ملک محمد سوم

ملک محمد سوم پادوسپانی
ملک نور
سلطنتحدود ۹۲۰ تا ۹۴۰ هجری قمری
پیشینپایان شاخهٔ ملکان نور
زادهنور
درگذشتهحدود ۹۴۰ هجری قمری
نور
دودمانپادوسپانیان
پدرملک احمد پادوسپانی

ملک محمد سوم واپسین فرمانروای شناخته‌شدهٔ شاخهٔ ملکان نور از دودمان پادوسپانیان بود که در حدود سال‌های ۹۲۰ تا ۹۴۰ هجری قمری در نور حکومت داشت.[۱]

زندگی و حکومت

ملک محمد سوم، پسر ملک احمد پادوسپانی بود و پس از پدرش به قدرت رسید. در دوران حکومت او، شاخهٔ نور پادوسپانیان با ضعف سیاسی و اقتصادی روبه‌رو شد. در همین دوره نفوذ صفویان در مازندران رو به گسترش گذاشت و بسیاری از حکومت‌های محلی از جمله خاندان پادوسپانی به تدریج تحت تابعیت آنان درآمدند.[۲]

با آغاز قدرت‌گیری شاه اسماعیل یکم (۹۰۷ هـ.ق) و تأسیس دولت صفوی، اقتدار خاندان‌های محلی در طبرستان کاهش یافت. ملک محمد سوم ناگزیر از پذیرش فرمان شاه صفوی شد و حکومت او عملاً جنبه‌ای تشریفاتی یافت.

پایان دودمان

پس از درگذشت ملک محمد سوم، از جانشینی او گزارشی در منابع تاریخی موجود نیست و به‌نظر می‌رسد شاخهٔ نور دودمان پادوسپانی در همین زمان منقرض شده‌باشد.[۳] بخش‌هایی از قلمرو آنان بعدها به‌دست حکومت‌های صفوی و امرای محلی نور و بلده افتاد.

میراث

ملک محمد سوم را می‌توان واپسین نمایندهٔ سنت دیرینهٔ اسپهبدان طبرستان در ناحیهٔ رویان و نور دانست. با پایان حکومت او، بیش از شش سده فرمانروایی خاندان پادوسپانی در طبرستان خاتمه یافت.

منابع

  1. اعظمی سنگسری، چراغعلی (۱۳۶۷). گاوباریان پادوسپانی. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار. ص. ۱۶۳–۱۶۵.
  2. اشپولر، برنهارد (۱۳۷۲). تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی. ترجمهٔ هاشم رجب‌زاده. انتشارات علمی و فرهنگی. ص. ۳۴۱.
  3. اعظمی سنگسری، چراغعلی (۱۳۶۷). گاوباریان پادوسپانی. ص. ۱۶۵.