ایل نفر
| مناطق با جمعیت چشمگیر | |
|---|---|
| استانهای فارس، آذربایجان، چهارمحال و بختیاری، اصفهان | |
| زبانها | |
| ترکی نفر، فارسی | |
| دین | |
| اسلام، شیعه | |
ایل نفر از بقایای قبایل ۲۴ گانه اوغوز هستند ک در دورهٔ غزنویان و سلجوقیان از ترکستان به خراسان و سپس به اصفهان و دوره صفوی به فارس و جنوب مهاجرت نمودند. زمانخان نفر یکی از سرداران صفوی ایلات قزلباش فارس و جنوب بوده و بعد از او دوره افشاریه، حاج حسین خان نفر حاکم فارس و شخص دوم بعد از نادرشاه افشار بوده و بعد از وی پسرش محمد تقی خان نفر مقارن حکومت خود که اواخر زندیه و اوایل قاجاریه بوده در رتبه اول بزرگان فارس و بر تمام رؤسای ایلات فارس تقدم داشته و پسرش علی اکبر خان نفر رئیس ایلات نفر و بهارلو و رئیس تشریفات دولت قاجار بوده و بعد از وی پسرش محمدحسن خان نفر با سیاست و دسیسه دولت وقت از منصب آباء و اجدادی خود کنارهگیری میکند و طوایف ایل نفر با دولت وقت درگیر و در نهایت پراکنده میشوند. اتّحادیه عشایری ایلات خمسه اتّحادیه سیاسی نظامی بود که در دوره ناصرالدّین شاه قاجار و به ابتکار فرهاد میرزا معتمدالدّوله و تحت ریاست حکّام محلی شیراز یعنی خاندان قوام الملک باقیمانده ایلات نفر، بهارلو، اینانلو، عرب و باصری که در استان فارس ساکن بودند برای مقابله با قشقاییها تشکیل گردید.
سرزمین و کوچ
پس از گذر از زندگی کوچ نشینی طوایف ایل نفر در شهرها و روستاهای ییلاق و قشلاق یکجانشین شدهاند. از جمله مهمترین مراکز سکونت فعلی طوایف ایل نفر شهرهای مرودشت، زرقان بیضا، شیراز، فسا، سروستان، کوار، خفر، بخش صحرای باغ، نیمه، کرمستج، لطیفی، بریز شهر لار از توابع شهرستان لارستان، اَرد از توابع شهرستان گراش استان فارس و روستای خوزو از توابع لامرد استان فارس، خنج و بخش فورگ از توابع داراب استان فارس و شهرستان حاجیآباد استان هرمزگان و شهرستانهای اصفهان، شهرضا، گلشن، دستگرد، زیار، بران از توابع استان اصفهان و روستاهای اطراف آنها و شهرهای کیان، سفیددشت، شلمزار، طاقانک، مرغملک از توابع استان چهار محال و بختیاری و روستاهای اطراف آنهاست. البته تیرهها و خانوارهایی از ایل نفر نیز به مناطقی دوردست مانند شهرستان گرمسار بخش چهارقشلاق روستای قشلاق نفراز توابع استان سمنان و شهرستانهای ورامین، شهریار، شهر ری، فردوس، قرچک از توابع استان تهران و تاکستان از توابع استان قزوین و شهرستانهای ساوه استان مرکزی و شهرستان آمل و بابل و روستای نفرخیل از توابع استان مازندران و اهواز، آبادان، امیدیه استان خوزستان مهاجرت نمودهاند.
پل زمانخان
«زمانخان نفر» از رهبران قدرتمند جنوب و ایلبیگی ایل نفر، بانی پل زمانخان است که در حوالی شهر سامان از توابع استان چهارمحال و بختیاری بر روی زایندهرود ساخته شده است.[۱] این پل بر بهصورت دو دهنه طاق قوسی به طول ۲۲ متر، عرض پنج متر و ارتفاع ۱۳ متر در سال ۱۰۲۲ هجری قمری ساخته شده است.[۲]
دین و زبان
زبان طوایف ایل نفر ترکی نفر نام دارد که شاخهای خاص از زبانهای ترکی است که به آن متکلم اند و مذهب شیعه دارند.
طوایف
ایل نفر دارای ۲۴ طایفه است:
- زمانخانلو
- دولخانلو
- بادکی
- تاتملو
- ستارلو
- سنجرلو
- شولی
- گندشلو
- بیگدلی
- قره گوزلو
- قره چه ای
- قیدرلو
- قبادخانلو
- قره باجاقلو
- قادلو
- جرغه
- قره نفر
- قره قلاق
- لرنفر
- عراقی
- خوشنامی
- جن-جین
- چنگری
- مرگ ماری
جستارهای وابسته
منابع
- ایل نفر در گذر تاریخ،
- اوغوزنامه و سلجوقنامه،
- تاریخ تورکان در گذر تاریخ،
- تاریخ بیهقی، ایلات فارس،
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Nafar». در دانشنامهٔ ویکیپدیای آلمانی .
- دانشنامه ایرانیکا
- روزنامه کلانتر فارس
- وقایع ایلات خمسه و ایلات پراکنده ایران محمد علی نجفی
- فارسنامه ناصری تألیف میرزا حسن حسینی فسائی
- عشایر فارس - ژ دمورینی