پادشاهی بنین

پادشاهی بنین

ادو
پادشاهی بنین
۱۱۸۰–۱۸۹۷
پادشاهی بنین در سال ۱۶۲۵
پادشاهی بنین در سال ۱۶۲۵
وضعیتمستقل تا ۱۸۹۷، در حال حاضر یک پادشاهی غیرحاکمیتی در درون نیجریه
پایتختادو
زبان(های) رایجادو
دین(ها)
دین ادو، کلیسای کاتولیک
حکومتپادشاهی
اوبا 
• ۱۱۸۰–۱۲۴۶ (نخستین)
اوکا یکم
• ۱۸۸۸–۱۸۹۷
اوونرامون[الف]
• ۲۰۱۶–تاکنون
اوواره دوم[ب]
تاریخ 
• جایگزینی پادشاهی اوبا با پادشاهی اوگیسو
۱۱۸۰
• فتح توسط بریتانیا، ادغام در تحت‌الحمایگی ساحل نیجر
۱۸۹۷
• مرگ اوونرامون در تبعید، جانشین او اوکا دوم پادشاهی را تحت حاکمیت بریتانیا بازسازی کرد
۱۹۱۴
واحد پولسپیدمهره[۱]
پیشین		پسین
ایگودومیگودو
تحت‌الحمایگی ساحل نیجر
امروز بخشی ازنیجریه

پادشاهی بنین[۲] یا امپراتوری بنین،[۳][۴] که با نام بنین بزرگ نیز شناخته می‌شود، یک پادشاهی سنتی در جنوب نیجریه است.[۵] این پادشاهی هیچ ارتباط تاریخی با جمهوری مدرن بنین ندارد،[۶] که از قرن هفدهم تا سال ۱۹۷۵ با نام داهومی شناخته می‌شد. پایتخت پادشاهی بنین، ادو بود که امروزه در ایالت ادو در نیجریه با نام بنین شناخته می‌شود. پادشاهی بنین یکی از قدیمی‌ترین و توسعه‌یافته‌ترین دولت‌ها در مناطق ساحلی غرب آفریقا بود. این پادشاهی در حدود قرن یازدهم میلادی از پادشاهی پیشین ادو در ایگودومیگودو شکل گرفت؛[۷] این سرزمین در سال ۱۸۹۷ توسط امپراتوری بریتانیا ضمیمه شد، اما به عنوان یک پادشاهی غیرحاکمیتی به حیات خود ادامه داد.[۸]

در قرن‌های پانزدهم و شانزدهم، این امپراتوری به اوج شکوفایی خود رسید، قلمرو خود را گسترش داد، با قدرت‌های اروپایی تجارت کرد و میراث هنری چشمگیری در قالب آثار برنزی، آهنی، برنجی، عاج‌کاری‌شده و سایر مواد از خود بر جای گذاشت.[۹]

یک پلنگ
پلنگ، توتم پادشاهان و امپراتوران بنین
یک پایتون
پایتون، توتم پادشاهان و امپراتوران بنین

تاریخچه

ریشه‌های باستانی

حضور الل کم‌خونی داسی‌شکل در صحرای بزرگ آفریقا طی دوره صحرای سبز نشان می‌دهد که نیاکان باستانی مردم ادو ممکن است در دوران پیشاتاریخ در منطقه صحرا ساکن‌بوده و سپس به سمت جنوب مهاجرت کرده باشند.[۱۰] حرکت تدریجی مردمان پروت-ادویی به غرب آفریقا ممکن است با گسترش کشاورزی در ساحل صحرا در دوران نوسنگی آفریقا، به دنبال خشک‌سالی صحرای بزرگ آفریقا در حدود ۳۵۰۰ پیش از میلاد مرتبط‌بوده باشد.[۱۱]

سکونتگاه‌های اولیه

دولتی که بعدها به نام امپراتوری بنین شناخته شد، در چندین مرحله توسعه یافت. این دولت در داخل و خارج از مرزهای خود با نام‌های گوناگونی شناخته می‌شد.

تا قرن یکم پیش از میلاد، قلمرو بنین تا حدی کشاورزی بود؛ این منطقه تا حدود سال ۵۰۰ میلادی به طور عمده کشاورزی شد، اما شکار و گردآوری حیوانات همچنان اهمیت خود را حفظ کرد. همچنین تا سال ۵۰۰ میلادی، ساکنان این قلمرو از آهن استفاده می‌کردند.[۱۲]

ایگودومی‌گودو (۹۰۰–۱۱۸۰ میلادی)

نخستین نظام سیاسی سازمان‌یافته در منطقه‌ای که به بنین تبدیل شد، ایگودومی‌گودو بود که در اواخر هزاره اول میلادی از جوامع خودمختار موجود شکل گرفت. حاکم این منطقه اوگیسو (Ogiso) نامیده می‌شد که به معنای «حاکم آسمان» است.[۱۳] اوگیسوها[پ] بسیاری از سنت‌های فرهنگی و اجتماعی را که بنین را شکل داده‌اند، پایه‌گذاری کردند.[۱۴]}

ایگودومی‌گودو، به معنای «شهر ایگودو»، به عنوان نخستین پایتخت عمل می‌کرد و در جنگلی پدید آمد که پوشش گیاهی متراکم و مسیرهای باریک آن، دفاع از شهر در برابر حملات را آسان می‌ساخت. جنگل‌های بارانی به دلیل منابع گسترده‌شان به توسعه شهر کمک کردند؛ منابعی همچون ماهی رودخانه‌ها و نهرها، حیوانات قابل شکار، برگ برای سقف‌سازی، گیاهان دارویی، عاج برای کنده‌کاری و تجارت، و چوب برای ساخت قایق. حیوانات اهلی به دلیل بیماری ناشی از مگس تسه‌تسه نمی‌توانستند در آنجا زنده بمانند؛ پس از قرن‌ها مواجهه، برخی حیوانات مانند گاو و بز نسبت به این بیماری مقاوم شدند.[۱۵]

ایله-ایبینو (۱۱۸۰–۱۲۵۵ میلادی)

در آغاز قرن سیزدهم میلادی، اوگیسو اووودو پس از یک دوره سلطنت پرآشوب و ناکارآمد، توسط مردم ایالت سرنگون شد.[۱۶] به جای او، آن‌ها ایویان، یک «اوگیفا» (کاهن زمین و رئیس مردم محلی اِفا) محبوب و قدرتمند را به عنوان «اوکائفبو» یا رئیس دولت انتخاب کردند.[۱۷] تلاش بعدی ایویان برای انتقال قدرت به پسرش اوگیامون، که بدین ترتیب یک دودمان سلطنتی جدید ایجاد می‌کرد، با مقاومت روبرو شد. «ادیون‌ئفبو» (شورای حاکم روسا) از تأیید این اقدام خودداری کرد و فرستادگانی را برای درخواست از یک شاهزاده از ایفی جهت بازگرداندن نظم و مشروعیت به تخت پادشاهی‌شان اعزام کرد.[۱۸][۱۹]

سنت‌های تاریخی در بنین در مورد جزئیات این رویدادها متفاوت است. سنت «رسمی» ثبت کرده است که اورانمیان، پسر اودودووا، دعوت شورا را پذیرفت؛ ورود او آغازگر دودمان جدید یوروبا و برقراری عنوان «اوبا» برای حاکمان بنین بود.[۲۰] این روایت به عنوان یک «روایت کلیشه‌ای» توسط رهبران امپراتوری ایفی برای توضیح و توجیه گسترش حوزه نفوذ فرهنگی و اقتصادی یوروبا به ایگودومی‌گودو در این دوره استفاده می‌شود.[۲۱]

سنت دیگری که نخستین بار در دهه ۱۹۷۰ ثبت شد، داستان متفاوتی ارائه می‌دهد. اگرچه نسخه‌های متعددی وجود دارد، برخی استدلال می‌کنند که اوبای بنیان‌گذار یک یوروبایی نبوده، بلکه پسر یا نوه اوگیسو اووودو و از بومیان بنین‌بوده که در ایفی در تبعید به سر می‌بردند. برخی فراتر رفته و ادعا می‌کنند که پسر اووودو، اکالادران، و اودودووا یک نفر هستند و بنابراین ادوها مسئول بنیان‌گذاری یا سازماندهی ایله-ایفی بوده‌اند.[۲۰][۲۲][۲۳] مورخان عموماً این روایت‌های جایگزین را به عنوان ابداعات یا تحریفات اخیر در سنت‌های تاریخی قدیمی‌تر در واکنش به پویایی‌های جامعه مدرن نیجریه می‌بینند.[۲۳][۲۰]

صرف‌نظر از اینکه اورانمیان از نظر قومی یوروبایی‌بوده یا پسر یک تبعیدی ادویی، ادعای او برای تخت پادشاهی به طور جهانی پذیرفته نشد. اوگیامون، پسر ایویان، حامیان بسیاری در محله‌های اِفای شهر داشت و احتمالاً هنگام ورود اورانمیان، قدرت را در دست داشت. نبردی میان دو طرف درگرفت و تازه‌واردان با حمایت «ادیون‌ئفبو» وارد شهر شدند. با وجود پیروزی، اورانمیان برای تسلط بر سیاست‌های پیچیده این پادشاهیِ دوقطبی، به‌ویژه به این دلیل که یک خارجی بود، با مشکل مواجه شد.[۲۴] او با ارین‌موینده، دختر یکی از روسای محلی ازدواج کرد و آن‌ها صاحب پسری به نام اووکا شدند.[۲۵] اورانمیان که مستأصل‌شده بود و تمایل داشت در ایله-ایفی حکومت کند، تخت پادشاهی بنین را به نفع پسرش رها کرد و گفت که تنها یک بومی می‌تواند به طور موثر حکومت کند.[۲۶][۲۴]

به گفته اِگاره‌بوا، اووکا در حدود سال ۱۲۰۰ با نشان‌های سلطنتی ویژه و سایر علائمی که توسط پدرش از ایفی فرستاده‌شده بود، به عنوان اوبا تاج‌گذاری کرد. از آنجا که اووکا هنوز جوان بود، اورانمیان «اوگیه»های اِگو، اوگیفا، ایهاما، اولوتون و دیگران را مأمور کرد تا از او مراقبت کرده و تا رسیدن به سن بلوغ بر کشور حکومت کنند. پدربزرگ مادری اووکا، اوگیه اِگو، به عنوان مشاور ارشد و محافظ او خدمت کرد.[۲۵]

به قدرت رسیدن اووکا، دودمان جدیدی را در دولتی که پیش‌تر توسط اوگیسوها اداره می‌شد، تثبیت کرد. بوندارنکو توسعه سیاسی بنین را به عنوان یک تحکیم تدریجی جوامع و ریاست‌های پیشینِ بینی بازسازی می‌کند. او استدلال می‌کند که سه اوگیسوی نخست متعلق به خط ایفی بودند که پادشاهی را از خارج وارد کردند، در حالی که اوگیسوهای بعدی بینی بودند و پادشاهی موروثی به تدریج در دوره متأخر اوگیسو توسعه یافت. در این بازسازی، خاستگاه ایفیِ اورانمیان، او را به صورت نمادین به نخستین اوگیسوها پیوند داد و به ارائه به قدرت رسیدن اووکا به عنوان تداوم خط اوگیسو در دوران بحران سیاسی کمک کرد. اقتدار مرکزی موثر تحت دودمان اوبا تنها در زمان اِوِدو، چهارمین اوبا، محقق شد.[۲۷]

اوبینی (۱۲۵۵–۱۴۴۰ میلادی)

اوبا اودو به عنوان چهارمین فرمانروای این ایالت تاج‌گذاری کرد و انتقال کاخ سلطنتی از اوساما به مکان کنونی آن در ادوی به او نسبت داده می‌شود. او نام ایالت را از «ایله-ایبینو» به معنای «سرزمین رنج» به «اوبینی» تغییر داد که نامی به زبان ایلاجه و به معنای «سرزمین منابع پایان‌ناپذیر» است. این تغییر نام با اصلاح نظام سیاسی و اداری، از جمله ایجاد دیوان‌سالاری کاخ و گسترش نفوذ سرزمینی همراه بود.

ادو (۱۴۴۰–۱۸۹۷ میلادی)

در سال ۱۴۴۰، اوبا اوواره،[۲۸] که با نام اووارهٔ بزرگ نیز شناخته می‌شود، به قدرت رسید و مرزهای این دولت‌شهر پیشین را گسترش داد. در حدود سال ۱۴۷۰، نام پایتخت به «ادو» تغییر یافت؛ این نام برگرفته از نام یک بردهٔ سلطنتی بود که جان اوواره را در جریان یک کودتای نافرجام نجات داده بود. نام این شهر بعدها به کل ایالت و مردمان آن تعمیم یافت.

اصطلاح «بینی» که از نام پیشین ایالت توسط ایتسکیری‌ها استفاده می‌شد، در میان پرتغالی‌ها محبوب شد و توسط کاشفان پرتغالی که در سال ۱۴۸۵ در سفری به رهبری ژوآئو آفونسو د آویرو به آنجا رسیدند، به «بنین» تغییر شکل یافت. این کاشفان از مرکز سلطنتی با عنوان بنین (شهر) یاد می‌کردند.[۲۹]

در سدهٔ پانزدهم، اوبا اوواره به دلیل تبدیل بنین (شهر) از یک دژ نظامی که توسط اوگیسوها ساخته‌شده بود و با خندق‌ها و دیوارها محافظت می‌شد، به یک دولت‌شهر مورد ستایش است. از همین پایگاه بود که او لشکرکشی‌های نظامی خود را آغاز کرد و گسترش پادشاهی را از سرزمین‌های اصلیِ گویشورِ ادو کلید زد. کاوش‌ها همچنین شبکه‌ای روستایی از دیوارهای خاکی را آشکار کرده‌اند که ۴٬۰۰۰ تا طول دارند و تخمین زده می‌شود ساخت آن‌ها ۱۵۰ میلیون نفر-ساعت زمان برده و احتمالاً صدها سال به طول انجامیده است. ظاهراً این دیوارها برای تعیین مرزهای شهرها و شهرک‌ها بنا‌شده بودند. سیزده سال پس از مرگ اوواره، داستان‌های شکوه بنین، بازرگانان پرتغالی بیشتری را به دروازه‌های شهر کشاند.[۳۰]

مجموعه‌ای از دیوارها، رشد تدریجی شهر را از سال ۸۵۰ میلادی تا زمان افول آن در سدهٔ شانزدهم نشان می‌دهند. اوواره برای محصور کردن کاخ خود، دستور ساخت دیوار داخلی بنین را داد؛ یک باروی خاکی به طول ۷ مایل که با خندقی به عمق ۲۰ فوت احاطه‌شده بود. این خندق در اوایل دههٔ ۱۹۶۰ توسط گراهام کونا کاوش شد. کونا تخمین زد که ساخت آن، اگر در طول پنج فصل خشک پخش می‌شد، به نیروی کاری متشکل از ۱۰۰۰ کارگر نیاز داشت که ده ساعت در روز و هفت روز در هفته کار کنند.[۳۱] اوواره همچنین خیابان‌های بزرگ را اضافه کرد و نه دروازهٔ مستحکم بنا نمود. کاوش‌ها در بنین (شهر) نشان داده است که این شهر در حدود سال‌های ۱۲۰۰–۱۳۰۰ میلادی در اوج شکوفایی بوده است.[۳۲]

سردیس برنزی یک ملکه مادر، اوایل سدهٔ شانزدهم

در اوایل سدهٔ شانزدهم، اوبا اسیگی پس از شکست دادن تهاجم و تلاش برای فتح بنین توسط پادشاهی ایگالا، پادشاهی را به سمت شرق گسترش داد. بنین قدرت سیاسی و برتری خود را بر بخش بزرگی از آنچه امروزه نیجریهٔ مرکزی-غربی است، به دست آورد. ثروت آن از طریق تجارت گسترده، به‌ویژه با مناطق داخلی افزایش یافت؛ اگرچه تجارت با اروپایی‌ها که از اواخر سدهٔ پانزدهم به بعد در زمینهٔ فلفل، برده، پارچه و عاج شکل گرفت، مکمل کوچکی برای ثروت، اقتصاد، فناوری و هنر بنین فراهم کرد.[۳۳] دستبندهای برنجی مانیلا از منطقه راین‌لند که توسط بازرگانان پرتغالی در ازای عاج، فلفل و برده از سال ۱۵۰۷ میلادی عرضه می‌شد، به عنوان پایهٔ فلزی برای برنزهای بنین شناخته شده‌اند؛ تعدادی از پلاک‌های ریخته‌گری‌شده، بازرگانان پرتغالی، مانیلاها و سلاح‌های عرضه‌شده به عنوان کالای تجاری را به تصویر می‌کشند.[۳۴][۳۵]

یک برنز بنین که یک بازرگان پرتغالی را با مانیلاهای برنجی در پس‌زمینه نشان می‌دهد

اوبا مستقیماً بر قلب بنین در اطراف پایتخت حکومت می‌کرد، در حالی که اقتدار بنین بر مناطق دورافتاده از نظر شکل و کارایی متفاوت بود. پیش از سال ۱۸۹۷، حاکمیت بنین بر بیشتر جوامع اسان و ایویبیوساکون، بخش‌هایی از منطقه اورهوبو–ایسوکو و برخی از جمعیت‌های یوروبا و ایگبو گسترش داشت.[۳۶]: 14–15 

به گفتهٔ بردبری، سنت‌های ادو نشان می‌دهد که نخستین فتوحات بنین در جوامع ایگبو در غرب نیجر به دوران سلطنت اوواره در اواسط سدهٔ پانزدهم بازمی‌گردد. دودمان‌های حاکم بر بیشتر حکومت‌های محلی ایگبوی غربی، ادعای ریشهٔ بنینی داشتند، نظام‌های القاب آن‌ها از الگوی بنین پیروی می‌کرد و حاکمان آن‌ها باید توسط اوبا در مقام خود تأیید می‌شدند. با این حال، به نظر می‌رسد کنترل بنین بر این منطقه هرگز برای مدت طولانی کامل نبوده و اوبا بارها مجبور به تثبیت مجدد حاکمیت خود‌شده است. بردبری رودخانه نیجر را مرز نهایی و موثر حاکمیت بنین در شرق می‌دانست، اگرچه اشاره کرد که نقشه‌های اولیه پرتغالی، مرز را تا منطقه بونی ترسیم کرده‌اند. او همچنین خاطرنشان کرد که اونیتشا در کرانهٔ شرقی نیجر و آبوه در منتهی‌الیه جنوب، دارای القاب بنینی و خانواده‌های حاکمی بودند که ادعای ریشهٔ بنینی داشتند؛ گفته می‌شود که یک جانشینی مورد مناقشه در آبوه در نیمهٔ نخست سدهٔ هجدهم به اوبا ارجاع داده‌شده بود.[۳۶]: 22 

بخش‌های جنوبی و جنوب غربی پادشاهی شامل روستاهای دائمی اورهوبو-ایسوکو، چندین سکونتگاه ایتسکیری و برخی روستاهای ایجاو بود. بردبری بیان می‌کند که این جوامع رابطهٔ مشابهی با قدرت مرکزی پادشاهی داشتند که روستاهای ادو با آن داشتند.[۳۶]: 18  پادشاهی ایتسکیری واری، اگرچه تحت دودمانی با ریشه در بنین تأسیس شد، اما پس از بنیان‌گذاری عملاً از اوبا مستقل شد.[۳۶]: 22 

از اواسط سدهٔ پانزدهم، ارتش‌های بنین به سمت غرب و به درون یوروبالند شرقی گسترش یافتند. بیشتر پژوهشگران امروزی، اشغال مناطق اکیتی، ایجشا و اوندو را به اوواره نسبت می‌دهند، در حالی که گسترش قدرت بنین به لاگوس عموماً به اواسط سدهٔ شانزدهم نسبت داده می‌شود.[۹]: 139–140  آفولایان می‌نویسد که نیروهای بنین، ادو را تحت سلطه درآوردند و بسیاری از دیگر ایالت‌های اکیتی را تصرف کردند و در برخی موارد دودمان‌های حاکم آن‌ها را جایگزین کردند. اکوره نیز کاملاً تحت نفوذ بنین قرار گرفت و به پایگاهی برای تجارت با یوروبالند شرقی تبدیل شد.[۳۷]

مهاجرت نیز در این دوره به پیوندهای غربی پادشاهی بنین کمک کرد. گفته می‌شود برخی از مردم از مقررات سخت‌گیرانه عزاداری که در دوران سلطنت اواره (Ewuare) وضع‌شده بود گریختند و یونگ‌ویرث (Jungwirth) معتقد است که برخی از آن‌ها از یوروبالند عبور کرده و تا کتو (بنین) سفر کردند.[۹]: 139–140 

حضور نظامی و تجاری پادشاهی بنین تا حدود سال ۱۵۳۰ به آلادا، بنین رسیده بود.[۹]: 140–143  شواهد همچنین به نفوذ بنین در منطقه اطراف آکرا اشاره دارد، اگرچه مشخص نیست که آیا این امر ناشی از مهاجرت، فتح، یا سایر اشکال ارتباط بوده است، یا اینکه آیا بنین هرگز کنترل سیاسی در آنجا اعمال کرده است یا خیر.[۹]: 143–144 

پادشاهی بنین تا اوایل قرن نوزدهم به لشکرکشی در شرق یوروبالند ادامه داد. اوو (ایالت اوندو) ارتش بنین را عقب راند، اما بنین بعداً اکوره (نیجریه) را تصرف کرد و پیشروی بیشتری به سمت اکیتی (Ekiti) داشت. نیروهای آن حمله برنامه‌ریزی‌شده به اوتون اکیتی را رها کردند اما شهر نزدیک آن یعنی اوو (Ewu) را شکست دادند. آکینتویه (Akintoye) این لشکرکشی‌ها را آخرین تهاجمات بنین به شمال شرقی یوروبالند می‌داند.[۳۸]: 552 

این دولت همچنین یک سنت هنری پیچیده، به‌ویژه در آثار ساخته‌شده از آلیاژ برنج، آهن و عاج ایجاد کرد. این آثار شامل پلاک‌های دیواری و سردیس‌هایی در اندازه واقعی بود که اوباها (Obas) و ایوبا (ملکه مادر) بنین را به تصویر می‌کشید، و همچنین بازنمایی‌هایی از افراد دیگر، از جمله بازرگانان پرتغالی، حیوانات و اشیایی مانند کمربندهای تشریفاتی. عاج به جعبه‌های تزئینی، شانه‌ها، بازوبندها و ماسک‌ها حکاکی می‌شد. از جمله شناخته‌شده‌ترین آثار باقی‌مانده، ماسک عاج بنین است که به‌طور سنتی با ملکه ایدیا مرتبط دانسته می‌شود. چنین ماسک‌های عاجی برای پوشیدن در کمر توسط پادشاهان طراحی‌شده بودند.[۳۹]

جنگ داخلی

اوبا اهنگبودا (Oba Ehengbuda) که در اواخر قرن شانزدهم حکومت می‌کرد، آخرین پادشاه جنگجو بود؛ پس از سلطنت او، امپراتوری به‌تدریج کوچک شد و کنترل خود را بر قلمروهای غربی از دست داد.[۳۹][۴۰] پایان سلطنت او شاهد افزایش قدرت مقامات برجسته بود و در دهه‌های بعد، بسیاری از اوباها به دلیل مبارزه شاخه‌های مختلف خانواده سلطنتی برای کسب قدرت، دوره‌های سلطنت کوتاه و پرآشوبی را تجربه کردند. مرگ اوبا اوهوان (Oba Ohuan) در سال ۱۶۴۱ ممکن است پایان خط جانشینی مستقیم پدر به پسر باشد که به اوکا یکم بازمی‌گشت.[۴۱] مقامات همچنین به‌طور فزاینده‌ای کنترل ارتش و تجارت را در دست گرفتند، زیرا پارچه جایگزین فلفل و عاج شد که پیش‌تر کالاهای تجاری غالب بودند.[۴۲]

یک جنگ داخلی در حدود سال ۱۶۸۹، هم‌زمان با به سلطنت رسیدن اوبا اوواکپه (Oba Ewuakpe) آغاز شد. «اییاسه» اوده (Iyase Ode) و اعضای رده‌پایین مدیریت سلطنتی علیه تلاش‌های مافوق خود برای کنترل آن‌ها شورش کردند. اوبا نیروهایی را از شهر دیگری وارد کرد اما نتوانست شورشیان را شکست دهد و شهر بنین غارت شد. جنگ حدود ۱۰ سال ادامه یافت تا اینکه مذاکرات به آن پایان داد.[۴۳] با این حال، جانشینی اوواکپه بین دو پسرش اوزوئره (Ozuere) و آکنزوآ (Akenzua) مورد مناقشه بود. آکنزوآ و متحد نزدیکش، یک رئیس سنتی که عنوان «ازومو» (Ezomo) را داشت، سرانجام در یک نبرد سرنوشت‌ساز در سال ۱۷۲۱ بر اوزوئره جوان‌تر و متحدش، «اییاسه» اوده، پیروز شدند. با این حال، پاک‌سازی و بازپس‌گیری مناطق شورشی ۱۰ سال دیگر به طول انجامید.[۴۴] با بازگشت ثبات به پادشاهی، اوبا آکنزوآ از تجارت با اروپایی‌ها سود برد و به یکی از ثروتمندترین اوباهای تاریخ پادشاهی تبدیل شد.[۴۵]

بریتانیا به دنبال کنترل تجارت

تصویری از دو زن از پادشاهی بنین، ۱۷۹۷

اقتصاد پادشاهی بنین در اوایل تا اواسط قرن نوزدهم با توسعه تجارت روغن نخل و ادامه تجارت منسوجات، عاج و سایر منابع رونق داشت. برای حفظ استقلال پادشاهی، اوبا به‌تدریج صادرات کالا از بنین را ممنوع کرد تا اینکه تجارت منحصراً به روغن نخل محدود شد.

در نیمه دوم قرن نوزدهم، بریتانیا خواهان رابطه نزدیک‌تری با پادشاهی بنین بود؛ زیرا مقامات بریتانیایی به‌طور فزاینده‌ای به کنترل تجارت در منطقه و دسترسی به منابع روغن نخل، کولا، عاج و به‌طور بالقوه کائوچو (گیاه) در پادشاهی علاقه‌مند بودند، که این امر پس از معرفی نهال‌های کائوچو (گیاه) از طریق باغ‌های گیاه‌شناسی پادشاهی، کیو در سال ۱۸۹۵ صورت گرفت.[۴۶][۴۷]

تلاش‌های متعددی برای دستیابی به این هدف انجام شد که با بازدید رسمی ریچارد فرانسیس برتون در سال ۱۸۶۲، زمانی که او کنسول در بیوکو بود، آغاز شد. پس از آن تلاش‌هایی برای برقراری معاهده بین بنین و بریتانیا توسط هیوت، بلر و آنسلی به ترتیب در سال‌های ۱۸۸۴، ۱۸۸۵ و ۱۸۸۶ صورت گرفت. با این حال، این تلاش‌ها هیچ نتیجه‌ای در بر نداشت. پادشاهی در طول دهه ۱۸۸۰ در برابر تبدیل شدن به تحت‌الحمایه بریتانیا مقاومت کرد، اما بریتانیایی‌ها همچنان پافشاری می‌کردند. پیشرفت‌هایی در سال ۱۸۹۲ در جریان بازدید نایب‌کنسول هنری گالوی حاصل شد. این مأموریت اولین بازدید رسمی پس از برتون بود. علاوه بر این، این رویداد وقایع آینده را که منجر به سقوط اوبا اوونرامون (Oba Ovonramwen) از قدرت شد، رقم زد.

پیمان گالوی در ۱۸۹۲

در اواخر سدهٔ نوزدهم، پادشاهی بنین موفق شد استقلال خود را حفظ کند و اوبا (پادشاه) انحصار تجارت را در دست داشت که این موضوع برای بازرگانان بریتانیایی در منطقه آزاردهنده بود. این قلمرو به دلیل منابع طبیعی غنی خود مانند روغن نخل و عاج، مورد طمع گروهی از سرمایه‌گذاران بانفوذ بود. پس از آنکه ریچارد برتون، کنسول بریتانیا در سال ۱۸۶۲ از بنین بازدید کرد، در نوشته‌های خود از بنین به عنوان مکانی یاد کرد که «بوی مرگ می‌دهد و سرشار از توحش بی‌دلیل است»؛ روایتی که در بریتانیا منتشر شد و حمایت‌ها برای مستعمره‌سازی این قلمرو را افزایش داد.[۴۸] با وجود این، پادشاهی بنین استقلال خود را حفظ کرد و تا سال ۱۸۹۲ هیچ نماینده دیگری از بریتانیا از آن بازدید نکرد تا اینکه هنری گالوی، نایب‌کنسول بریتانیا در «تحت‌الحمایه رودخانه‌های نفت» (که بعدها به تحت‌الحمایه ساحل نیجر تبدیل شد)، به بنین (شهر) سفر کرد. او امیدوار بود که راه را برای تجارت باز کند و در نهایت پادشاهی بنین را ضمیمه کرده و آن را به یک تحت‌الحمایه بریتانیا تبدیل کند.[۴۹] گالوی توانست «اومو نوبا» (اوونرامون) و روسای او را متقاعد کند که پیمانی را امضا کنند که به بریتانیا توجیه قانونی برای اعمال نفوذ بیشتر بر این امپراتوری می‌داد. اگرچه متن خودِ پیمان نشان می‌دهد که اوونرامون خواهان تبدیل شدن بنین به یک تحت‌الحمایه‌بوده است، اما این موضوع با روایت خودِ گالوی در تضاد است که نشان می‌دهد اوبا برای امضای پیمان مردد‌بوده است.[۵۰] اگرچه برخی معتقدند که انگیزه‌های بشردوستانه محرک اقدامات بریتانیا‌بوده است،[۵۱] اما نامه‌های رد و بدل‌شده میان مدیران استعماری نشان می‌دهد که انگیزه‌های اقتصادی عامل اصلی بوده‌اند.[۵۲] خودِ پیمان هیچ اشاره صریحی به «رسوم خونین» بنین که برتون درباره‌اش نوشته بود ندارد و در عوض تنها شامل یک بند مبهم درباره تضمین «پیشرفت کلی تمدن» است.[۵۲]

کشتار ۱۸۹۷

یک پرچم غرب آفریقای ناشناس که گفته می‌شود پس از لشکرکشی توسط ستوان (بعدها دریاسالار) اف. دابلیو. کندی به بریتانیا آورده شده است

یک هیئت بریتانیایی در سال ۱۸۹۷ با هدف اعلام‌شدهٔ مذاکره با اوبای بنین در مورد توافق‌نامه تجاری که احساس می‌کردند او به آن پایبند نیست، از «تحت‌الحمایه رودخانه‌های نفت» حرکت کرد. رهبر هیئت، جیمز رابرت فیلیپس، اندکی پیش از این سفر از مافوق خود در وزارت امور خارجه بریتانیا درخواست کرده بود تا اجازه دهد یک لشکرکشی مسلحانه بریتانیایی برای برکناری اوبای بنین رهبری کند،[۵۳] اما پیش از دریافت پاسخ به درخواستش، با یک هیئت دیپلماتیک (یا یک مأموریت شناسایی که در پوشش یک هیئت دیپلماتیک صلح‌آمیز بود) راهی بنین (شهر) شد.[۵۴] ژنرال‌های اوبا با تصور اینکه این تلاشی برای برکناری پادشاه است، به‌طور یک‌جانبه دستور حمله به هیئت را در هنگام نزدیک شدن به بنین (شهر) صادر کردند (هیئتی که شامل هشت نماینده بریتانیایی بی‌خبر و صدها باربر و کارگر آفریقایی بود) که در این حمله همه به جز دو نفر کشته شدند. در پاسخ، یک لشکرکشی تنبیهی آغاز شد و نیرویی متشکل از ۱۲۰۰ نفر به فرماندهی سِر هری راوسون، بنین (شهر) را تصرف کردند. آن‌ها عمداً به دنبال تخریب بخش‌های خاصی از شهر بودند، از جمله مناطقی که تصور می‌شد متعلق به روسای مسئول کمین علیه هیئت بریتانیایی است؛ در این میان، آتش‌سوزی کاخ و محله‌های اطراف را فرا گرفت که بریتانیایی‌ها ادعا کردند تصادفی‌بوده است.[۵۵]

بحث‌های زیادی وجود دارد که چرا جیمز فیلیپس بدون تجهیزات نظامی کافی راهی مأموریت بنین شد.[۵۰] برخی استدلال کرده‌اند که او در یک مأموریت صلح‌آمیز‌بوده است. این مفسران معتقدند که پیام اوبا مبنی بر اینکه جشنواره‌اش اجازه پذیرش بازدیدکنندگان اروپایی را به او نمی‌دهد، به دلیل تصور نادرست از اینکه جشنواره شامل قربانی‌کردن انسان‌بوده، جنبه بشردوستانه شخصیت فیلیپس را تحت تأثیر قرار داده است.[۵۶] به گفته ایگبافه، این موضوع توضیح نمی‌دهد که چرا فیلیپس پیش از دریافت پاسخ وزارت امور خارجه به درخواستش، راهی سفر شد؛ درخواستی که در آن نوشته بود:

F.O. 2/102، فیلیپس به دفتر امور خارجه، شمارهٔ ۱۰۵، ۱۶ نوامبر ۱۸۹۶. فیلیپس نوشت که «چیزی شبیه به یک ارتش دائمی وجود ندارد... و به نظر می‌رسد که ساکنان، اگر نگوییم صلح‌دوست، دست‌کم مردمی به‌غایت غیرجنگجو هستند که تنها اقداماتشان در طول چندین نسل، کشمکش‌های گاه‌به‌گاه با همسایگان بر سر تجارت یا یورش برای برده‌گیری بوده است و دست‌کم بعید به نظر می‌رسد که سلاح قابل‌ذکری به‌جز شمار معمول تفنگ‌های تجاری داشته باشند... هنگامی که سروان گالوی از شهر بازدید کرد، تنها توپ‌هایی که دید، شش عراده توپ قدیمی پرتغالی بود. آن‌ها بدون پایه روی چمن‌ها افتاده بودند». این نظر را با دیدگاه سلف بی‌واسطهٔ او، رالف مور، مقایسه کنید که متقاعد شده بود «مردم در همهٔ روستاها بدون شک مسلح هستند» (F.O. 2/84، مور به دفتر امور خارجه، شمارهٔ ۳۹، ۱۲ سپتامبر ۱۸۹۵).

ایگبافه همچنین به دفاع فیلیپس در نوامبر ۱۸۹۶ از نیروی نظامی علیه بنین اشاره می‌کند و استدلال می‌کند که این با تصور فیلیپس به عنوان مرد صلح در ژانویه ۱۸۹۷ ناسازگار است. ایگبافه معتقد است که فیلیپس در یک مأموریت شناسایی‌بوده و عجله او برای رسیدن به بنین را می‌توان با این باور توضیح داد که هیچ اتفاق بدی برای او یا گروهش نخواهد افتاد.[۵۰]

نیروی اعزامی همچنین هنر کاخ را به عنوان غنیمت جنگی با خود بردند. تندیس‌های پرتره، سردیس‌ها و گروه‌های هنری غارت‌شده که از آهن، عاج کنده‌کاری‌شده و به‌ویژه برنج (که به‌طور معمول «برنزهای بنین» نامیده می‌شوند) ساخته‌شده بودند، برای تأمین هزینه‌های لشکرکشی فروخته شدند و برخی به موزه بریتانیا راه یافتند؛ بیشتر آن‌ها در جاهای دیگر فروخته شدند و اکنون در موزه‌های مختلف سراسر جهان به نمایش گذاشته شده‌اند.[۵۷]

پس از ۱۸۹۷

بریتانیایی‌ها بنین را اشغال کردند، که به تحت‌الحمایگی ساحل نیجر بریتانیا و در نهایت به نیجریه استعماری بریتانیا ضمیمه شد. به دنبال اشغال بریتانیا، آزادی عمومی بردگان صورت گرفت[۵۸] اما بریتانیا همچنین سیستمی از کار اجباری را در بنین[۵۹] و مناطق اطراف آن تحمیل کرد،[۶۰] همان‌طور که در سایر نقاط جنوب نیجریه انجام دادند.[۶۱] بریتانیایی‌ها عملیات دیگری را در سال ۱۸۹۹ با نام «لشکرکشی سرزمین‌های بنین» علیه شورشیانی که هنوز در برابر بریتانیایی‌ها مقاومت می‌کردند، آغاز کردند. بریتانیایی‌ها شهرهای متعددی را به آتش کشیدند و مزارع را ویران کردند تا شورشیان را با گرسنگی به تسلیم وادار کنند.[۵۵] پس از لشکرکشی سال ۱۸۹۹، مقاومت نظامی در پادشاهی بنین سابق علیه اشغال بریتانیا پایان یافت.

اوبا اوونرامون در ژانویه ۱۹۱۴ در تبعید در کالابار درگذشت. پسرش آیگووباسینوین در ۲۴ ژوئیه به عنوان اوبا بر تخت نشست و نام سلطنتی اوکا دوم را برگزید.[۶۲] تاج‌گذاری او با تغییر سیاست بریتانیا به سمت حکمرانی غیرمستقیم همزمان بود، بنابراین به او اجازه داده شد به بنین بازگردد. اوکا دوم کاخ سلطنتی را که در سال ۱۸۹۷ ویران‌شده بود، بازسازی کرد. او همچنین مقامات سنتی پادشاهی را دوباره برقرار کرد، اصناف پیشه‌وری را احیا نمود، اشیایی را برای جایگزینی آنچه توسط بریتانیایی‌ها غارت‌شده بود سفارش داد و «مدرسه هنر و صنایع دستی بنین» را تأسیس کرد.[۶۳]

حکمرانی اوکا دوم نشان‌دهنده گذار بنین به یک پادشاهی غیرحاکمیتی در ابتدا تحت نیجریه استعماری و سپس نیجریه مستقل بود. جانشینان او نقش‌های مهمی در میانجی‌گری اختلافات سیاسی[۶۴] و تلاش برای بازگرداندن برنزهای بنین غارت‌شده ایفا کرده‌اند.[۶۵][۶۶] در مارس ۲۰۲۱، موسساتی در برلین، آلمان و ابردین، اسکاتلند تصمیماتی را برای بازگرداندن برنزهای بنین که در اختیار داشتند به محل اصلی‌شان اعلام کردند.[۶۷][۶۸]

۲۱ قطعه برنز در دسامبر ۲۰۲۲ توسط آلمان بازگردانده شد. دولت نیجریه سپس آن‌ها را به اوبا تحویل داد و اعلام کرد که او مالک قانونی آن‌هاست.[۶۹]

چهره‌های برجسته

دودمان اوکا
نیجریه‌ای دودمان سلطنتی
خاندان مادراودوآ
منطقه کنونیدلتای نیجر
تاریخ بنیان‌گذاریسده ۱۲ میلادی
بنیانگذاراورانمیان
رهبر کنونیاوواره دوم
عنوان‌ها
  • اوبای بنین
  • ایوبای بنین
  • ادایکِن بنین
  • ایاسره بنین
  • انوگی بنین
  • اوخائموِن بنین
  • اودیونوره بنین
  • اولوئی بنین
منصب(ها)اومو نوبا، اوکو آکپولوپولو
اعلی‌حضرت
والاحضرت
اعضاء
خانواده‌های مرتبطخانواده سلطنتی ایفی
خانواده سلطنتی اویو
آداب و رسومدین ادو
مسیحیت
شعارادو اوریسی‌آگبون (ادو به معنای «بنین، گهواره جهان»)
شاخه‌(های) فرعی
  • آکنزوآ (بنین)
  • آدو، لاگوس (از طریق مادر)
  • اوسوپا، اکوره (از طریق مادر)
  • آبودی (ایکاله)

در زیر به چندین چهره برجسته پادشاهی بنین اشاره‌شده است[۷۰][۷۱][۷۲]

  • ملکه ایدیا همسر اوبا اوزولوآ بود، اوبایی که در حدود سال ۱۴۸۱ میلادی سلطنت می‌کرد. او جنگجوی مشهوری بود که بخش بزرگی از اعتبار پیروزی‌های پسرش را به دست آورد، زیرا مشاوره سیاسی او، همراه با قدرت‌های عرفانی و دانش دارویی‌اش، به عنوان عناصر حیاتی موفقیت اسیگی در میدان نبرد تلقی می‌شد. ملکه ایدیا زمانی محبوب‌تر شد که حکاکی عاجی از چهره او به عنوان نماد فستاک (FESTAC) در سال ۱۹۷۷ انتخاب شد.[۷۳]
  • اموتان تاجری بود که کالاهای خود را دقیقاً در نقطه‌ای می‌فروخت که اکنون مجسمه‌اش در آنجا قرار دارد. او از نظر تاریخی به دلیل تأسیس اولین مدرسه ابتدایی در پادشاهی و نجات سلطنت در یکی از سخت‌ترین لحظاتش شناخته می‌شود. او به اوبا اوواره در بازپس‌گیری تاج و تخت از برادر غاصبش، اوبا اووایفیوکون که در حدود سال ۱۴۳۲ میلادی سلطنت می‌کرد، کمک کرد.[۷۴]
  • ملکه آیدن یکی دیگر از قهرمانانی است که فداکاری‌اش به شکل‌گیری پادشاهی بنین کمک کرد. او ملکه در دوران سلطنت اوبا اووآپه در حدود سال ۱۷۰۰ میلادی بود. او داوطلب شد تا برای رفاه همسرش و کل پادشاهی قربانی شود، پس از آنکه با پیشگو مشورت کرد و به او گفته شد که برای خشنود کردن خدایان و بازگرداندن صلح و وحدت به پادشاهی، به قربانی کردن انسان نیاز است.[۷۵]
  • ژنرال آسورو جنگجو، شمشیردار شاه اوونرامون (اوبای بنین) در سال ۱۸۹۷ بود. او در دفاع از بنین در طول لشکرکشی سال ۱۸۹۷ شرکت کرد و با نیروی اعزامی بریتانیا که برای دستگیری اوبا فرستاده‌شده بود، درگیر شد. جمله‌ای که این ژنرال بر زبان آورد مبنی بر اینکه «هیچ‌کس دیگری [نباید] جرئت کند از این جاده عبور کند مگر اوبا» (So kpon Oba) بعداً به «SAKPONBA» ترجمه شد که جاده‌ای مشهور در بنین به نام آن نام‌گذاری‌شده است.[۷۶]
  • رئیس اوباسوگی نه تنها یک جنگجوی برجسته بنینی در دوران قدیم بود که از پادشاهی در برابر تهاجم خارجی دفاع کرد، بلکه یک آهنگر و مجسمه‌ساز با استعداد نیز بود.[۷۷]

آیین‌ها و قانون

قربانی‌کردن انسان

بسیاری از گزارش‌های سدهٔ نوزدهم توسط مسافران و استعمارگران اروپایی بر عمل قربانی‌کردن انسان در آیین جوجو در بنین تأکید دارند و این گزارش‌ها بر آثار علمی بعدی دربارهٔ این پادشاهی سایه افکنده‌اند.[۷۸] از همان روزهای نخست، قربانی‌کردن انسان بخشی از دین دولتی بود. اما به گفتهٔ مورخ جی. دی. گراهام، بسیاری از روایت‌های مربوط به این قربانی‌ها اغراق‌آمیز‌بوده یا بر پایهٔ شایعات و گمانه‌زنی‌ها بنا شده‌اند. او می‌گوید که تمام شواهد «به یک رسم آیینی محدود از قربانی‌کردن انسان اشاره دارد؛ بسیاری از گزارش‌های مکتوب که به قربانی‌کردن انسان اشاره می‌کنند، آن‌ها را در واقع مجرمان اعدام‌شده توصیف می‌کنند».[۷۹]

چهل و یک اسکلت زن که در یک گودال ریخته‌شده بودند، در دههٔ ۱۹۶۰ توسط باستان‌شناسی به نام گراهام کونا کشف شد. او این یافته‌ها را به این صورت تفسیر کرد که قربانی‌کردن انسان یا اعدام مجرمان در سدهٔ سیزدهم میلادی در بنین رخ می‌داده است.[۸۰] با این حال، اسکلت‌ها هیچ نشانه‌ای از خشونت ندارند و ممکن است در عوض یک گور دسته‌جمعی از شیوع طاعون خیارکی باشند.[۷۸]

فیلیپ ایگبافه، مورخ ادو، بیان می‌کند که در بنینِ پیش از استعمار، سنت بر این بود که تنها بردگان می‌توانستند قربانی شوند. این شامل مجرمان خطرناک و کسانی می‌شد که مرتکب جنایات جدی شده بودند و یا اعدام می‌شدند یا به بردگی فروخته می‌شدند. قربانی‌ها در سالگرد درگذشت پدر اوبا، در مراسم سالانهٔ مهره‌ها، و برای خشنود کردن خدایان هنگامی که آب‌وهوای نامساعد محصولات را تهدید می‌کرد یا زمانی که یک بیماری همه‌گیر تهدیدکننده بود، انجام می‌شد. علاوه بر این، تهدید یک فاجعهٔ بزرگ یا بلای ملی نیز مناسبتی برای قربانی کردن بود.[۸۱]

انسان‌ها در یک آیین سالانه به افتخار خدای آهن قربانی می‌شدند، جایی که جنگجویان از بنین (شهر) در حالی که از درختان آویزان بودند، رقص آکروباتیک انجام می‌دادند. این آیین یادآور یک جنگ اسطوره‌ای علیه آسمان بود.[۸۲]

قربانی کردن یک مرد، یک زن، یک بز، یک گاو و یک قوچ نیز برای خدایی به نام «پادشاه مرگ» انجام می‌شد. این خدا که اوگیوو (Ogiuwu) نام داشت، در محرابی ویژه در مرکز بنین (شهر) پرستش می‌شد.[۸۲]

دو سری آیین سالانهٔ جداگانه وجود داشت که اوباهای گذشته را گرامی می‌داشت. قربانی‌ها هر پنج روز یک‌بار انجام می‌شد. در پایان هر سری از آیین‌ها، پدرِ درگذشتهٔ اوبای کنونی با یک جشنوارهٔ عمومی گرامی‌داشته می‌شد. در طول این جشنواره، دوازده مجرم که از زندانی که بدترین مجرمان در آن نگهداری می‌شدند انتخاب‌شده بودند، قربانی می‌شدند.[۸۲]

طبق گفتهٔ یک منبع، تا پایان سدهٔ هجدهم، سالانه سه تا چهار نفر در دهانهٔ رود بنین قربانی می‌شدند تا تجارت با اروپاییان را جذب کنند.[۸۳]

تدفین‌ها

پادشاهی بنین به صورت پادشاهی موروثی بود؛ پسر ارشد قرار بود اوبای جدید شود. برای تأیید جانشینی پادشاهی، پسر ارشد باید پدرش را دفن می‌کرد و آیین‌های پیچیده‌ای را به جا می‌آورد. اگر پسر ارشد در انجام این وظایف کوتاهی می‌کرد، ممکن بود از رسیدن به مقام پادشاهی محروم شود.[۸۴]

جدایی پسر و مادر

پس از آنکه پسر به عنوان پادشاه منصوب می‌شد، مادرش — پس از دریافت عنوان ایوبا — به کاخی درست در خارج از بنین (شهر) در مکانی به نام اوسلو منتقل می‌شد. مادر قدرت قابل‌توجهی داشت اما دیگر هرگز اجازه نداشت پسرش را که اکنون یک فرمانروای الهی بود، ملاقات کند.[۸۴]

الوهیت اوبا

در بنین، اوبا به عنوان موجودی الهی نگریسته می‌شد. الوهیت و تقدس اوبا کانون اصلی پادشاهی بود. اوبا در هاله‌ای از رمز و راز پوشیده شده بود؛ او تنها در مناسبت‌های تشریفاتی کاخ خود را ترک می‌کرد. در گذشته، ادعای اینکه اوبا اعمال انسانی مانند خوردن، خوابیدن، مردن یا شست‌وشو انجام می‌دهد، مجازات مرگ در پی داشت. همچنین به اوبا قدرت‌های جادویی نسبت داده می‌شد.[۸۵] او همچنین یک دستگاه بوروکراتیک قدرتمند را کنترل می‌کرد که فرمان‌هایش مو‌به‌مو اجرا می‌شد.[۸۶]

معماری

تصویری از بنین (شهر) اثر یک تصویرگر هلندی در سال ۱۶۶۸. سازه دیوارمانند در مرکز احتمالاً نشان‌دهنده دیوارهای بنین است.

امپلوویوم در معماری بنین برای ذخیره آب باران استفاده می‌شد. در میان اقامتگاه‌های اشراف، یک کامپلوویوم آب باران را به درون امپلوویوم هدایت می‌کرد تا امکان عبور نور و هوا از میان دیوارها فراهم شود، زیرا در این سازه‌ها پنجره وجود نداشت. آب باران ذخیره‌شده در امپلوویوم از طریق یک سیستم زهکشی در زیر کف، از خانه تخلیه می‌شد.[۸۷] کاوش‌های باستان‌شناسی از اواسط قرن بیستم وجود سنگ‌فرش‌های سفالی لبه‌دار را در بنین (شهر) آشکار کرده است که قدمت آن‌ها به حدود قرن چهاردهم یا پیش از آن می‌رسد.[۸۸] دیوارهای بنین مجموعه‌ای از عملیات خاکی متشکل از خاکریزها و خندق‌ها هستند که در زبان ادو «اییا» نامیده می‌شوند و در منطقه اطراف بنین (شهر) کنونی، مرکز ایالت ادو در نیجریه امروزی قرار دارند. این دیوارها شامل ۱۵ کیلومتر اییای شهری و حدود ۱۶۰۰۰ کیلومتر در مناطق روستایی اطراف بنین هستند.[۸۹] برخی برآوردها نشان می‌دهد که دیوارهای بنین ممکن است بین قرن سیزدهم تا اواسط قرن پانزدهم میلادی ساخته‌شده باشند[۹۰] و برخی دیگر پیشنهاد می‌کنند که دیوارهای بنین (در منطقه اسان) ممکن است در طول هزاره اول میلادی ساخته‌شده باشند.[۹۰][۹۱]

دیوارهای شهر

دیوارهای شهر بنین از حدود سال ۱۵۰۰ میلادی برای غربی‌ها شناخته‌شده بود. در حدود سال ۱۵۰۰، کاشف پرتغالی، دوارتی پاچکو پریرا، در طول سفرهای خود به اختصار به توصیف خاک‌ریزهای اطراف شهر بنین پرداخت. در کتاب «اسمرالدو دِ سیتو اوربیس» (۱۵۰۵) اثر پریرا می‌خوانیم:

این شهر از دروازه‌ای تا دروازه دیگر حدود یک لیگ طول دارد؛ دیوار ندارد اما توسط خندقی بزرگ، بسیار عریض و عمیق احاطه شده است که برای دفاع از آن کفایت می‌کند.[۹۲]

باستان‌شناس، گراهام کونا معتقد است که پریرا احتمالاً در توصیف خود مبنی بر اینکه دیواری وجود نداشته، دچار اشتباه‌شده است. کونا می‌گوید: «[پریرا] معتقد بود که یک توده خاکی، دیوار محسوب نمی‌شود؛ آن‌گونه که در اروپای زمان او مرسوم بود. »[۳۱]

توصیف دیگری که حدود سال ۱۶۰۰، یعنی صد سال پس از توصیف پریرا ارائه شد، توسط کاشف هلندی، دیریک رویتِرز صورت گرفته است.[۳۱] گزارش رویتِرز از دیوارها چنین است:

در دروازه‌ای که از آن با اسب وارد شدم، یک سنگر بسیار مرتفع دیدم که از خاک بسیار ضخیم ساخته شده بود، با خندقی بسیار عمیق و پهن، اما خشک بود و پر از درختان بلند. ... آن دروازه، دروازه‌ای نسبتاً خوب بود که به سبک خودشان از چوب ساخته شده بود، که باید بسته می‌شد و همیشه در آنجا نگهبانی داده می‌شد.[۹۳]

بنین در سال ۱۸۹۷

برآوردها برای ساخت اولیه دیوارها از هزاره اول تا اواسط قرن پانزدهم متغیر است. به گفته کونا، سنت‌های شفاهی و گزارش‌های مسافران، تاریخ ساخت را بین سال‌های ۱۴۵۰ تا ۱۵۰۰ میلادی نشان می‌دهد.[۹۴] تخمین زده‌شده است که با فرض یک روز کاری ده ساعته، نیروی کاری متشکل از ۵۰۰۰ مرد می‌توانست دیوارها را ظرف ۹۷ روز، یا ۲۴۲۱ مرد در ۲۰۰ روز تکمیل کنند. با این حال، این برآوردها به دلیل در نظر نگرفتن زمانی که صرف استخراج خاک از گودالی که مدام عمیق‌تر می‌شده و زمانی که برای انباشتن خاک به صورت یک توده مرتفع لازم‌بوده، مورد انتقاد قرار گرفته‌اند.[۳۱] مشخص نیست که آیا در ساخت این دیوارها از بردگی یا نوع دیگری از نیروی کار استفاده شده است یا خیر.

دیوارها از ساختار خندق و خاک‌ریز ساخته شده بودند؛ خندق برای تشکیل یک خندق داخلی حفر می‌شد و از خاک استخراج‌شده برای ایجاد حصار بیرونی استفاده می‌شد. تخمین زده می‌شود که طول حصار یا دیوار و خندق اطراف شهر بنین تقریباً ۱۲ کیلومتر (۷٫۴۵ مایل) بوده است.[۹۵]

همچنین خاک‌ریزهای متعدد دیگری با اندازه‌های مختلف در سراسر ایالت ادو پراکنده شده‌اند که از خاک‌ریزها و خندق‌های بزرگ تا آثار مرزی جزئی متغیر هستند.[۹۶] فرد پیرس در مجله نیو ساینتیست درباره این خاک‌ریزها نوشت:

آن‌ها در مجموع حدود ۱۶۰۰۰ کیلومتر امتداد دارند و موزاییکی از بیش از ۵۰۰ مرز سکونتگاهی به‌هم‌پیوسته را تشکیل می‌دهند. آن‌ها ۲۵۱۰ مایل مربع (۶۵۰۰ کیلومتر مربع) را پوشش می‌دهند و همگی توسط مردم ادو حفر شده‌اند. در مجموع، آن‌ها چهار برابر طولانی‌تر از دیوار بزرگ چین هستند و صد برابر بیشتر از هرم بزرگ جیزه مصالح مصرف کرده‌اند. ساخت آن‌ها حدود ۱۵۰ میلیون ساعت حفاری زمان برده است و شاید بزرگ‌ترین پدیده باستان‌شناسی واحد بر روی سیاره باشند.[۹۷]

وضعیت کنونی دیوارهای شهر

دیوارهای شهر بنین (حصارها و خندق‌ها) در حال حاضر در وضعیت تخریب‌شده‌ای قرار دارند و با خطر تخریب بیشتر ناشی از گسترش شهری مواجه هستند.[۹۸] اگرچه برخی منابع اخیر ادعا کرده‌اند که لشکرکشی تنبیهی بریتانیا در سال ۱۸۹۷ دیوارهای بنین را «ویران» یا «به شدت آسیب‌دیده» کرده است،[۹۹] اما هیچ مدرکی از منابع تاریخی یا باستان‌شناسی برای این ادعا وجود ندارد.[۱۰۰][۱۰۱][۱۰۲] یک بررسی در سال ۱۹۶۴ نشان داد که حصارها و خندق‌ها هنوز تا حد زیادی کامل بودند، اگرچه شهر از قبل شروع به گسترش فراتر از دیوارها کرده بود و آسیب‌هایی نیز وارد‌شده بود.[۱۰۳] با این حال، از دهه ۱۹۶۰، توسعه شهری به سرعت گسترش یافته و بیش از نیمی از حصارهای اصلی از بین رفته‌اند. دلایل این تخریب شامل استخراج خاک برای تعمیر جاده‌ها و آجر، صاف کردن حصارها یا پر کردن خندق‌ها برای به دست آوردن فضا جهت ساختمان‌سازی، فرسایش شتاب‌یافته و ته‌نشین شدن گل‌ولای در خندق‌ها ناشی از زهکشی خیابان‌ها، ایجاد شکاف در حصارها برای باز کردن راه خیابان‌ها و استفاده از خندق به عنوان محل تخلیه زباله است.[۱۰۴][۱۰۵] «خاک‌ریزهای روستایی» پراکنده در سراسر ایالت ادو نیز از تخریب و بی‌توجهی جوامع محلی آسیب دیده‌اند.[۱۰۶]

در حدود سال ۲۰۰۷، «بنیاد خندق بنین» (BMF) توسط مهندس «سلیمان اووایفو» با هدف حفظ خاک‌ریزها و ترویج آن‌ها برای مقاصد گردشگری و میراث ملی تأسیس شد.[۱۰۷] اووایفو «از آنچه امروز از خندق بنین می‌دید، در مقایسه با آنچه از دوران کودکی‌اش به یاد داشت، وحشت‌زده‌شده بود. »[۱۰۸] به گفته این بنیاد، در دوران حکومت استعماری، بریتانیایی‌ها بخش‌هایی از خندق را برای ایجاد جاده‌های شهری پر کردند و این روند پس از استقلال با افزایش نیاز به جاده‌های جدید ادامه یافت.[۱۰۷] بسیاری از جمعیت محلی «خندق را به عنوان یک مزاحمت – یک حفره دهان‌باز و بی‌فایده» و مکانی مناسب برای تخلیه زباله می‌بینند، در حالی که باروها هم به عنوان سازه‌هایی مزاحم و هم به عنوان منبعی آسان برای مصالح ساختمانی نگریسته می‌شوند. فقدان یک طرح جامع دولتی برای شهر یا قوانین به‌درستی اجراشده، منجر به هرج‌ومرج و فساد شده است و نبود سیستم‌های مدیریت پسماند عمومی و زهکشی، این مشکل را تشدید کرده است.[۱۰۷] با این وجود، امروزه در بخش‌هایی از بنین (شهر)، بقایای خندق‌های باستانی همچنان باقی مانده‌اند که به شکل خاک‌ریزهای درخت‌کاری‌شده در بافت شهری معاصر دیده می‌شوند.

نظامی

دیوارکوب آلیاژ مس که دو جنگجو را با شمشیرهای تشریفاتی نشان می‌دهد

عملیات نظامی متکی بر یک نیروی منضبط و آموزش‌دیده بود.[۱۰۹] در رأس این سپاه، اوبا بنین قرار داشت. پادشاه قلمرو به عنوان فرمانده عالی نظامی خدمت می‌کرد. در زیر دست او، فرماندهان کل ارتش، «ازومو» (Ezomo)، «اییاسه» (Iyase) و دیگرانی بودند که بر «هنگ کلان‌شهری» مستقر در پایتخت و «هنگ سلطنتی» متشکل از جنگجویان دست‌چین‌شده که به عنوان محافظان شخصی نیز عمل می‌کردند، نظارت داشتند. مادر پادشاه بنین، «اییویا» (Iyoba)، نیز هنگ مخصوص خود را داشت که به «هنگ ملکه» معروف بود. هنگ‌های کلان‌شهری و سلطنتی، تشکیلات نسبتاً پایدار و نیمه‌دائمی یا دائمی بودند. «هنگ‌های روستایی» بدنه اصلی نیروی رزمی را تشکیل می‌دادند و در صورت نیاز، با فرمان پادشاه و ژنرال‌هایش، دسته‌های جنگجو را اعزام می‌کردند. تشکیلات به واحدهای کوچک‌تر تحت فرماندهی فرماندهان تعیین‌شده تقسیم می‌شدند. ناظران خارجی اغلب با نگاهی مثبت به نظم و سازماندهی بنین اشاره می‌کردند و آن‌ها را «منضبط‌تر از هر ملت دیگر در گینه» می‌دانستند و آن‌ها را در تضاد با نیروهای سست‌تر «ساحل طلا» قرار می‌دادند.[۱۱۰]

تا پیش از معرفی تفنگ در قرن پانزدهم، سلاح‌های سنتی مانند نیزه، شمشیر کوتاه و کمان رواج داشتند. تلاش‌هایی برای سازماندهی مجدد صنف محلی آهنگران در قرن هجدهم برای تولید سلاح‌های گرم سبک صورت گرفت، اما وابستگی به واردات همچنان سنگین بود. پیش از آمدن تفنگ، اصناف آهنگران مسئول تولیدات جنگی، به‌ویژه شمشیرها و سرنیزه‌های آهنی بودند. علاوه بر این، کمانداران زنبورکی یک واحد تخصصی از ارتش بنین را تشکیل می‌دادند. کمانداران و کمانداران زنبورکی در تیراندازی به هدف و تیراندازی میدانی آموزش می‌دیدند.[۱۰۹] در سال ۱۵۱۴ یا ۱۵۱۶، اوبا بنین یک بمبارد پرتغالی را برای استفاده تصاحب کرد.[۱۱۱][۱۱۲]

تاکتیک‌های بنین به‌خوبی سازماندهی‌شده بود و برنامه‌های مقدماتی توسط اوبا و فرماندهان زیردستش بررسی می‌شد. تدارکات برای پشتیبانی از مأموریت‌ها از طریق نیروهای باربر معمول، حمل‌ونقل آبی با قایق‌های کانو و تأمین مایحتاج از مناطقی که ارتش از آن عبور می‌کرد، سازماندهی می‌شد. جابه‌جایی نیروها با قایق‌های کانو در تالاب‌ها، نهرها و رودخانه‌های دلتای نیجر، که منطقه کلیدی سلطه بنین بود، اهمیت حیاتی داشت. به نظر می‌رسد تاکتیک‌های میدانی به‌مرور زمان تکامل یافته‌اند. در حالی که نبردهای رودررو به‌خوبی شناخته‌شده بود، اسناد قرن هجدهم تأکید بیشتری بر اجتناب از خطوط نبرد مداوم و تلاش بیشتر برای محاصره دشمن (ifianyako) نشان می‌دهند.[۱۰۹]

استحکامات در منطقه اهمیت داشتند و بسیاری از لشکرکشی‌های نظامی سربازان بنین حول محور محاصره‌ها می‌چرخید. خاک‌ریزهای نظامی بنین بزرگ‌ترین سازه‌های از این نوع در جهان هستند و رقبای بنین نیز به‌طور گسترده‌ای به ساخت‌وساز می‌پرداختند. در صورت عدم موفقیت در حمله مستقیم، بیشتر محاصره‌ها با استراتژی فرسایشی حل می‌شد؛ به این صورت که به‌آرامی دشمن را محاصره کرده و با گرسنگی دادن به استحکامات، آن‌ها را تا زمان تسلیم تحت فشار قرار می‌دادند. با این حال، گاهی اوقات از مزدوران اروپایی برای کمک به این محاصره‌ها دعوت می‌شد. برای مثال در سال‌های ۱۶۰۳–۱۶۰۴، توپ‌های اروپایی به درهم‌کوبیدن و تخریب دروازه‌های شهری در نزدیکی لاگوس امروزی کمک کردند و به ۱۰٬۰۰۰ جنگجوی بنین اجازه دادند تا وارد آن شده و آن را فتح کنند. به عنوان پاداش، اروپایی‌ها اقلامی مانند روغن نخل و بسته‌های فلفل دریافت کردند.[۱۱۳] نمونه بنین نشان‌دهنده قدرت سیستم‌های نظامی بومی و همچنین نقش تأثیرات خارجی و فناوری‌های جدید است. این الگویی معمول در میان بسیاری از ملت‌هاست.

تماس با اروپا

نخستین مسافران اروپایی که به بنین رسیدند، کاشفان پرتغالی تحت فرمان «ژوآو آفونسو د آویرو» در حدود سال ۱۴۸۵ بودند. یک رابطه تجاری قوی شکل گرفت که در آن مردم ادو به تجارت برده و محصولات گرمسیری مانند عاج، فلفل و روغن نخل در ازای کالاهای اروپایی مانند «مانیلا» (پول) و تفنگ می‌پرداختند. در اوایل قرن شانزدهم، اوبا سفیری به لیسبون فرستاد و پادشاه پرتغال مبلغان مسیحی را به بنین (شهر) اعزام کرد. برخی از ساکنان بنین (شهر) هنوز در اواخر قرن نوزدهم می‌توانستند به زبان پیجین پرتغالی صحبت کنند.

تندیس برنزی که یک سرباز پرتغالی را با تفنگ فتیله‌ای نشان می‌دهد، قرن شانزدهم تا هفدهم

نخستین سفر اکتشافی انگلیسی‌ها به بنین در سال ۱۵۵۳ انجام شد و تجارت قابل‌توجهی بین اروپا و بنین بر پایه صادرات عاج، روغن نخل، فلفل و بعدها برده شکل گرفت. بازدیدکنندگان در قرن‌های شانزدهم و نوزدهم داستان‌هایی از «بنین بزرگ» را به اروپا بازگرداندند؛ شهری افسانه‌ای با ساختمان‌های باشکوه که توسط پادشاهی قدرتمند اداره می‌شد. یک حکاکی خیالی از این سکونتگاه توسط یک تصویرگر هلندی (تنها بر اساس توصیفات) ساخته شد و در کتاب اولفرت داپر با عنوان «شرح دقیق مناطق آفریقایی» (۱۶۶۸) که در آمستردام منتشر شد، به نمایش درآمد.[۱۱۴] این اثر درباره کاخ سلطنتی چنین می‌گوید:

دربار پادشاه مربعی‌شکل است و در سمت راست شهر، آن‌گونه که از دروازه گوتون وارد می‌شوید، واقع شده است. اندازه آن تقریباً برابر با شهر هارلم است و کاملاً توسط دیواری ویژه احاطه شده که با دیواری که شهر را در بر گرفته، قابل مقایسه است. این دربار به کاخ‌ها، خانه‌ها و آپارتمان‌های باشکوه بسیاری برای درباریان تقسیم شده و شامل میدان‌های زیبا و طولانی با گالری‌هایی است که تقریباً به اندازه بورس آمستردام هستند. با این حال، ساختمان‌ها اندازه‌های متفاوتی دارند و بر ستون‌های چوبی استوارند که از بالا تا پایین با قالب‌های مسی پوشیده شده‌اند؛ قالب‌هایی که تصاویر فتوحات جنگی و نبردهای آن‌ها بر رویشان حک شده است. همه آن‌ها به‌خوبی نگهداری می‌شوند. بیشتر ساختمان‌های درون این دربار به جای تخته‌های مربعی، با برگ‌های نخل پوشیده شده‌اند و هر سقف با یک برجک کوچک نوک‌تیز تزئین شده که بر روی آن پرندگان مسی ریخته‌گری‌شده قرار دارند؛ پرندگانی که بسیار هنرمندانه مجسمه‌سازی شده‌اند و با بال‌های گشوده، بسیار طبیعی به نظر می‌رسند.[۱۱۵]

یک مسافر هلندی دیگر به نام دیوید فان نین‌دال در سال ۱۶۹۹ از بنین بازدید کرد و شرحی از این پادشاهی نوشت. توصیف نین‌دال در سال ۱۷۰۴ به عنوان ضمیمه‌ای بر کتاب «شرح دقیق ساحل گینه، طلا، عاج و بردگان» اثر ویلم بوسمان منتشر شد.[۱۱۶] نین‌دال در توصیف خود، درباره شخصیت مردم بنین چنین می‌گوید:

ساکنان بنین به‌طور کلی مردمی مهربان و مؤدب هستند که می‌توان با مهربانی، هر آنچه را که از آن‌ها خواست، به دست آورد. هر آنچه که از روی ادب به آن‌ها پیشکش شود، همواره با دو برابر آن پاسخ داده می‌شود. با این حال، آن‌ها انتظار دارند که ادبشان با نزاکت مشابه پاسخ داده شود، بدون آنکه کوچک‌ترین نشانی از ناامیدی یا بی‌ادبی دیده شود، و حق هم همین است. مسلماً تلاش برای گرفتن چیزی از آن‌ها با زور یا خشونت، مانند تلاش برای دست یافتن به ماه است و هرگز بی‌پاسخ نخواهد ماند. در تجارت، آن‌ها بسیار سخت‌گیر هستند و کوچک‌ترین تخطی از آداب و رسوم خود را برنمی‌تابند؛ حتی یک یوتا هم قابل تغییر نیست. با این حال، اگر کسی مایل به پذیرش این آداب و رسوم باشد، آن‌ها بسیار سهل‌گیر هستند و برای رسیدن به توافق، به هر شکل ممکن همکاری خواهند کرد.[۱۱۷]

جیمز پیناک، تاجر بریتانیایی که از این پادشاهی بازدید کرده، می‌نویسد که «تعداد زیادی مرد را دیده که همگی دست‌بند و زنجیر به پا داشتند» و «گوش‌هایشان با تیغ بریده‌شده بود». تی. بی. آکترلونی مسیر رسیدن به پایتخت را از میان خیابانی از درختان توصیف می‌کند که بقایای در حال تجزیه انسان‌ها از آن‌ها آویزان بود. پس از آن «گذرگاه وحشت»، یک فضای چمن‌زار قرار داشت که «به‌طور انبوه با جمجمه‌ها و استخوان‌های انسان‌های قربانی‌شده پوشیده‌شده بود».[۱۱۸] جیمز دی. گراهام، مورخ، در مقاله خود با عنوان «تجارت برده، کاهش جمعیت و قربانی‌کردن انسان در تاریخ بنین» (۱۹۶۵) نشان داده است که منطقه‌ای که جمجمه‌ها و استخوان‌های انسان‌ها در آن متمرکز بود و توسط برخی بازدیدکنندگان اروپایی «جلجتا» نامیده می‌شد، در واقع مکانی بود که اجساد مجرمان مرده و اعدام‌شده در آن قرار داده می‌شد؛ چنان‌که کاپیتان اچ. ال. گالوی که در دهه ۱۸۹۰ از بنین بازدید کرد، به آن اشاره کرده است: «گالوی در سال ۱۸۹۳ اظهار داشت که پادشاه قدرت مطلق دارد، اگرچه به نظر می‌رسد تا حدی تحت نفوذ بزرگان خود‌بوده و بسیار در بند آداب و رسوم فتیش است. » او همچنین مشاهده کرد که «جلجتا» در واقع «مکانی بود که اجساد همه مجرمان در آن قرار داده می‌شد. »[۱۱۹]

تحلیل علمی برنج (یا «برنز») به‌کاررفته در ساخت پلاک‌های معروف بنین و دیگر مجسمه‌ها نشان داد که از اواخر سده پانزدهم، این فلز (که پیش‌تر تصور می‌شد از هلند آمده باشد) از منطقه راینلند آلمان تأمین می‌شده است. در آن زمان، برنج به شکل شمش‌های حلقوی از آلمان صادر می‌شد که به عنوان پول رایج در تجارت برده در فراسوی اقیانوس اطلس مورد استفاده قرار می‌گرفت (از پرتغالی‌ها خریداری‌شده و توسط مردم بنین به عنوان منبع فلز در مجسمه‌سازی به کار می‌رفت) و متعاقباً در بنین ذوب می‌شد تا برنزهای بنین تولید شود.[۱۲۰][۱۲۱][۱۲۲]

جستارهای وابسته

  • هنر پادشاهی بنین
  • مردم ادو
  • زبان ادو
  • فستاک تاون
  • پرچم پادشاهی بنین
  • تاریخ نیجریه
  • ایوبا بنین
  • اوبا بنین
  • دیوارهای بنین

یادداشت‌ها

  1. ↑ آخرین پادشاه دارای حاکمیت
  2. ↑ پادشاه غیرحاکمیتی کنونی
  3. ↑ جمع واژه «اوگیسو».

منابع

  • Akenzua, Edun (2000). «The Case of Benin». Appendices to the Minutes of Evidence, Appendix 21, House of Commons, The United Kingdom Parliament, March 2000.
  • Ben-Amos, Paula (1999). Art, Innovation, and Politics in Eighteenth-Century Benin. Indiana University Press, 1999. شابک ‎۰−۲۵۳−۳۳۵۰۳−۵
  • Bondarenko, Dmitri M. (2001). "Ancient Benin: Where Did the First Monarchs Come From?". Asian and African Studies. 10 (2). Institute of Oriental Studies of the فرهنگستان علوم اسلواکی: 185–198. ISSN 2585-8793.
  • Bondarenko, Dmitri (2003). "Advent of the Second (Oba) Dynasty: Another Assessment of a Benin History Key Point". History in Africa. 30: 68. doi:10.1017/S0361541300003144. JSTOR 3172082.
  • Bondarenko, Dmitri; Roese, Peter (2004). "Between the Ogiso and Oba Dynasties: An Interpretation of Interregnum in the Benin Kingdom". History in Africa. 31: 103–115. doi:10.1017/S0361541300003417. JSTOR 4128520.
  • Bradbury, R.E. (2017). The Benin Kingdom and the Edo-speaking Peoples of South-western Nigeria. Routledge. ISBN 978-1-315-29383-7.
  • Egharevba, Jacob. A Short History of Benin. C.M.S. Press. ISBN 978-978-121-239-0.
  • European traders in Benin to Major Copland Crawford. Reporting the stoppage of trade by the Benin King 1896 Apr 13, Catalogue of the Correspondence and Papers of the Niger Coast Protectorate, 268 3/3/3, p.  240. National Archives of Nigeria Enugu.
  • Girshick, Paula Ben-Amos; Thornton, John (2001). "Civil War in the Kingdom of Benin, 1689–1721: Continuity or Political Change?". The Journal of African History. 42 (3): 353–376. doi:10.1017/S0021853701007915. hdl:2022/3613. JSTOR 3647167. S2CID 145691565.
  • Graham, James D. (1965). "The slave trade, depopulation and human sacrifice in Benin history: the general approach" (PDF). Cahiers d'Études africaines. 5 (18): 317–334. doi:10.3406/cea.1965.3035. JSTOR 4390897. S2CID 143678155. Archived from the original (PDF) on 2020-02-26.
  • Igbafe, Philip A. (1970). "The fall of Benin: a reassessment". Journal of African History. 11 (3): 385–400. doi:10.1017/S0021853700010215. JSTOR 180345. S2CID 154621156.
  • J.R. Phillips to Foreign Office. Advising the deposition of the Benin King. 17 November 1896. Despatches to Foreign Office from Consul-General, Catalogue of the Correspondence and Papers of the Niger Coast Protectorate, 268 3/3/3, p.  240. National Archives of Nigeria Enugu.
  • Sir Ralph Moore to Foreign Office. Reporting on the abortive Expedition into Benin. 1895 Sep 12 Catalogue of the Correspondence and Papers of the Niger Coast Protectorate, 268 3/3/3, p.  240. National Archives of Nigeria Enugu
  • Ogundiran, Akinwumi (2020). The Yoruba: A New History. Indiana University Press.
  • Strayer, Robert W. (2013). Ways of the World: A Brief Global History with Sources (2nd ed.). New York: Bedford/St.Martin's. ISBN 978-0-312-58346-0.
  • Ryder, Alan Frederick Charles (1969). Benin and the Europeans, (1485–1897). London: Longmans. OCLC 959073935.
  • Thornton, John Kelly (1999). Warfare in Atlantic Africa, 1500–1800. گروه تیلور و فرانسیس. ISBN 978-1-85728-392-1.
  • Usuanlele, Uyilawa; Edo, Victor Osaro (2007). "Migrating out of reach: fugitive Benin communities in colonial Nigeria, 1897–1934". In Kolapo, Femi James; Akurang-Parry, Kwabena (eds.). African agency and European colonialism: latitudes of negotiation and containment: essays in honor of A.S. Kanya-Forstner. University Press of America. ISBN 978-0-7618-3846-3.

پانویس

  1. ↑ Fage, J. D. (1980). "A Commentary on Duarte Pacheco Pereira's Account of the Lower Guinea Coastlands in His "Esmeraldo de Situ Orbis," and on Some Other Early Accounts". History in Africa. 7: 67. doi:10.2307/3171656. JSTOR 3171656.
  2. ↑ "What was the Kingdom of Benin?". BBC Bitesize (in British English). Archived from the original on 19 June 2024. Retrieved 19 June 2024.
  3. ↑ Oronsaye, Daniel Nabuleleorogie (1995). The History of Ancient Benin Kingdom and Empire (in English). D.N. Oronsaye. ISBN 978-978-33276-1-0.
  4. ↑ DK (20 April 2023). History: The Definitive Visual Guide (in English). Dorling Kindersley Limited. ISBN 978-0-241-64318-1.
  5. ↑ Bradbury, Robert Elwyn (1973). "Continuities and Discontinuities in Pre-colonial and Colonial Benin Politics (1897–1951)". In Morton-Williams, Peter (ed.). Benin Studies. Routledge. pp. 76–128. doi:10.4324/9781351031264-4. ISBN 978-1-351-03126-4. S2CID 159119713.
  6. ↑ "The kingdom of Benin". BBC Bitesize (in British English). Archived from the original on 29 June 2021. Retrieved 19 December 2022.
  7. ↑ Strayer 2013, pp. 695–696.
  8. ↑ "The Kingdom of Benin | National Geographic Society". education.nationalgeographic.org. Archived from the original on 13 March 2023. Retrieved 19 December 2022.
  9. 1 2 3 4 5 Bondarenko, Dmitri M.; Roese, Peter M.; Roese, Tobias (2001). "Ludewig Ferdinand Römer's 'Nachrichten von der Küste Guinea' (Mid-18th Century) as a Source on the Benin Kingdom History and Culture". Tribus. 50: 135–149.
  10. ↑ Shriner, Daniel; Rotimi, Charles N. (April 2018). "Whole-Genome-Sequence-Based Haplotypes Reveal Single Origin of the Sickle Allele during the Holocene Wet Phase". American Journal of Human Genetics. 102 (4): 547–556. doi:10.1016/j.ajhg.2018.02.003. ISSN 0002-9297. OCLC 7353789016. PMC 5985360. PMID 29526279.
  11. ↑ Manning, Katie; Timpson, Adrian (2014). "The demographic response to Holocene climate change in the Sahara". Quaternary Science Reviews. 101: 28–35. Bibcode:2014QSRv..101...28M. doi:10.1016/j.quascirev.2014.07.003.
  12. ↑ Bondarenko, Dmitri; Roese, Peter (1 January 1999). "Benin Prehistory. The Origin and Settling Down of the Edo". Anthropos: International Review of Anthropology and Linguistics. 94: 542–552.
  13. ↑ Ben Cahoon. "Nigerian Traditional States". Worldstatesmen.org. Archived from the original on 24 August 2025. Retrieved 17 November 2016.
  14. ↑ Egharevba 1968, p. 2–3.
  15. ↑ Connah, Graham (2004). Forgotten Africa: An Introduction to Its Archaeology. Routledge. pp. 125-6. ISBN 978-0-415-30591-4.
  16. ↑ Bondarenko 2003, p. 65.
  17. ↑ Bondarenko & Roese 2004, p. 104.
  18. ↑ Bondarenko & Roese 2004, p. 110.
  19. ↑ Bondarenko 2001, p. 193.
  20. 1 2 3 Akinola, G. A. (1976). "The Origin of the Eweka Dynasty of Benin: a Study in the Use and Abuse of Oral Traditions". Journal of the Historical Society of Nigeria. 8 (3): 21–36. JSTOR 41971248.
  21. ↑ Ogundiran 2020, p. 111.
  22. ↑ Osawe, Ambrose (15 June 2013). "Benin, kingdom of the sky-kings". Vanguard. Lagos, Nigeria. ISSN 0794-652X. Archived from the original on 25 February 2025. Retrieved 17 November 2024.
  23. 1 2 Bondarenko 2003, p. 68.
  24. 1 2 Bondarenko 2003, p. 79.
  25. 1 2 Egharevba 1968, p. 6.
  26. ↑ Egharevba 1968, p. 7.
  27. ↑ Bondarenko 2015, pp. 49–56.
  28. ↑ "Ewuare the Great | African king | Britannica". www.britannica.com (in English). Archived from the original on 19 June 2024. Retrieved 19 June 2024.
  29. ↑ Ryder, A. F. C. (March 1965). "A Reconsideration of the Ife-Benin Relationship". The Journal of African History. 6 (1): 25–37. doi:10.1017/s0021853700005314. ISSN 0021-8537. S2CID 161293672.
  30. ↑ Time Life Lost Civilizations series: Africa's Glorious Legacy (1994) pp. 102–104
  31. 1 2 3 4 Connah, Graham (June 1967). "New Light on the Benin City Walls". Journal of the Historical Society of Nigeria. 3 (4): 597–599. ISSN 0018-2540. JSTOR 41856902.
  32. ↑ Oliver, Roland (1977). The Cambridge History of Africa, Volume 3: From c. 1050 to c. 1600. Cambridge University Press. p. 476. ISBN 978-0-521-20981-6.
  33. ↑ Ryder 1969.
  34. ↑ Bridge, Mark (5 April 2023). "West Africa's Benin Bronzes were cast from German brass". History First (in American English). Archived from the original on 21 June 2024. Retrieved 12 May 2025.
  35. ↑ Mark, Peter; da Silva Horta, José (2011). "The Blade Weapons Trade in Seventeenth-Century West Africa". The Forgotten Diaspora: Jewish Communities in West Africa and the Making of the Atlantic World. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 103–134. doi:10.1017/CBO9780511921537.005. ISBN 978-0-511-92153-7. Archived from the original on 14 May 2025. Retrieved 12 May 2025.
  36. 1 2 3 4 Bradbury, R. E. (1957). The Benin Kingdom and the Edo-Speaking Peoples of South-Western Nigeria. Ethnographic Survey of Africa, Western Africa. Vol. 13. London: International African Institute.
  37. ↑ Afolayan, Funso (1998). "Kingdoms of the Yoruba: Socio-Political Development Before 1800". In Ogunremi, Deji; Adediran, Biodun (eds.). Culture and Society in Yorubaland. Ibadan: Rex Charles Publication in association with Connel Publications. pp. 17–18. ISBN 9789782137739.
  38. ↑ Akintoye, S. A. (1969). "The North-Eastern Yoruba Districts and the Benin Kingdom". Journal of the Historical Society of Nigeria. 4 (4): 539–553. JSTOR 41856778.
  39. 1 2 Cartwright, Mark (2 April 2019). "Kingdom of Benin". World History Encyclopedia (in English). Archived from the original on 15 March 2023. Retrieved 18 March 2023.
  40. ↑ Thornton (1999), p.  76–77
  41. ↑ Girshick & Thornton 2001, p. 363.
  42. ↑ Girshick & Thornton 2001, p. 367.
  43. ↑ Girshick & Thornton 2001, p. 369–371.
  44. ↑ Girshick & Thornton 2001, pp. 373–374.
  45. ↑ Millar, Heather (1996). The Kingdom of Benin in West Africa. Benchmark Books. p. 14. ISBN 978-0-7614-0088-2.
  46. ↑ Boisragon, Alan Maxwell (1897). The Benin massacre. Smithsonian Libraries. London: Methuen Publishing.
  47. ↑ Ogbebor, Owen Osahon (2013). The Sustainability of Agriculture in Nigeria Using Rubber as a Case Study (Master). Johnson City, Tennessee: East Tennessee State University. Archived from the original on 9 May 2023. Retrieved 4 July 2022.
  48. ↑ Igbafe 1970, p. 385.
  49. ↑ Igbafe 1970, pp. 385–400.
  50. 1 2 3 Igbafe 1970.
  51. ↑ E.G. Hernon, A. Britain's Forgotten Wars, p. 409 (2002)
  52. 1 2 Igbafe 1970, p. 387.
  53. ↑ J.R. Phillips to Foreign Office. Advising the deposition of the Benin King. 17 November 1896. Dispatches to Foreign Office from Consul-General, Catalogue of the Correspondence and Papers of the Niger Coast Protectorate, 268 3/3/3, p. 240. National Archives of Nigeria, Enugu
  54. ↑ Philip Igbafe, Benin under British Administration: the Impact of Colonial Rule on an African Kingdom, 1897–1938 (1979), pp. 56–61
  55. 1 2 Usuanlele & Edo 2007, pp. 72–74.
  56. ↑ https://www.jstor.org/stable/180345 بایگانی‌شده در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۲ توسط Wayback Machine, R. H. Bacon, Benin the City of Blood (London, I897), 17, [The assumption here again is that the festival meant a holocaust of human beings. The Oba was celebrating the Ague festival, which was one of rededication. This did not involve human sacrifices. See also W. N. M. Geary: Nigeria Under British Rule (London, 1927), II4. ]
  57. ↑ "The kingdom of Benin was obliterated by the British, who still have the evidence on display". abc.net.au (in Australian English). 29 November 2020. Archived from the original on 11 July 2021. Retrieved 11 July 2021.
  58. ↑ Slavery and Emancipation in Benin, 1897–1945, Philip A. Igbafe, The Journal of African History Vol. 16, No. 3 (1975), p. 418.
  59. ↑ Usuanlele & Edo 2007, pp. 76–7.
  60. ↑ Uyilawa Usuanlele and Victor Osaro Edo, "Violent Ethno-Communual Conflicts as a Legacy of Indirect Rule in Africa: Understanding the Jesse-Urhobo-Benin-Edo Land Conflicts of 1998", The Social Contract in Africa (2014), p. 149
  61. ↑ Walter Ibekwe Ofonagoro, "An Aspect of British Colonial Policy in Southern Nigeria: The Problems of Forced Labour and Slavery, 1895–1928", in Boniface I. Obichere (ed.), Studies in Southern Nigerian History: A Festschrift for Joseph Christopher Okwudili Anene 1918–68 (2005)
  62. ↑ Bradbury, R. E. (2013). "Pre-colonial and Colonial Benin Politics". In White, I. M. (ed.). History and Social Anthropology (in English). Routledge. ISBN 978-1-136-54137-7.
  63. ↑ Ezra, Kate (1992). Royal Art of Benin: the Perls Collection in the Metropolitan Museum of Art. New York: The Metropolitan Museum of Art. p. 16. ISBN 978-0-87099-632-0.
  64. ↑ Simon Ebegbulem (23 March 2009). "Oba Erediauwa Marks 30 Years on Benin Throne". Vanguard. Archived from the original on 17 October 2012. Retrieved 10 September 2010.
  65. ↑ Lutz Mükke; Maria Wiesner (15 January 2018). "Benin: Die Beute Bronzen. Kapitel 3 – Trauma in Nigeria" [Benin: The looted bronzes. Chapter 3 – Trauma in Nigeria]. Frankfurter Allgemeine Zeitung (in German). Archived from the original on 16 January 2018. Retrieved 15 January 2018.
  66. ↑ "Ceremony to complete the return of Benin Bronze". www.abdn.ac.uk. Aberdeen University. 27 October 2021. Archived from the original on 28 October 2021. Retrieved 28 May 2023.
  67. ↑ Hickley, Catherine (22 March 2021). "Germany moves towards full restitution of Benin bronzes". The Art Newspaper - International art news and events (in English). Archived from the original on 3 December 2025. Retrieved 24 November 2025.
  68. ↑ "University to return Benin bronze". www.abdn.ac.uk (in British English). 25 March 2021. Archived from the original on 25 March 2021. Retrieved 24 November 2025.
  69. ↑ Oltermann, Philip; Egbejule, Eromo (12 October 2025). "Restitution row: how Nigeria's new home for the Benin bronzes ended up with clay replicas". The Guardian. Retrieved 25 November 2025.
  70. ↑ "Remarkable Historical Figures of Ancient Benin Kingdom – The Centenary Project". Google Arts & Culture (in English). Archived from the original on 19 May 2021. Retrieved 13 July 2021.
  71. ↑ Zeijl, Femke van. "The Oba of Benin Kingdom: A history of the monarchy". aljazeera.com (in English). Archived from the original on 30 November 2023. Retrieved 13 July 2021.
  72. ↑ Graham 1965, pp. 317–34.
  73. ↑ Bortolot, Alexander Ives (October 2003). "Women Leaders in African History: Idia, First Queen Mother of Benin". metmuseum.org. Archived from the original on 26 September 2022. Retrieved 26 September 2022.
  74. ↑ Nigeria, Guardian (4 January 2020). "Emotan, tale of ancient Benin Kingdom on MUSON stage". The Guardian (in American English). Lagos, Nigeria. Archived from the original on 13 July 2021. Retrieved 13 July 2021.
  75. ↑ Nigeria, Guardian (22 March 2020). "Queen Iden: Selfless intercessor". The Guardian (in American English). Lagos, Nigeria. Archived from the original on 13 July 2021. Retrieved 13 July 2021.
  76. ↑ "Benin, Oba of Godfrey Okoro, (1899–1978)", Who Was Who, Oxford University Press, 1 December 2007, doi:10.1093/ww/9780199540884.013.u152217
  77. ↑ Perishable (3 November 2020). "Benin Kingdom Loses Prominent Chief, As Obaseki Mourns the Obasogie". tell.ng (in American English). Archived from the original on 26 July 2021. Retrieved 13 July 2021.
  78. 1 2 Chouin, Gérard (2018). "Reflections on plague in African history (14th–19th c.)". Afriques. 9. doi:10.4000/afriques.2228.
  79. ↑ Graham 1965, pp. 327–30.
  80. ↑ Trigger, Bruce G. (2003). Understanding Early Civilizations: A Comparative Study. New York: Cambridge University Press. pp. 479. ISBN 978-0-521-822459. OCLC 50291226.
  81. ↑ Igbafe, Philip A (1975). "Slavery and Emancipation in Benin, 1897–1945". The Journal of African History. 16 (3): 409–429. doi:10.1017/S002185370001433X. JSTOR 180474. S2CID 161431780. Archived from the original on 1 March 2023. Retrieved 1 March 2023.
  82. 1 2 3 Bradbury 2017, p. 54–58. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «FOOTNOTEBradbury201754–58» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  83. ↑ Law, Robin (January 1985). "Human Sacrifice in Pre-Colonial West Africa". African Affairs. 84 (334): 65. doi:10.1093/oxfordjournals.afraf.a097676. JSTOR 722523.
  84. 1 2 Trigger, Bruce G. (2003). Understanding Early Civilizations: A Comparative Study. New York: Cambridge University Press. pp. 77–78. ISBN 0-521-82245-9. OCLC 50291226.
  85. ↑ Bradbury 2017, p. 40.
  86. ↑ Girshick & Thornton 2001, p. 359.
  87. ↑ Nevadomsky, Joseph; Lawson, Natalie; Hazlett, Ken (2014). "An Ethnographic and Space Syntax Analysis of Benin Kingdom Nobility Architecture". African Archaeological Review. 31 (1): 59–85. doi:10.1007/s10437-014-9151-x. JSTOR 43916862. S2CID 145149202.
  88. ↑ Connah, Graham (2001). African Civilizations: An Archaeological Perspective. Cambridge University Press. p. 160. ISBN 978-0-521-59690-9.
  89. ↑ Patrick Darling (2015). "Conservation Management of the Benin Earthworks of Southern Nigeria: A critical review of past and present action plans". In Korka, Elena (ed.). The Protection of Archaeological Heritage in Times of Economic Crisis (in English). Cambridge Scholars Publishing. pp. 341–352. ISBN 978-1-4438-7411-3.
  90. 1 2 Ogundiran, Akinwumi (June 2005). "Four Millennia of Cultural History in Nigeria (ca. 2000 B.C.–A.D. 1900): Archaeological Perspectives". Journal of World Prehistory. 19 (2): 133–168. doi:10.1007/s10963-006-9003-y. S2CID 144422848.
  91. ↑ MacEachern, Scott (January 2005). "Two thousand years of West African history". African Archaeology: A Critical Introduction. Academia. Archived from the original on 5 April 2023. Retrieved 5 April 2020.
  92. ↑ Pacheco Pereira, Duarte (1960). "Pacheco – The Beginning of the Slave-Trade". In Hodgkin, Thomas Lionel (ed.). Nigerian Perspectives: An Historical Anthology. Oxford University Press. p. 93.
  93. ↑ Ruiters, Dierick (1960). "'D.R.' – The Dutch in Benin". In Hodgkin, Thomas Lionel (ed.). Nigerian Perspectives: An Historical Anthology. Translated by Arthusius, Gotthard. Oxford University Press. p. 120.
  94. ↑ Connah, Graham (January 1972). "Archaeology of Benin". The Journal of African History. 13 (1): 33. doi:10.1017/S0021853700000244. S2CID 162976770.
  95. ↑ Schepers, Christian; et al. (2025). "Current Condition of the Iya in Benin City, the Gates and Future Preservation Strategies". African Archaeological Review. 42 (3): 519–537. doi:10.1007/s10437-025-09630-y.
  96. ↑ Connah 1967.
  97. ↑ Pearce, Fred. African Queen بایگانی‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine. New Scientist, 11 September 1999, Issue 2203.
  98. ↑ Schepers, Christian; et al. (2025). "Current Condition of the Iya in Benin City, the Gates and Future Preservation Strategies". African Archaeological Review. 42 (3): 519–537. doi:10.1007/s10437-025-09630-y.
  99. ↑ Koutonin, Mawuna (2016). "Story of cities #5: Benin City, the mighty medieval capital now lost without trace". theguardian.com. Archived from the original on 2 April 2018. Retrieved 5 April 2020.
  100. ↑ Schepers, Christian; et al. (2025). "Current Condition of the Iya in Benin City, the Gates and Future Preservation Strategies". African Archaeological Review. 42 (3): 519–537. doi:10.1007/s10437-025-09630-y.
  101. ↑ Bacon, Reginald (1897). Benin: The City Of Blood. Arnold, London & New York.
  102. ↑ Rawson, Geoffrey (1897). "Benin Punitive Expedition Report" (PDF). Archived (PDF) from the original on 6 December 2025. Retrieved 6 December 2025.
  103. ↑ Schepers, Christian; et al. (2025). "Current Condition of the Iya in Benin City, the Gates and Future Preservation Strategies". African Archaeological Review. 42 (3): 519–537. doi:10.1007/s10437-025-09630-y.
  104. ↑ Schepers, Christian; et al. (2025). "Current Condition of the Iya in Benin City, the Gates and Future Preservation Strategies". African Archaeological Review. 42 (3): 519–537. doi:10.1007/s10437-025-09630-y.
  105. ↑ Connah 1967, pp. 593–609.
  106. ↑ Darling, Patrick; Agbontaen-Eghafona, Kokunre (2014). "Conservation Management of the Benin Earthworks of Southern Nigeria: A Critical Review of Past and Present Action Plans". The Protection of Archaeological Heritage in Times of Economic Crisis. Cambridge Scholars Publishing. p. 341.
  107. 1 2 3 "HOME – BENIN MOAT FOUNDATION". beninmoatfoundation.org. 25 July 2011. Archived from the original on 3 March 2012. Retrieved 8 September 2023.
  108. ↑ Darling, Patrick; Agbontaen-Eghafona, Kokunre (2014). "Conservation Management of the Benin Earthworks of Southern Nigeria: A Critical Review of Past and Present Action Plans". The Protection of Archaeological Heritage in Times of Economic Crisis. Cambridge Scholars Publishing. p. 341.
  109. 1 2 3 Osadolor, Osarhieme Benson (23 July 2001). The military system of Benin Kingdom, c. 1440–1897 (D) (PDF) (Doctoral dissertation). University of Hamburg. pp. 4–264. Archived (PDF) from the original on 9 July 2020. Retrieved 21 September 2020.
  110. ↑ Robert Sydney Smith, Warfare & diplomacy in pre-colonial West Africa, University of Wisconsin Press: 1989, pp. 54–62
  111. ↑ Thornton (1999), p.  81
  112. ↑ Pargas, Damian Alan; Roşu, Felicia (2017). Critical Readings on Global Slavery. Brill Publishers. p. 1141. ISBN 978-90-04-34661-1.
  113. ↑ R.S. Smith, Warfare & diplomacy pp. 54–62
  114. ↑ Dapper, Olfert (1668). Naukeurige Beschrijvinge der Afrikaensche Gewesten. Amsterdam: Jacob van Meurs. p. 495.
  115. ↑ Dapper, Olfert (1668). "Het Kongrijk van Benijn". Naukeurige Beschrijvinge der Afrikaensche Gewesten. Amsterdam: Jacob van Meurs. pp. 494/495.
  116. ↑ Bosman, Willem (1704). "Beschryving van Rio Formosa, Anders gesegt de Benin.". Nauwkeurige Beschryving van de Guinese Goud-tand-en Slave-kust. Utrecht: Anthony Schouten. pp. 212–257.
  117. ↑ Bosman, Willem (1704). Nauwkeurige Beschryving van de Guinese Goud-tand-en Slave-kust. Utrecht: Anthony Schouten. pp. 222 f.
  118. ↑ Hernon, A., Britain's Forgotten Wars, p. 409 (2002) شابک ‎۰−۷۵۰۹−۳۱۶۲−۰
  119. ↑ Graham 1965.
  120. ↑ "Famous Benin Bronzes from West Africa used metal sourced in Germany". New Scientist. 2023. Archived from the original on 7 April 2023. Retrieved 10 April 2024. The world-famous Benin Bronze artworks created by African metalsmiths between the 16th and 19th centuries were made of brass rings produced in Germany's Rhineland region. These rings were used as currency in the transatlantic slave trade.
  121. ↑ Skowronek, Tobias B.; Decorse, Christopher R.; Denk, Rolf; Birr, Stefan D.; Kingsley, Sean; Cook, Gregory D.; Benito Dominguez, Ana María; Clifford, Brandon; Barker, Andrew; Otero, José Suárez; Moreira, Vicente Caramés; Bode, Michael; Jansen, Moritz; Scholes, Daniel (2023). "German brass for Benin Bronzes: Geochemical analysis insights into the early Atlantic trade". PLOS ONE (in English). 18 (4) e0283415. Bibcode:2023PLoSO..1883415S. doi:10.1371/journal.pone.0283415. PMC 10075414. PMID 37018227.
  122. ↑ Alberge, Dalya (5 April 2023). "Benin bronzes made from metal mined in west Germany, study finds". The Guardian. Archived from the original on 8 April 2023. Retrieved 8 April 2023.

مطالعه بیشتر

  • Bondarenko, Dmitri M. (2005). "A homoarchic alternative to the homoarchic state: Benin Kingdom of the 13th–19th centuries". Social Evolution & History. 4 (2): 18–88. Archived from the original on 2016-10-10. Retrieved 2016-09-26.
  • Bondarenko, Dmitri M. (2015). "The Benin Kingdom (13th – 19th centuries) as a megacommunity". Social Evolution & History. 14 (2): 46–76. Archived from the original on 2016-10-10. Retrieved 2016-09-26.
  • Eisenhofer, Stefan (1995). "The origins of the Benin kingship in the works of Jacob Egharevba". History in Africa. 22: 141–163. doi:10.2307/3171912. JSTOR 3171912. S2CID 161445279.
  • Eisenhofer, Stefan (1997). "The Benin kinglist/s: some questions of chronology". History in Africa. 24: 139–156. doi:10.2307/3172022. JSTOR 3172022. S2CID 162291387.
  • Igbafe, Philip Aigbona (1979). Benin Under British Administration: The Impact of Colonial Rule on an African Kingdom, 1897–1938. London: Longman. OCLC 473877102.
  • Jones, Adam (1998): Olfert Dapper's Description of Benin (1668). Madison: University of Madison.
  • Palisot-Beauvois, A. (1800). "Notice sur le peuple de Bénin". Décade Philosophique (in French). 2e Trimestre (12): 141–151.
  • Roese, P.M.; Bondarenko, D. M. (2003). A Popular History of Benin. The Rise and Fall of a Mighty Forest Kingdom. Frankfurt am Main: Peter Lang. ISBN 978-0-8204-6079-6.
  • Spahr, Thorsten (2006): Benin um 1700. Kommentierte deutsche Neu-Übersetzung eines Briefes von David van Nyendael an Willem Bosman über das Königreich Benin nebst einer Synopsis des im Holländischen zuerst 1704 verlegten Originals und der zeitgenössischen Übersetzungen ins Englische (1705) sowie ins Deutsche (1708). Mammendorf: Pro-Literatur-Verlag.
  • Spahr, Thorsten (2006): Benin Bibliography. Mammendorf: Pro-Literatur-Verlag.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پادشاهی بنین موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.