ذهنیت و عینیت (فلسفه)

تمایز بین ذهنیت و عینیت، یکی از ایده‌های اساسی فلسفه است، به ویژه معرفت‌شناسی و متافیزیک. در طول قرن‌های گذشته، برداشت‌های مختلفی از این تمایز از طریق آثار فیلسوفان بی‌شماری تکامل یافته است. یکی از تمایزهای اساسی بین ذهنیت و عینیت از این قرار است:

  • اگر چیزی به ذهن وابسته باشد، ذهنی است (مانند سوگیری‌ها، ادراک، احساسات، نظرات، تخیل یا تجربه آگاهانه). اگر ادعایی، فقط زمانی درست باشد که از دیدگاه مشخص یک موجود دارای شعور به آن نگاه کنیم، آن ادعا به‌طور ذهنی درست است. برای مثال، ممکن است یک نفر هوا را دلپذیر و گرم بداند، در حالی که شخص دیگری همان هوا را بیش از حد گرم تلقی کند؛ هر دو دیدگاه ذهنی هستند.
  • چیزی عینی است که بتوان آن را مستقل از یک ذهن تأیید کرد. اگر یک ادعا حتی زمانی که آن را خارج از دیدگاه یک موجود دارای شعور در نظر بگیریم، درست باشد، می‌توان آن را به‌عنوان حقیقت عینی برچسب‌گذاری کرد.

هر دو ایده توسط منابع مختلف تعاریف گوناگون و مبهمی دریافت کرده‌اند، زیرا تمایز میان آن‌ها اغلب بدیهی تلقی می‌شود، اما این تمایز، به‌عنوان نقطه تمرکز خاص در گفتمان فلسفی در نظر گرفته نمی‌شود. این دو واژه معمولاً به‌عنوان متضاد یکدیگر شناخته می‌شوند، اگرچه پیچیدگی‌هایی در مورد آن‌ها در فلسفه بررسی شده است: به‌عنوان مثال، دیدگاه برخی از متفکران این است که عینیت را یک توهم می‌دانند و معتقدند اصلاً وجود ندارد. یا کسانی دیگر معتقدند طیفی میان ذهنیت و عینیت وجود دارد که یک ناحیه خاکستری در میان آن‌ها قرار گرفته است. یا کسانی دیگر معتقدند مسئله ذهن‌های دیگر، بهتر است از طریق مفهوم بین الاذهانی بررسی شود که از قرن بیستم به بعد توسعه یافته است.

تمایز بین ذهنیت و عینیت اغلب به بحث‌های آگاهی، عاملیت، شخصیت، فلسفه ذهن، فلسفه زبان، واقعیت، حقیقت و ارتباطات مربوط می‌شود (مثلاً در ارتباطات روایی و روزنامه‌نگاری).

ریشه‌شناسی

ریشه کلمات «ذهنیت» و «عینیت» به واژه‌های «ذهن» و «عین» بازمی‌گردد که اصطلاحاتی فلسفی هستند و به ترتیب به معنای ناظر و چیزی که مورد مشاهده قرار می‌گیرد. واژه «ذهنیت» از «ذهن» در معنای فلسفی گرفته شده است، به معنای فردی که دارای تجربیات آگاهانه و منحصربه‌فردی است، مانند دیدگاه‌ها، احساسات، باورها و خواسته‌ها،[۱][۲] یا کسی که (به‌صورت آگاهانه) بر موجودی دیگر (عین) تأثیر می‌گذارد یا بر آن اعمال قدرت می‌کند.[۳]

جستارهای وابسته

  • جزم

منابع

  1. ↑ Solomon, Robert C. "Subjectivity", in Honderich, Ted. Oxford Companion to Philosophy (Oxford University Press, 2005), p.900.
  2. ↑ Gonzalez Rey, Fernando (June 2019). "Subjectivity in Debate: Some Psychology". Journal for the Theory of Social Behaviour. 49: 212–234 – via EBCOhost.
  3. ↑ Allen, Amy (2002). "Power, Subjectivity, and Agency: Between Arendt and Foucault". International Journal of Philosophical Studies. 10 (2): 131–49. doi:10.1080/09672550210121432. S2CID 144541333.

پیوند به بیرون

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.