لری لیراوی

لُری لیراوی
لری لیراوی[۱]
زبان بومی در ایران
منطقهاستان های: بوشهر، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس
قومیتمردم لر
  • لُری لیراوی
الفبای فارسی
کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹

لری لیراوی[۲]، یکی از گویش‌های لری از شاخه لری جنوبی، رایج در بندر دیلم، بندر گناوه، بندر ماهشهر، هندیجان، دشتستان و جنوب بهبهان(زیدون)،شهرستان کازرون می‌باشد. [۳][۴][۵] احتمال می‌رود که این گویش نیز، بازمانده‌ای از زبان هوزی باشد. کتاب‌های فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور، چاپ ادارهٔ جغرافیایی ارتش[۶] به صراحت وجود زبان لری در این مناطق را تأیید کرده‌ است .[۷][۸]

گویش های لری لیراوی

این گویش، خود در چهار زیرشاخه‌ی گویشی دسته‌بندی می‌شود:

  1. دشتستانی: مردم شهرستان دشتستان در استان بوشهر بدان گفتگو می‌کنند. در کتاب «سیری در گویش دشتستانی» آمده است که مردم دشتستان به زبان لری سخن می‌گویند.[۹][۱۰][۱۱]
  2. هندیونی (هندیجانی): بیشتر مردم شهرستان هندیجان با این گویش سخن می‌گویند. از نظر رده‌شناسی، گویش هندیجانی گویشی از خانواده زبان های ایرانی نو غربی می‌باشد.[۱۲]
  3. ماچولی (ماهشهری): گویش ماهشهری به لحاظ رده شناختی، در دسته‌ی زبان‌های ایرانی نو غربی و از شاخه جنوب غربی است که بیشتر مردم شهر ماهشهر به آن سخن می‌گویند.[۱۳]
  4. دیلمی: بیشتر مردم شهرستان دیلم به آن سخن می‌گویند. این گویش، به لری بختیاری و ممسنی بسیار نزدیک است.[۱۴][۱۵][۱۶]


در سرزمین‌های زیر، گویش لیراوی، رواج دارد:

جستارهای وابسته

منابع

  1. http://www.amazon.com/Phonology-Southern-Luri-Eric-Anonby/dp/3895867233
  2. بختیار، محمد (۲۰۱۲-۱۲-۲۹). «مجموعه زبان ها و گویش های لري - Setin». setin.se. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۴.
  3. صفی‌نژاد، جواد. لرهای ایران: لر بزرگ، لر کوچک. تهران: ۱۳۸۰.(ص ۷۰).
  4. صفی‌نژاد، جواد. لرهای ایران: لربزرگ، لرکوچک. آتیه، تهران: ۱۳۸۱.
  5. اقوام ایرانی جلد هشتم صفحه دهم
  6. -فرهنگ جغرافیائی آبادیهای کشور جمهوری اسلامی ایران (جلد101 گناوه 1365) و (جلد 110بوشهر 1365) و (جلد 91 بهبهان 1370 در خصوص بندر دیلم) و (جلد 90 آبادان 1365 در خصوص بندر ماهشهر)
  7. فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور، چاپ ادارهٔ جغرافیایی ارتش12
  8. لیراو در لغتنامه دهخدا
  9. «شهرستان دشتستان». farsname.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۰.
  10. «بنیاد رشد و اندیشه سازندگی استان بوشهر - گویش مردم استان بوشهر». bgrows.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۰.
  11. «کتاب سیری در گویش دشتستان آی کتاب ؛ iketab». www.iketab.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۰.
  12. گرجیان*, بهمن; عبادی, آزاده. "بررسی نظام فعلی: فعل در گویش هندیجانی". فصلنامه ادبیات و زبانهای محلی ایران زمین (به فارسی). 6 (2): 77–94.
  13. https://www.pazand.ir/article_206952.html?lang=fa
  14. «دیلمی - ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی». wikijoo.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۲.
  15. «About: Luri language». dbpedia.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۲.
  16. «گناوه و ریگ بنادر باستانی سرزمین لر – لر نما». ۲۰۲۰-۱۰-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۲.