آی‌ایرآ

Aiaaira

به انگلیسی: Victory
آی‌ایرآ فارسی: پیروزی
صفحه موسیقی
سرود ملی آبخاز
ترانه‌سرا	گنادی آلامیا
آهنگساز	والری چکادوا
تاریخ رسمیت	۲۰۰۷ اکتبر ۲۴ (24-10-2007)
نمونهٔ صوتی
ضبط رسمی ارکسترال و کرال (آوازی) پرونده راهنما

آی‌ایرآ ("Aiaaira")(آبخازی: Аиааира به معنی پیروزی)، سرود ملی دولت نیمه‌مستقل آبخاز است. متن این موسیقی توسط شاعر آبخازی، گنادی آلامیا و موسیقی آن توسط والری چکادوا نواخته شده است.

تاریخچه

متن ترانه پس از اعلام استقلال آبخازیا در سال ۱۹۹۲ نوشته شد. در نوشتن این متن از ترانه انقلابی آبخازی به نام «کیاراز» (آبخازی: "Кьараз") الهام گرفته شده است که ریشه در دوران کوتاه جمهوری دموکراتیک گرجستان (۱۹۱۸–۱۹۲۱) دارد.

در سال ۱۹۹۴، پس از جنگ استقلال با گرجستان، والری چکادوا این سرود را به درخواست شخصی اولین رئیس‌جمهور آبخاز، ولادیسلاو آردزینبا، نوشت. چکادوا که زیر نظر سرگئی پروکفیف و دیمیتری شوستاکوویچ تحصیل کرده بود، انگیزه‌های مختلف فولکلور را در این سرود گنجاند. چکادوا که از دریافت حق‌الزحمه برای این اثر خودداری کرده بود، سرود را در زمستان و در خانه‌ای یخ‌زده و بدون سیستم گرمایشی نوشت، اما به عنوان تشکر از طرف رئیس‌جمهور، یک واحد مسکونی دریافت کرد.

این سرود در ۲۴ اکتبر ۲۰۰۷ توسط مجلس مردمی، تحت قانون اساسی جمهوری آبخازیا «درباره سرود دولتی جمهوری آبخازیا»، شماره ۱۸۷۳-s-IV، به طور رسمی تصویب شد و در ۲ نوامبر ۲۰۰۷ به امضای رئیس‌جمهور سرگئی باگاپش رسید.

متن ترانه

متن شعر به زبان‌های انگلیسی و فارسی ترجمه شده است.

متن ترانه به آبخازی	به نوشتار رومی	آوانگاری به الفبای آوانگاری بین‌المللی	ترجمه انگلیسی	ترجمه فارسی
Шәнеибац, шәнеибац, Аԥсуаа рыҷкәынцәа! Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз, Аԥсуаа рыҷкәынцәа! Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз, Аԥсуаа рыҷкәынцәа! О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра! Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп Уара уда, Аԥсынра! Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла, Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо, Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз Жәлар ламысла иҳаракхоит. Рада, Раида, Рарира! Рада, Рерама, Рерашьа! Нарҭаа риира-зиироу Афырхацәа Ран-Гәашьа Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла, Ихы здиныҳәалаз Анцәа! Зқьышықәсала имҩасхьо гылан, Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа! Шәнеибац, Аԥсныжәлар! Аишьцәа, шәнеибац! Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп! Ҳазшаз илаԥш Ҳхыуп иаҳхымшәо Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп! Шәнеибац, Аԥсныжәлар, Игылеит ҳамра, Иақәым ҭашәара! Урылагәырӷьа, Анра-ахшара, Шьардаамҭа, Аԥсынра!	Šwneibac, šwneibac, Apsuaa ryċjḳwyncwa. Apsny azyhwan asja ḳaztwaz, Apsuaa ryċjḳwyncwa. Axakwitraz asja ḳaztwaz, Apsuaa ryċjḳwyncwa. O-ho-ho-o-ho-o-Rada O-ho-ho-o-ho-Raida-ra! Ažwüan mradouṗ, eċwadouṗ Uara uda, Apsynra! Eċwa-byrlaš Apsynṭwyla, Ulpxa zgwaċakwa irtypxo, Gei-sjxei rypšdzara zypšnylaz Žwlar lamysla iharaḳxoiṭ. Rada, Raida, Rarira Rada, Rerama, Rerasja. Nartaa riira-ziirou Afyrxacwa Ran-Gwasja Apsynṭwyla-ipsjou aṭwyla Ixy zdinyhwalaz Ancwa! Zkjyšykwsala imüasxjo gylan, Ryžwüa eibyrtoit upacwa! Šwneibac, Apsnyžwlar! Aisjcwa, šwneibac! Nxyċ-aaxyċ haicuṗ! Hazšaz ilapš Hxyuṗ iahxymšwo Peipš laša hzypšuṗ! Šwneibac, Apsnyžwlar! Igyleiṭ hamra, Iakwym tašwara! Urylagwyrġja, Anra-axšara, Sjardaamta, Apsynra!	[ʃʷnejbɑt͡sʰ ʃʷnejbɑt͡sʰ] [ɑpʰswɑː ɾət͡ʃʼkʷʼənt͡ɕʰʷɑ] [ɑpʰsnə‿ɑzəħʷɑn ɑʃɑ kʼɑztʰʷɑz] [ɑpʰswɑː ɾət͡ʃʼkʷʼənt͡ɕʰʷɑ] [ɑχɑkʷitʰɾɑz ɑʃɑ kʼɑztʰʷɑz] [ɑpʰswɑː ɾət͡ʃʼkʷʼənt͡ɕʰʷɑ] [o.ħo.ħo.o.ħo.o.ɾɑdɑ] [o.ħo.ħo.o.ħo.ɾɑjdɑ.ɾɑ] [ɑʒʷɥɑn mɾɑdowpʼ et͡ɕʷʼɑdowpʼ] [wɑɾɑ udɑ ɑpʰsənrɑ] [et͡ɕʷʼɑ.bəɾɫɑʂ ɑpʰsəntʷʼəɫɑ] [uɫpʰχɑ zɡʷɑt͡sʼɑkʷɑ‿iɾtʰəpʰχo] [gejʃ.χej ɾəpʰʂd͡zɑɾɑ zəpʰʂnəɫɑz] [ʒʷɫɑɾ ɫɑməsɫɑ‿iħɑɾɑkʼχojtʼ] [ɾɑdɑ ɾɑjdɑ ɾɑɾiɾɑ] [ɾɑdɑ ɾeɾɑmɑ ɾeɾɑʃɑ] [nɑɾtʰɑː ɾiːɾɑ.ziːɾow] [ɑfəɾχɑt͡ɕʰʷɑ ɾɑn.ɡʷɑʃɑ] [ɑpʰsəntʷʼəɫɑ.ipʰʃow ɑtʷʼəɫɑ‿] [‿iχə zdinəħʷɑɫɑz ɑnt͡ɕʰʷɑ] [zcəʂəkʷsɑɫɑ‿imɥɑsço gəɫɑn] [ɾəʒʷɥ(ɑ)‿ejbəɾtʰojtʰ upʰɑt͡ɕʰʷɑ] [ʃʷnejbɑt͡sʰ ɑpʰsnəʒʷɫɑɾ] [ɑjʃt͡ɕʰʷɑ ʃʷnejbɑt͡sʰ] [nχət͡sʼ.ɑːχət͡sʼ ħɑjt͡sʰupʼ] [ħɑzʂɑz iɫɑpʰʂ] [ħχəwpʼ jɑħχəmʃʷo] [pʰejpʰʂ ɫɑʂɑ ħzəpʰʂupʼ] [ʃʷnejbɑt͡sʰ ɑpʰsnəʒʷɫɑɾ] [(i)gəɫejtʼ ħɑmɾɑ] [jɑkʷəm tʰɑʃʷɑɾɑ] [(u)ɾəɫɑɡʷərʝɑ] [ɑnɾɑ.ɑħʂɑɾɑ] [ʃɑɾdɑːmtʰɑ ɑpʰsənɾɑː]	March on, march on, sons of Abkhazia! Shed blood for Abkhazia, sons of Abkhazia! Shed blood for independence, sons of Abkhazia! O-ho-ho-o-ho-o-rada! O-ho-ho-o-ho-radara! Like the sun in the sky, starry you are always Abkhazia! Heavenly pearl Abkhazia Your love has warmed countless hearts, with mountains and seas put on you. People conscience also puts on you. Rada, Reyda, Rarira! Rada, Rerama, Rerasha! where Nart is born – how sacred! Mother of the hero Abkhazia, may the world bless you for thousands more years to come. Children unite as one people, Brothers shoulder to shoulder! March on, People of Abkhazia! Brothers, march on! Living on both sides of the Caucasian ridge. Under the gaze of the One who created us we're always here, for a better future! March on, People of Abkhazia! Our sun is rising What a bright future! Until sunset love shall grow, Mother who gave birth to us Eternal Abkhazia!	به پیش، به پیش، ای فرزندان آبخاز! ای فرزندان آبخاز، که خون خود را در راه آبخاز ریختید! ای فرزندان آبخاز، که خون خود را در راه آزادی ریختید! او-هو-هو-او-هو-او-رادا او-هو-هو-او-هو-رایدا-را! آسمان خورشیدی و پر ستاره است، بی تو، ای آبخاز! ای آبخاز، ای ستاره درخشان، که برکتت در قلب‌ها جاری است، زیبایی دریاها و کوه‌هایت را دیده‌ایم، و ملت با وجدانی بیدار سربلند می‌شود. رادا، رایدا، راریرا! رادا، رِراما، رِراشا! ای مادرِ قهرمانان، «گواشا»، که زادگاه نارت‌ها بودی! آبخاز، این سرزمین مقدس، که خداوند حافظ آن است! هزاران سال پایدار ماندی، و اکنون فرزندانت میراث تو را به دوش می‌کشند! به پیش، ای مردم آبخاز! ای برادران، به پیش! ما از هر سو (شمال و جنوب) با هم هستیم! چشمان خالق ما، بر ماست و باکی نداریم، آینده‌ای روشن در انتظار ماست! به پیش، ای مردم آبخاز، خورشید ما طلوع کرده است، و دیگر زمانی برای ترس نیست! ای مام میهن، شاد باش، ای فرزندانِ مادر، جاودان بمان، ای آبخاز!

• نسخه فارسی براساس نسخه آبخازی ترجمه شده است.

پیوندهای فرهنگی و اساطیری با ایران

درونمایه این سرود ریشه در اساطیر نارت دارد که به عقیده پژوهشگرانی نظیر جان کولاروسو، دارای بن‌مایه‌های عمیق اساطیری اقوام ایرانی‌تبار قفقاز است. این حماسه هسته مرکزی ادبیات شفاهی مردم قفقاز را تشکیل می‌دهد و ریشه در اسطوره‌های اقوام ایرانی‌تبار شمال قفقاز از جمله سکاها، سرمت‌ها و آلان‌ها دارد. اشاره سرود به «آن‌گواشا» (An-Gwash) به عنوان مادر پهلوانان، یادآور جایگاه ایزدبانوان باروری و آب در فرهنگ ایران باستان، به‌ویژه آناهیتا است. در اساطیر قفقازی-ایرانی، این مادران نماد زایش قدرت ملی و محافظان سرزمین هستند که قهرمانان (نارت‌ها) از دامان آن‌ها برای دفاع از میهن برمی‌خیزند. برخی واژگان کلیدی در حماسه‌های مرتبط با این سرود، ریشه‌های هند و ایرانی دارند. برای نمونه، مفهوم «فر» یا شکوه ایزدی (اوستایی: farnah) که در اساطیر ایران عامل پیروزی و مشروعیت قهرمانان است، در واژه‌سازی‌های حماسی قفقاز برای توصیف شخصیت‌های نیمه‌خدای سرود (مانند آفرخاتسوا) دیده می‌شود. منطقه آبخازیا (که در باستان بخشی از قلمرو کولخیس محسوب می‌شد) برای سده‌ها تحت نفوذ سیاسی و فرهنگی امپراتوری‌های ایران از جمله هخامنشیان و ساسانیان بوده است. این تداوم تاریخی باعث شده است که مفاهیمی مانند ستایش نور، خورشید و ایثار در راه میهن که در متن سرود متبلور است، با مفاهیم مشابه در سنت‌های ایرانی همپوشانی داشته باشد.

جستارهای وابسته

• فهرست سرودهای ملی کشورها
• سرود ملی اوستیای جنوبی

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Aiaaira». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۵ مه ۲۰۲۶.