانه و ویژهٔ دیگر، حتی در حالی که در جای دیگری زندگی می‌کردند، بهره برده‌اند.
نویسندگان دوران کلاسیک یونان و روم باستان بارها به قبایل غارنشین در نقاط مختلف جهان اشاره کرده‌اند، مانند تروگلودیته.[۵]
شاید در گریز از خشونت رومیان باستان بود که مردم طومارهای دریای مرده را در یازده غار نزدیک قمران برجای گذاشتند؛ در منطقه‌ای که امروز بخشی از کرانه باختری است، توسط پارک ملی قمران اداره می‌شود و در حال حاضر تحت حاکمیت اسرائیل قرار دارد. این اسناد حدود ۲٬۰۰۰ سال دست‌نخورده در آنجا باقی ماندند، تا اینکه در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ کشف شدند.
از حدود سال ۱۰۰۰ تا حدود ۱۳۰۰، برخی از مردم پوئبلو در روستاهایی زندگی می‌کردند که آن‌ها را زیر صخره‌ها، در آنچه امروز ایالت‌های جنوب غربی آمریکا نامیده می‌شود، بنا کرده بودند.
غارهای دسوتو، در سرزمینی که بعدها آلاباما در ایالات متحده نام گرفت، محل دفن قبایل بومی منطقه بود؛ همین غارها در دههٔ ۱۹۲۰ به میخانه‌ای غیرقانونی و پرآشوب تبدیل شدند. غارهای سنت لوئیس نیز احتمالاً یکی از پناهگاه‌های مسیر راه‌آهن زیرزمینی بوده است.
نمونه‌های نوین
آسیا
در دههٔ ۱۹۷۰، ظاهراً چند تن از اعضای قبیله تاسادای در غارهایی نزدیک کوتاباتو، در فیلیپین سکونت داشتند.
در هربت توانی، نزدیک یطا، در کوه الخلیل، منطقه‌ای که میان تشکیلات خودگردان فلسطین و اسرائیل مورد اختلاف است، فلسطینی‌ها در غارها زندگی می‌کنند. مردم در دوران امپراتوری عثمانی و حکومت بریتانیا نیز در آنجا غارنشین بوده‌اند. در سال‌های اخیر برخی از آن‌ها را دولت اسرائیل و شهرک‌نشینان اخراج کرده‌اند.[۶]
دست‌کم ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر در چین در خانه‌های غاری‌ای به نام یائودانگ زندگی می‌کنند؛ چون این خانه‌ها در زمستان گرم و در تابستان خنک‌اند، برخی افراد آن‌ها را نسبت به خانه‌های بتنی شهر مطلوب‌تر می‌دانند.[۷]
در کاپادوکیه در ترکیهٔ امروزی، چندین شهر زیرزمینی که فریگی‌ها در سده‌های هشتم و هفتم پیش از میلاد ساختند و در دوران امپراتوری بیزانس گسترش یافتند، تا سدهٔ بیستم مورد استفادهٔ ساکنان محلی بوده‌اند. این شهرها در زمان جنگ‌ها و آزارها پناهگاهی برای مردم فراهم می‌کردند. شهرهایی مانند درینکویو و شهر زیرزمینی کایماکلی، که با تونل‌هایی به طول ۸ تا ۹ کیلومتر به یکدیگر متصل بودند، هر یک می‌توانستند تا ۲۰٬۰۰۰ نفر را در خود جای دهند؛ در حالی که شهر جدیدتر و بیزانسیِ اوزکوناک می‌توانست تا ۶۰٬۰۰۰ نفر را برای مدت سه ماه در خود جای دهد. در سال ۲۰۱۹، سیل غیرمنتظره‌ای در شهرک کوچک چالیش، در شمال شهر آوانوس، به کشف شهری زیرزمینی سه‌طبقه و حدود ۵٬۰۰۰ساله انجامید که مردم محلی آن را «گیر-گؤر» (Gir-Gör، به معنی وارد شو و ببین) می‌نامند. این «شهر» به طول پنج کیلومتر شامل خانه‌ها، تونل‌ها و عبادتگاه‌هایی بود. یک مجسمهٔ کوچک انسانی نیز در این محوطه کشف شد. به گفتهٔ مردم محلی، این محل منبع آبی شفابخش تلقی می‌شد و «حمام سزار» نامیده می‌شد. این محوطه در حال حاضر برای بازدید عموم باز نیست.[۸][۹]
استرالیا
در شهرهای معدنی صحرای استرالیا، کوبر پدی و لایتنینگ ریج، بسیاری از خانواده‌ها برای گریز از گرما خانه‌هایی در دل معادن زیرزمینی اپال حفر کرده‌اند.
اروپا
در یونان، برخی از راهبان و قدیسان مسیحی به لقب «غارنشین» (یونانی: Σπηλαιώτης، آوانگاری: Spileótis؛ اسپیلئوتیس) شناخته می‌شوند، چرا که در غارها سکونت داشته‌اند؛ از جمله نمونه‌ها می‌توان به یوسف غارنشین (که با نام یوسف هزیخاست هم شناخته می‌شود) و آرسنیوس غارنشین اشاره کرد.[۱۰]
در انگلستان، خانه‌های صخره‌ای در کینور اج تا نیمهٔ سدهٔ بیستم مسکونی بودند.[۱۱]
غارهای ساکرومونته، نزدیک گرانادا، اسپانیا، محل زندگی حدود ۳٬۰۰۰ نفر از کولی است که دامنهٔ سکونتگاه‌هایشان از اتاق‌های تکی تا غارهایی با نزدیک به ۲۰۰ اتاق را در بر می‌گیرد، همراه با کلیسا، مدرسه و مغازه در دل همان غارها. از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، بئاتریس فلامینی در آزمایشی دربارهٔ اثرات انزوای اجتماعی، ۵۰۰ روز را به‌تنهایی در غاری در گرانادا گذراند.[۱۲][۱۳]
برخی خانواده‌ها خانه‌های مدرنی در دل غارها ساخته‌اند و غارهای قدیمی را نیز بازسازی کرده‌اند، همان‌طور که در ماترای ایتالیا[۱۴][۱۵] و اسپانیا رخ داده است.[۱۶] در دره لوآر، غارهای متروک به‌صورت خصوصی در حال بازسازی برای تبدیل‌شدن به مسکن مقرون‌به‌صرفه‌اند.[۱۷]
آمریکای شمالی
آلیس مورس ارل در کتاب خود با نام زندگی خانگی در دوران استعمار، دربارهٔ برخی از نخستین مهاجران اروپایی در نیوانگلند، نیویورک و پنسیلوانیا نوشت که در سکونتگاه‌های غاری، معروف به «خانه‌های دودی»، زندگی می‌کردند:
در پنسیلوانیا، تازه‌واردان مدت‌ها، دست‌کم نیم قرن، از غارها به‌عنوان خانه استفاده می‌کردند. این غارها معمولاً با کندن زمین تا عمق حدود چهار فوت در کرانه‌ها یا صخره‌های کوتاه نزدیک رودخانه ساخته می‌شدند. سپس دیوارها را با چمن یا خاکی که روی چوب یا بوته چیده شده بود می‌ساختند؛ به این ترتیب تنها نیمی از اتاق واقعاً زیر زمین قرار داشت. اگر غار در دل تپه‌ای کنده می‌شد، خاک دست‌کم دو دیوار را تشکیل می‌داد. سقف‌ها از لایه‌های شاخهٔ درخت پوشیده‌شده با چمن، پوست درخت، یا نی و پوست درخت ساخته می‌شدند. دودکش‌ها را از سنگ‌ریزه یا تکه‌های چوب با ملات گِل و علف می‌ساختند. مهاجران حتی برای همین پناهگاه‌های ابتدایی نیز سپاسگزار بودند و می‌گفتند آن‌ها را راحت می‌یابند. تا سال ۱۶۸۵ هنوز خانواده‌های بسیاری در پنسیلوانیا در غارها زندگی می‌کردند، به‌طوری که شورای فرماندار دستور داد این غارها ویران و پر شوند.[۱۸]
در سال ۲۰۰۳، یک خانواده در میزوری غاری ماسه‌سنگی به مساحت ۱۵٬۰۰۰ فوت مربع (۱٬۴۰۰ متر مربع) را بازسازی کرد و به آن نقل مکان کرد.[۱۹]
منابع
- ↑ "Definition of TROGLODYTE". www.merriam-webster.com (in English). Retrieved 2025-02-13.
- ↑ Wadley, Lyn; Esteban, Irene; de la Peña1, Paloma; Wojcieszak1, Marine (2020). "Fire and grass-bedding construction 200 thousand years ago at Border Cave, South Africa" (PDF). Science. 369 (6505): 863–866. Bibcode:2020Sci...369..863W. doi:10.1126/science.abc7239. PMID 32792402. S2CID 221113832.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Butzer, Karl W. (1983). "Cave dwellers". World Book Encyclopedia. Vol. 3. Chicago: World Book, Inc. p. 245.
- ↑ Wilford, John Noble (13 October 2011). "In African Cave, Signs of an Ancient Paint Factory". The New York Times. Retrieved 3 June 2020.
- ↑ Chisholm, Hugh, ed. (1911). . Encyclopædia Britannica (in English). Vol. 27 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 298–299.
- ↑ Cave dwellers defy Israeli eviction bid, September 24, 2004 (The Guardian website)
- ↑ Demick, Barbara (18 March 2012). "In China, millions make themselves at home in caves". Los Angeles Times. Retrieved 3 June 2020.
- ↑ "Mysterious flooding leads to discovery of 5,000-year-old underground city in Turkey's Cappadocia". Daily Sabah (in English). 2019-06-08. Retrieved 2020-09-17.
- ↑ "Mysterious flooding leads to the discovery of 5,000-year-old underground city in Turkey's Cappadocia | ARCHAEOLOGY WORLD" (in British English). 11 December 2019. Retrieved 2020-09-17.
- ↑ Monk Joseph Dionysaitis. Elder Arsenios the Cave-dweller (1886–1983): Fellow Ascetic of Elder Joseph the Hesychast. Transl. Angela Georgiou. 2005.
- ↑ "Restored Kinver Rock House opens". BBC. 2 March 2012. Retrieved 3 June 2020.
- ↑ "Beatriz Flamini: Athlete emerges after 500 days living in cave". BBC News (in British English). 2023-04-14. Retrieved 2023-04-14.
- ↑ Rodriguez, Elena (14 April 2023). "Spanish athlete emerges into daylight after 500 days in cave". Reuters.
- ↑ Guiffrida, Angela (18 June 2017). "The miracle of Matera: from city of poverty and squalor to hip hub for cave-dwellers". The Guardian. Retrieved 3 June 2020.
- ↑ Perrottet, Tony (February 2014). "How Matera Went From Ancient Civilization to Slum to a Hidden Gem". Smithsonian. Retrieved 3 June 2020.
- ↑ Lewine, Edward (2 October 2008). "Cave Living? Cool!". New York Times. Retrieved 3 June 2020.
- ↑ Malone, Luke (22 July 2014). "This Converted Cave in France Cost $1.35". Vocativ. Retrieved 3 June 2020.
- ↑ Earle, Alice Morse, ' 'Home Life in Colonial Days' ', Ch. 1, pp.2-3.
- ↑ "Really Extreme Makeover". New York Times. Archived from the original on 23 March 2010. Retrieved 3 June 2020.
پیوند به بیرون
- داستان ماجراجویی
- مردم پیشاتاریخ در فرهنگ عامه