جوجه کبوتر

جوجه‌های کبوتر، حدود بیست روزه

در اصطلاحات آشپزی، جوجه کبوتر به کبوتر اهلی نابالغ، معمولاً کمتر از چهار هفته سن،[۱] یا گوشت آن گفته می‌شود. برخی نویسندگان طعم آن را مشابه گوشت مرغ توصیف کرده‌اند.[۲]

واژهٔ «squab» احتمالاً از اسکاندیناوی سرچشمه گرفته است؛ واژهٔ سوئدی skvabb به معنای «گوشت شل و چاق» است.[۳] این اصطلاح در گذشته برای همهٔ گونه‌های کبوتران (مانند کبوتر جنگلی معمولی، قمری سوگوار، قمری سوکورو که در طبیعت منقرض شده است، و کبوتر مسافر که اکنون منقرض شده است،[۴][۵]) و نیز گوشت آن‌ها به‌کار می‌رفت. در دورهٔ معاصر، گوشت جوجه‌کبوتر تقریباً به‌طور کامل از کبوترهای اهلی به دست می‌آید. گوشت کبوترها و قمری‌های شکاری که عمدتاً برای ورزش شکار می‌شوند، به‌ندرت «جوجه‌کبوتر» نامیده می‌شود.[۴]

احتمال دارد اهلی‌سازی کبوتر به‌عنوان دام از شمال آفریقا آغاز شده باشد؛ از نظر تاریخی، بسیاری از جوامع جوجه‌کبوتر یا کبوتر مصرف می‌کرده‌اند، از جمله مصر باستان (که هنوز هم در مصر امروزی رایج است)، روم، چین، هند (شمال‌شرق)،[۶] و اروپای قرون وسطی. این گوشت در آشپزی یهودی، آشپزی عربی و آشپزی فرانسوی جایگاه شناخته‌شده‌ای دارد. بر اساس تنخ، قمری‌ها کوشر هستند و تنها پرندگانی‌اند که می‌توان آن‌ها را برای قربان به کار برد. (دیگر پرندگان کوشر نیز قابل خوردن هستند، اما نمی‌توان آن‌ها را به‌عنوان قربان تقدیم کرد) کبوتر همچنین در آشپزی‌های آسیایی مانند آشپزی چینی، آشپزی آسامی و آشپزی اندونزیایی استفاده می‌شود.

صنعت مدرن تولید جوجه‌کبوتر از کبوترهای گوشتی استفاده می‌کند. پرورش‌دهندگان جوجه‌کبوتر[۷] جوجه‌ها را تا حدود یک‌ماهگی (زمانی که به اندازهٔ کبوتر بالغ می‌رسند اما هنوز پرواز نکرده‌اند) پرورش می‌دهند و سپس آن‌ها را ذبح می‌کنند.

تاریخچه

یک کبوترخانه در غارهای ارویه‌تو، ایتالیا، که مردم محلی از زمان اتروسک‌ها در عصر آهن در آن برای تهیهٔ غذا جوجه‌کبوتر پرورش داده‌اند.[۸]

اهلی‌سازی کبوتر به‌عنوان دام احتمالاً از شمال آفریقا آغاز شده است؛[۹] از نظر تاریخی، جوجه‌کبوتر یا کبوتر در تمدن‌های بسیاری، از جمله مصر باستان، روم باستان و اروپای قرون وسطی مصرف می‌شده است.[۴]: 211  قمری‌ها کوشر به‌شمار می‌روند، هرچند امروزه در رژیم غذایی یهودیان به اندازهٔ دوران باستان رایج نیستند. متونی دربارهٔ روش‌های پرورش کبوتر برای تولید گوشت، دست‌کم به سال ۶۰ میلادی در اسپانیا بازمی‌گردد.[۱۰] این پرندگان برای گوشتشان شکار می‌شدند، زیرا منبعی ارزان و در دسترس از پروتئین بودند.[۴]

در منطقهٔ تیرا ده کامپوس، ناحیه‌ای کم‌برخوردار از منابع در شمال‌غربی اسپانیا، گوشت جوجه‌کبوتر دست‌کم از دوران روم باستان مکمل مهمی برای محصولات غلات بوده است. کلیوس آورلیانوس، پزشک روم باستان، این گوشت را درمانی برای سردرد می‌دانست، اما تا سدهٔ شانزدهم این باور رواج یافت که جوجه‌کبوتر خود موجب سردرد می‌شود.[۱۰]

از قرون وسطی، کبوترخانه یکی از بناهای فرعی متداول در املاکی بود که هدفشان خودکفایی بود.[۴] کبوترخانه به‌عنوان «انباری زنده»[۱۰] در نظر گرفته می‌شد؛ منبعی از گوشت برای پذیرایی از مهمانان غیرمنتظره بود و از محل فروش پرندگان مازاد نیز درآمدی تکمیلی فراهم می‌کرد.[۱۱] استعمارگران مدیترانه‌ای کبوترخانه‌ها را به آمریکای جنوبی و آفریقا معرفی کردند. در انگلستان قرون وسطی، گوشت جوجه‌کبوتر ارزش فراوانی داشت، هرچند در دسترس بودن آن به فصل بستگی داشت.[۱۲]

در انگلستان، در دوران جنگ جهانی دوم هنگامی که دیگر مواد غذایی سهمیه‌بندی شده بودند، گوشت کبوتر مصرف می‌شد و از آن زمان با کمبودهای دوران جنگ و فقر پیوند خورده است. این موضوع در یکی از قسمت‌های مجموعهٔ کمدی ارتش بابا با عنوان «گرفتن پرنده» به طنز کشیده شد.[۱۳][۱۴] با این حال، بسیاری از مردم، به‌ویژه نسل‌های مسن‌تر، همچنان آن را مصرف می‌کنند.

پرورش

یک جفت کبوتر کینگ. عضلات بزرگ سینه از ویژگی‌های رایج کبوترهای گوشتی است.

از اوایل سدهٔ بیستم، جوجه‌کبوتر به‌صورت تجاری در آمریکای شمالی پرورش داده شده است. تا سال ۱۹۸۶، تولید سالانه در ایالات متحده و کانادا به یک‌ونیم میلیون جوجه‌کبوتر در سال می‌رسید.[۱۵]

کبوترها، برخلاف دیگر طیور، برای تولیدمثل پیوند جفتی تشکیل می‌دهند و جوجه‌کبوترها باید تا چهار هفتگی توسط هر دو والد گرم نگه داشته شده و تغذیه شوند؛ یک جفت کبوتر می‌تواند سالانه ۱۵ جوجه‌کبوتر تولید کند.[۱۵] ده جفت کبوتر، بدون آنکه توسط پرورش‌دهنده تغذیه شوند، می‌توانند هر ماه هشت جوجه‌کبوتر تولید کنند.[۱۶] کبوترهایی که به کبوترخانهٔ خود خو گرفته باشند، می‌توانند برای جستجوی غذا از آن خارج شده و برای استراحت و تولیدمثل دوباره به آن بازگردند.[۱۰] جوجه‌کبوترهایی که به‌صورت صنعتی پرورش می‌یابند، هنگام رسیدن به سن مناسب حدود ۱٫۳ پوند (۰٫۵۹ کیلوگرم) وزن دارند، در حالی که وزن جوجه‌کبوترهای پرورش‌یافته به شیوهٔ سنتی حدود ۰٫۵ پوند (۰٫۲۳ کیلوگرم) است.[۱۰]

کبوترهای گوشتی از طریق اصلاح نژاد برای افزایش وزن، رشد سریع، سلامت در شرایط نگهداری انبوه و سلامت جوجه‌ها انتخاب شده‌اند.[۱۷] برای افزایش بازده، در تولید تجاری جوجه‌کبوتر ممکن است از سامانهٔ دو آشیانه‌ای استفاده شود؛ در این روش، در حالی که جوجه‌های نخست هنوز در آشیانهٔ اول در حال رشد هستند، ماده دو تخم جدید را در آشیانهٔ دوم می‌گذارد،[۱۶] و هر دو والد با شیر چینه‌دان از جوجه‌ها تغذیه می‌کنند.[۱۸] همچنین پیشنهاد شده است که برای افزایش تولید، دو خط اصلاح‌نژادی جداگانه ایجاد شود؛ یک خط برای باروری بالا و خط دیگر برای «عملکرد والدینی»،[۱۹] که به گفتهٔ اگری و چنگ، پس از دو هفتگی برای رشد جوجه‌کبوتر «حیاتی» است.[۱۵]

ملگ برآورد کرده است که در کبوترخانه‌هایی که به‌خوبی نگهداری می‌شوند، ۱۵ تا ۲۰ درصد تخم‌ها از تخم بیرون نمی‌آیند.[۲۰] اندازهٔ تخم در اندازهٔ اولیهٔ جوجه‌کبوتر و میزان مرگ‌ومیر هنگام خروج از تخم اهمیت دارد، اما با افزایش سن جوجه اهمیت آن کاهش می‌یابد. اگری و چنگ بیان می‌کنند که وزن جوجه‌ها هنگام خروج از تخم، شاخص مناسبی برای پیش‌بینی وزن آن‌ها در چهار هفتگی نیست.[۱۵]

جوجه‌کبوترها تقریباً پس از یک ماه به اندازهٔ کبوتر بالغ می‌رسند، اما هنوز توانایی پرواز ندارند (و در نتیجه گرفتن آن‌ها آسان‌تر است)؛ در این مرحله ذبح می‌شوند.[۴][۱۰][۱۶]

آشپزی

جوجه‌کبوتر (کبوتر)، فقط گوشت، خام
ارزش غذایی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی۵۹۴ کیلوژول (۱۴۲ کیلوکالری)
۰٫۰۰
فیبر خوراکی۰٫۰
۷٫۵۰
اشباع۱٫۹۶
چربی تک‌سیرنشده۲٫۶۶
چربی غیراشباع چندگانه۱٫۶۰
۱۷٫۵۰
ویتامین‌ها
درصد ارزش روزانه
برابر ویتامین آ
۴٪
۲۸ میکروگرم
ویتامین آ۹۴ یکای بین‌المللی
ویتامین (B۱)
۲۵٪
۰٫۲۸۳ میلی‌گرم
(B۲)
۲۴٪
۰٫۲۸۵ میلی‌گرم
پانتوتنیک اسید (B۵)
۱۶٪
۰٫۷۸۷ میلی‌گرم
ویتامین ب۶
۴۱٪
۰٫۵۳ میلی‌گرم
فولیک (B۹)
۲٪
۷ میکروگرم
ویتامین ب۱۲
۲۰٪
۰٫۴۷ میکروگرم
ویتامین ث
۹٪
۷٫۲ میلی‌گرم
مواد معدنیمقدار
درصد ارزش روزانه
کلسیم
۱٪
۱۳ میلی‌گرم
آهن
۳۵٪
۴٫۵۱ میلی‌گرم
منیزیم
۷٪
۲۵ میلی‌گرم
منگنز
۱٪
۰٫۰۱۹ میلی‌گرم
فسفر
۴۴٪
۳۰۷ میلی‌گرم
پتاسیم
۵٪
۲۳۷ میلی‌گرم
سدیم
۳٪
۵۱ میلی‌گرم
روی
۲۸٪
۲٫۷ میلی‌گرم
دیگر اجزاءاندازه
آب۷۲٫۸۰

بسته به نژاد کبوتر گوشتی مورد استفاده برای تولید جوجه‌کبوتر، میزان مواد مغذی تا اندازه‌ای متفاوت است.[۲۱]

منبع: کانون دادهٔ غذای وزارت کشاورزی آمریکا

جوجه‌کبوتر که معمولاً یک خوراک لذیذ به‌شمار می‌رود، گوشتی نرم، آبدار و از نظر طعم غنی‌تر از بسیاری از گوشت‌های رایج طیور دارد، اما مقدار گوشت هر پرنده نسبتاً کم است و بیشتر گوشت آن در گوشت سینه متمرکز شده است.[۴][۲۲] جوجه‌کبوتر دارای گوشت تیره است و پوست آن مانند پوست اردک چرب است.[۴] گوشت آن بسیار کم‌چرب، به‌آسانی قابل هضم و «سرشار از پروتئین، مواد معدنی و ویتامین‌ها» توصیف شده است.[۱۰] همچنین بافت آن به دلیل نرمی بسیار زیاد و الیاف ریز، «ابریشمی» توصیف شده است.[۱۰][۲۳] طعم آن از سایر پرندگان شکاری ملایم‌تر است،[۲۴] و گاه گفته شده که اندکی مزهٔ توت دارد.[۱۰] در ویرایش ۱۹۹۷ کتاب لذت آشپزی هشدار داده شده است که اگر جوجه‌کبوتر بیش از حد نیم‌پز پخته شود، طعم آن «به‌وضوح شبیه جگر» خواهد شد.[۲۵]

در کتاب رژیم سلامتی مربوط به سدهٔ چهاردهم، که بر پایهٔ نظریهٔ اخلاط چهارگانه نوشته شده بود، جوجه‌کبوتر غذایی «گرم و تر» دانسته شده، در حالی که گوشت کبوترهای مسن «گرم، خشک و به‌سختی خوراکی» توصیف شده است.[۱۰] کتاب آشپزی رومی آپیکیوس توصیه می‌کند که جوجه‌کبوتر بریان یا آرام‌پز را با سس‌هایی دارای طعم شیرین و ترش سرو کنند. در سال ۱۶۰۷، کتاب دستور غذایی متعلق به یک صومعه در سالامانکای اسپانیا پیشنهاد می‌کرد که جوجه‌کبوتر را با چربی خوک یا لیموترش تلخ بپزند. اطلاعات کمتری دربارهٔ دستورهای سنتی مورد استفادهٔ مردم عادی که شامل جوجه‌کبوتر یا کبوتر بوده در دست است، اما شواهدی وجود دارد که این دستورها «نسل به نسل منتقل شده‌اند».[۱۰]

در سدهٔ پانزدهم، راهب ایتالیایی لوکا پاچیولی کتابی دربارهٔ «رازهای آشپزی» نوشت که یکی از مطالب آن «چگونه با ضربه زدن با یک پر بر سر جوجه‌کبوتر، آن را بکشیم» بود.[۲۶] در واقع، جوجه‌کبوتر از پیش از قرون وسطی یکی از مواد غذایی اصلی در ایتالیا، از جمله در آشپزی اومبریایی و آشپزی توسکانی، بوده است.[۸] در فرانسهٔ سدهٔ هجدهم، غذای pigeons à la crapaudine («جوجه‌کبوتر به شکل وزغ») یکی از غذاهای محبوب و مهارت‌طلب برای ثروتمندان و فقرا بود؛ در این روش، جوجه‌کبوتر به‌گونه‌ای آماده می‌شد که شبیه قورباغه به نظر برسد و سینهٔ آن نقش «صورت» قورباغه را ایفا کند. قوانین غذایی مذهبی در آشپزی قرون وسطی زمانی خوردن گوشت را در روزهای روزه ممنوع می‌کرد، اما گوشت قورباغه را، چون جانوری آبزی بود، مجاز می‌دانست. غذای pigeons à la crapaudine با این سنت بازی می‌کرد و هنوز هم بخشی از آشپزی سنتی فرانسه است.[۲۷][۲۸]

در دستور غذایی متعلق به سدهٔ نوزدهم از آشپزی کالیفرنیایی با عنوان Pastales de pollos y pichones (پای مرغ و جوجه‌کبوتر)، این غذا به‌صورت یک پای شور با لایه‌های متناوب مرغ و جوجه‌کبوتر، همراه با پیکادیو شامل گوشت گوسالهٔ چرخ‌کرده، بیکن، ژامبون سرخ‌شده در دنبه، پیاز، قارچ، سیب، آرتیشو، گوجه‌فرنگی و ادویه‌ها تهیه می‌شد.[۲۹]

جوجه‌کبوترهای پرورش‌یافته به شیوهٔ تجاری «در نیمی از زمان» جوجه‌کبوترهای پرورش‌یافته به روش سنتی پخته می‌شوند و برای بریان کردن، کباب کردن یا سرخ کردن مناسب‌اند، در حالی که جوجه‌کبوترهای پرورش‌یافته به روش سنتی برای خورش و غذاهای آرام‌پز مناسب‌تر هستند.[۱۰] گوشت کبوترهای مسن و وحشی بسیار سفت‌تر از گوشت جوجه‌کبوتر است و برای نرم شدن به زمان طولانی خورش یا بریان کردن نیاز دارد.[۴] مصرف جوجه‌کبوتر احتمالاً هم به دلیل آسان بودن شکار پرندگانی است که هنوز پرواز نخستین خود را انجام نداده‌اند،[۴] و هم به این دلیل که گوشت پرندگان نابالغ لطیف‌تر است.[۳۰] پس از آنکه جوجه‌کبوتر نخستین پرواز خود را انجام دهد، وزن آن به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد.[۳۱]

حجم زیادی از جوجه‌کبوتر در رستوران‌های چینی-آمریکایی سرو می‌شود.
جوجه‌کبوتر آمادهٔ پخت که در هنگ‌کنگ برای فروش عرضه شده است.

امروزه، جوجه‌کبوتر بخشی از آشپزی بسیاری از کشورها، از جمله چین، فرانسه، مصر، ایالات متحده، ایتالیا، شمال آفریقا و چندین کشور آسیایی است.[۲۱][۳۲] غذاهای رایج شامل سینهٔ جوجه‌کبوتر (گاه به‌صورت غذای فرانسوی salmis)، محشی مصری (پرشده با برنج یا فریکه و سبزی‌های معطر)، خورش کبوتر آسامی[۳۳] و پسطیله مراکشی است.[۳۴] در اسپانیا و فرانسه، جوجه‌کبوتر به‌صورت کانفیت نیز نگهداری می‌شود.[۱۰]

در ایالات متحده، جوجه‌کبوتر «به‌طور فزاینده‌ای به یک مادهٔ غذایی ویژه» تبدیل شده است، زیرا مرغ بزرگ‌تر و ارزان‌تر تا حد زیادی جای آن را گرفته است.[۳۵] با این حال، در سال ۱۹۴۲، ام‌اف‌کی فیشر در کتاب چگونه یک گرگ را بپزیم با طنز نوشت: «این روزها پیدا کردن کبوتر آسان نیست. بیشتر آن‌هایی که در شهر می‌شناسید، برای دولت کار می‌کنند.»[۳۶] با وجود این، جوجه‌کبوتر حاصل از پرورش کبوترهای گوشتی همچنان در فهرست غذای رستوران‌های آشپزی عالی آمریکا، مانند Le Cirque و فرنچ لاندری، دیده می‌شود[۲۲][۳۷] و از سوی برخی سرآشپزهای مشهور نیز مورد حمایت قرار گرفته است.[۴] ازاین‌رو، جوجه‌کبوتر اغلب با قیمتی بسیار بالاتر از دیگر انواع گوشت طیور فروخته می‌شود؛ گاهی تا ۸ دلار آمریکا برای هر پوند.[۴]

در آشپزی هندی، جوجه‌کبوتر به‌ویژه در شمال‌شرق هند جایگاه برجسته‌ای دارد،[۳۸] از جمله در آشپزی آسامی.[۳۹] کبوتر معمولاً به‌صورت خورش تهیه می‌شود و گاهی همراه با شکوفهٔ موز پخته می‌شود.[۳۳] این غذا هم در میان اقوام بومی[۴۰][۴۱] و هم در میان غیربومیان محبوب است. گوشت کبوتر با قدرت بدنی ارتباط داده می‌شود و در کتاب Kamarupa Yatra متعلق به دوران پیش از استعمار نیز برای حفظ سلامتی توصیه شده است.[۶] در برخی معابد هندو، به‌ویژه در سنت شاکتیسم، مانند معبد کاماخیا در هند،[۴۲][۴۳] کبوتر قربانی می‌شود و سپس خورده می‌شود. رسمی مشابه در نپال نیز وجود دارد.[۴۴] خورش کبوتر اغلب برای مناسبت‌های ویژه تهیه می‌شود.[۴۵]

در آشپزی چینی، جوجه‌کبوتر بخشی از ضیافت‌های جشن، مانند سال نوی چینی، است و معمولاً به‌صورت سرخ‌شده در روغن فراوان سرو می‌شود.[۴] کبوتر به سبک کانتونی معمولاً ابتدا در سس سویا، شراب برنج و بادیان ختایی خوابانده شده یا آرام‌پز می‌شود و سپس بریان می‌گردد تا پوستی ترد و گوشتی لطیف پیدا کند.[۴۶] جوجه‌کبوترها در بازارهای چین به‌صورت زنده فروخته می‌شوند تا تازگی آن‌ها تضمین شود،[۴۷] اما پس از ذبح نیز به دو شیوه عرضه می‌شوند. در شیوهٔ «چینی» (ذبح بودایی)، سر و پاهای پرنده حفظ می‌شود، در حالی که در شیوهٔ «نیویورکی» (ذبح کنفوسیوسی)، احشا، سر و پاها باقی می‌مانند.[۲۳] در حال حاضر، بیشترین حجم فروش جوجه‌کبوتر در ایالات متحده در محله‌های چینی‌نشین انجام می‌شود.[۴]

کبوتر سرخ‌شده همراه با ناسی تیمبل (برنج پیچیده‌شده در برگ موز)، تمپه، توفو و سبزیجات، از آشپزی سوندایی، اندونزی.

با وجود آنکه پرورش کبوتر نسبتاً آسان است، جوجه‌کبوتر معمولاً از نظر ظرفیت بالقوهٔ خود برای امنیت غذایی مورد توجه قرار نمی‌گیرد.[۱۶] در برخی نقاط جهان، برخی مصرف‌کنندگان گوشت جوجه‌کبوتر را نامطلوب می‌دانند، زیرا کبوترهای شهری را آفات شهری ناسالم تلقی می‌کنند.[۳۲] با این حال، گوشت جوجه‌کبوتر در مقایسه با برخی دیگر از فرآورده‌های طیور، ایمن‌تر محسوب می‌شود، زیرا حامل تعداد کمتری از عوامل بیماری‌زا است،[۴۸][۴۹] و می‌توان آن را بین حالت نیم‌پز تا کاملاً پخته سرو کرد.[۴۸]

پرندگان وحشی

گونه‌های مختلفی از کبوترها و قمری‌های وحشی به‌عنوان غذا مصرف می‌شوند؛ با این حال، همهٔ گونه‌های آن‌ها خوراکی هستند.[۵۰]

در اروپا، کبوتر جنگلی معمولی معمولاً به‌عنوان یک پرنده شکاری شکار می‌شود.[۵۱]

انقراض کبوتر مسافر در آمریکای شمالی، دست‌کم تا حدی، در نتیجهٔ شکار آن برای مصرف غذایی رخ داد.[۵۲] کتاب کتاب مدیریت خانه‌داری خانم بیتون شامل دستورهای پخت کبوتر بریان و پای کبوتر است؛ غذایی محبوب و ارزان‌قیمت در بریتانیای صنعتی عصر ویکتوریا.[۵۳]

منابع

  1. ↑ "Game Birds". All Q'd Up. 2014-06-23. Retrieved 23 June 2014.
  2. ↑ Lachiusa, Dean (8 November 2021). Adventures in Historic Cures: Amusing Home Remedies, Anecdotes, and Definitions. Dean Lachiusa. Retrieved 16 September 2023 – via Google Books. A domesticated pigeon that reportedly tastes like dark chicken.
  3. ↑ "squab". Merriam-Webster's Collegiate Dictionary (11th ed.). 2004. p. 1210. ISBN 978-0-87779-809-5. Retrieved 27 August 2009 – via archive.org.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Andrew D., Blechman (2006). Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird. Open City Books. pp. 211–214. ISBN 978-0-8021-1834-9.
  5. ↑ Oxford English Dictionary gives earliest known usage in 1640 as a young bird, in 1694 as a young pigeon.
  6. 1 2 Saikia, Arani (2013). "Food habits in pre-colonial Assam". International Journal of Humanities and Social Science Invention. 2 (6): 1–5 – via Academia.edu.
  7. ↑ Squab Raising. Farmers' Bulletin, Issue 684 (revised ed.). Washington, DC: United States Department of Agriculture. August 1967. Retrieved 16 September 2023 – via Google Books.
  8. 1 2 "Pigeon recipes". Great Italian Chefs. 2019. Archived from the original on June 13, 2019.
  9. ↑ Hansell, Jean (2001). Dovecotes. A Shire album Shire Library. Vol. 213. Osprey Publishing. p. 4. ISBN 978-0-7478-0504-5. Retrieved 2009-09-02.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Canova, Jane (Spring 2005). "Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields". Gastronomica. 5 (2): 50–59. doi:10.1525/gfc.2005.5.2.50. JSTOR 10.1525/gfc.2005.5.2.50.
  11. ↑ Hansell, Jean (2001). Dovecotes. A Shire album Shire Library. Vol. 213. Osprey Publishing. p. 6. ISBN 978-0-7478-0504-5. Retrieved 2009-09-02.
  12. ↑ Woolgar, C.M.; Serjeantson, Dale; Waldron, Tony (2006). Food in medieval England: diet and nutrition. Medieval history and archaeology. Oxford University Press. p. 151. ISBN 978-0-19-927349-2 – via Google Books.
  13. ↑ جوجه کبوتر در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
  14. ↑ Croft, David; Perry, Jimmy; Webber, Richard (2000). The Complete A–Z of Dad's Army. Orion. ISBN 0-7528-4637-X.
  15. 1 2 3 4 Aggrey, S. E.; Cheng, K. M. (1992). "Estimation of genetic parameters for body weight traits in squab pigeons". Genetics Selection Evolution. 24 (6): 553–559. doi:10.1186/1297-9686-24-6-553. PMC 2711175.
  16. 1 2 3 4 Schiere, Hans; van der Hoek, Rein (2001). Livestock keeping in urban areas: a review of traditional technologies based on literature and field experiences. FAO animal production and health paper. Vol. 151. Food and Agriculture Organization. p. 29. ISBN 978-92-5-104575-6 – via Google Books.
  17. ↑ Skinner, B. F. (March 1986). "Some Thoughts About The Future". Journal of the Experimental Analysis of Behavior. 45 (2): 229–245. doi:10.1901/jeab.1986.45-229. PMC 1348231. PMID 3958668.
  18. ↑ Bolla, Gerry (2007). "Squab raising" (PDF). New South Wales Department of Primary Industries. Archived from the original (PDF) on 5 سپتامبر 2008. Retrieved 2009-09-03.
  19. ↑ Aggrey, S.E.; Cheng, K.M. (1993). "Genetic and Posthatch Parental Influences on Growth in Pigeon Squabs". Journal of Heredity. 84 (3): 184–187. doi:10.1093/oxfordjournals.jhered.a111314.
  20. ↑ "Poultry Research Foundation". The University of Sydney. Retrieved 13 March 2022.
  21. 1 2 Pomianowski, J. F.; et al. (2009). "Research Note: Chemical composition, cholesterol content, and fatty acid profile of pigeon meat as influenced by meat-type breeds". Poultry Science. 88 (6): 1306–09. doi:10.3382/ps.2008-00217. PMID 19439644.
  22. 1 2 Thomas, Keller (1999). The French Laundry Cookbook. Artisan. ISBN 978-1-57965-126-8.
  23. 1 2 Green, Aliza (2005). Field Guide to Meat: How to Identify, Select, and Prepare Virtually Every Meat, Poultry, and Game Cut. Quirk Books. pp. 221–223. ISBN 978-1-59474-017-6.
  24. ↑ Cornish, Richard (July 25, 2006). "Pigeon fanciers". The Age. Retrieved 2009-09-02.
  25. ↑ JOC All New Rev. Simon and Schuster. 1997. ISBN 978-0-684-81870-2.
  26. ↑ Parzen, Jeremy (Fall 2004). "Please Play with Your Food: An Incomplete Survey of Culinary Wonders in Italian Renaissance Cookery". Gastronomica. 4 (4): 25–33. doi:10.1525/gfc.2004.4.4.25.
  27. ↑ Davis, Jennifer J. (February 2009). "Masters of Disguise: French Cooks Between Art and Nature, 1651–1793". Gastronomica. 9 (1): 36–49. doi:10.1525/gfc.2009.9.1.36.
  28. ↑ Abrahams, Marc (29 September 2009). "When is a frog not a frog? When it's a bird". The Guardian. Retrieved 20 October 2010.
  29. ↑ Pinedo, Encarnación (1898). El cocinero español [The Spanish Cook] (in Spanish).
  30. ↑ Hansell, Jean (2001). Dovecotes. A Shire album Shire Library. Vol. 213. Osprey Publishing. p. 7. ISBN 978-0-7478-0504-5. Retrieved 2009-09-02.
  31. ↑ "7.0 Backyard small species / 7.1.3 Pigeons". fao.org. Food and Agriculture Organization of the United Nations.
  32. 1 2 Blechman, Andrew D. (April 9, 2006). "March of the Pigeons". The New York Times. Retrieved 2008-02-24.
  33. 1 2 Sarma, Upasana; Govila, Viney Kumar; Yadav, Akansha (2020). "The traditional and therapeutic use of banana and its plant based delicacies in ethnic Assamese cuisine and religious rituals from Northeast India" (PDF). Journal of Ethnic Foods. 7 21: 1–7. doi:10.1186/s42779-020-00053-5. S2CID 219530329.
  34. ↑ Morgan, James L. (2006). Culinary creation: an introduction to foodservice and world cuisine. Butterworth-Heinemann hospitality management series. Butterworth-Heinemann. p. 10. ISBN 978-0-7506-7936-7.
  35. ↑ Jerolmack, Colin (April 2007). "Animal archeology: Domestic pigeons and the nature-culture dialectic" (PDF). Qualitative Sociology Review. 3 (1): 74–95. doi:10.18778/1733-8077.3.1.06. S2CID 142002800.
  36. ↑ Fisher, Mary Frances Kennedy. "How to Make a Pigeon Cry". How to Cook a Wolf. p. 419 – via The Art of Eating: 50th Anniversary Edition.
  37. ↑ Bruni, Frank (February 6, 2008). "In Defense of Decadence". The New York Times. Archived from the original on 2008-03-05. Retrieved 2008-02-24.
  38. ↑ Hauzel, Hoihnu (2014). Essential North-East Cookbook. Penguin.
  39. ↑ Dutta, Parasmoni (2008). "Physical Folklife of Assam" (PDF). Folklife. 31: 20–21 – via Academia.edu.
  40. ↑ Boro, Franky. "Glimpses Of Traditional Food Habits, Dress And Ornaments: A Study Among The Bodos Of Udalguri District In Assam" (PDF). ARF Journal. Archived from the original (PDF) on 2022-06-16. Retrieved 2021-11-04.
  41. ↑ Kumari, Pratisha (2014). "The Mising foodways: an analytical study on the foods and food related cultural practices of the Misings of Assam" (PDF). Tezpur University Ernet. Archived from the original (PDF) on 16 ژوئن 2022. Retrieved 17 ژوئیه 2026.
  42. ↑ Acharyya, Kangkan (30 May 2018). "Row over buffalo sacrifice in Kamakhya Temple: Banning practice will deprive poor, says head priest". Firstpost. Retrieved 4 November 2021.
  43. ↑ Sunil, Oinam (16 October 2006). "At Kamakhya, there's no stopping animal sacrifice". The Times of India. Retrieved 4 November 2021.
  44. ↑ Lang, Olivia (24 November 2009). "Hindu sacrifice of 250,000 animals begins". The Guardian.
  45. ↑ Patgiri, Rituparna (20 June 2021). "Assamese Pigeon Curry: How a staple dish is now becoming almost a rarity". EastMojo. Retrieved 4 November 2021.
  46. ↑ "40 Hong Kong foods we can't live without". cnngo.com. CNN Go. 2011-07-13. Archived from the original on 2012-11-05. Retrieved 2011-10-09.
  47. ↑ Hsiung, Deih-Ta; Simonds, Nina; Lowe, Jason (2005). The food of China: a journey for food lovers. Murdoch Books. p. 125. ISBN 978-1-74045-463-6. Retrieved 2009-09-02 – via Google Books.
  48. 1 2 Morgan, James L. (2006). Culinary creation: an introduction to foodservice and world cuisine. Butterworth-Heinemann hospitality management series. Butterworth-Heinemann. p. 220. ISBN 978-0-7506-7936-7 – via Google Books.
  49. ↑ Jeffrey, J.S.; Atwill, E.R.; Hunter, A. (2001). "Farm and management variables linked to fecal shedding of Campylobacter and Salmonella in commercial squab production". Poultry Science. 80 (1): 66–70. doi:10.1093/ps/80.1.66. PMID 11214338. Archived from the original on 2011-07-24. Retrieved 2009-09-06.
  50. ↑ "Eggs". Cooking Methods & Materials, Critter Cuisine – via eattheweeds.com.
  51. ↑ "Doves and Pigeons". tpwd.texas.gov. Texas Parks and Wildlife Department. Retrieved 2026-06-23.
  52. ↑ "Why the Passenger Pigeon Went Extinct". Audubon.org. 17 April 2014.
  53. ↑ "CHAPTER 40 – DINNERS AND DINING". Mrs Beeton's Book of Household Management. Archived from the original on 2013-04-29. Retrieved 2013-03-05 – via mrsbeeton.com.