افسانه ماردوش

افسانه ماردوش
پوستر اصلی فیلم
کارگردانحسین مرادی‌زاده
تهیه‌کنندهمرکز پویانمایی صبا
فیلمنامه‌نویسفریدون دانشمند
بر پایهشاهنامه فردوسی
راویناصر احمدی
موسیقیبهزاد عبدی
تدوین‌گرحسین مرادی‌زاده
تاریخ‌های انتشار
از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۶
مدت زمان
  • جام جهان‌بین: ۶۸ دقیقه
  • آژی‌دهاک: ۱۰۶ دقیقه
  • نبرد فریدون: ۱۰۰ دقیقه
کشورایران
زبانفارسی

افسانهٔ ماردوش نام یک مجموعه پویانمایی سه قسمتی به کارگردانی حسین مرادی‌زاده بر اساس داستان‌های شاهنامه فردوسی است. فیلم‌نامه این مجموعه را فریدون دانشمند بر عهده داشته است. تولید این مجموعه به تهیه‌کنندگی مرکز پویانمایی صبا از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۶ بوده‌است. این اثر براساس تکنیک تک‌فرم عروسکی ساخته شده و عظیم‌ترین فیلم عروسکی ایران است.[۱][۲][۳][۴]

به باور احسان رضایی، نویسنده روزنامه اعتماد، پس از این انیمیشن عروسکی که در دهه هشتاد ساخته شد، در دهه بعدی توجه سینمای ایران به داستان‌های شاهنامه شتاب بیشتری گرفت. در سال‌های دهه نود چندین پویانمایی با موضوع شاهنامه ساخته شد که نقطه اوج آن با آخرین داستان ساخته اشکان رهگذر مشخص گشت که در سال ۱۳۹۸، اکران شد.[۵]

قسمت‌ها

فهرست قسمت‌ها
قسمتعنوانکارگرداننویسندهسرپرست گویندگانسالمدت
(دقیقه)
یکمجام جهان‌بینحسین مرادی‌زادهفریدون دانشمندسعید مظفری۱۳۸۲۶۸

قسمت نخست این مجموعه با نام «جام جهان‌بین»، ابتدا به روایت پیشینه ایرانیان تا پادشاهی طهمورث، سومین پادشاه پیشدادی می‌پردازد. سپس داستان به پادشاهی جمشید، پسر طهمورث می‌پردازد. که در آغاز با کارشکنی‌های اهریمن بد‌اندیش رو‌به‌رو می‌شود. او پس از راهنمایی گرفتن از شهرسپ نیک‌اندیش با هفت تن از یاران خود به جنگ با اهریمن می‌رود تا با یافتن و ستاندن جام جهان‌بین که در دست اهریمن است، چشم جهان‌بینی او را کور کند. هفت پهلوان راهی سفری دراز و پر ماجرا می‌شوند و در نهایت جمشید موفق می‌شود جام جهان‌بین را به دست بیاورد.

قسمتعنوانکارگرداننویسندهسرپرست گویندگانسالمدت
(دقیقه)
دومآژی‌دهاکحسین مرادی‌زادهفریدون دانشمندسعید مظفری۱۳۸۴۱۰۶

در قسمت دوم با نام «آژی‌دهاک» ادامه پادشاهی جمشید روایت می‌شود. او با به‌کارگیری جام جهان‌بین به راز وجود زر و سیم و جواهرات پی می‌برد و چنان به شکوه و بزرگی می‌رسد که جهان‌آفرین را فراموش می‌کند و دچار تکبر می‌شود. در مقابل داستان ضحاک فرزند ناخلف مرداس روایت می‌شود. ضحاک فریب اهریمن را می‌خورد و پدرش را به قتل می‌رساند. اهریمن در کالبد جوانی آشپز بر شانه‌های او بوسه می‌زند و با رویاندن دو مار شیطانی، ضحاک را بنده خود می‌کند. جمشید مغرورانه به دنبال چشمه آب زندگانی با ضحاک پدرکش رو‌به‌رو می‌شود و به دلیل از دست دادن فره ایزدی، در نبرد با او شکست می‌خورد و ایران‌زمین به چنگ نیروی اهریمنی ضحاک می‌افتد.

قسمتعنوانکارگرداننویسندهسرپرست گویندگانسالمدت
(دقیقه)
سومنبرد فریدونحسین مرادی‌زادهفریدون دانشمندسعید مظفری۱۳۸۶۱۰۰

قسمت سوم و پایانی مجموعه با نام «نبرد فریدون» دوران فرمانروایی ضحاک بر ایران‌زمین را نشان می‌دهد؛ جایی که ضحاک هر روز مغز دو جوان ایرانی را خوراک مارهای سیاهش می‌کند. شبی ضحاک در خواب خود جوانی پهلوان را می‌بیند که بر گردن وی کمند افکنده و او را به دنبال خود می‌کشاند. خواب‌گزاران ضحاک در تعبیر خواب او می‌گویند که تقدیر چنین است که روزی پسری فرهمند از تبار جمشید، تاج و تخت را از او بازپس می‌گیرد و او را مجازات می‌کند. ضحاک سخت در وحشت می‌شود و فرمان قتل‌عام تمام نوزادان پسر را در ایران می‌دهد. اما فریدون پسر فرانک و آبتین جان سالم به در می‌برد و خارج از شهر در البرز کوه مخفیانه بزرگ می‌شود. پس از ۱۸ سال، فریدون جوان با یاری دیگر جوانان ایران‌زمین که از چنگال ضحاک گریخته‌اند، بر علیه او قیام می‌کند و مردم به رهبری کاوه آهنگر نیز بدو می‌پیوندند. فریدون در نبرد موفق به شکست ضحاک می‌شود اما به سفارش شهرسپ او را نمی‌کشد و برای عبرت سایر ستمگران تاریخ او را تا ابد در کوه دماوند به زنجیر می‌کشد.

شخصیت‌ها

فهرست شخصیت‌ها به ترتیب حضور در مجموعه
قسمتترتیبنام شخصیتنسبمعرفیحضور در قسمت(های)
یکم ۱زادشمپسر جمشیدشاهپور و فرمانده سپاه ایران (در قسمت دوم)۱، ۲ و ۳
۲به‌آفریدهمسر جمشیدشهبانوی ایران۱ و ۲
۳یازاردشیرمشاور جمشید۱، ۲ و ۳
۴شهرنازدختر جمشیدشاهدخت ایران و کنیز ضحاک (از قسمت دوم)۱، ۲ و ۳
۵ارنوازدختر جمشیدشاهدخت ایران و کنیز ضحاک (از قسمت دوم)۱، ۲ و ۳
۶جمشیدپسر تهمورثچهارمین پادشاه ایران۱ و ۲ و ۳
۷کلاهوردهخدا۱
۸فرودکشاورز۱ و ۲
۹شهرسب نیک‌اندیشپیشگو و بزرگِ کاتوزیان البرز۱ و ۳
۱۰کوشیارپهلوان هیزم‌شکن و از یاران جمشید۱ و ۲
۱۱روشنکپهلوان و همسر کوشیار۱، ۲ و ۳
۱۲کوهیارتیزچشم‌ترین مرد و از یاران جمشید۱ و ۲
۱۳آبتینپسر تهمورث و برادر جمشیدپهلوان سنگ‌شکن، از یاران جمشید و سپهسالار ارتش ایران (در قسمت دوم)۱ و ۲
۱۴کیانوشپسر آبتین و برادر فریدونپهلوان و شاگرد کاوه۱، ۲ و ۳
۱۵پُرمایهپسر آبتین و برادر فریدونپهلوان و شاگرد کاوه۱، ۲ و ۳
۱۶فرانکهمسر آبتین و مادر فریدون۱، ۲ و ۳
۱۷کاوهپهلوان آهنگر و از یاران جمشید۱، ۲ و ۳
۱۸روزبهپزشک و از یاران جمشید۱، ۲ و ۳
۱۹لوریخوش‌آهنگ‌ترین چنگ‌نواز و از یاران جمشید۱ ، ۲ و ۳
۲۰سرکرده چاچیپهلوان پنچه‌انداز۱
۲۱بازور برف‌سازدیو برفی۱
۲۲اهریمنبداندیش، دشمن جهان‌آفرین و مردم۱، ۲ و ۳
دوم
۲۳ضحاکپسر مرادسبنده اهریمن، ماردوش و پنجمین پادشاه ایران۲ و ۳
۲۴کندرومشاور مرداس و ضحاک۲ و ۳
۲۵مرداسپدر ضحاک و پادشاه دشت نیزه‌وران۲
۲۶پیرمرد شکم‌بارهاز شمایل اهریمن۲
۲۷پیره‌زن نابینااز شمایل اهریمن۲
۲۸آشپز جواناز شمایل اهریمن۲
۲۹فروهر آهنگرشاگرد کاوه آهنگر۲
۳۰طبیب مارگیراز شمایل اهریمن۲
۳۱دیو اروندنگهبان اروندرود۲ و ۳
۳۲قَشقَربنده ضحاک۲
سوم
۳۳شاهوی تنهاپیرمرد بیشه اسپروز و صاحب بَرمایه۳
۳۴قارنپسر کاوهپهلوان آهنگر۳
۳۵قبادپسر کاوهپهلوان آهنگر۳
۳۶ارمایلاز کاتوزیان البرز و آشپزان ضحاک۳
۳۷گرمایلاز کاتوزیان البرز و آشپزان ضحاک۳
۳۸هَژیراز یاران فریدون۳
۳۹زَهیرفرمانده ارتش ضحاک۳
۴۰میلادپسر کاوهپهلوان آهنگر۳
۴۱فرهادپسر کاوهپهلوان آهنگر۳

گویندگی

ترتیبگویندهشخصیتترتیبگویندهشخصیت
۱آبتین ممدوحکیانوش (قسمت ۳) و ارمایل و فرود (قسمت ۳)۱۸شهروز ملک‌آراییفرود و اهریمن
۲ابراهیم شفیعیشاهو و هژیر۱۹علیرضا باشکندییازاردشیر
۳امیر منوچهریزادشم (قسمت ۳) و پرمایه۲۰فریبا رمضان‌پوربه‌آفرید
۴اسفندیار مهرتاشدهخدا۲۱فرزاد شمشیرگران
۵امیر عطرچیگرمایل۲۲کتایون اعظمیروشنک (از قسمت ۲)
۶تورج مهرزادیانکاوه (از قسمت ۲)۲۳کریم بیانیزادشم (قسمت ۲)
۷جواد پزشکیانکلاهور و بازور۲۴کوروش فهیمیدهقان‌ها
۸حسین عرفانیجمشید۲۵محمدعلی دیباجضحاک
۹حسن کاخیکاوه و قباد و میلاد و آبتین (از قسمت ۱) و لوری (قسمت ۳)۲۶مریم رادپورفرانک
۱۰خسرو شمشیرگرانشهرسب و آبتین (قسمت ۳)۲۷مجتبی شمشکندرو
۱۱رزیتا یاراحمدیزادشم و کیانوش (قسمت ۱) و کودکی فریدون۲۸منوچهر زنده‌دلکوشیار
۱۲سعید شیخ‌زادهلوری (قسمت ۱)۲۹مریم نوری درخشانشهرناز
۱۳سیامک اطلسیروزبه (قسمت ۳)۳۰میثم نیکنامسرکرده چاچی
۱۴سحر اطلسیارنواز۳۱مجید صیادیقارن
۱۵سعید مظفریطبیب۳۲مهناز آبادیانروشنک (قسمت ۱)
۱۶سمیه موسویپُرمایه۳۳ناصر نظامیکوهیار
۱۷شایان شاهبیاتیروزبه (از قسمت ۱)۳۴ولی‌الله مؤمنیقشقر

جوایز

مجموعه افسانه ماردوش از زمان پخش جوایز بسیاری را کسب کرده است:

  • تندیس نقره‌ای در بخش بهترین فضاسازی از پنجمین جشنواره پویانمایی تهران به کارگردان در سال ۱۳۸۵.[۶]
  • تندیس سرو طلایی در بخش بهترین موسیقی از نخستین جشنواره تلویزیونی جام جم در سال ۱۳۹۰.[۷]
  • تندیس سرو طلایی در بخش ویژه برای بهترین کارگردانی از نخستین جشنواره تلویزیونی جام جم در سال ۱۳۹۰.[۷]
  • نامزد بهترین طراحی لی‌اوت و ترکیب‌بندی پویانمایی برای عبدالعزیز درویشی، ابراهیم وطن‌پرست و معین صمدی، بهترین دوبله پویانمایی برای سعید مظفری و بهترین اثر پویانمایی بلند، مجموعه و مجموعه تلویزیونی در نخستین جشنواره تلویزیونی جام جم در سال ۱۳۹۰.[۸]
  • نامزد بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین انیماتور و بهترین دستاورد فنی-هنری در بخش پویانمایی دومین جشنواره بین‌المللی فیلم ویدئویی یاس در سال ۱۳۹۳.[۹]

منابع

  1. «چند نکته دربارهٔ انیمیشن سه‌گانه افسانه ماردوش». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ نوامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۴.
  2. «سه‌گانه "افسانه ماردوش" از شبکه پویا بازبخش می‌شود». دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۴.
  3. «اژدهاک زندگی ضحاک را به تصویر می‌کشد». دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۴.
  4. «افسانه ماردوش: آژی‌دهاک در شبکه پویا». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران. ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۴.
  5. احسان رضایی (۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۹). «ضحاک و زلزله: نگاهی به چند پژوهش درباره یكی از مهم‌ترین شخصیت‌های شاهنامه». روزنامه اعتماد. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۴.
  6. «برندگان جوایز پنجمین جشنواره پویانمایی تهران». دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۶.
  7. 1 2 «جوایز نخستین جشنواره تلویزیونی جام جم اعلام شد». دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۶.
  8. «شکرستان در ۸ بخش نامزد دریافت جایزه شد». دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۶.
  9. «اعلام کاندیداهای بخش پویانمایی دومین جشنواره بین‌المللی فیلم ویدئویی یاس». دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۶.

پیوند به بیرون