نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران
«نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران» یک شعار سیاسی از مخالفان حکومتی در راستای مخالفت با دخالت حاکمیت در امور دیگر کشورهای منطقه است. این شعار نخستین بار در راهپیمایی ۲۷ شهریور ۱۳۸۸، توسط مردم معترض به حاکمیت و معترضان به تقلب در انتخابات ریاست‌جمهوری، در روز قدس سر داده شد. این شعار در اعتراضات دی ۱۳۹۶، اعتراضات ۱۳۹۷ ایران و اعتراضات آبان ۱۳۹۸ اعتراضات ۱۴۰۰ ایران و خیزش ۱۴۰۱ ایران و اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران نیز بازگو شد.[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷]
در راهپیمایی روز قدس، حامیان حکومتی در سال ۱۳۹۳ شعار «هم غزه هم لبنان جانم فدای اسلام» سر دادند.[۸][۹]
واکنش‌ها
موافقان
- صادق زیباکلام، ضمن اعلام حمایت از این شعار می‌گوید:[۱۰]
بنده به‌عنوان یک ایرانی مسلمان نمی دانم که چرا باید از شعار نه غزه و نه لبنان اعلام برائت کنم. من فکر می کنم هنوز هم اول برای من اول ایران می آید، دوم ایران می آید و مهم است و سوم هم ایران می آید و آخر هم ایران می آید. همچنانکه برای فلسطینیان هم اول فلسطین در اولویت قرار دارد، دوم فلسطین است و سوم هم فلسطین است. برای لبنان هم چنین است. نه! برای بنده یعنی صادق زیباکلام، شعار «نه غزه و نه لبنان، جانم فدای ایران درست است» و برای من اول ایران می آید و مصالح و منافع جمهوری اسلامی ایران می آید.
مخالفان
از زمانی که این شعار مطرح شد، همواره مورد انتقاد سید علی خامنه‌ای[۱۱] و وابستگان حکومت در رده‌ها و جناح‌های مختلف بوده و افرادی مانند احمد خاتمی،[۹] علی‌اکبر ولایتی،[۱۲] مصباح یزدی،[۱۳]حسین صفار هرندی،[۱۴]محمدباقر قالیباف،[۱۵] هادی خامنه‌ای،[۱۶] محمد عطریانفر[۱۷] و محسن قرائتی[۱۸] به آن واکنش نشان داده‌اند.
- سید علی خامنه‌ای، کسانی که این شعار را میدادند، فریب‌خوردگانی نامید که نه فقط جان‌شان را فدای ایران نکردند بلکه حتی راحتی و منافع خود را هم در راه کشور ندادند.[۱۱]
- سید احمد خاتمی، افرادی که در سال ۸۸ و در روز قدس شعار نه غزه نه لبنان دادند را جمعيت بريده از روز قدس نامید و عنوان کرد که اگر الان نيز شعارشان همين باشد، این جماعت، بريده از ملت هستند.[۹]
- غلامعلی حداد عادل، کسانی که در ميدان هفت تير به سال ۱۳۸۸، تابلوی نه غزه و لبنان در دست گرفتند را افرادی نامید که نه تنها دوريشان از مسلمانی را نشان دادند بلکه دور بودن خود از انسانيت را نيز اعلام کردند.[۹]
- سید ابوالحسن نواب، این شعار را یک شعار انحرافی و سرآغاز جریانی برای جدایی تشیع از جهان اسلام نامید.[۱۹]
واکنش‌های بین‌المللی و بازتاب رسانه‌ای
شعار «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» علاوه بر بازتاب گسترده در رسانه‌های فارسی‌زبان، در رسانه‌های بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفته‌است و به‌عنوان بخشی از تحلیل انتقادات داخلی به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران پوشش داده شده‌است. رسانه‌های خارج از ایران این شعار را نشانه‌ای از نارضایتی اعتراض‌کنندگان نسبت به تمرکز حکومت بر مسائل منطقه‌ای به‌جای مشکلات داخلی تحلیل کرده‌اند. [۲۰]
برخی تحلیل‌گران بین‌المللی گفته‌اند که این شعار نشان می‌دهد بسیاری از ایرانیان احساس می‌کنند دولت منابع مالی و انسانی کشور را در حمایت از گروه‌هایی مانند حماس در غزه و حزب‌الله در لبنان هزینه می‌کند، در حالی که مشکلات اقتصادی داخلی همچنان ادامه دارد. چنین بازتابی در پوشش رسانه‌هایی همچون بی‌بی‌سی و گزارش‌های تحلیلی دربارهٔ اعتراضات ایران نیز دیده شده‌است. [۲۱]
در تحلیل‌های بین‌المللی آمده‌است که این شعار نه لزوماً به معنای ضدیت با مردم فلسطین یا لبنان است، بلکه به‌عنوان بیانیه‌ای علیه هزینه‌های گستردهٔ حکومت در امور منطقه‌ای تعبیر می‌شود که به‌گفتهٔ تحلیل‌گران، موجب مشکلات اقتصادی و معیشتی در ایران شده‌است. [۲۲]
در برخی گزارش‌ها اشاره شده‌است که حضور این شعار در اعتراضات نشان‌دهندهٔ ترکیب مطالبات اقتصادی با نگرانی‌های نسبت به سیاست خارجی ایران است و می‌تواند به‌عنوان یکی از عناصر متمایزکنندهٔ اعتراضات اخیر نسبت به اعتراضات صرفاً اقتصادی تفسیر شود. [۲۳]
همچنین برخی رسانه‌های بین‌المللی در گزارش‌های خود ذکر کرده‌اند که این شعار در اعتراضات متعدد طی سال‌های گذشته ـ از جمله اعتراضات سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ میلادی ـ بازتاب یافته‌است و تحلیل‌گران آن را نشانه‌ای از پیوند میان نارضایتی اقتصادی و نقد سیاست خارجی حکومت دانسته‌اند. [۲۴]
به‌طور کلی، بازتاب رسانه‌ای بین‌المللی این شعار، آن را تا حدی به‌عنوان نمادی از اعتراضات گسترده‌تر علیه تمرکز حکومت بر سیاست‌های منطقه‌ای به جای رسیدگی به نیازهای داخلی تلقی کرده‌است، هرچند تحلیل‌ها در جزئیات و زمینه‌های مختلف متنوع‌اند و ممکن است بسته به رسانه و دیدگاه سیاسی گزارش‌دهنده متفاوت باشد.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «شعار «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» در اعتراضات تهران (سال۹۷)». صدای امریکا.
- ↑ «تجمع اعتراضی به گرانی با شعار «نه غزه، نه لبنان» در مشهد». صدای امریکا.
- ↑ «تحلیل شعارهای حرکت اعتراضی دی ماه ۹۶ ایران». بی‌بی‌سی.
- ↑ «خطای "نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران"». فردا نیوز.
- ↑ «شعار «نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران»». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۶ اکتبر ۲۰۱۹.
- ↑ «علی‌اکبر محتشمی‌پور: شعار "نه غزه، نه لبنان" واکنشی طبیعی به خس و خاشاک نامیدن مردم بود». کلمه. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۶ اکتبر ۲۰۱۹.
- ↑ «اعتراضات به گرانی بنزین در ایران به خشونت کشیده شد؛ معترضان خیابان‌ها را در شهرهای مختلف مسدود کردند | صدای آمریکا فارسی». ir.voanews.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۰۳.
- ↑ «شعار "هم غزه هم لبنان، جانم فدای اسلام" در تهران طنین انداز شد- اخبار سیاسی تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۴.
- 1 2 3 4 «احمد خاتمی: مردم امروز شعار هم غزه هم لبنان، جانم فدای اسلام را سر دادند». radiofarda.com. رادیوفردا. ۳ مرداد ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «زیباکلام شعار نه غزه نه لبنان شعار درستی بود». افکار نیوز.
- 1 2 «رهبر انقلاب: فریب‌خوردگانی که شعار «نه‌غزه، نه‌لبنان» میدادند نه‌تنها جان‌شان را که راحتی‌شان را هم برای ایران ندادند». farsnews.ir. خبرگزاری فارس. دریافت‌شده در ۲۷ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «ولایتی: آنهایی که «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» سر دادند جاهل و مزدور هستند». alarabiya.net. العربیه. دریافت‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «انتقاد شدید آیت‌الله مصباح یزدی از ترویج مکتب ایرانی». qudsonline.ir. قدس آنلاین. ۲۳ آذر ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «صفار هرندی: ای کاش کسانی که شعار "نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران " را سرمی‌دادند، می‌توانستند جان خود را فدای ایران کنند». entekhab.ir. انتخاب. دریافت‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «قالیباف: آنها که شعار "نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران" دادند، فرهنگ انسانی را نشناختند/ حتی شعار جانم فدای ایران آنها هم کذب بود». asriran.com. عصرایران. ۳۰ مهر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «هادی خامنه‌ای: شعار " نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران" ساختگی بود». khabaronline.ir. خبرآنلاین. ۱۶ مرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «عطریانفر، فعال اصلاح‌طلب: اطلاعات ندارید غلط ننویسید!». radiofarda.com. رادیوفردا. دریافت‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «شعار «نه غزه نه لبنان» به معنای «نه» گفتن به قرآن است». magiran.com. روزنامه ایران. ۱ مهر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «شعار «نه غزه، نه لبنان» از کجا آمد؟». khabaronline.ir. خبرآنلاین. ۱۱ شهریور ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۱۹ آذر ۱۴۰۱.
- ↑ "Political slogans against the Islamic Republic of Iran". Retrieved 2026-01-03.
- ↑ "Iran Quds Day rallies marked by opposition slogans". BBC News. Retrieved 2026-01-03.
- ↑ "Why Iranians are not demonstrating en masse for Gaza, despite official rhetoric". Retrieved 2026-01-03.
- ↑ "Iran protests highlight 'Not Gaza, not Lebanon' slogan". VOA News. Retrieved 2026-01-03.
- ↑ "2019–2020 Iranian protests". Retrieved 2026-01-03.