سوآرتپونتیا

سوآرتپونتیا
محدودهٔ زمانی: اواخر ادیاکاران، ~۵۴۳ تا ۵۴۱ میلیون سال پیش
بازسازی کالبدیِ جاندار در زمان حیات (برای سادگی تنها سه گلبرگ نشان داده شده است).
رده‌بندی علمی
فرمانرو:
نامشخص (احتمالاً جانوران یا وندوبیونتا)
(طبقه‌بندی‌نشده):
(طبقه‌بندی‌نشده):
سرده:
†سوآرتپونتیا (Swartpuntia)
گونه نماد
†سوآرتپونتیا گرمسی
(Swartpuntia germsi)

سوآرتپونتیا (Swartpuntia) یک سردهٔ تک‌گونه‌ای از ارنیومورف‌ها (Erniettomorph) متعلق به اواخر دورهٔ ادیاکاران است.[۱] این جاندار دارای دست‌کم سه (و احتمالاً پنج یا شش) ساختارِ گلبرگ‌مانندِ (Petaloid) بالشتکی و برگ‌شکل بود. این گلبرگ‌ها از صفحاتِ عمودیِ متشکل از لوله‌های پر از ماسه تشکیل می‌شدند. طولِ نمونه‌های کشف‌شدهٔ سوآرتپونتیا بین ۱۲ تا ۱۹ سانتی‌متر و عرض آن‌ها بین ۱۱٫۵ تا ۱۴ سانتی‌متر متغیر است. حاشیهٔ این گلبرگ‌ها دندانه‌دار و دارای یک شیار به پهنای ۱ میلی‌متر است. یک ساقه به پهنای ۱۴ میلی‌متر از وسط به سمت پایین امتداد می‌یافت که هرچه به سمت بالا می‌رفت باریک‌تر می‌شد و در فاصلهٔ ۲۵ میلی‌متری از نوکِ جاندار متوقف می‌گردید. بر روی این ساقه تزئیناتی به شکل حرف V (هشتی‌شکل) وجود داشت.

ریشه‌شناسی و کشف

فسیل‌های اصلیِ این جاندار در مزرعهٔ سوآرتپونت (Swartpunt) واقع در میانِ دو شهرِ آوس (Aus) و روش پیناه (Rosh Pinah) در نامیبیا کشف شدند و نام خود را نیز از همین مکان گرفته‌اند. نام این سرده از واژهٔ Swartpunt در زبان آفریکانس به معنای «نقطهٔ سیاه» گرفته شده است که به رنگِ صخره‌های این منطقه اشاره دارد. نامِ گونهٔ آن (germsi) نیز برای تجلیل از جرارد گرمس (Gerard Germs)، که لایه‌های زمین‌شناسیِ سازند ناما را مورد مطالعه قرار داده بود، برگزیده شده است.

چینه‌شناسی و پراکندگی

این فسیل‌ها در بسترهای ماسه‌سنگیِ بخشِ اسپیتزکاپ (Spitzkopf Member) از سازند ناما حفظ شده‌اند. این بسترها در بالای یک بستر خاکسترِ آتش‌فشانی با قدمتِ ۱ ± ۵۴۳ میلیون سال قرار دارند و حضور این فسیل‌ها در این مکان تا واپسین بخش‌های بسترهای ادیاکاران (مقارن با آغاز دورهٔ کامبرین در ۵۳۹ میلیون سال پیش) ادامه می‌یابد.[۲][۳] اگرچه سوآرتپونتیا از آن زمان تا کنون در جنوب‌غربی آمریکای شمالی و ترانِ کارولینا (Carolina Terrane) در کارولینای شمالی نیز یافت شده است،[۴] اما به‌نظر نمی‌رسد که پراکندگیِ جهانی داشته باشد؛ در واقع، از همین گسترهٔ پراکندگیِ ظاهراً محدودِ آن، برای بازسازی‌های دیرینه‌جغرافیایی استفاده شده است.[۵]

فسیل سوآرتپونتیا گرمسی که تا حدودی با یک فسیل پتریدینیوم پوشانده شده است.

ریخت‌شناسی و بوم‌شناسی

شکل ظاهریِ سوآرتپونتیا به سایر برگ‌سان‌های (Fronds) ادیاکاران مانند پتریدینیوم و چارنیودیسکوس شباهت دارد (که هر دو دارای بندهای متناوب هستند)؛ همچنین ریزساختارِ (میکرواستراکچر) بندهای آن به دیکینسونیا شبیه است. این ترکیب از ویژگی‌ها، نشان‌دهندهٔ خویشاوندیِ نزدیک میان زیواگان ادیاکاران است و این نظریه را تقویت می‌کند که همگیِ آن‌ها به یک شاخهٔ مجزا (مانندِ شاخهٔ وندوبیونتایِ پیشنهادشده توسط زایلاخر) تعلق داشته‌اند.

مارک مک‌منامین (Mark McMenamin) استدلال کرده است که سوآرتپونتیا سبک زندگیِ هم‌زیستی فتوسنتزی[الف] (Photosymbiotic) داشته است؛ این موضوع با توجه به زیستگاهِ آب‌های کم‌عمق، ظاهرِ درخت‌مانند، و فقدانِ ساختارهای آشکار برای تغذیهٔ پروراری (هتروتروفیک)، محتمل به‌نظر می‌رسد.[۷]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. ↑ هم‌زیستی فتوسنتزی (Photosymbiosis) نوعی رابطهٔ هم‌زیستی است که در آن یک ارگانیسمِ میزبان (مانند یک جانور کف‌زی) با میکروارگانیسم‌های فتوسنتزکننده (مانند جلبک‌ها یا سیانوباکتری‌ها) زندگی می‌کند و بخشی از نیازهای تغذیه‌ای خود را از محصولاتِ فتوسنتزِ آن‌ها به دست می‌آورد. بسیاری از مرجان‌های امروزی چنین سبک زندگی‌ای دارند.[۶]

پانویس

  1. ↑ Xiao, S.; Laflamme, M. (January 2009). "On the eve of animal radiation: phylogeny, ecology and evolution of the Ediacara biota". Trends in Ecology and Evolution. 24 (1): 31–40. doi:10.1016/j.tree.2008.07.015. PMID 18952316.
  2. ↑ Narbonne, G.M.; Saylor, B.Z.; Grotzinger, J.P. (1997). "The Youngest Ediacaran Fossils from Southern Africa". Journal of Paleontology. 71 (6): 953–967. doi:10.1017/S0022336000035940. ISSN 0022-3360. PMID 11541433. S2CID 28211337.
  3. ↑ "Stratigraphic Chart 2022" (PDF). International Stratigraphic Commission. February 2022. Retrieved 25 April 2022.
  4. ↑ Weaver, P. G.; McMenamin, M. A. S.; Tacker, R. C. (2006). "Paleoenvironmental and paleobiological implications of a new Ediacaran body fossil from the Neoproterozoic Carolina Terrane, Stanly County, North Carolina". Precambrian Research. 150 (3–4): 123–135. doi:10.1016/j.precamres.2006.07.002.
  5. ↑ Hagadorn, James W.; Waggoner, Ben (2000-03-01). "Ediacaran Fossils From The Southwestern Great Basin, United States". Journal of Paleontology. 74 (2): 349. doi:10.1666/0022-3360(2000)074<0349:EFFTSG>2.0.CO;2. S2CID 130774342.
  6. ↑ "Symbiosis". Encyclopedia Britannica (in English). Retrieved 2023-10-26.
  7. ↑ McMenamin, M. A. S. (1998). The Garden of Ediacara: Discovering the First Complex Life. New York: Columbia University Press.