لری لیراوی
| لُری لیراوی | |
|---|---|
| لری لیراوی[۱] | |
| زبان بومی در | |
| منطقه | استان های: بوشهر، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس |
| قومیت | مردم لر |
| |
| الفبای فارسی | |
| کدهای زبان | |
| ایزو ۳–۶۳۹ | – |
لری لیراوی[۲]، یکی از گویشهای لری از شاخه لری جنوبی، رایج در بندر دیلم، بندر گناوه، بندر ماهشهر، هندیجان، دشتستان و جنوب بهبهان(زیدون)،شهرستان کازرون میباشد. [۳][۴][۵] احتمال میرود که این گویش نیز، بازماندهای از زبان هوزی باشد. کتابهای فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، چاپ ادارهٔ جغرافیایی ارتش[۶] به صراحت وجود زبان لری در این مناطق را تأیید کرده است .[۷][۸]
گویش های لری لیراوی
این گویش، خود در چهار زیرشاخهی گویشی دستهبندی میشود:
- دشتستانی: مردم شهرستان دشتستان در استان بوشهر بدان گفتگو میکنند. در کتاب «سیری در گویش دشتستانی» آمده است که مردم دشتستان به زبان لری سخن میگویند.[۹][۱۰][۱۱]
- هندیونی (هندیجانی): بیشتر مردم شهرستان هندیجان با این گویش سخن میگویند. از نظر ردهشناسی، گویش هندیجانی گویشی از خانواده زبان های ایرانی نو غربی میباشد.[۱۲]
- ماچولی (ماهشهری): گویش ماهشهری به لحاظ رده شناختی، در دستهی زبانهای ایرانی نو غربی و از شاخه جنوب غربی است که بیشتر مردم شهر ماهشهر به آن سخن میگویند.[۱۳]
- دیلمی: بیشتر مردم شهرستان دیلم به آن سخن میگویند. این گویش، به لری بختیاری و ممسنی بسیار نزدیک است.[۱۴][۱۵][۱۶]
در سرزمینهای زیر، گویش لیراوی، رواج دارد:
- دیلم (شهرستان دیلم و بخش شبانکاره)
- گناوه (بندر گناوه)
- هندیجان ( شهرستان هندیجان)
- ماهشهر (مردم بومی شهر هندیجان)
- زیدون (جنوب شهرستان بهبهان و بخش زیدون)
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ http://www.amazon.com/Phonology-Southern-Luri-Eric-Anonby/dp/3895867233
- ↑ بختیار، محمد (۲۰۱۲-۱۲-۲۹). «مجموعه زبان ها و گویش های لري - Setin». setin.se. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۴.
- ↑ صفینژاد، جواد. لرهای ایران: لر بزرگ، لر کوچک. تهران: ۱۳۸۰.(ص ۷۰).
- ↑ صفینژاد، جواد. لرهای ایران: لربزرگ، لرکوچک. آتیه، تهران: ۱۳۸۱.
- ↑ اقوام ایرانی جلد هشتم صفحه دهم
- ↑ -فرهنگ جغرافیائی آبادیهای کشور جمهوری اسلامی ایران (جلد101 گناوه 1365) و (جلد 110بوشهر 1365) و (جلد 91 بهبهان 1370 در خصوص بندر دیلم) و (جلد 90 آبادان 1365 در خصوص بندر ماهشهر)
- ↑ فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، چاپ ادارهٔ جغرافیایی ارتش12
- ↑ لیراو در لغتنامه دهخدا
- ↑ «شهرستان دشتستان». farsname.ir. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۰.
- ↑ «بنیاد رشد و اندیشه سازندگی استان بوشهر - گویش مردم استان بوشهر». bgrows.ir. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۰.
- ↑ «کتاب سیری در گویش دشتستان آی کتاب ؛ iketab». www.iketab.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۰.
- ↑ گرجیان*, بهمن; عبادی, آزاده. "بررسی نظام فعلی: فعل در گویش هندیجانی". فصلنامه ادبیات و زبانهای محلی ایران زمین (به فارسی). 6 (2): 77–94.
- ↑ https://www.pazand.ir/article_206952.html?lang=fa
- ↑ «دیلمی - ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی». wikijoo.ir. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۲.
- ↑ «About: Luri language». dbpedia.org. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۲.
- ↑ «گناوه و ریگ بنادر باستانی سرزمین لر – لر نما». ۲۰۲۰-۱۰-۱۰. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۲.