بنی‌کعب

بنی‌کعب
بنو کعب
بادیه‌نشینان عرب
قومیتعرب
مکانشبه‌جزیره عربستان، عراق، کویت، ایران (خوزستان)
تبارکعب بن ربیعة بن بنی‌عامر بن صعصعة
قبیله اصلیبنی‌عامر بن صعصعة
شاخه‌هابنی‌عقیل
بنی‌عشیر
بنی‌جعد
بنی‌الحراش
بنی‌عبدالله
بنی‌حبیب
زبانزبان عربی (نجدی، خلیجی، عراقی)
دیناسلام (سنی، شیعه)

بنی‌کَعْب (به عربی: بنو کعب)[۱] یک قبیله عرب بادیه‌نشین هستند که اصالتاً از منطقه نجد در شبه‌جزیره عربستان می‌باشند و در عربستان سعودی، عراق، کویت و ایران (خوزستان) ساکن هستند.[۲] آنها اغلب به مناطق مختلف جنوب و مرکز عراق عثمانی، در شهرهایی مانند بصره و ناصریه، و همچنین در آن سوی مرز در استان خوزستان امروزی در ایران، به ویژه در نزدیکی شهر خرمشهر، حمله و سپس در آنها ساکن می‌شدند. از اوایل قرن هجدهم به بعد، بنی‌کعب عراق شروع به تغییر مذهب از سنی به شیعه کردند.[۳][۴] شاخه‌های دیگر بنی‌کعب در عمان، امارات متحده عربی،[۵] و مراکش.[۶] ساکن شدند. بنی‌کعب عمان، قطر و امارات متحده عربی پیرو اسلام سنی هستند در حالی که بنی‌کعب عراق و ایران پیرو اسلام شیعه هستند.

در اواسط قرن هجدهم، بنی‌کعب نیروی دریایی قدرتمندی داشتند و گاهی به کشتی‌های بریتانیا حمله می‌کردند و به نفع یا علیه امپراتوری عثمانی و ایران قاجاری می‌جنگیدند.[۵] در سال ۱۸۱۲، امارت محمره به عنوان یک امارت خودمختار تحت نظر بنی‌کعب ظهور کرد.[۷]بنی کعب پرچم قبیله‌ای خود را به رنگ زرد یا قرمز با عبارات قبیله‌ای و شاخه‌ای داشتند.[۵]

آنها همچنین با نیروی دریایی شیخ‌نشین کویت در رقه درگیری داشتند. شیخ برکات از بنی‌کعب از دختر یک شیخ کویتی خواستگاری کرد و شیخ امتناع ورزید؛ این امر شیخ برکات را خشمگین کرد و باعث شد به کویت حمله کند. با این حال، کشتی‌های او به دلیل آب کم‌عمق در شن و ماسه گیر کردند. در این درگیری کسی کشته نشد، با این حال کویتی‌ها از نظر فنی پیروز شدند زیرا آنها هر آنچه را که می‌توانستند از کشتی‌های گیر افتاده بنی‌کعب غارت کردند. شیخ برکات سعی کرد افراد بیشتری را برای حمله به کویت جمع کند، اما مردم، او را به دلیل بی‌کفایتی‌اش و تمایلش به به خطر انداختن جان افراد قبیله‌اش برای چیزی بی‌اهمیت، کشتند.

شجره‌نامه

کعب بن ربیعة بن بنی‌عامر بن صعصعة بن معاویه بن بکر بن هوازن بن منصور بن عکرمة بن خسفة بن قیس عیلان بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان.[۸][۹][۱۰]

سکونتگاه

بنی‌کعب در استان خوزستان که به‌طور نسبی در شهرهای خرمشهر، آبادان، شادگان، رامهرمز، رامشیر، ماهشهر، شوش و شوشتر؛ در کنار رودخانه کرخه، همچنین در دو طرف رودخانه کارون و رودخانه دز ساکن هستند و گروهی نیز در بصره و ناصریه در کشور عراق زندگی می‌کنند.[۱۱]

جستارهای وابسته

  • نصار
  • دریس
  • آلبوغبیش
  • خنفری
  • عساکره
  • مجدم مقدم
  • کعب منصور
  • کعب عمیر
  • الزقیب
  • آل کثیر
  • بنی لام
  • بنی عقیل
  • البو عبادی
  • البو حمادی
  • بنی کلاب
  • آلبو کاسب

منابع

  1. Heard-Bey, Frauke (2005). From Trucial States to United Arab Emirates: A Society in Transition (به انگلیسی). Motivate. p. 508. ISBN 978-1-86063-167-2.
  2. Sáenz, Rogelio; Embrick, David G.; Rodríguez, Néstor P. (2015-06-03). The International Handbook of the Demography of Race and Ethnicity (به انگلیسی). Springer. p. 363. ISBN 978-90-481-8891-8.
  3. Nakash, Y. (2003). The Shi'is of Iraq. Book collections on Project MUSE. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11575-7.
  4. Haydari, ‘Unwan al-Majd, pg. 110-15, 118
  5. 1 2 3 RamHormozi, H. (2016-04-22). Averting An Iranian Geopolitical Crisis: A Tale of Power Play for Dominance Between Colonial Powers, Tribal and Government Actors in the Pre and Post World War One Era (به انگلیسی). FriesenPress. ISBN 978-1-4602-8066-9.
  6. Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (به انگلیسی). Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland. 1886. p. 492.
  7. Abdulghani, J. M. (2011). Iraq & Iran the years of crisis. Abingdon, Oxon: Routledge. p. 123. ISBN 978-1-280-67016-9. OCLC 1162444426.
  8. عمر رضا کحاله (۱۹۹۴), معجم قبائل العرب القديمة والحديثة (به عربی), vol. 3, بیروت: Muʼassasat al-Risālah, p. 985, OCLC 4770769115, Wikidata Q120985090 via Al-Maktaba Al-Shamela
  9. عمر رضا کحاله (۱۹۹۴), معجم قبائل العرب القديمة والحديثة (به عربی), vol. 3, بیروت: Muʼassasat al-Risālah, p. 1118, OCLC 4770769115, Wikidata Q120985090 via Al-Maktaba Al-Shamela
  10. ابن حزم (۲۰۱۰), جمهرة أنساب العرب (به عربی) (7th ed.), قاهره: Dar Almaref, p. 483, Wikidata Q114955882 via Al-Maktaba Al-Shamela
  11. The Shi'is of Iraq By Yitzhak Nakash, pg. 27, and Haydari, ‘Unwan al-Majd, pg. 110-15, 118
  • جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران، جلد سوم، ۱۳۸۴.
  • عبدالحکیم وائلی، «دائره‌المعارف قبایل عرب»، جلد پنجم، ص۱۸۵۶.