این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده

این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده[۱] یکی از شعارهای سیاسی علیه جمهوری اسلامی ایران است که بعد از چهار دهه از زمان روی کار آمدن این حکومت، بارها در اعتراضات ضد حکومتی از طرف مردم سر داده شد.[۲][۳][۴]

تاریخچه

در اعتراضات دی ۱۴۰۴ در ایران، شبکهٔ تلویزیونی ایران اینترنشنال در مقاله‌ای تحلیلی به این موضوع پرداخت که: چه شد که ایرانیان از «یاحسین، میرحسین» به «پهلوی برمی‌گرده» رسیدند؟ و در ۱۰ پرده، نویسنده مقاله چنین نتیجه‌گیری کرد که اعتراضاتی که در ۱۵ سال گذشته در ایران علیه حکومت در جریان بوده، معترضان را از شعار «یا حسین میر حسین» به شعار اصلاح‌طلب، اصول‌گرا دیگه تمومه ماجرا در اعتراضات دی ۹۶ رساند و پس از آن در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران موسوم به «آبان خونین» شعارهایی چون: «ایران که شاه نداره، حساب کتاب نداره»، «ای شاه ایران، برگرد به ایران» و «ولیعهد کجایی، به داد ما بیایی» زمینه‌ساز شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» شد و ویژگی اعتراضات دی ۱۴۰۴ برجسته شدن این شعارها در حمایت از نهاد پادشاهی در ایران و به‌طور خاص خاندان پهلوی بود.[۵]

ایندیپندنت فارسی در چهارمین روز اعتراضات دی ۱۴۰۴ در سرمقاله‌ای، به این موضوع پرداخت و این شعار را در تداوم شعار «رضاشاه روحت شاد» ارزیابی کرد که: «به‌روشنی مطالبه بازگشت پهلوی به ایران را بازتاب می‌دهد.» این سرمقاله سرمنشأ شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» را در اعتراضات دی ۹۶ و شعارهایی چون: «رضا شاه روحت شاد»، «ای شاه ایران، برگرد به ایران»، «شاهزاده کجایی، به داد ما بیایی»، «جاوید شاه»، «رضا رضا پهلوی، این است شعار ملی» دانست.[۶]

این شعار در نوروز ۱۴۰۴ در برخی از اماکن تاریخی توسط مردم سر داده شد.[۷] در اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران نیز، به یکی از شعارهای اصلی معترضان تبدیل شد.[۸][۹]

در دی ۱۴۰۴، این شعار در بسیاری از دانشگاه‌ها توسط دانشجویان، به خصوص در دانشگاه شریف، سر داده شد.[۱۰]

در ۸ دی ۱۴۰۴، کسبهٔ بازار تهران در تجمعات اعتراضی خود، این شعار را سر داده بودند.[۱۱] در همان روز، بازاریان معترض در باغ سپهسالار تهران، در تجمع خود در مقابل نیروهای ضد شورش، در حالی که برابر آنان ایستاده بودند، شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» سر دادند.[۱۲]

وب‌سایت «خانهٔ مشروطه ایران»، در بیانیهٔ شمارهٔ ۵۳ خود، از معترضانی که این شعار را در مراسم‌های نوروزی و چهارشنبه‌سوری سرداده بودند، حمایت و تشکر کرده بود.[۱۳]

همچنین ویدئوهای منتشر شده در مراسم ختم خسرو علیکردی در روز جمعه ۲۱ آذر در مشهد نشان می‌داد که حاضران در مراسم، در برابر نیروهای یگان ویژه و لباس شخصی‌ها، شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» سر داده‌اند.[۱۴]

نظر موافقان

مختار برازش، دربارهٔ این شعار می‌گوید: «مشاهدات ما از کف خیابان، از تهران تا مشهد، نشان‌دهنده اقبال روزافزون به نمادهای پادشاهی است. وقتی مردم در خیابان فریاد می‌زنند: «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده»، یعنی یک جریان اجتماعی زنده و مدعی در میدان حضور دارد.» و در پایان چنین نتیجه‌گیری می‌کند: «مخالفان، شاهزاده و هواداران او را متهم به تفرقه‌افکنی و عقب انداختن سرنگونی می‌کنند. اما سؤال اینجاست: چرا باید جریانی که در نظرسنجی‌ها نفر اول است، در کارزارهای نمادین پیروز مطلق است و در خیابان نامش فریاد زده می‌شود، بازی را به هم بزند؟»[۱۵]

برخی از مخالفان جمهوری اسلامی شنیده شدن این شعار را در تکامل فرآیندهای اعتراضی از جنبش سبز تا وقایع پس از قتل مهسا امینی مهم ارزیابی کردند که نشان از تغییر جهت اعتراضات به سمت مشخص‌تری است.[۵]

نظر مخالفان

نجاح محمدعلی، روزنامه‌نگار و محقق در امور منطقه و ایران، شعار «این آخرین نبرده، پهلوی بر می‌گرده» را شعاری ساخته و پرداخته از جانب رضا پهلوی می‌داند که به شدت از سوی هواداران وی تبلیغ می‌شود که به گفتهٔ نجاح محمدعلی «نشان‌دهندهٔ آرزوها و نقشه‌های خطرناک او برای آینده ایران است» و این شعار را با سفر رضا پهلوی به اسرائیل مرتبط می‌داند. محمد علی این شعار را «نوعی فریاد و اعتراف به اتکای کامل به دشمن خارجی» و «امید بستن به قدرت‌های بیگانه و اشغالگران به جای اتکا به مردم و نیروی درونی» ارزیابی می‌کند.[۱۶]

خبرگزاری فارس در انتقاد از این شعار مطلبی به نقل از داریوش سجادی منتشر کرد که کسانی که این شعار را سردادند مورد تمسخر قرار داده و مدعی شده آن‌ها بیشتر اهل بزم‌اند تا رزم.[۱۷] یک روز بعد، داریوش سجادی مجددا در خبرگزاری فارس این شعار را به تمسخر گرفت و در واکنش به این شعار مدعی شد:

جای هیچ نگرانی نیست! تا زمانی که «رضاشاه روحت شاد» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» شعار محوری براندازهاست جای هیچ نگرانی نیست و جمهوری اسلامی و مردم باید خرسند باشند که بی‌سوادترین بخش عوام جامعه حکومت‌شان را به چالش می‌کشند. چالشی کُمیک که بابت حماقت و جهالت حاملان بی‌سوادش، محکوم به زوال است.[۱۸]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «فراخوان تازه شاهزاده رضا پهلوی برای شعارهای همزمان». اس بی اس فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۰۷.
  2. ↑ «از «جاویدشاه» تا «پهلوی برمی‌گرده»؛ اعتراض و اعتصاب سراسری بازاریان در تهران». ایندیپندنت فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۰۷.
  3. ↑ Weiniger, Gabrielle (2025-12-30). "Inside Iran protests that threaten regime: 'This is the final battle'". The Times (به انگلیسی). Retrieved 2026-01-07.
  4. ↑ "Reza Pahlavi urges Iranians to join nationwide Iran strike". The Jerusalem Post (به انگلیسی). 2025-12-31. Retrieved 2026-01-07.
  5. 1 2 «چه شد که ایرانیان از «یاحسین، میرحسین» به «پهلوی برمی‌گرده» رسیدند؟». iranintl. ۲۰۲۵-۱۲-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۱.
  6. ↑ «شعار معترضان؛ از «رضاشاه، روحت شاد» دی‌ماه ۱۳۹۶ تا «پهلوی برمی‌گرده» دی‌ماه ۱۴۰۴». ایندیپندنت فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۰۷.
  7. ↑ «سال ۱۴۰۴ با شعارهای اعتراضی مردم در اماکن تاریخی آغاز شد». iranintl. ۲۰۲۵-۰۳-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  8. ↑ «دومین روز اعتصاب بازاریان با سردادن شعارهای ضدحکومتی در شهرهای مختلف همراه شد». pezhvakeiran. ۲۰۲۵-۱۲-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۰.
  9. ↑ طنین شعار این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده، ایندیپندنت فارسی
  10. ↑ «دانشگاه‌ها با شعار علیه خامنه‌ای و حمایت از پهلوی به اعتراضات پیوستند». iranintl. ۲۰۲۵-۱۲-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۰.
  11. ↑ «معترضان شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» سردادند». iranintl. ۲۰۲۵-۱۲-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۰.
  12. ↑ «معترضان مقابل مأموران: پهلوی برمی‌گردد». iranintl. ۲۰۲۵-۱۲-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۰.
  13. ↑ بیانیهٔ شمارهٔ ۵۳، خانهٔ مشروطه ایران
  14. ↑ «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده»، ایندیپندنت فارسی
  15. ↑ «وزن کشی اپوزیسیون؟». www.iranglobal.info. ۲۰۲۵-۱۲-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۰.
  16. ↑ نجاح محمدعلی (۲۰۲۵-۰۷-۰۴). «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده!». صدای سما. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۰.
  17. ↑ «این آخرین نبرده ـ پهلوی برمی‌گرده!». farsnews. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  18. ↑ «جای هیچ نگرانی نیست!». farsnews. ۲۰۲۵-۱۲-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۰.

پیوند به بیرون