شهروندی اتحادیه اروپا

شهروندی اتحادیه اروپا یک وضعیت قانونی است که به تمام اتباع کشورهای عضو اتحادیه اروپا (EU) اعطا می‌شود. این شهروندی به‌طور رسمی با تصویب پیمان اتحادیه اروپا در سال ۱۹۹۲، همزمان با ایجاد اتحادیه اروپا، ایجاد شد. شهروندی اتحادیه اروپا مکمل شهروندی ملی است و جایگزین آن نمی‌شود.[۱][۲] این وضعیت برای شهروندان اتحادیه اروپا حقوق، آزادی‌ها و حفاظت‌های قانونی فراهم می‌کند که تحت قانون اتحادیه اروپا در دسترس هستند.

شهروندان اتحادیه اروپا دارای آزادی حرکت و آزادی اقامت و اشتغال در سراسر اتحادیه اروپا هستند. آن‌ها در تجارت و حمل‌ونقل کالا، خدمات و سرمایه از طریق مرزهای کشورهای اتحادیه اروپا، بدون هیچ‌گونه محدودیت در جابه‌جایی سرمایه یا هزینه‌ها، آزاد هستند.[۳] شهروندان اتحادیه اروپا حق دارند در انتخابات خاصی (اغلب محلی) در کشور عضوی که در آن زندگی می‌کنند اما کشور اصلی آن‌ها نیست، رأی دهند و به عنوان نامزد شرکت کنند، در حالی که در انتخابات پارلمان اروپا نیز رأی می‌دهند و در ابتکار شهروندی اروپا (ECI) مشارکت می‌کنند.

شهروندی اتحادیه اروپا حق برخورداری از حمایت کنسولی توسط سفارتخانه‌های سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا را در زمانی که کشور متبوع فرد در کشور خارجی که در آن به حمایت یا انواع دیگر کمک‌ها نیاز دارد، سفارت یا کنسولگری نداشته باشد، اعطا می‌کند.[۴] شهروندان اتحادیه اروپا حق دارند مستقیماً به پارلمان اروپا، رابط عمومی اروپا و آژانس‌های اتحادیه اروپا به هر یک از زبان‌های اتحادیه اروپا در پیمان‌های اتحادیه اروپا مکاتبه کنند،[۵] مشروط بر اینکه موضوع مطرح‌شده در صلاحیت آن نهاد باشد.[۶]

شهروندان اتحادیه اروپا از حفاظت‌های قانونی قانون اتحادیه اروپا برخوردارند،[۷] از جمله منشور حقوق بنیادین اتحادیه اروپا[۸] و مصوبات و دستورالعمل‌های مربوط به حفاظت از داده‌های شخصی، حقوق قربانیان جرم، پیشگیری و مبارزه با قاچاق انسان، برابری دستمزد، و همچنین محافظت در برابر تبعیض در استخدام به دلایل مذهب یا عقیده، گرایش جنسی و سن.[۸][۹] دفتر رابط عمومی اروپا می‌تواند مستقیماً توسط شهروندان اتحادیه اروپا مورد خطاب قرار گیرد.[۱۰]

تاریخچه

وضعیت مدرن شهروندی اتحادیه اروپا تا حدی متکی بر هزاران سال تاریخ اروپا و میراث فرهنگی مشترک اروپا است.[۱۱] «معرفی شکلی از شهروندی اروپایی با حقوق و وظایف دقیقاً تعریف‌شده، از دهه ۱۹۶۰ میلادی مورد توجه‌بوده است»،[۱۲] اما ریشه‌های «حقوق کلیدی شهروندی اتحادیه اروپا — که در درجه اول شامل حق زندگی و حق کار در هر نقطه از قلمرو کشورهای عضو است — را می‌توان در مقررات آزادی حرکت موجود در پیمان پاریس برای تأسیس سازمان زغال‌سنگ و فولاد اروپا جستجو کرد که در سال ۱۹۵۲ لازم‌الاجرا شد. »[۱۳] پیمان پاریس آزادی حرکت را برای متخصصان صنعت زغال‌سنگ و فولاد معرفی کرد که می‌توان آن را شکل نوپای آزادی حرکتی دانست که چهار دهه بعد به شهروندی اتحادیه اروپا تبدیل شد.[۱۱] شهروندی اتحادیه اروپا برای نخستین بار توسط پیمان اتحادیه اروپا (ماستریخت) معرفی شد و توسط معاهده آمستردام گسترش یافت.[۱۴] پیش از پیمان ماستریخت در سال ۱۹۹۲، معاهدات جوامع اروپا تضمین‌هایی را برای آزادی حرکت افراد فعال از نظر اقتصادی فراهم می‌کرد، اما به‌طور کلی شامل دیگران نمی‌شد. پیمان پاریس[۱۵] که سازمان زغال‌سنگ و فولاد اروپا را تأسیس کرد، حقی را برای آزادی حرکت کارگران در این صنایع ایجاد نمود و توافقنامه رم در سال ۱۹۵۷[۱۶] نیز آزادی حرکت کارگران و خدمات را پیش‌بینی کرد. با این حال، ما می‌توانیم ردپای یک وضعیت شخصی اروپایی نوظهور را در چارچوب قانونی که حقوق و تعهدات ساکنان خارجی در اروپا را تنظیم می‌کرد، بسیار پیش از معرفی وضعیت رسمی شهروندی اروپایی بیابیم. این امر به‌ویژه از طریق تعامل میان قوانین ثانویه اروپا و رویه قضایی دیوان دادگستری اروپا حاصل شد. این موضوع جنینی از شهروندی اروپایی آینده را شکل داد[۱۷] و با رویه آزادی حرکت کارگران در درون اتحادیه اقتصادی اروپا که به‌تازگی تأسیس‌شده بود، تعریف شد.

حقوق یک شهروندی اروپایی «جنین‌وار»[۱۳] مدت‌ها پیش از نهادینه‌سازی رسمی شهروندی اروپایی توسط پیمان ماستریخت، توسط دیوان دادگستری اروپا توسعه یافته بود.[۱۸] این امر پس از دو حکم تاریخی در پرونده‌های وان گند ان لوس[۱۹] و کوستا/انل[۲۰] ممکن شد که (الف) اصل اثر مستقیم حقوق اتحادیه اقتصادی اروپا و (ب) برتری حقوق اروپا بر حقوق ملی، از جمله حقوق اساسی، را تثبیت کردند. به‌ویژه، مقررات توافقنامه رم در سال ۱۹۵۷[۲۱] توسط دیوان دادگستری اروپا نه به عنوان مقرراتی با هدف اقتصادی محدود، بلکه به عنوان مقرراتی با هدف اجتماعی و اقتصادی گسترده‌تر تفسیر شد.[۲۲]

حقوق مرتبط با وضعیت شخصی اروپایی ابتدا «برای دسته‌های خاصی از کارگران به رسمیت شناخته شد، سپس به همه کارگران، به دسته‌های خاصی از غیرکارگران (مانند بازنشستگان، دانشجویان) و در نهایت شاید به همه شهروندان گسترش یافت».[۱۳] در راستای الگوی شهروندی اجتماعی که توسط توماس هامفری مارشال پیشنهاد شد، «وضعیت شخصی اروپایی» یا «شهروندی پروتو-اروپایی»[۱۷] با به رسمیت شناختن حقوق اجتماعی مرتبط با آزادی حرکت[۲۱] و آزادی استقرار در سال‌های نخست اتحادیه اقتصادی اروپا ساخته شد؛ زمانی که حقوق کارگران در کشور میزبان به‌تدریج به اعضای خانواده آن‌ها حتی فراتر از وضعیت «کارگر» گسترش یافت،[۲۳][۲۴][۲۵][۲۶][۲۷] تا بدین ترتیب ادغام کامل اجتماعی کارگران و خانواده‌هایشان در کشور عضو میزبان ترویج شود.[۲۸]

هنگامی که مقررات ۱۶۱۲/۶۸[۲۹] محدودیت‌های حرکت و اقامت را برای کارگران کشورهای عضو و خانواده‌هایشان در سراسر قلمرو اتحادیه اقتصادی اروپا لغو کرد و بدین ترتیب به دوره انتقالی تعیین‌شده توسط ماده ۴۹ توافقنامه رم پایان داد،[۳۰] این اقدام نه تنها شرایط را برای اعمال کامل حقوق آزادی حرکت فراهم کرد، بلکه تعدادی از حقوق جدید مهم متعاقباً توسط دیوان دادگستری اروپا به رسمیت شناخته شد، از جمله: حق دریافت حداقل دستمزد در کشور میزبان،[۳۱] کاهش کرایه حمل‌ونقل عمومی برای خانواده‌های پرجمعیت،[۳۲] حق دریافت کمک‌هزینه برای بزرگسالان دارای معلولیت،[۳۳] وام‌های بدون بهره برای تولد فرزندان،[۳۴] حق اقامت با شریک زندگی غیرهمسر،[۳۵] و پرداخت هزینه‌های کفن و دفن.[۳۶]

همان‌طور که بعداً در پرونده «لوین»[۳۷] بیان شد، دیوان دادگستری اروپا دریافت که «آزادی اشتغال، نه تنها به عنوان ابزاری برای ایجاد یک بازار واحد به نفع اقتصاد کشورهای عضو، بلکه به عنوان حقی برای کارگر جهت ارتقای سطح زندگی خود، حائز اهمیت است».[۲۲] بر اساس رویه قضایی دیوان دادگستری اروپا، حقوق آزادی حرکت کارگران بدون توجه به هدف کارگر از اشتغال در خارج از کشور،[۳۷] هم برای کار پاره‌وقت و هم تمام‌وقت،[۳۷] و صرف‌نظر از اینکه کارگر به کمک مالی اضافی از کشور عضوی که به آن نقل‌مکان می‌کند نیاز داشته باشد یا خیر، اعمال می‌شود.[۳۸]

پیش از نهادینه‌سازی شهروندی اتحادیه اروپا، دیوان دادگستری اروپا وضعیت «کارگر» را فراتر از معنای صرفاً تحت‌اللفظی آن تفسیر می‌کرد و به‌تدریج آن را به موضوعاتی همچون اعضای خانواده که از نظر اقتصادی فعال نبودند، دانشجویان و گردشگران گسترش داد.[۳۹] این امر باعث شد دیوان حکم دهد که یک دریافت‌کننده صرف خدمات نیز از حقوق آزادی حرکت تحت پیمان برخوردار است،[۴۰] به‌طوری که تقریباً هر تبعه یک کشور عضو اتحادیه اروپا که به عنوان دریافت‌کننده خدمات به کشور عضو دیگری نقل‌مکان می‌کند، چه از نظر اقتصادی فعال باشد و چه نباشد (مشروط بر اینکه بار نامعقولی برای کشور میزبان ایجاد نکند)، از حق عدم تبعیض بر اساس ملیت، حتی پیش از پیمان اتحادیه اروپا برخوردار‌بوده است.[۴۱][۴۲]

مقررات پیمان اتحادیه اروپا در مورد وضعیت شهروندی اروپا (که دارای اثر مستقیم است، یعنی وضعیت شهروند اروپایی را مستقیماً به تمام اتباع کشورهای عضو اعطا می‌کند) بلافاصله توسط دیوان اعمال نشد؛ دیوان همچنان رویکرد تفسیری پیشین را دنبال کرد و از شهروندی اروپا به عنوان استدلالی تکمیلی برای تأیید و تحکیم رویه قضایی پیشین بهره برد.[۴۳] تنها چند سال پس از لازم‌الاجرا شدن پیمان اتحادیه اروپا بود که دیوان سرانجام تصمیم گرفت این رویکرد را کنار بگذارد و وضعیت شهروند اروپایی را برای حل‌وفصل اختلافات به رسمیت بشناسد. دو تصمیم مهم در این زمینه، پرونده‌های «مارتینز سالا»[۴۴] و «گرلچیک»[۴۵] هستند.

از یک سو، شهروندی دارای ماهیتی فراگیر است، زیرا به دارندگان خود آزادی‌هایی می‌دهد و مشارکت فعال و استفاده فعال از این حقوق را تشویق و ممکن می‌سازد. از سوی دیگر، و نکته زیر به معنای کم‌اهمیت جلوه دادن واقعیت نخست نیست، گنجاندن یک گروه خاص منجر به تمایز قائل شدن برای دیگران می‌شود. تنها از طریق تمایز و مرزبندی فعال، یعنی طرد کردن، می‌توان هویتی با معیارهای رسمی ایجاد کرد.

به دلیل تاریخچه اتحادیه اروپا و توسعه ذکر‌شده، روند شمول و طرد به‌طور اجتناب‌ناپذیری پر از تنش است. بسیاری از پویایی‌ها در شهروندی ریشه در تنش میان بخش حقوق رسمی و فضای غیرحقوقی یا فراتر از قانون پیرامون آن دارد؛ مانند گسترش آزادی‌ها و حقوق به هر نوع فردی که به‌طور صریح یا ضمنی از نظر اقتصادی فعال است. افراد بی‌خانمان و فقیر از این آزادی‌ها برخوردار نیستند، زیرا فاقد فعالیت اقتصادی هستند. وضعیت زمانی که کشور مبدأ اعلام می‌کند فردی ممکن است دیگر از این حقوق برخوردار نباشد نیز به همین منوال است.

شهروندان غیرفعال از نظر اقتصادی در اتحادیه اروپا که می‌خواهند بیش از سه ماه در کشور عضو دیگری اقامت‌داشته باشند، باید شرط داشتن بیمه درمانی و «منابع کافی» را برآورده کنند تا به «باری نامعقول» برای سیستم کمک‌های اجتماعی کشور عضو میزبان تبدیل نشوند؛ در غیر این صورت، آن کشور می‌تواند به‌طور قانونی آن‌ها را اخراج کند.[۴۶]

حقوق تصریح‌شده

کشورهای عضو اتحادیه اروپا ممکن است از طرح گذرنامه مشترک استفاده کنند که به رنگ شرابی (به جز رنگ آبی تیره گذرنامه کرواسی[۴۷] است و شامل نام کشور عضو، نشان (آرم) آن و عنوان «اتحادیه اروپا» (به زبان(های) کشور صادرکننده و ترجمه آن) می‌باشد.

حقوق شهروندان اتحادیه اروپا در پیمان عملکرد اتحادیه اروپا و منشور حقوق بنیادین تصریح‌شده است.[۴۸] از نظر تاریخی، اصلی‌ترین مزیت شهروند بودن در یک کشور عضو اتحادیه اروپا، آزادی حرکت‌بوده است. آزادی حرکت برای شهروندان کشورهای منطقه اقتصادی اروپا[۴۹] و سوئیس نیز اعمال می‌شود.[۵۰] با این حال، با ایجاد شهروندی اتحادیه اروپا، حقوق سیاسی خاصی نیز پدید آمد.

منشور حقوق بنیادین اتحادیه اروپا

تصویب منشور حقوق بنیادین اتحادیه اروپا (CFR) حقوق سیاسی، اجتماعی و اقتصادی خاصی را برای شهروندان و ساکنان اتحادیه اروپا تثبیت کرد. عنوان پنجم این منشور به‌طور ویژه بر حقوق شهروندان اتحادیه اروپا تمرکز دارد. حقوق محافظت‌شده شهروندان اتحادیه اروپا شامل موارد زیر است:[۵۱]

  • حق رأی و حق نامزد شدن در انتخابات پارلمان اروپا.
  • حق رأی و حق نامزد شدن در انتخابات شهرداری‌ها.
  • حق اداره خوب.
  • حق دسترسی به اسناد.
  • حق دادخواهی.
  • آزادی حرکت و اقامت.
  • حمایت دیپلماتیک و کنسولی.

معاهده عملکرد اتحادیه اروپا

معاهده عملکرد اتحادیه اروپا[۵۲] مقرر می‌دارد که شهروندان «در سطح اتحادیه به طور مستقیم در پارلمان اروپا نمایندگی شوند» و «در زندگی دموکراتیک اتحادیه مشارکت کنند» (معاهده اتحادیه اروپا، عنوان دوم، ماده ۱۰). به‌طور مشخص، حقوق زیر اعطا می‌شود:[۱]

  • دسترسی به اسناد دولتی اروپا: حق دسترسی به اسناد دولت اتحادیه اروپا، فارغ از نوع رسانه آن‌ها (ماده ۱۵).
  • آزادی از هرگونه تبعیض بر اساس ملیت: حق عدم تبعیض بر مبنای ملیت در محدوده اعمال معاهده (ماده ۱۸)؛
  • حق عدم تبعیض: دولت اتحادیه اروپا می‌تواند اقدام‌های مقتضی را برای مبارزه با تبعیض بر اساس جنسیت، نژاد یا تبار قومی، مذهب یا عقیده، معلولیت، سن یا گرایش جنسی انجام دهد (ماده ۱۹)؛
  • حق آزادی حرکت و اقامت: حق آزادی حرکت و اقامت در سراسر اتحادیه و حق کار در هر سمتی (از جمله خدمات کشوری ملی، به استثنای پست‌هایی در بخش عمومی که شامل اعمال اختیارات تفویض‌شده توسط حقوق عمومی و حفاظت از منافع عمومی دولت یا مقامات محلی است (ماده ۲۱) که البته تعریف واحدی برای آن وجود ندارد)؛
  • رأی‌دهی در انتخابات اروپا: حق رأی و نامزدی در انتخابات پارلمان اروپا، در هر یک از کشورهای عضو اتحادیه اروپا (ماده ۲۲)
  • رأی‌دهی و نامزدی در انتخابات شهرداری‌ها: حق رأی و نامزدی در انتخابات محلی در یک کشور عضو اتحادیه اروپا غیر از کشور خود، تحت شرایطی مشابه با اتباع آن کشور (ماده ۲۲)
  • حق حمایت کنسولی: حق برخورداری از حمایت مقامات دیپلماتیک یا کنسولی سایر کشورهای عضو در هنگام حضور در یک کشور غیرعضو اتحادیه اروپا، در صورتی که مقامات دیپلماتیک یا کنسولی از کشور خودِ شهروند وجود نداشته باشد (ماده ۲۳)
    • این امر به این دلیل است که همه کشورهای عضو در تمام کشورهای جهان سفارتخانه ندارند (برخی کشورها تنها یک سفارتخانه از یک کشور عضو اتحادیه اروپا دارند).[۵۳]
  • دادخواهی به پارلمان و بازرس حقوق بنیادین: حق دادخواهی به پارلمان اروپا و حق درخواست از بازرس حقوق بنیادین اتحادیه اروپا برای جلب توجه او به هرگونه موارد سوءمدیریت توسط نهادهای اتحادیه اروپا و ارگان‌های آن، به استثنای نهادهای قضایی (ماده ۲۴)[۵۴]
  • حقوق زبانی: حق درخواست از نهادهای اتحادیه اروپا به یکی از زبان‌های رسمی و دریافت پاسخ به همان زبان (ماده ۲۴)

حقوق آزادی حرکت

ماده ۲۱ آزادی حرکت و اقامت

ماده ۲۱ (۱) معاهده عملکرد اتحادیه اروپا[۵۲] بیان می‌دارد که

هر شهروند اتحادیه حق دارد آزادانه در قلمرو کشورهای عضو حرکت و اقامت کند، مشروط به محدودیت‌ها و شرایط مقرر در این معاهده و تدابیر اتخاذشده برای اجرای آن.

دیوان دادگستری اروپا خاطرنشان کرده است که

شهروندی اتحادیه اروپا قرار است وضعیت بنیادین اتباع کشورهای عضو باشد[۵۵]

دیوان دادگستری اروپا اعلام کرده است که این ماده، حقی با اثر مستقیم به شهروندان برای اقامت در یک کشور عضو دیگر اعطا می‌کند.[۵۵][۵۶] پیش از پرونده «بامباست»،[۵۶] تصور عمومی بر این بود که شهروندان غیرفعال از نظر اقتصادی، هیچ حقی برای اقامت که مستقیماً از معاهده اتحادیه اروپا ناشی شود ندارند و تنها از دستورالعمل‌های ایجادشده تحت معاهده برخوردارند. با این حال، در پرونده «بامباست»، دیوان دادگستری اروپا حکم داد که ماده ۱۸ معاهده جامعه اروپا (در آن زمان)[۵۷] حقی با قابلیت اعمال عمومی برای اقامت اعطا کرده است که توسط قوانین ثانویه محدود می‌شود، اما «تنها» در صورتی که آن قوانین ثانویه متناسب باشند.[۵۸] کشورهای عضو می‌توانند بین اتباع خود و شهروندان اتحادیه تمایز قائل شوند، اما تنها در صورتی که مقررات، آزمون تناسب را برآورده کنند.[۵۹] شهروندان مهاجر اتحادیه اروپا «انتظار مشروعی برای درجه محدودی از همبستگی مالی دارند... با در نظر گرفتن میزان ادغام آن‌ها در جامعه میزبان»[۶۰] مدت زمان، عاملی به‌ویژه مهم هنگام بررسی میزان ادغام است.

رویه قضایی دیوان دادگستری اروپا در مورد شهروندی به دلیل قرار دادن تعداد فزاینده‌ای از قوانین ملی تحت ارزیابی تناسب، مورد انتقاد قرار گرفته است.[۵۹] همچنین، حق آزادی حرکت برای گروه‌های خاصی از شهروندان اتحادیه به دلیل موانع مختلفی که در زندگی واقعی با آن مواجه هستند، به‌طور کامل در دسترس نیست. برای مثال، شهروندان ترنسجندر اتحادیه اروپا با مشکلاتی در دریافت مدارک شناسایی، انجام بررسی‌های هویتی، پیوستن به اعضای خانواده و همراهی فرزندان، و همچنین دسترسی به کمک‌های اجتماعی مواجه هستند.[۶۱] مقیاس این مسائل نشان می‌دهد که تنها شکل محدودی از شهروندی اتحادیه اروپا برای افراد ترنسجندر در دسترس است.[۶۱]

ماده ۴۵ آزادی حرکت برای کار

ماده ۴۵ معاهده عملکرد اتحادیه اروپا[۵۲] بیان می‌دارد که

  1. آزادی حرکت برای کارگران باید در داخل اتحادیه تضمین شود.
  2. چنین آزادی حرکتی مستلزم لغو هرگونه تبعیض بر اساس ملیت بین کارگران کشورهای عضو در خصوص اشتغال، پاداش و سایر شرایط کار و استخدام است.

اشتغال دولتی که منحصراً برای اتباع رزرو شده است، بین کشورهای عضو متفاوت است. برای مثال، آموزش به عنوان وکیل دادگستری در بریتانیا و ایرلند برای اتباع رزرو نشده است، در حالی که دوره مشابه در فرانسه فرد را به عنوان «قاضی» واجد شرایط می‌کند و از این رو تنها توسط شهروندان فرانسوی قابل گذراندن است. با این حال، این موضوع به‌طور گسترده محدود به نقش‌هایی است که درجه قابل‌توجهی از اقتدار عمومی را اعمال می‌کنند، مانند قضات، پلیس، ارتش، دیپلمات‌ها، مقامات ارشد دولتی یا سیاستمداران. توجه داشته باشید که همه کشورهای عضو انتخاب نمی‌کنند که تمام این پست‌ها را به اتباع خود محدود کنند.

بخش عمده‌ای از قوانین ثانویه و رویه‌های قضایی موجود در دستورالعمل حقوق شهروندان دستورالعمل ۲۰۰۴/۳۸/ای‌سی در مورد حق حرکت و اقامت آزادانه در اتحادیه اروپا تجمیع شده است.[۶۲][۶۳]

محدودیت‌ها

کشورهای عضو جدید ممکن است تحت رژیم‌های انتقالی برای آزادی حرکت کارگران قرار بگیرند که طی آن، اتباع آن‌ها تنها از دسترسی محدود به بازارهای کار در سایر کشورهای عضو برخوردارند. کشورهای عضو اتحادیه اروپا مجاز هستند محدودیت‌هایی را برای شهروندان کشورهای تازه ملحق‌شده تا حداکثر هفت سال پس از الحاق حفظ کنند. برای کشورهای عضو EFTA (ایسلند، لیختن‌اشتاین، نروژ و سوئیس)، این حداکثر زمان نه سال است.

در پی گسترش سال ۲۰۰۴، سه کشور عضو «قدیمی» — ایرلند، سوئد و بریتانیا — تصمیم گرفتند دسترسی بدون محدودیت به بازارهای کار خود را فراهم کنند. تا دسامبر ۲۰۰۹، همه کشورهای عضو به جز دو کشور — اتریش و آلمان — کنترل‌ها را به‌طور کامل کنار گذاشته بودند. این محدودیت‌ها نیز در ۱ مه ۲۰۱۱ منقضی شدند.[۶۴]

در پی گسترش سال ۲۰۰۷، تمام کشورهای عضو پیش از ۲۰۰۴ به جز فنلاند و سوئد، محدودیت‌هایی را برای شهروندان بلغارستان و رومانی اعمال کردند؛ همچنین دو کشور عضو که در سال ۲۰۰۴ پیوسته بودند: مالت و مجارستان. تا نوامبر ۲۰۱۲، همه کشورهای اتحادیه اروپا به جز ۸ کشور، محدودیت‌ها را به‌طور کامل کنار گذاشتند. این محدودیت‌ها نیز در ۱ ژانویه ۲۰۱۴ منقضی شدند. نروژ بازار کار خود را در ژوئن ۲۰۱۲ باز کرد، در حالی که سوئیس محدودیت‌ها را تا سال ۲۰۱۶ حفظ کرد.[۶۴]

در پی گسترش سال ۲۰۱۳، برخی کشورها محدودیت‌هایی را برای اتباع کرواسی پس از الحاق این کشور به اتحادیه اروپا در ۱ ژوئیه ۲۰۱۳ اعمال کردند. تا مارس ۲۰۲۱، تمام کشورهای اتحادیه اروپا محدودیت‌ها را به‌طور کامل کنار گذاشته‌اند.[۶۵][۶۶]

اعطای تابعیت

هیچ سیاست مشترکی در اتحادیه اروپا برای کسب شهروندی اروپا وجود ندارد، زیرا این شهروندی مکمل شهروندی ملی است. (شهروندی اتحادیه اقتصادی اروپا در ابتدا در سال ۱۹۹۴ توسط پیمان اتحادیه اروپا که میان کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اروپا تحت حقوق بین‌الملل منعقد شد، به تمام اتباع کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اروپا اعطا شد؛ این وضعیت در سال ۲۰۰۷، زمانی که اتحادیه اقتصادی اروپا هویت حقوقی خود را به اتحادیه اروپا تغییر داد، به شهروندی اتحادیه اروپا تبدیل شد. با افزوده شدن هر کشور عضو جدید به اتحادیه اروپا، افراد بسیار بیشتری شهروند اتحادیه اروپا شدند و در هر مرحله، تمام کشورهای عضو موجود، اصلاحات معاهدات را تصویب کردند تا امکان ایجاد آن حقوق شهروندی اضافی برای فرد فراهم شود. شهروندی اروپا همچنین به‌طور کلی هم‌زمان با اعطای شهروندی ملی اعطا می‌شود). ماده ۲۰ (۱) از معاهده عملکرد اتحادیه اروپا[۵۲] بیان می‌دارد که:

«شهروندی اتحادیه بدین‌وسیله تأسیس می‌شود. هر شخصی که تابعیت یکی از کشورهای عضو را‌داشته باشد، شهروند اتحادیه خواهد بود. شهروندی اتحادیه مکمل شهروندی ملی خواهد بود و جایگزین آن نمی‌شود. »

در حالی که اتباع کشورهای عضو، شهروندان اتحادیه هستند، «تعیین شرایط برای کسب و از دست دادن تابعیت، با رعایت حقوق اتحادیه، بر عهده هر کشور عضو است. »[۶۷] در نتیجه، تنوع زیادی در قوانین و رویه‌ها در رابطه با کسب و از دست دادن شهروندی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا وجود دارد.[۶۸] درخواست برای شهروندی می‌تواند پیچیده باشد و ممکن است نیاز به مشاوره با یک وکیل متخصص‌داشته باشد.[۶۹] فقدان هماهنگ‌سازی برای اعطای تابعیت به شهروندان غیر اتحادیه اروپا مورد انتقاد قرار گرفته است.[۷۰][۷۱]

استثناها برای سرزمین‌های فرادریایی

در عمل، این بدان معناست که یک کشور عضو ممکن است شهروندی اتحادیه اروپا را از گروه‌های خاصی از شهروندان دریغ کند؛ این امر معمولاً در سرزمین‌های فرادریایی کشورهای عضو در خارج از اتحادیه اروپا رخ می‌دهد.

یک نمونه پیشین مربوط به بریتانیا بود. به دلیل پیچیدگی قانون تابعیت بریتانیا، اعلامیه‌ای در سال ۱۹۸۲ توسط دولت علیاحضرت مشخص کرد که چه کسی برای اهداف اتحادیه اروپا «تبعه» بریتانیا محسوب می‌شود:[۷۲]

  • شهروندان بریتانیا، طبق تعریف بخش اول قانون تابعیت بریتانیا ۱۹۸۱.
  • بنده بریتانیا، به معنای بخش چهارم قانون تابعیت بریتانیا ۱۹۸۱، اما تنها در صورتی که آن‌ها همچنین دارای «حق اقامت» تحت قانون مهاجرت بریتانیا باشند.
  • شهروندان سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا که شهروندی خود را از طریق ارتباط با جبل‌الطارق به دست آورده‌اند.

بنابراین، این اعلامیه دسته‌های تاریخی مختلف شهروندی بریتانیا را که به‌طور کلی با مستعمرات پیشین بریتانیا مرتبط بودند، از شهروندی اتحادیه اروپا مستثنی کرد؛ از جمله شهروندان فرادریایی بریتانیا، اتباع بریتانیا (فرادریایی)، افراد تحت حمایت بریتانیا و هر بنده بریتانیا که «حق اقامت» تحت قانون مهاجرت بریتانیا را نداشت.

در سال ۲۰۰۲، با تصویب قانون سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا ۲۰۰۲، شهروندی اتحادیه اروپا به تقریباً تمام شهروندان سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا تعمیم یافت، زیرا آن‌ها به‌طور خودکار شهروندی کامل بریتانیا را دریافت کردند (به استثنای کسانی که با پایگاه‌های حاکمیتی بریتانیا در آکراتاری و داکیلیا در جزیره قبرس مرتبط بودند).[۷۳] این امر عملاً حقوق کامل شهروندی اتحادیه اروپا، از جمله حقوق آزادی حرکت را به آن‌ها اعطا کرد، اگرچه تنها ساکنان جبل‌الطارق حق رأی در انتخابات پارلمان اروپا را داشتند. در مقابل، شهروندان بریتانیا در جزیره‌های وابسته به تاج‌وتخت بریتانیا شامل جرزی، گرنزی و جزیره من همیشه شهروند اتحادیه اروپا محسوب می‌شدند، اما برخلاف ساکنان سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا، طبق شرایط معاهده الحاق بریتانیا، در صورتی که هیچ ارتباط دیگری با بریتانیا نداشتند (مثلاً پنج سال در بریتانیا زندگی نکرده بودند، در بریتانیا متولد نشده بودند، یا والدین یا پدربزرگ و مادربزرگشان در بریتانیا متولد نشده بودند)، از اعمال حقوق آزادی حرکت اتحادیه اروپا منع می‌شدند و هیچ حق رأی در اتحادیه اروپا نداشتند. (ببینید گذرنامه گرنزی، گذرنامه جزیره من، گذرنامه جرزی).[۷۴]

نمونه‌ای دیگر، ساکنان جزایر فارو در دانمارک هستند که با وجود داشتن تابعیت کامل دانمارکی، خارج از اتحادیه اروپا قرار دارند و طبق شرایط «معاهده الحاق دانمارک» به‌طور صریح از شهروندی اتحادیه اروپا مستثنی شده‌اند.[۷۵] این موضوع در تضاد با ساکنان قلمروی دانمارکی گرینلند است که اگرچه در نتیجه معاهده گرینلند در سال ۱۹۸۴ خارج از اتحادیه اروپا هستند، اما شهروندی اتحادیه اروپا را دریافت می‌کنند، زیرا این مورد به‌طور خاص توسط شرایط آن معاهده مستثنی نشده بود (ببینید: جزایر فارو و اتحادیه اروپا؛ گرینلند و اتحادیه اروپا).

گرینلند

اگرچه گرینلند در سال ۱۹۸۵ از جامعه‌های اروپا خارج شد، اما این بخش اداری خودمختار در درون قلمروی دانمارک همچنان با اتحادیه اروپا مرتبط باقی مانده است و یکی از کشورها و سرزمین‌های فرادریایی اتحادیه اروپا محسوب می‌شود. این رابطه با اتحادیه اروپا بدین معناست که تمام شهروندان دانمارکی، که شهروندان گرینلند نیز شهروندان دانمارک محسوب می‌شوند، در صورتی که در گرینلند اقامت‌داشته باشند، شهروند اتحادیه اروپا هستند. این امر به گرینلندی‌ها اجازه می‌دهد تا آزادانه در داخل اتحادیه اروپا حرکت کرده و اقامت کنند. این وضعیت با شهروندان دانمارکی که در جزایر فارو زندگی می‌کنند و از شهروندی اتحادیه اروپا مستثنی هستند، در تضاد است.[۷۶]

خلاصه قانون تابعیت کشورهای عضو

این خلاصه‌ای از قانون تابعیت برای هر یک از بیست و هفت کشور عضو اتحادیه اروپا تا دسامبر ۲۰۱۷ است.[۷۷]

کشور عضو کسب تابعیت از طریق تولد کسب تابعیت از طریق نسب کسب تابعیت از طریق ازدواج یا مشارکت مدنی کسب تابعیت از طریق اعطای تابعیت تابعیت مضاعف مجاز است
اتریش اتریش

افراد متولد اتریش که:

  • حداقل یکی از والدین متأهل آن‌ها شهروند اتریش باشد
  • خارج از ازدواج متولد‌شده و مادرشان شهروند اتریش باشد
  • کودک سرراهی باشند و زیر ۶ ماهگی پیدا شوند

تابعیت اتریش از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

شرایط
  • تولد از والدین اتریشی
  • تولد پس از ۹ ژانویه ۱۹۸۳ و اگر والدین در زمان تولد متأهل باشند، شهروندی اتریشیِ مادر یا پدر کافی است
  • تولد در یا قبل از ۹ ژانویه ۱۹۸۳: پدر باید شهروند اتریش بوده باشد؛ کودکانی که از مادر اتریشی و پدر غیراتریشی متولد شده‌اند، واجد شرایط نیستند. با این حال، اگر والدین متأهل نباشند، پدر نمی‌تواند شهروندی اتریش را منتقل کند، در حالی که مادر می‌تواند
  • اگر والدین پس از تولد با یکدیگر ازدواج کنند، تابعیت به‌طور خودکار و عطف به ماسبق به کودک اعطا می‌شود. اگر کودک در آن زمان بیش از ۱۴ سال داشته باشد، رضایت کودک لازم است.
  • ۶ سال اقامت در صورت ازدواج حداقل به مدت ۵ سال (و برآورده شدن شرایط عمومی شهروندی، از جمله تسلط به زبان آلمانی)
  • ۶ سال اقامت در صورت تولد در اتریش، شهروند بودن در یکی دیگر از کشورهای جامعه اقتصادی اروپا (EEC)، یا «ادغام استثنایی»
  • بسته به برآورده شدن سایر شرایط، تا ۳۰ سال اقامت
  • ۱۰ سال اقامت برای پناهندگان
 تنها با اجازه ویژه یا اگر تابعیت دوگانه در بدو تولد کسب شده باشد (والدین دو ملیتی [یکی اتریشی، یکی خارجی] یا تولد در کشوری با قانون خاک (jus-soli) مانند ایالات متحده و کانادا)
بلژیک بلژیک

افراد متولد بلژیک که:

  • بدون تابعیت باشند
  • کودک سرراهی باشند
  • قبل از ۱۸ سالگی هر تابعیت دیگری را از دست بدهند
  • والدی‌داشته باشند که در بلژیک متولد‌شده باشد
  • والدینی‌داشته باشند که در زمان تولد یا فرزندخواندگی، حداقل ۵ سال از ۱۰ سال گذشته را در بلژیک اقامت‌داشته باشند

تابعیت بلژیک از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

  • افراد دارای یک والد بلژیکی
  • ۵ سال زندگی مشترک در بلژیک

خارجی‌ها می‌توانند با اعلام در شهرداری محل اقامت خود، تابعیت را کسب کنند، مشروط بر اینکه حق اقامت دائم در بلژیک‌داشته باشند و یکی از شرایط زیر را برآورده کنند:

  • ۵ سال اقامت قانونی مستمر، مشروط به معیارهای زبانی، اقتصادی و ادغام اجتماعی
  • ۱۰ سال اقامت قانونی مستمر، تنها مشروط به نیازهای زبانی و ادغامی
  • ۵ سال اقامت قانونی مستمر برای افراد بازنشسته، ناتوان یا معلول

خارجی‌ها همچنین می‌توانند بدون شرط اقامت رسمی، برای اعطای تابعیت از طریق اتاق نمایندگان درخواست دهند، در صورتی که شایستگی‌های استثنایی در هنر، علم، فرهنگ یا ورزش از خود نشان دهند.

 آری
بلغارستان بلغارستان

افراد متولد بلغارستان که:

  • بدون تابعیت باشند
  • کودک سرراهی باشند

تابعیت بلغارستان از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

شرایط
  • حداقل یکی از والدین شهروند بلغارستان باشد
  • هر فرد با قومیت بلغاری؛ همچنین، عضو یک جامعه قومی تاریخی بلغارستان (مثلاً در مولداوی، مقدونیه شمالی، اوکراین) (بدون محدودیت در تعداد نسل‌ها).
  • متقاضی باید حداقل ۱۸ سال داشته باشد؛
  • حداقل ۳ سال مجوز اقامت دائم یا طولانی‌مدت در بلغارستان داشته باشد؛
  • توسط مقامات بلغارستان تحت بازجویی یا محکومیت نباشد؛
  • درآمد یا شغل داشته باشد؛
  • قادر به صحبت و نوشتن به زبان بلغاری باشد؛
  • تابعیت قبلی خود را لغو کند (برای شهروندان کشورهای اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا، سوئیس و کشورهایی که با بلغارستان توافق‌نامه عمل متقابل دارند، اعمال نمی‌شود؛ تابعیت دوگانه برای آن‌ها مجاز است)؛
  • حداقل ۳ سال با یک شهروند بلغارستان ازدواج کرده باشد و ازدواج واقعی باشد.
  • متقاضی باید حداقل ۱۸ سال‌داشته باشد؛
  • حداقل ۵ سال مجوز اقامت دائم یا طولانی‌مدت در بلغارستان‌داشته باشد؛
  • توسط مقامات بلغارستان تحت بازجویی یا محکومیت نباشد؛
  • درآمد یا شغل‌داشته باشد؛
  • قادر به صحبت و نوشتن به زبان بلغاری باشد؛
  • تابعیت قبلی خود را لغو کند (برای شهروندان کشورهای اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا، سوئیس و کشورهایی که با بلغارستان توافق‌نامه عمل متقابل دارند، اعمال نمی‌شود؛ تابعیت دوگانه برای آن‌ها مجاز است).
  • بله – برای شهروندان بلغارستان از طریق تولد؛
  • بله – برای شهروندان اعطاییِ کشورهای اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا، سوئیس و کشورهایی که با بلغارستان توافق‌نامه عمل متقابل دارند[۷۸]}
کرواسی کرواسی افراد متولد کرواسی که:
  • حداقل یک والد داشته باشند که شهروند کرواسی باشد
  • کودک سرراهی باشند (اما اگر بعداً مشخص شود والدین آن‌ها شهروند خارجی بوده‌اند، این تابعیت قابل لغو است)
 تابعیت کرواسی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:[۷۹][۸۰][۸۱]
شرایط
  • از طریق نسب (حق خون) با اثبات تبار یا قومیت کروات
  • تولد در کرواسی از حداقل یک والد که شهروند کرواسی باشد
  • تولد در خارج از کشور از حداقل یک والد که شهروند کرواسی باشد؛ تولد باید قبل از رسیدن کودک به ۱۸ سالگی در یک مرجع مجاز در کرواسی ثبت شود
  • تولد در خارج از کشور از یک والد کروات در صورتی که کودک در غیر این صورت بدون تابعیت بماند
  • از طریق فرزندخواندگی توسط والدینی که شهروند کرواسی هستند
  • ۸ سال اقامت (قابل کاهش است)
  • ۸ سال اقامت
  • دانش کافی از زبان کرواتی
  • بله (اگر شهروند کرواسی از طریق نسب/اصل و نسب باشد)
  • خیر (اگر شهروند اعطایی کرواسی باشد، مگر اینکه از طریق «اعطای تابعیت ممتاز» (مثلاً نوادگان مهاجران کروات) درخواست داده شود)

شهروندان دارای تابعیت‌های متعدد، طبق قانون منحصراً شهروند کرواسی محسوب می‌شوند.

قبرس قبرس

افراد متولد قبرس که:

  • بی‌تابعیت هستند
  • کودکانی که والدین آن‌ها نامشخص است (یافته‌شده)

تابعیت قبرسی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

شرایط
  • متولد‌شده از والدین یونانی‌تبار قبرسی
  • متولد‌شده از والدین ترک‌تبار قبرسی پس از سال ۱۹۷۴ که والدینش پیش از سال ۱۹۷۴ شهروند جمهوری قبرس بوده‌اند
  • ترک‌تباران قبرسی که تابعیت خود را پس از اشغال در سال ۱۹۷۴ از دست داده‌اند
  • متولد‌شده از یک والد ترک‌تبار قبرسی و یک والد ترک، در صورتی که والد ترک پس از سال ۱۹۷۴ مهاجر (شهرک‌نشین) نباشد (ازدواج نباید پس از سال ۱۹۷۴ در قبرس شمالی صورت گرفته باشد)
  • ۳ سال اقامت
  • ۷ سال اقامت
 آری
جمهوری چک جمهوری چک

افراد متولد جمهوری چک:

  • که والدین آن‌ها نامشخص است (یافته‌شده)
  • که هر دو والد آن‌ها بی‌تابعیت هستند و حداقل یکی از آن‌ها دارای اقامت دائم چک است
  • افرادی که حداقل یک والد با تابعیت چک دارند (در زمان تولد فرد). اینکه فرد در جمهوری چک متولد‌شده باشد یا جای دیگر، بی‌اهمیت است.
  • کسانی که حداقل یک والد یا پدربزرگ/مادربزرگ دارند که تابعیت چک یا چکسلواکی خود را در تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۱۳ یا پیش از آن از دست داده‌اند، می‌توانند برای تابعیت چک از طریق اظهارنامه که به عنوان تابعیت از طریق نسب نیز شناخته می‌شود، درخواست دهند. در این صورت، آن‌ها باید از دست دادن تابعیت اجداد خود را با گواهی اعطای تابعیت ایالات متحده، حکم دادگاه از دوران کمونیستی که اجدادشان را از تابعیت محروم کرده، یا گواهی ازدواج (اگر جد آن‌ها یک زن چکسلواکی‌بوده که پیش از ۲۴ ژوئن ۱۹۴۷ با یک خارجی ازدواج کرده است) اثبات کنند. (زنان طبق «حق ثبت مهاجران» مصوب ۱۸۳۲ از قانون اتریش که تا ۲۳ ژوئن ۱۹۴۷ معتبر بود، با ازدواج با یک خارجی به‌طور خودکار تابعیت چکسلواکی خود را از دست می‌دادند).
  • ۲ سال اقامت در کشور در صورت ازدواج یا شراکت ثبت‌شده همجنس‌گرایان و دارا بودن مجوز اقامت دائم در تاریخ درخواست (همچنان باید سایر شرایط اعطای تابعیت، از جمله شرط زبان و ادغام اجتماعی را اثبات کنند.)
  • دارندگان مجوز اقامت دائم چک به مدت حداقل ۵ سال (یا ۳ سال برای شهروندان اتحادیه اروپا)، با اقامت واقعی/مستند در چک که مجموعاً حداقل نیمی از دوره مربوطه باشد (غیبت‌های حداکثر ۲ ماهه (یا ۶ ماهه به دلایل جدی) لحاظ نمی‌شوند)
  • دارندگان مجوز اقامت دائم چک (در تاریخ درخواست) و اقامت قانونی در چک به مدت ۱۰ سال، با اقامت واقعی/مستند در چک که مجموعاً حداقل ۵ سال باشد (غیبت‌های حداکثر ۲ ماهه (یا ۶ ماهه به دلایل جدی) لحاظ نمی‌شوند)
  • دارندگان مجوز اقامت دائم چک (در تاریخ درخواست) که اعطای تابعیت به آن‌ها از نظر علمی، آموزشی، فرهنگی، ورزشی یا سایر دلایل مورد علاقه جمهوری چک، برای این کشور حائز اهمیت باشد. متقاضی برای این مسیر تنها باید گواهی عدم سوءپیشینه و نامه‌ای از یک نهاد دولتی مبنی بر دلیل اعطای تابعیت چک ارائه دهد. در این مورد شرط زبان وجود ندارد.
 آری، موثر از ۱ ژانویه ۲۰۱۴[۸۲]
دانمارک دانمارک

افراد متولد دانمارک که:

  • کودکانی هستند که والدین آن‌ها نامشخص است (یافته‌شده)
  • افرادی که حداقل یک والد با تابعیت دانمارکی دارند.
  • ۶ سال اقامت در صورت حداقل ۳ سال ازدواج
  • ۹ سال اقامت (دارندگان مجوز اقامت دائم)
  • ۸ سال اقامت (پناهندگان و افراد بی‌تابعیت)
  • ۲ سال اقامت (شهروندان یک کشور نوردیک، یعنی فنلاند، ایسلند، نروژ و سوئد)
  • داشتن دانش نسبتاً پیشرفته از زبان دانمارکی (معادل B2 CEFR).[۸۳]
 آری، موثر از ۱ سپتامبر ۲۰۱۵[۸۴]
استونی استونی[۸۵]

افراد متولد استونی که:

  • کودکانی هستند که والدین آن‌ها نامشخص است (یافته‌شده)
  • افرادی که حداقل یک والد با تابعیت استونی دارند.

خیر (مگر اینکه پیش از ۲۶ فوریه ۱۹۹۲ با یک شهروند استونی ازدواج کرده باشند)
  • ۸ سال اقامت

استونی تابعیت مضاعف را به رسمیت نمی‌شناسد. با این حال، شهروندان استونی از طریق نسب نمی‌توانند از تابعیت استونی خود محروم شوند و در عمل اجازه دارند تابعیت مضاعف داشته باشند.

فنلاند فنلاند

افراد متولد فنلاند که:

  • بی‌تابعیت هستند، یا
  • کودکانی هستند که والدین آن‌ها نامشخص است (یافته‌شده)

(امکان کسب تابعیت از طریق اظهارنامه برای بیگانگان متولد شده‌ای که بخش عمده‌ای از دوران کودکی خود را در فنلاند زندگی کرده‌اند، وجود دارد. )

تابعیت فنلاندی از طریق نسب از مادر فنلاندی و از پدر فنلاندی تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

شرایط
  • پدر کودک شهروند فنلاند باشد و والدین ازدواج کرده باشند؛
  • پدر کودک شهروند فنلاند باشد، کودک خارج از ازدواج در فنلاند متولد‌شده باشد و نسب پدری اثبات شود؛
  • پدر کودک پیش از تولد او فوت کرده باشد، شهروند فنلاند‌بوده و در زمان مرگ با مادر کودک ازدواج کرده باشد؛ یا
  • پدر کودک پیش از تولد او فوت کرده باشد، شهروند فنلاند‌بوده، کودک خارج از ازدواج در فنلاند متولد‌شده باشد و نسب پدری اثبات‌شده باشد.
  • کودکی که خارج از ازدواج از پدری فنلاندی در خارج از فنلاند متولد‌شده باشد، در صورت اثبات نسب پدری می‌تواند از طریق اظهارنامه تابعیت کسب کند.
  • حداقل شرط اقامت پنج سال.
  • هشت سال اقامت مستمر (یا مجموع هفت سال اقامت از سن ۱۵ سالگی) در فنلاند؛ و
  • دانش حداقل یکی از زبان‌های فنلاندی، سوئدی یا زبان اشاره فنلاندی.
  • کاهش‌ها تحت شرایط خاصی اعمال می‌شود.
 آری
فرانسه فرانسه

در بدو تولد، افراد متولد فرانسه که:

  • بی‌تابعیت هستند.
  • در سن ۱۳ تا ۱۶ سالگی، با درخواست والدین، در صورتی که از ۸ سالگی به‌طور معمول در فرانسه اقامت‌داشته باشند.
  • در سن ۱۶ تا ۱۸ سالگی، با درخواست خودشان، در صورتی که از ۱۱ سالگی به مدت ۵ سال (مستمر یا غیرمستمر) در فرانسه اقامت‌داشته باشند.
  • در سن ۱۸ سالگی، به‌طور خودکار برای افراد متولد فرانسه که از ۱۱ سالگی به مدت ۵ سال (مستمر یا غیرمستمر) در فرانسه اقامت داشته‌اند.[۸۶]

تابعیت فرانسوی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

  • از طریق والدین (حق خون):[۸۷]
  • کودک (مشروع یا طبیعی) در صورتی که حداقل یکی از والدین فرانسوی باشد، فرانسوی محسوب می‌شود.
  • ۴ سال ازدواج؛ همچنین، پس از ۵ سال خارج از فرانسه[۸۸]}
شرایط اعطای تابعیت
  • ۵ سال اقامت مستمر.
  • این شرط برای موارد زیر به ۲ سال کاهش می‌یابد:
    • افرادی که ۲ سال تحصیلات عالی را در یک مدرسه/دانشگاه فرانسوی با موفقیت به پایان رسانده‌اند.
    • افرادی که مشارکت‌های استثنایی در فرانسه داشته‌اند (مدنی، علمی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی).
  • شرط اقامت مستمر برای موارد زیر لغو می‌شود:
    • افرادی که در ارتش فرانسه خدمت کرده‌اند.
    • افرادی که در فرانسه پناهنده هستند.
    • افرادی که زبان مادری آن‌ها فرانسوی است یا به مدت ۵ سال در یک مؤسسه فرانسوی‌زبان در کشوری که زبان رسمی یا یکی از زبان‌های رسمی آن فرانسوی است، ثبت‌نام کرده‌اند.
 آری
آلمان آلمان

افراد متولد آلمان، اگر حداقل یکی از والدین حداقل ۵ سال در آلمان اقامت داشته و دارای مجوز اقامت دائم باشد

 تابعیت آلمانی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:
  • از طریق والدین (حق خون) [۸۹]
  • عضو جامعه تاریخی شناخته‌شده آلمانی در خارج از کشور (مثلاً در بالکان، قزاقستان)؛ همچنین به فرزندان/نوه‌های کسانی که توسط قوانین نورنبرگ از تابعیت محروم شده‌اند، اعطا می‌شود.
  • ۲ سال ازدواج و ۳ سال اقامت در آلمان[۹۰]
  • ۵ سال اقامت
  • تسلط به زبان آلمانی[۹۱]
  • تمکن مالی کافی[۹۲]
  • تمامی شرایط فوق، از جمله اقامت، برای قربانیان آزار و اذیت نازی‌ها لغو می‌شود[۹۳]

بله، مؤثر از ۲۷ ژوئن ۲۰۲۴[۹۴][۹۵][۹۶]

یونان یونان

افراد متولد یونان که:

  • والدینی متولد یونان‌داشته باشند
  • فرزندان سرراهی باشند
  • بدون تابعیت باشند

تابعیت یونانی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

  • عضو جوامع تاریخی شناخته‌شده یونانی در خارج از کشور در کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق
  • یونانی‌تبار با تابعیت متفاوت که در آکادمی‌های نظامی پذیرفته‌شده، یا برای خدمت در ارتش ثبت‌نام کرده، یا در زمان جنگ به عنوان داوطلب نام‌نویسی کرده باشد
  • فرزند یا نوه یک شهروند یونانی
  • ۳ سال اقامت مستمر در یونان و داشتن فرزند از ازدواج
  • ۱۰ سال اقامت در ۱۲ سال گذشته
  • ۵ سال اقامت در ۱۲ سال گذشته برای پناهندگان
  • دانش کافی از زبان یونانی، تاریخ یونان و فرهنگ یونان به طور کلی
  • ورزشکار رشته‌های المپیکی، با ۵ سال اقامت در ۱۲ سال گذشته، که شرایط عضویت در تیم ملی یونان در آن رشته ورزشی را مطابق با قوانین بین‌المللی آن ورزش دارا باشد
 آری
مجارستان مجارستان

افراد متولد مجارستان که:

  • فرزند سرراهی باشند
  • بدون تابعیت باشند

تابعیت مجارستانی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

  • حداقل یکی از والدین شهروند مجارستان باشد
  • هر فرد با قومیت مجارستانی، که باید با موارد زیر اثبات شود:
  1. سطح کافی از زبان مجارستانی
  2. اثبات حداقل یک جد متولد پادشاهی مجارستان (بدون محدودیت در تعداد نسل‌ها).
  • ۳ سال اقامت در مجارستان و ۳ سال ازدواج با یک شهروند مجارستان، یا
  • ۵ سال ازدواج با یک شهروند مجارستان و داشتن فرزند از ازدواج، یا
  • ۱۰ سال ازدواج با یک شهروند مجارستان
  • پس از ۸ سال و احراز شرایط خوش‌نامی
  • پس از ۵ سال اگر:
    • متولد مجارستان باشد
    • در دوران کودکی در مجارستان اقامت‌داشته باشد
    • بدون تابعیت باشد
  • پس از ۳ سال اگر:
    • با یک شهروند مجارستان ازدواج کرده باشد
    • فرزند صغیری‌داشته باشد که شهروند مجارستان است
    • توسط یک شهروند مجارستان به فرزندخواندگی پذیرفته‌شده باشد
    • پناهنده در مجارستان باشد
 آری
جمهوری ایرلند ایرلند

افراد متولد ایرلند:

  • اگر حق دریافت تابعیت هیچ کشور دیگری را نداشته باشند، به طور خودکار شهروند ایرلند محسوب می‌شوند.
  • اگر حداقل یکی از والدین شرایط زیر را‌داشته باشد، حق شهروندی ایرلند را دارند:
    • شهروند ایرلند باشد (یا کسی که حق شهروندی ایرلند را دارد).
    • ساکن جزیره ایرلند باشد که حق اقامت در جمهوری ایرلند یا ایرلند شمالی را بدون هیچ محدودیت زمانی برای آن اقامت‌داشته باشد.
    • اقامت قانونی در جزیره ایرلند برای سه سال از ۴ سال پیش از تولد کودک‌داشته باشد.

تابعیت ایرلندی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

  • اگر در زمان تولد، حداقل یکی از والدین شهروند ایرلند‌بوده باشد.
  • اگر پدربزرگ یا مادربزرگ ایرلندی‌داشته باشید که در جزیره ایرلند متولد‌شده باشد. والد مربوطه به طور خودکار شهروند ایرلند‌بوده است. نوه می‌تواند با ثبت‌نام خود در «دفتر ثبت ولادت‌های خارجی» تابعیت را تضمین کند. تابعیت کسب‌شده از طریق دفتر ثبت ولادت‌های خارجی تنها به فرزندانی منتقل می‌شود که پس از ثبت‌نام خودِ والد متولد‌شده باشند.
  • ۳ سال ازدواج یا مشارکت مدنی با یک شهروند ایرلند. سه سال اقامت از پنج سال اخیر الزامی است.
  • ۵ سال اقامت در ایرلند با هدف «غیرموقت» در طول نه سال گذشته، که ۱ (یک) سال آن بلافاصله قبل از درخواست باشد.
    • دوره اقامت می‌تواند با صلاحدید وزیر دادگستری برای فردی با «نسب یا پیوندهای ایرلندی» نادیده گرفته شود.

شهروندان ایرلندی که از طریق اعطای تابعیت (Naturalisation) شهروند شده‌اند، نمی‌توانند تابعیت‌های بیشتری نسبت به آنچه در حال حاضر دارند کسب کنند، مگر اینکه این تابعیت جدید از طریق ازدواج یا مشارکت مدنی به دست آید، زیرا این امر منجر به ابطال مدارک اعطای تابعیت می‌شود.[۹۷] شهروندان دارای تابعیت اعطایی می‌توانند تابعیت مضاعف با کشورهایی داشته باشند که پیش از شهروند شدن در ایرلند، تابعیت آن را داشته‌اند. هیچ محدودیتی برای تابعیت مضاعف برای کسانی که تابعیت ایرلندی را از طریق هر روشی که شامل گواهی اعطای تابعیت نمی‌شود (مانند شهروندی از طریق تولد یا نسب) کسب کرده‌اند، وجود ندارد. همچنین ببینید قانون تابعیت ایرلند.

ایتالیا ایتالیا

افراد متولد ایتالیا که:

  • فرزند سرراهی باشند
  • بدون تابعیت باشند

تابعیت ایتالیایی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

شرایط
{{{2}}}
  • ۲ سال اقامت قانونی در ایتالیا (۳ سال در صورت زندگی در خارج از کشور) از طریق اعطای تابعیت (از سال ۲۰۱۸، همسر باید توانایی زبان ایتالیایی در سطح B1 را برای تابعیت JM اثبات کند)
  • ۱۰ سال اقامت، عدم سوءپیشینه کیفری و منابع مالی کافی. با این حال، این مدت کاهش می‌یابد اگر:
    • ۷ سال اقامت برای فرزندان به فرزندخواندگی پذیرفته‌شده توسط شهروندان ایتالیایی
    • ۵ سال اقامت برای پناهندگان یا افراد بدون تابعیت
    • ۴ سال اقامت برای اتباع کشورهای عضو اتحادیه اروپا[۹۸] اما نیازمند اقامت دائمی است که معمولاً پس از ۵ سال صادر می‌شود
  • ۳ سال اقامت برای نوادگان پدربزرگ و مادربزرگ ایتالیایی و برای خارجی‌هایی که در ایتالیا متولد شده‌اند
  • دانش زبان ایتالیایی (کمتر از B۱ نباشد).[۹۹][۱۰۰]
 آری
لتونی لتونی

افراد متولد لتونی که:

تابعیت لتونی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

 نه
  • پس از ۵ سال اقامت دائم
 از اول اکتبر ۲۰۱۳، افراد زیر واجد شرایط[۱۰۱] داشتن تابعیت مضاعف با لتونی هستند:
  • شهروندان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، ناتو و انجمن تجارت آزاد اروپا (ایسلند، لیختن‌اشتاین، نروژ، سوئیس)
  • شهروندان استرالیا، برزیل، نیوزیلند
  • شهروندان کشورهایی که به رسمیت شناختن متقابل تابعیت مضاعف با لتونی داشته‌اند
  • افرادی که تابعیت مضاعف توسط کابینه وزیران لتونی به آن‌ها اعطا شده است
  • افراد با قومیت لتونیایی یا لیوونیایی یا تبعیدیانی که تابعیت لتونی را ثبت می‌کنند[۱۰۲]
  • افرادی که پیش از قانون تابعیت قبلی لتونی (۱۹۹۵) برای تابعیت مضاعف درخواست داده بودند.
لیتوانی لیتوانی

افراد متولد لیتوانی که:

  • بدون تابعیت باشند.

تابعیت لیتوانی از طریق نسب تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

  • حداقل یکی از والدین شهروند لیتوانی باشد
  • حداقل یکی از اجداد مستقیم در دوره ۱۹۱۸–۱۹۴۰ شهروند لیتوانی‌بوده باشد.
  • ۷ سال اقامت دائم و اثبات توانایی زبان لیتوانیایی
  • ۱۰ سال اقامت مستمر (به علاوه اثبات توانایی زبان لیتوانیایی، قبولی در آزمون قانون اساسی، نداشتن سوءپیشینه کیفری)
 خیر، مگر اینکه:
شرایط
{{{2}}}
لوکزامبورگ لوکزامبورگ

افراد متولد لوکزامبورگ که:

  • بدون تابعیت باشند، یا
  • کودک سرراهی باشند، یا
  • والدینی‌داشته باشند که در لوکزامبورگ متولد شده‌اند
  • ۳ سال ازدواج با یک شهروند لوکزامبورگی در صورت اقامت در خارج از لوکزامبورگ، یا
  • اعطای تابعیت فوری، در صورت اقامت در لوکزامبورگ و ازدواج با یک شهروند لوکزامبورگی
  • ۵ سال اقامت، شامل ۱۲ ماه اقامت پیوسته بلافاصله پیش از درخواست شهروندی، و ارائه گواهی قبولی در آزمون/دوره زبان لوکزامبورگی (Sproochentest) و جامعه و دولت لوکزامبورگ
 آری
مالت مالت
  • افرادی که بین ۲۱ سپتامبر ۱۹۶۴ و ۳۱ ژوئیه ۱۹۸۹ در مالت متولد شده‌اند
  • افرادی که بین ۲۱ سپتامبر ۱۹۶۴ و ۳۱ ژوئیه ۱۹۸۹ در خارج از مالت از پدری با تابعیت مالتی (از طریق تولد در مالت، ثبت‌نام یا اعطای تابعیت) متولد شده‌اند
  • افرادی که در تاریخ ۱ اوت ۱۹۸۹ یا پس از آن، در داخل یا خارج از مالت، از حداقل یک والد با تابعیت مالتی (از طریق تولد در مالت، ثبت‌نام یا اعطای تابعیت) متولد شده‌اند

تابعیت مالتی تحت شرایط زیر از طریق نسب اکتساب می‌شود:

  • نواده مستقیم، نسل دوم یا بعدی، متولد‌شده در خارج از کشور از والدینی که خود در مالت از والدینی متولد شده‌اند که آن‌ها نیز در مالت متولد شده‌اند.
  • ۵ سال ازدواج با یک شهروند مالتی (اگر از نظر قانونی یا عرفی جدا شده باشند، اما همچنان پنج سال پس از ازدواج با هم زندگی کنند) یا بیوه/همسر فوت‌شده یک شهروند مالتی پنج سال پس از ازدواج
 آری
هلند هلند

افراد متولد هلند که:

تابعیت هلندی تحت یکی از شرایط زیر از طریق نسب اکتساب می‌شود:

  • افراد دارای یک والد هلندی
  • ۳ سال اقامت و اثبات توانایی زبان هلندی
 پس از ۵ سال اقامت بدون وقفه، با ثبت مداوم در دفتر ثبت شهرداری و هدف «غیرموقت» برای اقامت، یا ۱۰ سال اقامت کل با دو سال آخر بدون وقفه، و رعایت معیارهای زبان و ادغام

خیر، مگر در موارد زیر:[۱۰۳][۱۰۴]

شرایط
  • تابعیت غیرهلندی از طریق تولد (از طریق والدی با تابعیت غیرهلندی یا تولد در یک کشور دارای اصل خاک) کسب شده باشد
  • تابعیت غیرهلندی از طریق اصل ازدواج (کسب خودکار از طریق ازدواج) کسب شده باشد یا از طریق اعطای تابعیت از کشور همسر به دست آمده باشد
  • تابعیت غیرهلندی از طریق اعطای تابعیت کسب شده باشد و فرد حداقل پنج سال قبل از ۱۸ سالگی در آن کشور زندگی کرده باشد
  • تابعیت هلندی از طریق اعطای تابعیت در زمان ازدواج یا مشارکت (ثبت‌شده یا عرفی) با یک تبعه هلندی کسب شده باشد
  • تابعیت هلندی از طریق اعطای تابعیت توسط یک پناهنده کسب شده باشد
  • تابعیت هلندی از طریق اعطای تابعیت کسب شده باشد و فرد به دلایل مختلف (خدمت سربازی، هزینه‌های بالای انصراف، یا ممنوعیت انصراف توسط قوانین کشور) قادر به انصراف از تابعیت فعلی خود نباشد یا «دلایل عینی و قانع‌کننده» برای عدم انصراف از تابعیت فعلی خود داشته باشد (به تشخیص اداره مهاجرت)
  • تابعیت هلندی از طریق اعطای تابعیت کسب شده باشد و فرد شهروند کشوری باشد که توسط هلند به رسمیت شناخته نشده است
  • تابعیت هلندی از طریق اعطای تابعیت توسط کسی که در پادشاهی هلند متولد شده کسب شده باشد (فرد نیازی ندارد تمام عمر خود را در پادشاهی زندگی کرده باشد)
  • تابعیت هلندی از طریق اعطای تابعیت در دوران خردسالی کسب شده باشد.
  • تابعیت هلندی از طریق روش انتخابی کسب شده باشد.

افراد بالای ۱۸ سال با تابعیت‌های چندگانه باید حداقل یک سال از هر سیزده سال را در پادشاهی هلند یا اتحادیه اروپا زندگی کنند، یا هر سیزده سال یک‌بار گذرنامه هلندی یا گواهی تابعیت دریافت کنند.

لهستان لهستان
  • کودکی که از والد لهستانی متولد‌شده باشد.
  • کودکانی که در لهستان متولد یا پیدا شده‌اند، در صورتی که والدین آن‌ها ناشناس باشند، یا تابعیت آن‌ها قابل تعیین نباشد، یا مشخص شود که بدون تابعیت هستند، تابعیت لهستانی کسب می‌کنند.

تابعیت لهستانی تحت یکی از شرایط زیر از طریق نسب اکتساب می‌شود:

شرایط
  • برخی از نوادگان شهروندان لهستانی، حتی پس از چندین نسل، می‌توانند برای شناسایی درخواست دهند:
  • تابعیت لهستانی از سال ۱۹۲۰ آغاز می‌شود.
  • کسب تابعیت خارجی پیش از سال ۱۹۵۱ منجر به از دست دادن تابعیت لهستانی می‌شد.
  • پس از آن، هر شهروند لهستانی تابعیت را به تمام فرزندان خود منتقل می‌کند و تابعیت تنها با درخواست صریح از دست می‌رود.
  • این فرزندان نیز می‌توانند تابعیت را منتقل کنند.

نوادگان افراد لهستانی‌زبان/قومیت لهستانی در برخی کشورهای همسایه از جمله بلاروس، لیتوانی، روسیه، قزاقستان، اوکراین و غیره، می‌توانند برای کارت لهستانی (Karta Polaka) درخواست دهند که بسیاری از حقوق مشابه تابعیت لهستانی را اعطا می‌کند اما زمانی که کسب تابعیت لهستانی منجر به از دست دادن تابعیت قبلی فرد شود، به عنوان جایگزین عمل می‌کند.
  • ۳ سال ازدواج با یک شهروند لهستانی و ۲ سال اقامت در لهستان به عنوان مقیم دائم، یا
  • اعطای تابعیت با فرمان ریاست‌جمهوری (اختیاری و بدون شرایط تعیین‌شده برای اعطا)
  • ۳ سال اقامت با کارت اجازه اقامت دائم به شرط تسلط به زبان لهستانی که با گواهی اثبات شود
  • ۲ سال اقامت با کارت اجازه اقامت دائم که بر اساس ازدواج با شهروند لهستانی کسب‌شده و به شرط تسلط به زبان لهستانی که با گواهی اثبات شود
  • ۱ سال اقامت با کارت اجازه اقامت دائم که بر اساس قومیت لهستانی یا داشتن کارت لهستانی کسب‌شده و به شرط تسلط به زبان لهستانی که با گواهی اثبات شود
  • ۱۰ سال اقامت قانونی (تحت هر نوع اجازه اقامت/ویزا) و داشتن کارت اقامت دائم به شرط تسلط به زبان لهستانی که با گواهی اثبات شود
  • اعطای تابعیت با فرمان ریاست‌جمهوری (اختیاری و بدون شرایط تعیین‌شده برای اعطا)
 بله، اما در لهستان باید از شناسنامه لهستانی استفاده شود و شهروند دوتابعیتی از نظر قانونی تنها به عنوان لهستانی شناخته می‌شود
پرتغال پرتغال

فردی که از یک شهروند پرتغالی نسب نبرده باشد، در لحظه تولد، به موجب اثر خودِ قانون، در صورتی که در پرتغال متولد‌شده باشد، شهروند پرتغال می‌شود اگر:

  • در غیر این صورت بدون تابعیت بماند
  • کودک سرراهی باشد
  • از والدین غیرتبعه متولد‌شده باشد که حداقل یکی از آن‌ها در زمان تولد در پرتغال اقامت‌داشته باشد (صرف‌نظر از قانونی بودن چنین اقامتی)، اما تنها در صورتی که آن والد مقیم پرتغال نیز در پرتغال متولد‌شده باشد، و مشروط بر اینکه چنین اقامتی در پرتغال به دلیل خدمت به یک دولت خارجی نباشد.

فردی که از یک شهروند پرتغالی نسب نبرده باشد و مشمول شرایط اعطای خودکار تابعیت بر اساس تولد در پرتغال که در بالا ذکر شد نباشد، حق دارد اعلام کند که می‌خواهد شهروند پرتغال شود، و آن فرد به یک شهروند پرتغالی مادرزاد تبدیل می‌شود، با اثرات عطف به ماسبق به لحظه تولد، پس از ثبت چنین اعلامیه‌ای در اداره ثبت احوال پرتغال (با درخواست توسط آن فرد، پس از رسیدن به سن قانونی، یا توسط نماینده قانونی آن فرد، در دوران خردسالی)، اگر آن فرد در پرتغال متولد‌شده باشد و:

  • در تاریخ تولد، والدی‌داشته باشد که حداقل ۵ سال به طور قانونی در پرتغال اقامت‌داشته باشد، چه از حقوق معاهده برخوردار باشد (یعنی آزادی حرکت اتحادیه اروپا، برای شهروندان سایر کشورهای عضو اتحادیه، یا شرایط ویژه برای استقرار در پرتغال توسط شهروندان کشورهای عضو جامعه کشورهای پرتغالی‌زبان)، یا دارای هر یک از دسته‌های اجازه اقامت صادر‌شده توسط دولت پرتغال باشد، اما مشروط بر اینکه اقامت آن والد در پرتغال به دلیل خدمت به یک دولت خارجی نباشد.

تابعیت پرتغالی تحت یکی از شرایط زیر از طریق نسب منتقل می‌شود:

شرایط
  • کودک در بدو تولد تبعه پرتغال می‌شود و تابعیت توسط خودِ قانون به رسمیت شناخته می‌شود اگر حداقل یکی از والدین آن کودک تبعه پرتغال باشد و تولد در پرتغال یا در قلمرو تحت اداره پرتغال رخ دهد. (آن شکل از انتقال تابعیت، که نسب از والد پرتغالی و تولد در پرتغال را ترکیب می‌کند، شکل اصلی انتقال تابعیت پرتغالی است). در این مورد هیچ ثبت‌نامی برای انتقال تابعیت لازم نیست.
  • تابعیت همچنین توسط خودِ قانون در بدو تولد برای کودکی که خارج از پرتغال متولد‌شده به رسمیت شناخته می‌شود، مشروط بر اینکه کودک مذکور حداقل یک والد پرتغالی‌داشته باشد و تولد به دلیل خدمت والد به دولت پرتغال در خارج از کشور، خارج از پرتغال رخ دهد. در این مورد هیچ ثبت‌نامی برای انتقال تابعیت لازم نیست،
  • تابعیت عطف به ماسبق به لحظه تولد توسط قانون برای فردی که خارج از پرتغال متولد‌شده به رسمیت شناخته می‌شود اگر حداقل یکی از والدین در زمان تولد تبعه پرتغال باشد، اما تنها در صورتی که تولد آن فرد در اداره ثبت احوال پرتغال ثبت شود یا اگر اعلامیه‌ای توسط آن فرد، مبنی بر اینکه می‌خواهد شهروند پرتغال باشد، به اداره ثبت احوال پرتغال ارائه شود. ثبت تولد می‌تواند به عنوان یک حق، در هر زمانی در طول زندگی فرد، توسط والدین، توسط قیم قانونی دیگر یک خردسال، یا توسط خود فرد، اگر فرد قبلاً به سن قانونی (۱۸ سال یا بیشتر) رسیده باشد، و همچنین توسط قیم قانونی یک بزرگسال ناتوان درخواست شود. ثبت تولد یا اعلامیه می‌تواند در هر زمانی در طول زندگی انجام شود، اما نوادگان آن فرد نمی‌توانند پس از مرگ آن فرد تحت این قاعده درخواست ثبت کنند. بنابراین، اگر یک نسل نادیده گرفته شود، نسل بعدی نمی‌تواند تحت این قاعده ثبت‌نام کند. ثبت‌نام می‌تواند در پرتغال یا از طریق کنسولگری پرتغال در خارج از کشور انجام شود. اگر ثبت‌نام از طریق کنسولگری درخواست شود، کنسولگری درخواست را پردازش کرده و مدارک لازم را به دفتر ثبت مرکزی اداره ثبت احوال پرتغال در لیسبون ارسال می‌کند. با توجه به اینکه ثبت‌نام اثرات قانونی عطف به ماسبق به لحظه تولد ایجاد می‌کند، فرد، پس از ثبت به عنوان شهروند پرتغال، توسط قانون به عنوان شهروند مادرزاد شناخته می‌شود. (پسران و دختران آن فرد، حتی اگر قبل از لحظه ثبت‌نام آن فرد متولد‌شده باشند، و حتی اگر خارج از پرتغال متولد‌شده باشند، بنابراین خودشان قادر به درخواست ثبت‌نام به عنوان شهروندان پرتغالی هستند، زیرا والد آن‌ها از بدو تولد شهروند پرتغال‌بوده است. بر این اساس، این شکل از انتقال تابعیت، که نسب و ثبت‌نام را ترکیب می‌کند، اجازه می‌دهد تا تابعیت پرتغالی از طریق نسب از نسلی به نسل دیگر به طور نامحدود و به عنوان یک حق منتقل شود، حتی اگر اعضای نسل‌های متوالی خارج از پرتغال متولد شوند و هرگز در پرتغال اقامت نداشته باشند، مشروط بر اینکه ثبت‌نام توسط یک نسل نادیده گرفته نشود). بسیاری از نوادگان مهاجران پرتغالی، به‌ویژه در برزیل و سایر کشورهای پرتغالی‌زبان، دارای تابعیت دوگانه هستند و پس از ثبت‌نام تحت آن قاعده، به عنوان شهروندان پرتغالی مادرزاد شناخته می‌شوند.
  • تابعیت عطف به ماسبق به لحظه تولد توسط قانون پس از ثبت‌نام برای نوه یک شهروند پرتغالی به رسمیت شناخته می‌شود که پس از اثبات داشتن ارتباط موثر با جامعه ملی پرتغال، تمایل خود را برای تبدیل شدن به شهروند پرتغال به اداره ثبت احوال پرتغال اعلام می‌کند، مشروط بر اینکه در زمان چنین اعلامیه‌ای، فرد هیچ محکومیت کیفری برای جرمی که طبق قوانین پرتغال با مجازات حبس ۳ سال یا بیشتر قابل مجازات باشد، نداشته باشد. ارتباط موثر با جامعه ملی پرتغال در موارد خاص توسط خودِ قانون فرض می‌شود (اقامت قانونی در پرتغال به مدت سه سال با ثبت‌نام به عنوان مودی مالیاتی و به عنوان کاربر خدمات ملی سلامت، به علاوه دانش زبان پرتغالی، یا اقامت قانونی در پرتغال به مدت پنج سال)، و در موارد دیگر (مالکیت املاک و مستغلات در پرتغال، یا سفر مداوم به پرتغال، یا عضویت در انجمن‌های فرهنگی پرتغالی در خارج از کشور، یا اقامت قانونی در پرتغال به مدت کمتر از سه سال و غیره) باید توسط دولت از طریق یک رویه اداری که توسط مسئول ثبت به وزیر دادگستری ارائه می‌شود، ارزیابی شود. هنگامی که ارتباط با جامعه ملی مشخص شد (چه توسط مسئول ثبت که تشخیص می‌دهد خودِ قانون چنین ارتباطی را فرض می‌کند یا با تصمیم وزیر دادگستری)، فرد ذینفع سپس دعوت می‌شود تا تولد خود را در اداره ثبت احوال پرتغال ثبت کند، و اعطای تابعیت به یک حق تبدیل می‌شود. اگر طرف ذینفع ظرف شش ماه پس از اطلاع‌رسانی، ثبت تولد را پیگیری نکند، این روند بی‌نتیجه می‌ماند. هنگامی که تولد ثبت شد، فرد ذینفع پس از آن به عنوان شهروند مادرزاد شناخته می‌شود. این شکل از اعطای تابعیت برای نوه‌های شهروندان پرتغالی، که در سال ۲۰۱۷ ایجاد شد، نسب و ثبت تولد را ترکیب می‌کند اما نیاز به اثبات ارتباط موثر با جامعه پرتغالی دارد، برای نوادگان اتباع پرتغالی در دسترس است که در غیر این صورت نمی‌توانستند شهروند مادرزاد شوند زیرا ثبت‌نام یک نسل از دست رفته بود. از آنجا که تابعیت عطف به ماسبق به لحظه تولد است، پسران و دختران آن شهروند جدید، حتی اگر قبل از ثبت‌نام و خارج از پرتغال متولد‌شده باشند، سپس خودشان قادر می‌شوند به عنوان شهروندان مادرزاد به عنوان یک حق شناخته شوند، با ثبت تولدشان تحت قاعده ثبت‌نام برای پسران و دختران شهروندان پرتغالی.
  • فردی که حداقل ۳ سال با یک تبعه پرتغالی ازدواج کرده باشد می‌تواند درخواست کند که به عنوان تبعه پرتغال ثبت شود، مشروط بر اینکه ثبت‌نام در طول ازدواج (و نه پس از انحلال آن بر اثر مرگ یا طلاق) درخواست شود. تابعیت پس از ثبت‌نام اثر می‌یابد و عطف به ماسبق نیست و با انحلال ازدواج از بین نمی‌رود.
شرایط اعطای تابعیت
  • اعطای تابعیت می‌تواند به صلاحدید دولت به افرادی اعطا شود که به سن قانونی رسیده‌اند و به مدت ۱۰ سال با اجازه معتبر در پرتغال اقامت داشته‌اند، مشروط بر اینکه دانش زبان پرتغالی در سطح A۲ را نشان دهند و هرگز به جرمی که طبق قوانین پرتغال با مجازات حبس ۳ سال یا بیشتر قابل مجازات باشد، محکوم نشده باشند.
  • اعطای تابعیت می‌تواند به افرادی اعطا شود که در پرتغال اقامت ندارند، یا شرایط اقامت در پرتغال به مدت حداقل پنج سال با اجازه معتبر را ندارند، مشروط بر اینکه فرد متقاضی خویشاوند درجه دوم (نوه یا خواهر/برادر) یک شهروند پرتغالی باشد.
  • دولت پرتغال همچنین می‌تواند به خارجی‌هایی که به سن قانونی رسیده‌اند و نه شرط اقامت قانونی پنج‌ساله و نه شرط دانش زبان پرتغالی را ندارند، تابعیت اعطا کند، مشروط بر اینکه فرد در گذشته تبعه پرتغال‌بوده باشد، یا متقاضی نواده شهروندان پرتغالی یا عضوی از جوامع پرتغالی در خارج از کشور باشد، یا مشروط بر اینکه مشخص شود متقاضی خدمات ارزنده‌ای به دولت پرتغال یا جامعه ملی ارائه کرده است یا انتظار می‌رود در آینده ارائه دهد.
  • خردسالانی که در پرتغال از والدین خارجی متولد شده‌اند می‌توانند توسط دولت تابعیت پرتغالی دریافت کنند، اگر در زمان درخواست توسط نمایندگان قانونی‌شان، دوره اول آموزش ابتدایی را در پرتغال به پایان رسانده باشند و یکی از والدین به مدت حداقل پنج سال به طور قانونی در پرتغال اقامت‌داشته باشد. شرایط رسیدن به سن قانونی در زمان درخواست و اقامت قانونی در پرتغال به مدت حداقل شش سال برای خردسالی که این شرایط را‌داشته باشد لغو می‌شود، اما خردسال همچنان باید دانش کافی از زبان پرتغالی را نشان دهد و نباید به جرایمی که طبق قوانین پرتغال مجازات حبس سه سال یا بیشتر دارند، محکوم‌شده باشد.
  • دولت پرتغال همچنین می‌تواند به خارجی‌هایی که ثابت کنند از یهودیان سفاردی پرتغالی نسب برده‌اند و نشان دهند که به یک جامعه یهودی سفاردی سنتی با منشاء پرتغالی تعلق دارند، تابعیت اعطا کند؛
  • تابعیت به عنوان یک حق (و نه به معنای دقیق کلمه اعطای تابعیت)، اما بدون اثر عطف به ماسبق، به فردی اعطا می‌شود که پسر یا دختر کسی باشد که تابعیت پرتغالی را از طریق اعطای تابعیت کسب کرده است، مشروط بر اینکه فرد در زمان اعطای تابعیت والد، خردسال‌بوده باشد، و مشروط بر اینکه فرد مورد نظر، چه توسط والدینش یا توسط قیم قانونی دیگر (در دوران خردسالی یا ناتوانی)، یا توسط خودش (پس از رسیدن به سن قانونی) درخواست کند که به عنوان تبعه پرتغال ثبت شود.
 آری
رومانی رومانی

افراد متولد رومانی که:

  • کودک سرراهی باشند
  • والدین رومانیایی‌داشته باشند

تابعیت رومانیایی از طریق اصل خون تحت شرایط زیر کسب می‌شود:

شرایط
{{{2}}}
  • ۵ سال اقامت در رومانی
  • ۸ سال اقامت
  • ۴ سال اقامت (برای شهروندان اتحادیه اروپا)، اما نیازمند اقامت دائمی است که معمولاً پس از ۵ سال صادر می‌شود
 آری[۱۰۵]
اسلواکی اسلواکی

افراد متولد اسلواکی:

  • که کودک سرراهی باشند
  • که هر دو والدین آن‌ها بدون تابعیت باشند و حداقل یکی از آن‌ها دارای اقامت دائمی اسلواکی باشد

تابعیت اسلواکی از طریق اصل خون تحت شرایط زیر کسب می‌شود:

  • حداقل یکی از والدین، پدربزرگ/مادربزرگ یا جد آن‌ها شهروند چکسلواکی‌بوده و در قلمرو جمهوری اسلواکی متولد‌شده باشد.
  • پس از ۵ سال اقامت در اسلواکی و زندگی در اسلواکی بدون هیچ‌گونه محدودیت مهاجرتی در زمان درخواست
  • ۸ سال اقامت (۵ سال تا زمان کسب اقامت دائمی به علاوه ۳ سال اقامت دائمی)
 تابعیت مضاعف تنها برای شهروندان اسلواکی مجاز است که تابعیت دوم را از طریق تولد، ازدواج، یا زندگی به مدت ۵ سال یا بیشتر در کشور خارجی کسب کرده باشند، و همچنین برای اتباع خارجی که تابعیت اسلواکی را به دست می‌آورند.[۱۰۶]}
اسلوونی اسلوونی

کودکی که در اسلوونی متولد شود، اگر یکی از والدینش شهروند اسلوونی باشد، شهروند اسلوونی محسوب می‌شود. در صورتی که کودک خارج از اسلوونی متولد شود، در موارد زیر به‌طور خودکار شهروند اسلوونی خواهد بود:

  • هر دو والدین شهروند اسلوونی باشند؛ یا
  • یکی از والدین شهروند اسلوونی باشد و والدین دیگر ناشناس، دارای تابعیت نامشخص یا بدون تابعیت باشد.

فردی که خارج از اسلوونی با یک والد اسلوونیایی متولد شده و به‌طور خودکار شهروند اسلوونی نیست، می‌تواند از طریق روش‌های زیر تابعیت اسلوونی را کسب کند:

  • درخواست ثبت به عنوان شهروند اسلوونی که در هر زمانی قبل از ۳۶ سالگی انجام شود؛ یا
  • اخذ اقامت دائمی در اسلوونی قبل از ۱۸ سالگی.

کودکانی که توسط شهروندان اسلوونی به فرزندخواندگی پذیرفته می‌شوند، ممکن است تابعیت اسلوونی را دریافت کنند.

تابعیت اسلوونی از طریق اصل خون تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

  • فردی با «تبار اسلوونیایی» تا نسل چهارم در تبار مستقیم یا شهروند سابق اسلوونی می‌تواند بدون هیچ‌گونه شرط اقامتی، تابعیت دریافت کند.
  • فردی که حداقل دو سال با یک شهروند اسلوونی ازدواج کرده باشد، می‌تواند پس از یک سال اقامت در اسلوونی تابعیت دریافت کند
  • مجموع ۱۰ سال اقامت در اسلوونی، شامل ۵ سال اقامت مستمر قبل از درخواست
  • تابعیت مضاعف به‌طور کلی در اسلوونی مجاز است؛ با این حال، متقاضیان تابعیت اسلوونی از طریق اعطای تابعیت، معمولاً باید تابعیت خارجی خود را ترک کنند (شرط ترک تابعیت خارجی ممکن است با درخواست ویژه لغو شود).
اسپانیا اسپانیا

افراد متولد اسپانیا که:

  • بدون تابعیت باشند
  • کودک سرراهی باشند
  • فرزندان شهروندان اسپانیایی
  • ۱[۱۰۷] سال ازدواج با یک شهروند اسپانیایی و اقامت در اسپانیا
  • بله (اگر شهروند اسپانیایی از طریق تبار/اصل باشد)؛ اگر در یک کشور ایبروآمریکایی تابعیت دریافت کند، تابعیت اسپانیایی—و شهروندی اتحادیه اروپا—تا زمان بازگشت به اسپانیا «خفته» است؛ ببینید تابعیت مضاعف.
  • خیر (اگر شهروند اسپانیایی از طریق اعطای تابعیت باشد، مگر اینکه از ایبروآمریکا، آندورا، فیلیپین، گینه استوایی، پرتغال یا فرانسه باشد)
سوئد سوئد[۱۰۸]

افراد متولد سوئد که:

  • بدون تابعیت باشند، یا
  • کودک سرراهی باشند (در صورت یافتن والدین، لغو می‌شود)

تابعیت سوئدی از طریق اصل خون تحت یکی از شرایط زیر کسب می‌شود:

شرایط
{{{2}}}
  • ۳ سال ازدواج در صورت اقامت در سوئد، ۱۰ سال در صورت زندگی در خارج از کشور با همسر سوئدی و داشتن «پیوندهای قوی» با سوئد، از طریق دیدارهای خانوادگی و موارد مشابه
  • ۵ سال مجوز اقامت عادی (نه مجوز اقامت/کار/تحصیل با مدت محدود) و باید در زمان درخواست دارای مجوز اقامت دائمی سوئد باشد، یا فردی با ویزای اقامت در سوئد با ۵ سال اقامت در سوئد.
  • ۲ سال اگر شهروند یکی از کشورهای نوردیک (یعنی دانمارک، فنلاند، ایسلند و نروژ) باشد[۱۰۹]
 آری

دسترسی برای افراد با تبار اروپایی

با توجه به تعداد قابل توجه اروپایی‌هایی که در قرن‌های ۱۹ و ۲۰ به سراسر جهان مهاجرت کردند، و گسترش شهروندی از طریق تبار، یا «اصل خون» (jus sanguinis)، توسط برخی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا به تعداد نامحدودی از نسل‌های نوادگان آن مهاجران، به‌طور بالقوه ده‌ها میلیون یا حتی صدها میلیون نفر در حال حاضر خارج از اروپا وجود دارند که ادعای شهروندی در یک کشور عضو اتحادیه اروپا و به تبع آن، شهروندی اتحادیه اروپا را دارند.[۱۱۰][۱۱۱] همچنین بحث‌های گسترده‌ای در قوه مقننه کشورهای اروپایی در مورد اینکه آیا و تا چه حد قوانین تابعیت تعدادی از کشورها را اصلاح کنند تا شهروندی را به این گروه‌های نوادگان قومی بیشتر گسترش دهند، وجود داشته است که به‌طور بالقوه می‌تواند تعداد شهروندان اتحادیه اروپا را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.[۱۱۱]

اگر این افراد بر موانع بوروکراتیک تأیید شهروندی خود غلبه کنند، طبق حکم سال ۱۹۹۲ دیوان دادگستری اروپا در پرونده «میکلیتی علیه کانتابریا»، از آزادی حرکت برای زندگی در هر کجای اتحادیه اروپا برخوردار خواهند شد.[۱۱۰][۱۱۲][۱۱۱]

از دست دادن شهروندی اتحادیه اروپا به دلیل خروج کشور عضو

قاعده کلی برای از دست دادن شهروندی اتحادیه اروپا این است که اگر ملیت یک کشور عضو از دست برود، شهروندی اروپایی نیز از دست می‌رود،[۱۱۳] اما از دست دادن خودکار شهروندی اتحادیه اروپا در نتیجه خروج یک کشور عضو از اتحادیه اروپا، موضوع بحث و مناقشه است.[۱۱۴]

یک مکتب حقوقی معتقد است که پیمان اتحادیه اروپا، این اتحادیه را به عنوان یک نهاد حقوقی ایجاد کرد و سپس وضعیت شهروند اتحادیه اروپا را نیز پدید آورد که رابطه‌ای فردی میان اتحادیه اروپا و شهروندانش ایجاد کرد و جایگاه شهروند اتحادیه اروپا را به وجود آورد. کلمنس ریدر پیشنهاد می‌کند که می‌توان استدلال کرد: «هیچ‌یک از کشورهای عضو مجبور نبودند وضعیت شهروندی اتحادیه اروپا را به شهروندان خود اعطا کنند، اما طبق این استدلال، هنگامی که این کار را انجام دادند، نمی‌توانند به‌سادگی این وضعیت را پس بگیرند. » در این وضعیت، هیچ شهروند اتحادیه اروپایی به دلیل خروج کشورش از اتحادیه، به‌طور غیرارادی شهروندی خود را از دست نمی‌دهد.[۱۱۴]

تصور می‌شد که احتمالاً تنها یک پرونده قضایی در دیوان دادگستری اروپا بتواند جایگاه حقوقی صحیح را در این زمینه به‌درستی تعیین کند، زیرا قطعیت حقوقی قطعی در این حوزه وجود ندارد. برای نمونه، در ۷ فوریه ۲۰۱۸، دادگاه ناحیه‌ای آمستردام تصمیم گرفت این موضوع را به دیوان دادگستری اروپا ارجاع دهد،[۱۱۵] در حالی که دولت هلند نسبت به این تصمیم ارجاع، درخواست تجدیدنظر کرد.[۱۱۶]

شهروندان بریتانیا اقداماتی را برای به چالش کشیدن از دست دادن حقوق خود به عنوان شهروندان اتحادیه اروپا در نتیجه برگزیت آغاز کردند. در ژوئن ۲۰۲۳، دیوان دادگستری اروپا (ECJ) این اقدامات را به‌طور قطعی رد کرد.[۱۱۷] پس از اجرایی شدن توافق خروج، شهروندان بریتانیا شهروندی اتحادیه خود را از دست دادند. از دست دادن شهروندی توسط اتباع بریتانیایی که در یک کشور عضو اتحادیه اروپا زندگی می‌کردند اما هرگز ملیت آن محل اقامت را به دست نیاورده بودند، به چالش کشیده شد. دیوان دادگستری اروپا در نهایت چالش حقوقی آن‌ها را رد کرد.[۱۱۸]

بریتانیا

در نتیجه برگزیت، نظر اتحادیه اروپا و دولت بریتانیا بر این‌بوده است که شهروندان بریتانیا شهروندی اتحادیه اروپا را از دست خواهند داد و شهروندان اتحادیه اروپا نیز حق خودکار خود برای اقامت در بریتانیا را از دست می‌دهند. برای رسیدگی به مشکلات ناشی از این امر، یک توافق موقت، حق شهروندان بریتانیا برای ماندن در اتحادیه اروپا (و بالعکس) را در مواردی که در روز خروج بریتانیا در اتحادیه اقامت داشته‌اند، مشخص می‌کند.[۱۱۹][۱۲۰] شهروندان اتحادیه اروپا تنها در صورتی می‌توانند پس از برگزیت در بریتانیا بمانند که برای طرح اسکان اتحادیه اروپا درخواست دهند. تنها استثنا در این مورد، شهروندان ایرلندی هستند که طبق منطقه سفر مشترک حق زندگی و کار در بریتانیا را دارند.

ابتکارات شهروندان اروپایی برای به چالش کشیدن برگزیت

در نتیجه همه‌پرسی برگزیت، سه «ابتکار شهروندان اروپایی» ثبت شد که هدف آن‌ها محافظت از حقوق و/یا وضعیت شهروندان بریتانیایی اتحادیه اروپا بود.[۱۲۱][۱۲۲][۱۲۳] از میان این سه ابتکار، موردی که قوی‌ترین استدلال حقوقی را داشت در ۲۷ مارس ۲۰۱۷ ثبت شد و رسماً «شهروندی اتحادیه اروپا برای اروپایی‌ها: متحد در تنوع علی‌رغم اصل خاک و اصل خون» نام گرفت. روشن است که این ابتکار از نخستین مکتب فکری ذکر‌شده در بالا پیروی می‌کند، زیرا پیوستی که همراه با این ابتکار ارائه شد، به‌وضوح به اثر ریدر ارجاع می‌دهد.[۱۲۲] در مقاله‌ای با عنوان «گسترش شهروندی کامل اتحادیه اروپا به اتباع بریتانیا به‌ویژه پس از برگزیت» که در مجله آنلاین Politics Means Politics منتشر شد، پدیدآورنده این ابتکار استدلال می‌کند که اتباع بریتانیا «باید» شهروندی اتحادیه اروپا خود را با جدا کردن شهروندی اتحادیه اروپا از ملیت کشورهای عضو حفظ کنند. شاید متقاعدکننده‌ترین و معتبرترین منبعی که در این مقاله به آن استناد شده، رئیس وقت دیوان دادگستری اروپا، کون لنارتس باشد که مقاله‌ای منتشر کرد و در آن توضیح داد که چگونه دیوان، پرونده‌های مربوط به شهروندی اتحادیه اروپا را تحلیل و درباره آن‌ها تصمیم‌گیری می‌کند.[۱۲۴] هم لنارتس و هم پدیدآورنده این ابتکار به احکام دیوان دادگستری اروپا ارجاع می‌دهند که بیان می‌دارد:

  • «شهروندی اتحادیه اروپا قرار است وضعیت بنیادین اتباع کشورهای عضو باشد» (از جمله: گرزلچیک، بند ۳۱؛ بامباست و آر، بند ۸۲؛ گارسیا آویلو، بند ۲۲؛ ژو و چن، بند ۲۵؛ روتمن، بند ۴۳؛ زامبرانو، بند ۴۱ و غیره)
  • «ماده ۲۰ معاهده عملکرد اتحادیه اروپا (TFEU) مانع از اقدامات ملی می‌شود که اثر آن محروم کردن شهروندان اتحادیه از بهره‌مندی واقعی از جوهر حقوقی است که به واسطه وضعیت آن‌ها به عنوان شهروندان اتحادیه اعطا‌شده است» (از جمله: روتمن، بند ۴۲؛ زامبرانو، بند ۴۲؛ مک‌کارتی، بند ۴۷؛ درچی، بند ۶۶؛ او و دیگران، بند ۴۵؛ سی‌اس، بند ۲۶؛ چاوز-ویلچز و دیگران، بند ۶۱ و غیره)

بر اساس استدلال ارائه‌شده توسط «شهروندی اتحادیه اروپا برای اروپایی‌ها» و پدیدآورنده آن، برگزیت تعریف کلاسیکِ محروم کردن یک شهروند اروپایی از حقوق خود به عنوان شهروند اتحادیه توسط یک کشور عضو است و بنابراین، یک اقدام حقوقی نه تنها برای محافظت از حقوق، بلکه برای محافظت از خودِ وضعیت «شهروند اتحادیه اروپا» ضروری است. با وجود تفاوت‌ها در تفسیر برخی نکات حقوقی مطرح‌شده توسط این ابتکار، تصمیم کمیسیون اروپا برای ثبت این ابتکار، قوت و شایستگی استدلال حقوقی آن را تأیید می‌کند. از سوی دیگر، استدلال متقابل این است که شهروندی اتحادیه اروپا صراحتاً تنها به اتباع کشورهای عضو اعطا می‌شود و اتباع بریتانیا به دلیل اینکه بریتانیا دیگر کشور عضو نیست، آن را از دست داده‌اند.

تصمیم ۲۰۲۲

در ۹ ژوئن ۲۰۲۲، دیوان دادگستری اتحادیه اروپا حکم خود را در پرونده C-673/20 EP صادر کرد.[۱۲۵] این تصمیم روشن ساخت که تمام اتباع بریتانیا پس از خروج بریتانیا، شهروندی اتحادیه اروپا خود را از دست داده‌اند. اگرچه این حکم قابل پیش‌بینی بود، اما در رسانه‌ها مورد انتقاد قرار گرفت.[۱۲۶]

شهروندی وابسته

پیشنهادی که نخستین بار توسط خی ورهوفستات، مذاکره‌کننده برگزیت در پارلمان اروپا، برای کمک به پوشش حقوق شهروندان بریتانیایی پس از برگزیت مطرح شد، به شهروندان بریتانیایی اجازه می‌داد تا از پیامد از دست دادن شهروندی اتحادیه اروپا در نتیجه بندهای عمومی توافق خروج، انصراف دهند. این امر به آن‌ها اجازه می‌داد تا بر اساس حقوق مستمر خود به عنوان شهروندان اتحادیه اروپا، بدون نیاز به روادید به کار بپردازند. او این وضعیت را «شهروندی وابسته» نامید. این موضوع با مذاکره‌کننده بریتانیا، دیوید دیویس مورد بحث قرار گرفت.[۱۲۷][۱۲۸] با این حال، دولت بریتانیا به صراحت اعلام کرد که هیچ نقشی برای نهادهای اتحادیه اروپا در رابطه با شهروندانش وجود نخواهد داشت و عملاً این پیشنهاد را به عنوان یک امکان از میان برد.[۱۲۹]

حق انصراف دانمارک

دانمارک پس از رد اولیه پیمان اتحادیه اروپا در یک همه‌پرسی سال ۱۹۹۲، چهار حق انصراف از این پیمان به دست آورد. این حق‌های انصراف در توافق ادینبرو مشخص شده‌اند و مربوط به اتحادیه اقتصادی و پولی (همان‌طور که در بالا ذکر شد)، سیاست امنیتی و دفاعی مشترک (CSDP)، گستره آزادی، امنیت و دادگری (JHA) و شهروندی اتحادیه اروپا هستند. حق انصراف مربوط به شهروندی بیان می‌داشت که شهروندی اروپایی جایگزین شهروندی ملی نمی‌شود؛ این حق انصراف زمانی که معاهده آمستردام همان عبارت‌بندی را برای همه اعضا پذیرفت، بی‌معنا شد. سیاست دولت‌های اخیر دانمارک برگزاری همه‌پرسی برای لغو این حق‌های انصراف‌بوده است، از جمله لغو رسمی حق انصراف از شهروندی که اگرچه زائد است، اما همچنان از نظر قانونی فعال است.

همچنین ببینید

پانویس

  1. 1 2 "EUR-Lex - 12012E/TXT - EN - EUR-Lex". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2020-11-10.
  2. ↑ "Residence rights when living abroad in the EU". Your Europe - Citizens.
  3. ↑ "The Four Freedoms". Archived from the original on 14 March 2017. Retrieved 2 April 2018.
  4. ↑ Article 20(2)(c) of the Treaty on the Functioning of the European Union.
  5. ↑ "Official Journal C 326/2012". eur-lex.europa.eu.
  6. ↑ "Uprawnienia wynikające z obywatelstwa UE". ue.wyklady.org. Retrieved 2 April 2018.
  7. ↑ "Fact Sheets on the European Union | European Parliament". www.europarl.europa.eu.
  8. 1 2 "What does Brexit mean for equality and human rights in the UK? – Equality and Human Rights Commission". equalityhumanrights.com. Archived from the original on 16 April 2017. Retrieved 2 April 2018.
  9. ↑ "European Commission, official website". European Commission - European Commission. 23 February 2024.
  10. ↑ "Co nam daje obywatelstwo Unii Europejskiej – czyli korzyści płynące z obywatelstwa UE". lci.org.pl. Archived from the original on 7 October 2014. Retrieved 2 April 2018.
  11. 1 2 Lashyn, Serhii (2021-10-01). "The Aporia of EU Citizenship". Liverpool Law Review (in English). 42 (3): 361–377. doi:10.1007/s10991-021-09279-y. ISSN 1572-8625.
  12. ↑ "The citizens of the Union and their rights | Fact Sheets on the European Union | European Parliament". www.europarl.europa.eu (in English). Retrieved 2020-11-10.
  13. 1 2 3 Maas, Willem (2014-08-01). "The Origins, Evolution, and Political Objectives of EU Citizenship". German Law Journal (in English). 15 (5): 800. doi:10.1017/S2071832200019155. ISSN 2071-8322. S2CID 150554871.
  14. ↑ Ministry of Foreign Affairs in Denmark. "The Danish Opt-Outs". Archived from the original on 14 October 2007. Retrieved 24 November 2007.
  15. ↑ Article 69.
  16. ↑ Title 3.
  17. 1 2 Menéndez, Agustín José. (2020). Challenging European Citizenship : Ideas and Realities in Contrast. Espen D. H. Olsen. Cham: Palgrave Macmillan. p. 48. ISBN 978-3-030-22281-9. OCLC 1111975337.
  18. ↑ Olsen, Espen D.H. (2008). "The origins of European citizenship in the first two decades of European integration". Journal of European Public Policy (in English). 15 (1): 53. doi:10.1080/13501760701702157. ISSN 1350-1763. S2CID 145481600.
  19. ↑ "EUR-Lex - 61962CJ0026 - EN - EUR-Lex". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-31.
  20. ↑ "EUR-Lex - 61964CJ0006 - EN - EUR-Lex". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-31.
  21. 1 2 art 48. "EUR-Lex - 11957E/TXT - EN - EUR-Lex". eur-lex.europa.eu (in German, French, Italian, and Dutch). Retrieved 2022-05-31.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده)
  22. 1 2 Craig, P.; de Búrca, G. (2003). EU Law: Text, Cases and Materials (3rd ed.). Oxford, New York: Oxford University Press. pp. 706–711. ISBN 978-0-19-925608-2.
  23. ↑ "Guerra C-6/67". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  24. ↑ "Merola C-45/72". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  25. ↑ "Scutari C-76/72". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  26. ↑ "Frilli C-1/72". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  27. ↑ "Castelli C-261/83". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  28. ↑ "Mutsch C-137/84". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  29. ↑ Regulation (EEC) No 1612/68 of the Council of 15 October 1968 on freedom of movement for workers within the Community (in English), 1968-10-19, retrieved 2022-05-31
  30. ↑ Pioneers of European integration : citizenship and mobility in the EU. Ettore Recchi, Adrian Favell. Cheltenham, UK: Edward Elgar. 2009. ISBN 978-1-84844-659-5. OCLC 416294178.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:دیگران (رده)
  31. ↑ "Hoekstra C-75/63". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  32. ↑ "Cristini C-32/75". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  33. ↑ "Inzirillo C-63/76". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  34. ↑ "Reina C-65/81". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  35. ↑ "Reed C-59/85". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  36. ↑ "O'Flynn C-237/94". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-30.
  37. 1 2 3 Case 53/81 D.M. Levin v Staatssecretaris van Justitie.
  38. ↑ Case 139/85 R. H. Kempf v Staatssecretaris van Justitie.
  39. ↑ "EUR-Lex - 61987CJ0186 - EN - EUR-Lex".
  40. ↑ Joined cases 286/82 and 26/83 Graziana Luisi and Giuseppe Carbone v Ministero del Tesoro.
  41. ↑ Case 186/87 Ian William Cowan v Trésor public.
  42. ↑ Advocate General Jacobs' Opinion in Case C-274/96 Criminal proceedings against Horst Otto Bickel and Ulrich Franz at paragraph [19].
  43. ↑ Kostakopoulou, Dora (2008). "The Evolution of European Union Citizenship". European Political Science (in English). 7 (3): 285–295. doi:10.1057/eps.2008.24. ISSN 1680-4333. S2CID 145214452.
  44. ↑ Case C-85/96 María Martínez Sala v Freistaat Bayern.
  45. ↑ "Grelczyk C-184/99". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2022-05-31.
  46. ↑ Heindlmaier, Anita (2020-03-20). "Mobile EU Citizens and the "Unreasonable Burden": How EU Member States Deal with Residence Rights at the Street Level". EU Citizenship and Free Movement Rights (in English): 129–154. doi:10.1163/9789004411784_008. ISBN 9789004411784. S2CID 216237572.
  47. ↑ "Croatian Passport the 'Blue' Sheep of the 'Burgundy' EU Family". CroatiaWeek. 15 February 2016. Retrieved 15 August 2017.
  48. ↑ STAS, Magali (2019-01-31). "EU citizenship". European Union (in English). Retrieved 2020-11-10.
  49. ↑ "EEA Agreement". European Free Trade Association. Retrieved 19 April 2013.
  50. ↑ "Switzerland". European Commission. Retrieved 19 April 2013.
  51. ↑ "EUR-Lex - 12012P/TXT - EN - EUR-Lex". eur-lex.europa.eu (in English). Retrieved 2020-11-10.
  52. 1 2 3 4 Treaty on the Function of the European Union (consolidated version)
  53. ↑ Central African Republic (France, EU delegation), Comoros (France), Lesotho (Ireland, EU delegation), San Marino (Italy), São Tomé and Príncipe (Portugal), Timor-Leste (Portugal, EU delegation), Vanuatu (France, EU delegation)
  54. ↑ This right also extends to "any natural or legal person residing or having its registered office in a Member State": Treaty of Rome (consolidated version), Article 194.
  55. 1 2 Case C-184/99 Rudy Grzelczyk v Centre public d'aide sociale d'Ottignies-Louvain-la-Neuve .
  56. 1 2 Case C-413/99 Baumbast and R v Secretary of State for the Home Department, para. [85]-[91].
  57. ↑ Now article 20
  58. ↑ Durham European Law Institute, European Law Lecture 2005 بایگانی‌شده در ۲۲ ژوئیه ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine, p. 5.
  59. 1 2 Arnull, Anthony; Dashwood, Alan; Dougan, Michael; Ross, Malcolm; Spaventa, Eleanor; Wyatt, Derrick (2006). European Union Law (5th ed.). Sweet & Maxwell. ISBN 978-0-421-92560-1.
  60. ↑ Dougan, M. (2006). "The constitutional dimension to the case law on Union citizenship". European Law Review. 31 (5): 613–641.. See also Case C-209/03 R (Dany Bidar) v. London Borough of Ealing and Secretary of State for Education and Skills, para. [56]-[59].
  61. 1 2 Lashyn, Serhii (2022-07-01). "Transgender EU Citizens and the Limited Form of Union Citizenship available to them". Feminist Legal Studies (in English). 30 (2): 201–218. doi:10.1007/s10691-022-09491-9. ISSN 1572-8455. PMC 9284088. PMID 35855394.
  62. ↑ European Commission. "Right of Union citizens and their family members to move and reside freely within the territory of the Member States". Retrieved 26 December 2007.
  63. ↑ Directive 2004/38/EC of the European Parliament and of the Council of 29 April 2004 on the right of citizens of the Union and their family members to move and reside freely within the territory of the Member States.
  64. 1 2 "Free movement of labour in the EU 27". Euractiv. 25 November 2009. Retrieved 27 December 2009.
  65. ↑ "Work permits". Your Europe – Citizens.
  66. ↑ "Austria to Extend Restrictions for Croatian Workers until 2020". Total Croatia News. 6 March 2018. Archived from the original on 20 May 2022. Retrieved 22 March 2020.
  67. ↑ Case C-396/90 Micheletti v. Delegación del Gobierno en Cantabria, which established that dual-nationals of a Member State and a non-Member State were entitled to freedom of movement; case C-192/99 R v. Secretary of State for the Home Department, ex p. Manjit Kaur. It is not an abuse of process to acquire nationality in a Member State solely to take advantage of free movement rights in other Member States: case C-200/02 Kunqian Catherine Zhu and Man Lavette Chen v Secretary of State for the Home Department.
  68. ↑ Dronkers, J. and M. Vink (2012). Explaining Access to Citizenship in Europe: How Policies Affect Naturalisation Rates. European Union Politics 13(3) 390–412; Vink, M. and G.R. de Groot (2010). Citizenship Attribution in Western Europe: International Framework and Domestic Trends. Journal of Ethnic and Migration Studies, 36(5) 713–734.
  69. ↑ "I got an EU passport so I can live and work in Europe - here's how to do it". 17 July 2024.
  70. ↑ Spieker, Luke Dimitrios; Weber, Ferdinand (2024). "Bonds without belonging? The genuine link in international, union, and nationality law". Yearbook of European Law. 43: 56–94. doi:10.1093/yel/yeae007. ISSN 0263-3264. Retrieved 2026-04-14.
  71. ↑ Mantha-Hollands, Ashley; Dzankic, Jelena (2023). "Ties that bind and unbind: charting the boundaries of European Union citizenship". Journal of Ethnic and Migration Studies. 49 (9): 2091–2108. doi:10.1080/1369183X.2022.2107499. hdl:1814/75134. ISSN 1369-183X. Retrieved 2026-04-14.
  72. ↑ Wikisource: Declaration by the UK on 31 December 1982 on the definition of the term "nationals"
  73. ↑ British Overseas Territories Act 2002, s.3(2)
  74. ↑ "Protocol 3 to the 1972 Accession Treaty".
  75. ↑ "Protocol 2 to the 1972 Accession Treaty".
  76. ↑ Article 4 of the Faroe Islands Protocol, 355(5)(a) of the Treaty on the Functioning of the European Union and Article of the Treaty on European Union (as amended).
  77. ↑ See the EUDO Citizenship Observatory بایگانی‌شده در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine for a comprehensive database with information on regulations on the acquisition and loss of citizenship across Europe.
  78. ↑ "Lex.bg – Закони, правилници, конституция, кодекси, държавен вестник, правилници по прилагане". lex.bg.
  79. ↑ magicmarinac.hr. "Zakon o hrvatskom državljanstvu". Zakon.hr (in Croatian). Retrieved 25 October 2019. Articles I–X
  80. ↑ "Croatian citizenship" (PDF). eudo-citizenship.eu. Archived from the original (PDF) on 10 December 2015. Retrieved 25 October 2019. Articles I–X
  81. ↑ "Croatian citizenship". template.gov.hr. Retrieved 25 October 2019.
  82. ↑ "New Citizenship legislation of the Czech Republic". www.mzv.cz.
  83. ↑ Worldwide, Danes (2022-02-21). "From residence permit in Denmark to Danish citizen". Danes Worldwide (in American English). Retrieved 2023-11-09.
  84. ↑ "Dobbelt statsborgerskab". justitsministeriet.dk. Archived from the original on 23 December 2014. Retrieved 23 December 2014.
  85. ↑ "Citizenship Act". riigiteataja.ee.
  86. ↑ "Nationalité française : enfant né en France de parents étrangers". Government of France. 16 March 2017.
  87. ↑ "Nationality - Consulat général de France à New York". Archived from the original on 4 September 2011. Retrieved 23 September 2011.
  88. ↑ "Nationalité française par mariage | service-public.fr". www.service-public.fr.
  89. ↑ "German Citizenship by Descent". germancitizenshipbydescent.com. Retrieved 2026-07-28.
  90. ↑ "Nationality Act". www.gesetze-im-internet.de. Retrieved 2022-09-15.
  91. ↑ "How to Get German Citizenship?". Germany Visa (in American English). 2017-07-16. Retrieved 2021-08-31.
  92. ↑ "Becoming a German citizen by naturalization". Federal Ministry of the Interior, Building and Community (in English). Retrieved 2021-08-31.
  93. ↑ Amt, Auswärtiges. "Naturalisation of victims of Nazi persecution and their descendants". www.germany.info.
  94. ↑ "Was sich bei der Einbürgerung ändern soll". Tagesschau. 2024-01-19. Retrieved 2024-01-23.⟦HTML_COMMENT_PROTECTED_1⟧
  95. ↑ "Bundestag erleichtert Zugang zur deutschen Staatsangehörigkeit". Deutscher Bundestag. 2024-01-19. Retrieved 2024-01-23.⟦HTML_COMMENT_PROTECTED_2⟧
  96. ↑ "Bundesrat billigt Doppelpass-Regelung". tagesschau.de. 2024-02-02. Retrieved 2024-02-02.⟦HTML_COMMENT_PROTECTED_3⟧
  97. ↑ Handoll, John (26 February 2024). "Country report : Ireland".
  98. ↑ "Criteria underlying legislation concerning citizenship". Ministero Dell'Interno. Archived from the original on 10 March 2013. Retrieved 1 June 2014.
  99. ↑ "§ 21.1.21 - L. 5 febbraio 1992, n. 91. Nuove norme sulla cittadinanza". www.edizionieuropee.it. Retrieved 2023-11-15.
  100. ↑ "CITTADINANZA Italiana Prefettura" (PDF).
  101. ↑ DELFI (26 May 2013). "Двойное гражданство: у посольств Латвии прибавится работы". DELFI.
  102. ↑ "Acquiring Latvian citizenship". pmlp.gov.lv.
  103. ↑ Koninkrijksrelaties, Ministerie van Binnenlandse Zaken en (14 December 2011). "Losing Dutch nationality". government.nl. Retrieved 23 July 2022.
  104. ↑ Naturalisatiedienst, Immigratie- en. "Renouncing your current nationality". ind.nl. Retrieved 23 July 2022.
  105. ↑ "Archived copy". Archived from the original on 16 April 2011. Retrieved 30 June 2012.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:عنوان آرشیو به جای عنوان (رده)
  106. ↑ Michalíková, Veronika. "How to keep Slovak citizenship after acquiring citizenship of another state". AKMV. Archived from the original on 26 May 2026. Retrieved 26 May 2026.
  107. ↑ "Inicio".
  108. ↑ Law (2001:82) on Swedish citizenship
  109. ↑ "Krav för medborgarskap för dig som är nordisk medborgare" (in Swedish). Migrationsverket. 5 January 2012. Archived from the original on 30 June 2013. Retrieved 1 July 2013.
  110. 1 2 Mateos, Pablo. "External and Multiple Citizenship in the European Union. Are 'Extrazenship' Practices Challenging Migrant Integration Policies?". Centro de Investigaciones y Estudios Superiores en Antropología Social. pp. 20–23. Retrieved 22 March 2019.
  111. 1 2 3 Joppke, Christian (2003). "Citizenship between De- and Re- Ethnicization". European Journal of Sociology. 44 (3): 429–458. doi:10.1017/S0003975603001346. JSTOR 23999548. S2CID 232174590.
  112. ↑ Moritz, Michael D. (2015). "The Value of Your Ancestors: Gaining 'Back-Door' Access to the European Union Through Birthright Citizenship". Duke Journal of Comparative & International Law. 26: 239–240.
  113. ↑ "GUIDELINES INVOLUNTARY LOSS OF EUROPEAN CITIZENSHIP (ILEC Guidelines 2015)" (PDF). Archived from the original (PDF) on 16 February 2015.
  114. 1 2 Clemens M. Rieder (2013). "The Withdrawal Clause of the Lisbon Treaty in the Light of EU Citizenship (Between Disintegration and Integration)". Fordham International Law Journal. 37 (1).
  115. ↑ "ECJ asked to rule on Britons' EU citizenship".
  116. ↑ "Appeal allowed against post-Brexit EU citizenship bid". 5 March 2018.
  117. ↑ "European Union – Court Rules U.K. Citizens Lost EU Rights". 21 July 2023.
  118. ↑ "Post-BREXIT headaches – the CJEU's recent judgments on the withdrawal of EU citizenship from British expats". Retrieved 25 November 2023.
  119. ↑ EU citizens' rights and Brexit, European Commission
  120. ↑ Main points of agreement between UK and EU in Brexit deal, the guardian 8 December 2017
  121. ↑ "European Free Movement Instrument – Initiative details – European Citizens' Initiative". European Commission. Archived from the original on 23 January 2017. Retrieved 9 November 2017.
  122. 1 2 "EU Citizenship for Europeans: United in Diversity in Spite of jus soli and jus sanguinis – Initiative details – European Citizens' Initiative". European Commission. Archived from the original on 30 March 2017. Retrieved 9 November 2017.
  123. ↑ "Retaining European Citizenship – Initiative details – European Citizens' Initiative". European Commission. Archived from the original on 26 July 2017. Retrieved 9 November 2017.
  124. ↑ Lenaerts, Koen (19 October 2015). "EU citizenship and the European Court of Justice's 'stone-by-stone' approach". International Comparative Jurisprudence. 1: 1–10. doi:10.1016/j.icj.2015.10.005.
  125. ↑ EP v Préfet du Gers and Institut national de la statistique et des études économiques (INSEE) (in English), 9 June 2022, retrieved 2023-07-21
  126. ↑ Lashyn, Serhii (2022). "Sacrificing EU citizenship on the altar of Brexit". Maastricht Journal of European and Comparative Law (in English). 29 (6): 736–744. doi:10.1177/1023263X221146465. ISSN 1023-263X.
  127. ↑ "Brits should not lose EU citizenship rights after Brexit, leaked European Parliament plan says". Independent.co.uk. 29 March 2017. Retrieved 2 April 2018.
  128. ↑ "U.K. Open to Talking About Associate Citizenship After Brexit". Bloomberg L.P. 2 November 2017. Retrieved 2 April 2018.
  129. ↑ "ECJ will have no future role in interpreting UK law post Brexit: UK..." Reuters. 30 March 2017. Retrieved 17 March 2018.

منابع

مطالعه بیشتر

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.