فهرست سدهای ایران

سد دز در شهرستان دزفول

احداث سد در ایران، از هزاران سال پیش آغاز شده است. در دوران پس از انقلاب، در ایران ظرفیت و توان سد سازی، قابل توجهی به وجود آمد با تقویت برخی از شرکت‌های طرف قرارداد ۲۰۰ شرکت پیمانکاری، ۷۰ شرکت مشاور کمتر از سه دهه تأسیس شد.

سدها در ایران علاوه بر ضرورت تولید برق، باید به‌طور مؤثر مدیریت و کنترل کمبود تقاضای آب، در سراسر ایران را جبران می‌کردند. ایران با احداث ۸۸ سد بزرگ و کوچک در سال ۲۰۰۷ به‌طور متوسط، نزدیک به دو میلیارد متر مکعب آب به منابع آب کشور در سال اضافه کرد. همان‌طور که در چشم‌انداز ایران احداث ۵۸۸ سد (بزرگ و کوچک)، برنامه‌ریزی شده بود. فهرست سدهای در حال بهره‌برداری و ساخت ایران به شرح زیر است.

ایران سومین کشور سدساز در دنیاست.[۱][۲][۳]

بر اساس آخرین آمار از مهر ۱۴۰۴، برخی از سدهای مهم کشور - سد شمیل و نیان استان هرمزگان، رودبال داراب استان فارس، و سد وشمگیر، سد گاستان و سد بوستان استان گلستان صفر شده است. همچنین وضعیت ذخایر آبی سایر سدهای سراسر کشور بحرانی است و بیشتر آنها کمتر از ۱۰ درصد ظرفیت خود را دارند.[۴] در ابان ۱۴۰۴ گزارش شد که ۱۹ سد مهم کشور در معرض خطر خشکی کامل قرار دارند و تنها کمتر از ۵ درصد از ظرفیت آنها پر است.[۵]

فهرست سدهای ایران

نام استان(ها) ارتفاع (متر) بودجه (میلیارد تومان) نوع رودخانه سال ساخت منابع
سد امندآذربایجان شرقی ۲۴ خاکی غیر همگن
سینیخ چای (آجی چای)
۱۳۷۲ [۶]
سد ارسآذربایجان شرقی ۴۰ خاکی با هسته رسیارس
سد خداآفرینآذربایجان شرقی ۶۴ خاکی با هسته رسیارس۱۳۸۷
سد ستارخان اهرآذربایجان شرقی ۷۸ خاکیاهرچای
سد شهریارآذربایجان شرقی بتنی دو قوسی
سد شهید کاظمی بوکانآذربایجان غربی ۵۰ هسته رسیزرینه رود ۱۳۴۶ [۷]
سد علویانآذربایجان شرقی خاکی با هسته رسیصوفی چای۱۳۷۴
سد قیز قلعه‌سیآذربایجان شرقی ۳۷ خاکی با هسته رسیارس
سد مارازادآذربایجان شرقی خاکی با هسته رسیارس
سد مجارشینآذربایجان شرقی ۲۴ مخزنیآغ دره
سد آغ‌چایآذربایجان غربی مخزنیآغ چای۱۳۹۰
سد اشنویهآذربایجان غربی خاکیچبر آباد۱۳۹۹
سد سردشتآذربایجان غربی ۱۱۲ سنگریزه ای با هسته رسیزاب کوچک ۱۳۹۶
سد بارونآذربایجان غربی مخزنیزنگمار
سد دریکآذربایجان غربی ۳۷ خاکی باهسته رسیدریک چای ۱۳۸۹
سد شهر چایآذربایجان غربی ۸۴ خاکی - سنگریزه‌ای با هسته رسیشهر چای ۱۳۸۴
سد قرمیش بوکانآذربایجان غربی ۱۵
سد بناب جدیدآذربایجان شرقی ۳۲ خاکی با هستهٔ رسی مرکزی
سد مهابادآذربایجان غربی ۴۷٫۵ خاکی با هسته رسیمهاباد
سد نوروزلوآذربایجان غربی ۶ بتنیزرینه رود۱۳۴۷
سد بفراجرد اردبیل -خلخال خاکی بفراجرد ۱۳۹۰
سد برزکاصفهان۴۴ بتنی وزنی
برزک [۸]
سد زاینده‌روداصفهان۱۰۰ بتنی دوقوسی
زاینده رود
۱۳۴۹ [۹]
سد گلپایگاناصفهان۵۶ خاکی سنگریزه‌ایگلپایگان (قمرود)
۱۳۳۶ [۱۰]
سدچشمه لنگاناصفهان۲۳٫۵۰ بتنی وزنی
سیبک - سرداب (دز)
۱۳۸۴ [۱۱]
سد امیرکبیر البرز۱۸۰ بتنی دوقوسیکرج۱۳۴۲
سد طالقان البرز۱۰۹ خاکی با هسته رسیشاهرود۱۳۸۵

سد ایلام

ایلام۶۰ چاویز-آفتاب
سد رئیس‌علی دلواری بوشهر۱۱۵ بتنی دوقوسی
شاپور ۱۳۸۶ [۱۲]
سد زیارتتهران۱۱ خاکی سنگریزه‌ایزیارت۱۳۶۵ [۱۳]
سد لتیانتهران۱۰۷ بتنی وزنی پایه‌دارجاجرود۱۳۴۶ [۱۴]
سد ماملوتهران۸۹ خاکی با هستهٔ رسیجاجرود۱۳۸۹ [۱۵]
سد نمرودتهران۸۳٫۵۰ خاکی با هستهٔ رسینمرود (حبله رود)
[۱۶]
بند میزانخوزستان
سد تنظیمیخوزستان
سد تنظیمی کرخه خوزستان کرخه
سد دزخوزستان ۲۰۳ بتنی دوقوسیدز۱۳۴۱
سد جره خوزستان جره
سد شهید عباسپورخوزستان ۲۰۰ بتنی دوقوسیکارون۱۳۵۵
سد سوسنخوزستان کاروندر دست مطالعه
سد کارون ۳چهارمحال و بختیاری|خوزستان ۲۰۵ بتنی دوقوسیکارون۱۳۸۳
سد کارون ۴چهارمحال و بختیاری ۲۳۰ بتنی دوقوسیکارون۱۳۹۰
سد کارون ۵چهارمحال و بختیاری ارمنددر دست مطالعه
سد غدیر باباحیدرچهارمحال و بختیاری سنگریزه ای با هسته رسیسراب
سد سورکچهارمحال و بختیاری
سد بیرگانچهارمحال و بختیاری در حال اجرا
سد بهشت آبادچهارمحال و بختیاری بهشت آباددر دست مطالعه
سد سبزکوهچهارمحال و بختیاری
سد بازفتچهارمحال و بختیاری بازفتدر دست مطالعه
سد خرسان ۳چهارمحال و بختیاری خرسان
سد خرسان ۲چهارمحال و بختیاری خرسان
سد خراسان ۱چهارمحال و بختیاری خرسان
سد لیروچهارمحال و بختیاری
سد کرخهخوزستان ۱۲۷ خاکی با هسته رسیکرخه۱۳۸۰
سد مارون خوزستان ۱۷۵ خاکی سنگریزه ای با هسته رسی مارون ۱۳۶۸
سد گتوندخوزستان ۱۸۲ سنگریزه ای با هسته رسیکارون۱۳۹۰
سد سیمره ایلام۱۸۰ بتنی دوقوسی
سیمره ۱۳۹۳ [۱۷]
سد مسجدسلیمانخوزستان ۱۷۷ سنگریزه ای با هسته رسی قائمکارون۱۳۸۰
سد احمد کندیزنجان۱۴ خاکی۱۳۸۰
سد بزوشازنجان۱۸ خاکی با هسته رسی۱۳۸۵
سد بلوکزنجان
۲۹ خاکی با هسته رسیبلوک۱۳۹۴
سد بوئینزنجان۲۰ خاکیبویین۱۳۸۸
سد تلخابزنجان۲۰ خاکی غیر همگنتلخاب۱۳۸۰
سد تنظیمی پاوه رودزنجان۳۲ بتنیقزل اوزن۱۳۹۷
سد تهمزنجان۱۲۳ خاکی با هسته رسیتهم
سد جوره خانزنجان۱۶ خاکی غیر همگنارمغانخانه۱۳۷۷
سد چتززنجان۱۶ خاکی همگناوغلبیک۱۳۷۴
سد چرگرزنجان۳۳ خاکی غیر همگنقاشغلی چای۱۳۷۵
سد چریانزنجان۱۹ خاکی غیر همگنارمغان خانه۱۳۷۲
سد حسن ابدالزنجان۴۰ خاکی همگنحسن ابدال۱۳۸۲
سد خانقاه ایجرودزنجان۱۸ خاکی غیر همگنایجرود۱۳۸۰
سد خلیفه‌لوی زنجانزنجان۲۱ خاکی غیر همگنخلیفه لوی۱۳۸۰
سد خندقلوزنجان۲۵ خاکیپری چای۱۳۶۷
سد خیرآباد سلطانیهزنجان۶ خاکیبویین۱۳۷۴
سد داش بلاغزنجان۲۰ خاکیزنجانرود۱۳۸۰
سد ذاکر۱زنجان۲ خاکیذاکر۱۳۷۴
سد ذاکر۲زنجان۲ خاکیذاکر۱۳۷۵
سد زرنانزنجان۸ خاکیزرنان۱۳۷۳
سد سارمساقلوزنجان۱۹ خاکی غیر همگنتهم چای۱۳۶۷
سد سفید کمر ۲زنجان۳۰ خاکی با هسته رسیسفید کمر۱۳۸۵
سد سفیدکمرزنجان۲۷ خاکی غیر همگنسفید کمر۱۳۷۸
سد سلمانلوزنجان۲۳ خاکی با هسته رسیسلمانلو۱۳۷۷
سد سهرین۱زنجان۱۹ خاکی غیر همگنسهرین۱۳۷۲
سد سهرین۲زنجان۳ خاکیسهرین۱۳۷۷
سد سیدلرزنجان۱۶ خاکی غیر همگن۱۳۷۱
سد عمیدآبادزنجان
سد فیله خاصهزنجان
سد قارختولوزنجان
سد قانلوزنجان
سد قاهرانزنجان
سد قره تپه زنجانزنجان
سد قواقزنجان
سد کبود گنبدزنجان
سد کینه ورسزنجان
سد گاوازنگزنجان
سد گل تپه زنجانزنجان
سد گلابرزنجان
سد محمودآبادزنجان
سد مراشزنجان
سد مشمپازنجان
سد میانجزنجان
سد میرزاخانلوزنجان
سد میرزاخانلو ۲زنجان
سد نوده بینزنجان
سد ینگجه زنجانزنجان
سد کریت خراسان جنوبی وزنی-قوسی
بند گلستان خراسان رضوی
سد پلبند خراسان رضوی ۳۲ خاکی غیر همگن با هسته رسی اشتیوان ۱۳۶۵
سد تبارک خراسان رضوی ۷۴ سنگریزه ای با هسته رسی اترک ۱۳۸۳
سد دوستی خراسان رضوی ۷۸ خاکی با هسته رسی ۱۳۸۴
سد دهن‌قلعه خراسان رضوی ۲۵ خاکی همگن با هسته رسی دهن قلعه ۱۳۸۵
سد سنگرد سبزوار خراسان رضوی خاکی سنگریزه ای با هسته رسی سنگرد سبزوار
سد سید حسن مدرس خراسان رضوی خاکی شش طراز
سد شاهی خراسان رضوی
سد قدیمی طرق خراسان رضوی
سد چهچهه خراسان رضوی
سد طرق خراسان رضوی ۸۱ بتنی دو قوسی طرق ۱۳۶۷
سد فریمان خراسان رضوی ۳۵ پایه ای فریمان ۱۳۷۹
سد کارده خراسان رضوی ۶۷ بتنی دو قوسی کارده ۱۳۶۶
سد کمایستان سبزوار خراسان رضوی بتنی وزنی کمایستان سبزوار
سد نادری خراسان رضوی
سد یام سبزوار خراسان رضوی خاکی با هسته رسی یام سبزوار
سد بارزو خراسان شمالی۸۳ بتنی دوقوسیقلجق (سرشاخه اترک)۱۳۸۰ [۱۸]
سد بیدواز خراسان شمالی۸۰ سنگریزه ای با هسته رسیبیدواز۱۳۸۳
سد گوهرکوه سیستان و بلوچستان ۲۰ خاکی با هسته رسیاسپیتکدر حال ساخت
سد سلمان فارسی فارس ۱۲۵ بتنی قوسی وزنی قیروکارزین ۱۳۷۴
بند امیرفارس
سد تنگ آب گراشفارس
سد تنگاب فارس ۵۵ سنگ ریزه ای خاکی با هسته رسی فیروز آباد
سد درودزن فارس ۵۸ خاکی با هسته رسی کر
سد سیوند فارس خاکی با هسته رسی سیوند
سد گمپو فارس
سد مخزنی رودبال فارس ۷۱ خاکی – سنگریزه‌ای با هسته رسی رودبال ۱۳۹۴
سد ملاصدرا فارس ۷۲ سنگریزه‌ای با هسته نفوذناپذیر کر ۱۳۸۶
سد نرگسی فارس ۸۰ خاکی با هسته رسی جره
سد کبار قم ۲۴ سنگی کبار [۱۹]
سد آزاد کردستان ۱۱۵ سنگ ریزه ای با هسته رسی گورا در حال بهره‌برداری
سد تالوار کردستان
سد قشلاق کردستان خاکی رودخانه سنندج
سد گاران کردستان خاکی مریوان
سد گاوشان کردستان خاکی سیروان کامیاران
سد گل‌بلاغ کردستان
سد وحدت کردستان
سد سیاه‌زاغ کردستان_شهر دیواندره ۷۶/۵ ١٢۵ سد خاکی باهسته رسی قزل اوزن دیواندره ۱۳۹۲ [۲۰]
سد بافت کرمان ۶۵ سنگریزه‌ای با هستهٔ رسی بافت ۱۳۸۸ [۲۱]
سد جیرفت کرمان ۱۳۳ بتنی دوقوسی هلیل رود ۱۳۷۰ [۲۲]
سد نسا کرمان ۱۱۱ سنگریزه‌ای (CFRD) نساء ۱۳۸۹ [۲۳]
سد انحرافی الوند کرمانشاه
سد انحرافی روانسر کرمانشاه
سد جامیشان کرمانشاه ۵۸ سنگریزه‌ای با هسته رسی جامیشان (گاماسیاب) ۱۳۹۴ [۲۴]
نیروگاه پیران کرمانشاه
سد شاه قاسم کهگیلویه و بویراحمد ۴۷٫۲۰ خاکی پریکدون (بشار) ۱۳۷۵ [۲۵]
سد کوثر کهگیلویه و بویراحمد،

هرمزگان

سد وشمگیر گلستان ۲۸ خاکی همگن گرگانرود ۱۳۴۹ [۲۶]
سد انحرافی تاریک گیلان دریچه ای با پایه‌های بتنی سفیدرود
سد سفیدرود گیلان ۴۱۲ بتنی وزنی پایه دار سفیدرود (محل تلاقی رودخانه‌های قزل اوزن و شاهرود) ۱۳۴۱
سد شهربیجار گیلان ۹۵ خاکی با رویه بتنی زیلکی [۲۷]
سد آبسرده لرستان
سد ایوشان لرستان
سد بختیاری لرستان
سد حوضیان لرستان
سد خاکی سرفراش لرستان
سد دره باغ لرستان
سد رودبار الیگودرز لرستان
سد گلرود لرستان
سد مروک لرستان
سد هاله لرستان
سد کلان لرستان، همدان
سد معشوره لرستان
سد زمزم مازندران ۳۲ خاکی بت هسته رسی آب تیجون ۱۳۷۶
سد گلورد نکا مازندران ۱۱۳ سنگریزه با هسته رسی و رویه بتنینکارود۱۳۹۶
سد آویدر مازندران خاکی
سد الیمالات مازندران ۲۶ خاکی شامی رود (الیمالات) ۱۳۷۳
سد عباس‌آباد بهشهر مازندران
سد فریم صحرا مازندران ۴۸٫۵ خاکی سنگ ریزه ای عروس و داماد ۱۳۷۹
سد لفور مازندران ۷۸ سنگ ریزه ای با هسته رسی بابل رود ۱۳۸۹
سد میجران مازندران ۵۹ سنگ ریزه ای با هسته آسفالتی نسا رود ۱۳۸۲
سد سنبل‌رود مازندران ۲۲٫۵ خاکی با هسته رسی سنبل رود ۱۳۷۶
سد شهید رجایی مازندران ۱۳۸ بتنی دوقوسی با سرریز آزاد تجن ۱۳۷۵
سد شیاده مازندران ۳۲٫۸ خاکی با هسته رسی بز رود و چلیم ۱۳۷۸
سد لار مازندران ۱۰۵ خاکی هراز ۱۳۶۱
نیروگاه تلمبه‌ای ذخیره‌ای سیاه‌بیشه مازندران
سد الغدیر مرکزی ۱۲۸ بتنی دوقوسی قره‌چای ۱۳۷۲ [۲۸]
سد پانزده خرداد مرکزی ۹۶٫۸۰ خاکی با هستهٔ رسی قمرود ۱۳۷۳ [۲۹]
سد کمال‌صالح مرکزی
سد بز هرمزگان
سد بست گز هرمزگان
سد جابر هرمزگان
سد جاوید هرمزگان
سد شمو هرمزگان
سد میناب هرمزگان
سد کلان همدان
سد آبشینه همدان
سد اکباتان همدان ۱۱ بتنی وزنی پایه دار یلفان ۱۳۴۲
سد سرابی همدان
سد شنجور همدان
سد شیرین‌سو همدان
سد گرین همدان

جستارهای وابسته

منابع

  1. "خبرگزاری فارس - ایران سومین کشور سدساز در کل دنیا است". خبرگزاری فارس. 9 April 2019. Retrieved 6 March 2020.
  2. «تاریخچه سد سازی در ایران/ایران سومین کشور سد ساز دنیا». تابناک.
  3. «سدهای ایرانی را بشناسید + رتبه آن‌ها در میان سایر کشورها». باشگاه خبرنگاران جوان.
  4. TABNAK، تابناک | (۲۰۲۵-۰۸-۱۷). «ذخیره ۳ سد مهم صفر شد». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۱۸.
  5. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۱۴۰۴/۰۸/۱۷ - ۱۸:۰۸). «خشکسالی بی‌سابقه؛ از هشدار پزشکیان تا کاهش ذخایر ۱۹ سد مهم به زیر ۵ درصد/ ذخایر سد کرج و لتیان به ترتیب، به ۷ و ۵ درصد رسید/ هواشناسی: بارش‌ها ۸۶ درصد کاهش یافت/ شرکت آب: نمی‌توانیم کاری به جز مدیریت مصرف انجام دهیم». fa. دریافت‌شده در 2025-11-09. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  6. "سد آمند تبریز". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 6 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  7. «سد شهید کاظمی بوکان». ویکی‌پدیا. ۵ آذر ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۱.
  8. "سد برزک کاشان". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 28 January 2021. Retrieved 6 March 2020.
  9. "سد زاینده رود". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 25 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  10. "سد گلپایگان". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 6 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  11. "سد انحرافی و تونل چشمه لنگان". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 20 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  12. "سد رئیس علی دلواری". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 14 September 2019. Retrieved 6 March 2020.
  13. "سد زیارت". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 6 March 2020.
  14. "سد لتیان". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 27 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  15. "سد ماملو (دروازه)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 7 March 2018. Retrieved 6 March 2020.
  16. "سد نمرود". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 4 September 2019. Retrieved 6 March 2020.
  17. "سد سیمره (هینی مینی)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 25 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  18. "سد شیروان (بارزو)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 18 January 2017. Retrieved 6 March 2020.
  19. "سد کبار". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 6 March 2020.
  20. «سد سياه زاغ ديواندره آبگيري مي شود». www.irna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
  21. "سد بافت (آسیاب جفته)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 28 January 2021. Retrieved 6 March 2020.
  22. "سد جیرفت". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 25 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  23. "سد نرماشیر (نساء)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 21 March 2017. Retrieved 6 March 2020.
  24. شرکت مدیریت منابع آب ایران جامیشان http://daminfo.wrm.ir/fa/pageviewreport/854=سد جامیشان. Retrieved 15 March 2021. {{cite web}}: Check |url= value (help); Missing or empty |title= (help)
  25. "سد شاه قاسم". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 28 January 2021. Retrieved 6 March 2020.
  26. "سد وشمگیر (گرگان)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 6 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  27. "سد سفیدرود". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 27 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  28. "سد ساوه (الغدیر)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 25 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  29. "سد پانزده خرداد". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 27 August 2019. Retrieved 6 March 2020.