اسفولیاتلا

اسفولیاتلا
اسفویاتله ریچه (سمت چپ) و فروله (سمت راست)
گونهشیرینی
خاستگاهایتالیا
منطقهکامپانیا
مواد اصلیخمیر شیرینی
انواعمواد میانی مختلف برای پر کردن شیرینی

اسفولیاتلا ( به ناپولی: sfugliatella [ʃfuʝʝaˈtɛllə] )، نام نوعی شیرینی سنتی ایتالیایی است که خاستگاه آن به منطقه‌ کامپانیا در جنوب ایتالیا بازمی‌گردد. این شیرینی که در فارسی گاه با نام «صدفی» نیز ترجمه می‌شود، به دلیل شکل صدف‌مانند و بافت چندلایه‌ی خود شناخته می‌شود. در بسیاری منابع، اسفولیاتلا با شیرینی مشابهی به نام دم خرچنگ یکی دانسته می‌شود، هرچند این دو از نظر خاستگاه و برخی ویژگی‌های تهیه تفاوت‌هایی با هم دارند.[۱][۲]

درون این شیرینی بسته به دستور پخت و منطقه، می‌تواند با انواع پرکننده‌های شیرین مانند ریکوتا، خامه‌ شیرین‌شده، یا کرم‌های طعم‌دار پر شود. به همین دلیل، اسفولیاتلا نه‌تنها در ایتالیا بلکه در میان مهاجران ایتالیایی در دیگر کشورها نیز محبوبیت یافته و به نمادی از شیرینی‌های سنتی ناپلی تبدیل شده است.[۳][۴] نام اسفولیاتلا در زبان ایتالیایی به معنای «برگک نازک» یا «لایه‌ ظریف» است؛ این نام اشاره‌ای مستقیم به ساختار خاص خمیر آن دارد که از لایه‌های نازک و روی‌هم‌نشسته تشکیل شده و به ظاهر دسته‌ای از برگ‌های ریز یا ورقه‌های روی هم چیده‌شده شباهت دارد.

مبدا

اسفولیاتله سانتا رزا

اسفولیاتله سانتا رزا، که می‌توان آن را نیاکان اسفویاتلای امروزی دانست، در سدهٔ هفدهم میلادی در صومعهٔ سانتا رزا واقع در شهر کونکا دی مارینی (استان کامپانیا، ایتالیا) ابداع شد. بر اساس روایت‌های تاریخی، این شیرینی ابتدا توسط راهبه‌های صومعه و برای مصرف در همان محیط مذهبی تهیه می‌شد. در اوایل سدهٔ نوزدهم، یک شیرینی‌پز ناپلی به نام پاسکواله پینتائورو دستور اصلی آن را به دست آورد و در سال ۱۸۱۸ میلادی به عرضهٔ این شیرینی در شیرینی‌فروشی خود در شهر ناپل پرداخت.[۵] همین اقدام سبب شد که اسفولیاتلا از یک خوراک محدود به صومعه‌ها به یک شیرینی محبوب مردمی تبدیل شود و جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ خوراکی ناپل و سپس سراسر ایتالیا بیابد.

تغییرات منطقه‌ای

در آشپزی ناپلی، دو نوع شیرینی وجود دارد: اسفویاتلا ریچه به معنای «مجعد» یا «فرفری» که شکل رایج و استاندارد این شیرینی است؛[۶]

اسفویاتلا فروله که تهیهٔ آن به‌مراتب ساده‌تر و کم‌زحمت‌تر است و به جای خمیر چندلایهٔ مخصوص، از خمیر بریزه استفاده می‌کند؛ در نتیجه ظاهر صدفی و لایه‌لایهٔ خاص اسفویاتلا در آن شکل نمی‌گیرد.

گونه‌ای دیگر از این شیرینی با نام کودا داراگوستا (در ایالات متحده با نام لوبستر تیل) نیز وجود دارد. این نوع از همان خمیر چندلایهٔ اسفولیاتلا ساخته می‌شود، اما درون آن با پرکننده‌ای شیرین‌تر و غنی‌تر پر می‌گردد.[۷]

منابع

  1. From the Source - Italy: Italy's Most Authentic Recipes From the People That Know Them Best (2015). Lonely Planet.
  2. Bullock-Prado, Gesine (2012). Pie It Forward: Pies, Tarts, Tortes, Galettes, and Other Pastries Reinvented. Open Road Media. p. 198.
  3. From the Source - Italy: Italy's Most Authentic Recipes From the People That Know Them Best (2015). Lonely Planet.
  4. Bullock-Prado, Gesine (2012). Pie It Forward: Pies, Tarts, Tortes, Galettes, and Other Pastries Reinvented. Open Road Media. p. 198.
  5. "storia della sfogliatella". www.sfogliatella.it.
  6. Romano, R., Aiello, A., De Luca, L., Acunzo, A., Montefusco, I., & Pizzolongo, F. (2021). "Sfogliatella Riccia Napoletana": Realization of a Lard-Free and Palm Oil-Free Pastry. Foods, 10(6), 1393.
  7. "La Sfogliatella, (Lobstertail)". Mike Mercogliano's Pastry. Archived from the original on 2016-11-01. Retrieved 2016-03-16.