رؤیاپیمایی
رؤیاپیمایی (انگلیسی: Oneironautics) به توانایی سفر آگاهانه درون یک رؤیا، به‌ویژه در جریان رؤیای شفاف، گفته می‌شود. کسی که در رؤیا به این صورت سفر می‌کند را می‌توان رؤیاپیما نامید.
درون رؤیای خود
رؤیای شفاف رؤیایی است که در آن فرد می‌داند در حال خواب دیدن است. در چنین حالتی، رؤیابین ممکن است بتواند تا اندازه‌ای یا به‌طور کامل بر شخصیت‌ها، روند داستان یا محیط رؤیا کنترل داشته باشد. اشاره‌هایی اولیه به این پدیده در نوشته‌های یونان باستان دیده می‌شود.
درون رؤیای دیگری
اندیشهٔ اینکه فردی بتواند آگاهانه وارد رؤیای شخص دیگری شود یا در آن با او تعامل کند، با عنوان‌هایی مانند دورآگاهی در خواب،[۱][۲][۳][۴] رؤیای شفاف دورآگاهانه یا رؤیای دورآگاهانه نیز مطرح شده است.[۵]
این مفهوم هم در نوشته‌های علمی و هم در آثار علمی-تخیلی و فانتزی بررسی یا بازنمایی شده است. در برخی آثار جدید، چنین تعاملی به‌صورت نوعی فرایند روان‌درمانی با واسطهٔ رایانه نشان داده می‌شود؛ مانند سلول (فیلم ۲۰۰۰) و پاپریکا (فیلم ۲۰۰۶). در برخی آثار دیگر، یک فرد خوابیده مستقیماً وارد رؤیای فرد دیگری می‌شود؛ مانند تلقین (فیلم)، چشم‌انداز (فیلم ۱۹۸۴) و زندگی بیداری.
این مفهوم در مجموعهٔ فانتزی چرخ زمان نیز به شکل توانایی ورود و کنش در جهان رؤیا مطرح شده است.
یکی از بن‌مایه‌های رایج در چنین آثار داستانی این است که آیا شخصیت اصلی باید وارد ذهن فرد خوابیدهٔ دیگری شود یا اجازه دهد شخص دیگری وارد ذهن او شود. ورود به ذهن فرد دیگر اغلب با پیامدهای ناخوشایند یا پیش‌بینی‌ناپذیر همراه است، بسته به وضعیت روانی میزبان یا میزان آمادگی مهمان.
رمان کوتاه علمی-تخیلی استاد رؤیا نوشتهٔ راجر زلازنی در سال ۱۹۶۶، نمونه‌ای از این مضمون است. در این اثر، دورآگاهی در خواب با واسطهٔ رایانه در یک محیط روان‌درمانی به کار می‌رود. داستان بر دشواری روزافزون شخصیت اصلی برای حفظ تعادل روانی خود تمرکز دارد، زمانی که وارد ذهن همکار روان‌درمانگر نابینای خود می‌شود؛ فردی که به‌طور ناخودآگاه و مخرب در آرزوی محرک‌های دیداری‌ای است که بخش بزرگی از رؤیاها بر آنها متکی‌اند.
جستارهای وابسته
- فرافکنی اثیری
- Dreaming (نشریه)
- رؤیاها در روان‌شناسی تحلیلی
- عمل رؤیا
- تخیل جسمانی
- انجمن بین‌المللی مطالعهٔ رؤیاها
- رؤیای شفاف
- رؤیاشناسی
- فال‌گیری با رؤیا
- سایکوناتیک
- سیم‌استیم، فناوری‌ای در سه‌گانهٔ علمی-تخیلی ویلیام گیبسون که در آن مغز و دستگاه عصبی فرد تحریک می‌شود تا تجربهٔ حسی کامل شخصی دیگر را شبیه‌سازی کند
- ذهن ناهشیار
منابع
- ↑ Bosma, Harry. "The Importance of Dreams Survey – Lucidity And Telepathy". Alquinte.com. Archived from the original on 2006-10-18.
- ↑ LaBerge, Stephen (1985). "Chapter 9: Dreaming, illusion, and reality". Lucid Dreaming. بالانتین بوکز. ISBN 0-345-33355-1.
- ↑ Ullman, Montague; Krippner, Stanley (June 2003). Dream Telepathy. Hampton Roads Pub. ISBN 1-57174-321-9.
- ↑ Waggoner, Robert (2009). "Does Dream Telepathy Explain Mutual Lucid Dreaming?" (PDF). The Lucid Dream Exchange. Archived from the original (PDF) on 2010-09-27.
- ↑ "Telepathy Dreams". The Psychics & Mediums Network. Archived from the original on 2010-03-16. Retrieved 2010-05-15.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Oneironautics». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۲۶.
- خردهفرهنگها
- دورآگاهی
- روان‌شناسی تحلیلی
- رویاهای غیرشفاف
- نظریه روانکاوانه
- نمادها