احزاب

سورهٔ ۳۳ قرآن
احزاب
دسته‌بندیمدنی
اطلاعات آماری
ترتیب در قرآن۹۰
جزء۲۱و۲۲
شمار آیه‌ها۷۳
شمار واژه‌ها۱۳۰۷
شمار حرف‌ها۵۷۸۷
متن سوره
متن سوره با خط عثمانی
۳۲: سجده
۳۴: سبأ
نسخه‌ای از نسخه‌های خطی صنعا شامل آیات انتهایی سوره سجده و آیات ابتدایی سوره احزاب به خط حجازی متعلق به قرن اول هجری.

سورهٔ احزاب سورهٔ ۳۳ از قرآن است و ۷۳ آیه دارد. سورهٔ احزاب در جزء ۲۱ قرآن حزب ۱٫۲ واقع است. این سوره ۱۳۰۷ کلمه دارد. این سوره مدنی است و نامگذاری آن به این دلیل است که بخش مهمی از سوره به اتفاقات جنگ احزاب (خندق) اختصاص دارد. این سوره به نکوهش رسم جاهلیِ ظِهار و پسرخواندگی می‌پردازد. پس از شرح ماجرای جنگ احزاب و نکوهش منافقان، به مسئلهٔ همسران پیامبر می‌پردازد و آنان را الگوی زنان مسلمان معرفی می‌کند. سپس به داستان زینب بنت جحش اشاره می‌کند و در مورد حجاب نیز سخن می‌گوید. موضوع معاد آخرین مبحث این سوره است.[۱]

خلاصه آیات

  • ۱ تا ۳ ـ فرمان به پیامبر اسلام (محمد) برای اطاعت از خداوند به جای پیروی از کافران
  • ۴ تا ۵ ـ فرزندخواندگان در اسلام به‌منزله فرزندان حقیقی محسوب نمی‌شوند
  • ۶ ـ همسران پیامبر به‌عنوان «مادران مؤمنان» معرفی می‌شوند
  • ۷ تا ۸ ـ پیمان انبیا با خداوند
  • ۹ تا ۱۱ ـ یادآوری نعمت خداوند به مسلمانان در ماجرای خندق
  • ۱۲ تا ۱۵ ـ سرزنش مردم ناراضی مدینه
  • ۱۶ تا ۱۷ ـ هیچ‌کس نمی‌تواند از خشم خدا بگریزد
  • ۱۸ تا ۲۰ ـ افشای خیانت منافقان مدینه
  • ۲۱ ـ پیامبر به‌عنوان الگوی مؤمنان معرفی می‌شود
  • ۲۲ تا ۲۴ ـ پایداری و شکیبایی مؤمنان در ماجرای خندق
  • ۲۵ ـ پیروزی در خندق به فضل خداوند نسبت داده می‌شود
  • ۲۶ تا ۲۷ ـ اشاره به کشتار بنی‌قَینُقاع
  • ۲۸ تا ۲۹ ـ سرزنش همسران پیامبر
  • ۳۰ تا ۳۱ ـ همسران پیامبر در صورت نافرمانی، مجازات دوچندان می‌شوند و در صورت وفاداری، پاداش دوچندان خواهند داشت
  • ۳۲ تا ۳۴ ـ سفارش همسران پیامبر به رفتار متواضعانه و پرهیزکارانه
  • ۳۵ ـ وعده برکات برای مردان و زنان باایمان
  • ۳۶ تا ۴۰ ـ آیاتی مرتبط با داستان طلاق زینب
  • ۴۱ تا ۴۳ ـ بیان سعادت مؤمنان حقیقی
  • ۴۴ تا ۴۷ ـ پیامبر به‌عنوان گواه و بشارت‌دهنده معرفی می‌شود
  • ۴۸ ـ اصلاح در قانون طلاق
  • ۴۹ تا ۵۱ ـ امتیازات ویژه پیامبر در ارتباط با زنان
  • ۵۲ ـ محدودیت پیامبر در شمار همسران
  • ۵۳ تا ۵۵ ـ دستورالعمل‌های رفتاری مؤمنان در خانه پیامبر
  • ۵۶ ـ خدا و فرشتگان بر پیامبر درود می‌فرستند و مؤمنان مأمور به احترام او هستند
  • ۵۷ تا ۵۸ ـ نفرین بر کسانی که پیامبر یا مسلمانان را آزار دهند
  • ۵۹ ـ دستور دربارهٔ حجاب زنان مسلمان
  • ۶۰ تا ۶۲ ـ تهدید به عذاب برای منافقان مدینه
  • ۶۳ ـ انسان‌ها از زمان قیامت بی‌خبرند
  • ۶۴ تا ۶۸ ـ سرنوشت هولناک کافران
  • ۶۹ تا ۷۱ ـ سفارش مؤمنان به تکریم و احترام پیامبر
  • ۷۲ تا ۷۳ ـ بیان مسئولیت‌های مؤمنان[۲]

تفسیر سوره

این سوره به رویداد غزوه خندق اشاره می‌کند تا مؤمنان را به یاد رحمت و قدرت الهی اندازد؛ چراکه خداوند سبب شد قبایل گوناگونی که به مدینه یورش آوردند، عقب‌نشینی کنند. در خصوص زمان و بستر نزول (اسباب‌النزول)، سوره احزاب از سوره‌های «مدنی» و مربوط به دوره‌های متأخر است. این سوره مشتمل بر دستوراتی در خصوص رفتار با پیامبر و همسران او بوده و منافقان را به سبب رفتار ناپسندشان هشدار می‌دهد.[۳] به گفته برخی مفسران، آیات مدنی بیش‌تر به مسائل حقوقی و اجتماعی جامعه اسلامی پرداخته‌اند.[۳] این دسته از سوره‌ها غالباً شامل احکام اسلامی هستند که مؤمنان موظف به پیروی از آن‌ها می‌باشند.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ مکارم شیرازی، ناصر؛ جمعی از نویسندگان (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. ج. ۱۷. دارالکتب الإسلامیه. ص. صص ۱۸۳–۱۸۵سورهٔ احزاب، مقدمه
  2. ↑ Wherry, Elwood Morris (1896). A Complete Index to Sale's Text, Preliminary Discourse, and Notes. London: Kegan Paul, Trench, Trubner, and Co. مالکیت عمومی This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  3. 1 2 Haleem 2004, p. 266–271.

پیوند به بیرون