تنگه‌های دانمارک
تنگه‌های دانمارک (انگلیسی: Danish Straits) دریای بالتیک را از طریق کاتگات و اسکاگراک به دریای شمال متصل می‌کنند. از نظر تاریخی، تنگه‌های دانمارک آبراه‌های داخلی دانمارک بودند؛ اما پس از از دست‌رفتن بخش‌هایی از قلمرو این کشور، اورسوند و فمرنبلت اکنون به‌ترتیب با سوئد و آلمان مشترک هستند، در حالی که گریت بلت و لیتل بلت همچنان در آب‌های سرزمینی دانمارک باقی مانده‌اند. کنوانسیون کپنهاگ ۱۸۵۷ همهٔ تنگه‌های دانمارک را به روی کشتیرانی تجاری گشود.[۱] این تنگه‌ها عموماً به‌عنوان آبراهی بین‌المللی در نظر گرفته شده‌اند.
نام‌گذاری و جغرافیا
پنج تنگه با نام «بلت» (به دانمارکی: bælt) نامیده می‌شوند که تنها نمونه‌های این نام‌گذاری در جهان هستند. چند تنگهٔ دیگر «ساند» (به دانمارکی، سوئدی و آلمانی: sund) نامیده می‌شوند. در جایی که جزیره‌ای میان یک «بلت» و یک «ساند» واقع شده باشد، معمولاً تنگهٔ پهن‌تر «بلت» و تنگهٔ باریک‌تر «ساند» نامیده می‌شود:
جزیرهٔ آلس:
- از قارهٔ اروپا با آلس‌ساند جدا می‌شود
- از فونن با بخش جنوبی بلت کوچک جدا می‌شود؛ منطقه‌ای که در آلمانی (ولی نه در دانمارکی) آلزن‌بلت نامیده می‌شود
- از قاره با فمرن‌ساند (همچنین فمرزوند) جدا می‌شود
- از لولند با فمرنبلت (آلمانی) / فمربلت (آلمانی پایین) / فمرنبلت (دانمارکی؛ املای پیشین: فمر بلت) جدا می‌شود
- از جزیرهٔ توسینگه با سیو ساند جدا می‌شود (توسینگه از فیون با سوندبورگ ساند جدا می‌شود)
- از لولند با لانگلندس‌بلت، بخش جنوبی گریت بلت جدا می‌شود
- از فالستر با گولدبورگ‌ساند جدا می‌شود (فالستر از زیلند با تنگهٔ استورستروم و از مون با گرونساند جدا می‌شود)
- از لانگلند با لانگلندس‌بلت جدا می‌شود
- از فمرن با فمرنبلت، که ادامهٔ مشترک گریت بلت–لانگلندس‌بلت و بلت کوچک است، جدا می‌شود
- از زیلند با اسمولاندسفاروانت جدا می‌شود
شیلند (به دانمارکی: Sjælland):
- از شبه‌جزیرهٔ اسکاندیناوی با تنگهٔ اورسوند جدا می‌شود
- از فیون با گریت بلت جدا می‌شود
- از لولند، فالستر و مون (و نیز جزایر کوچک‌تر بوگو و فارو) با اسمولاندسفاروانت، استورستروم، اولوساند و بوگه‌استروم جدا می‌شود
عبور از تنگه‌ها
در سده‌های بیستم و بیست‌ویکم، جمعیت مناطق پیرامون این تنگه‌ها افزایش یافت و تجارت فرامرزی، به‌ویژه در چارچوب بازار واحد اروپا، گسترش پیدا کرد. دالان اسکاندیناوی–مدیترانه‌ای اتحادیهٔ اروپا از شمال به جنوب و از میان تنگه‌های دانمارک عبور می‌کند.
کشتی‌های کشتیرانی (فری) از بسیاری از این تنگه‌ها عبور می‌کردند، اما برخی از آن‌ها برای کاهش زمان سفر با پیوندهای ثابت جایگزین شده‌اند. مهم‌تر از همه، از سال ۱۹۹۹ شهرهای هامبورگ و کپنهاگ بدون نیاز به کشتی به یکدیگر متصل شده‌اند. پیوندهای ثابت عبارت‌اند از:
- ۱۹۳۰ – پل کریستیان دهم پادشاه در سوندبورگ
- ۱۹۳۵ – پل «قدیمی» بلت کوچک
- ۱۹۳۷ – پل استورستروم
- ۱۹۶۰ – پل سیوساند
- ۱۹۷۰ – پل «جدید» بلت کوچک (۱۹۷۰)
- ۱۹۸۱ – پل آلس‌ساند
- ۱۹۹۸ – پل ثابت کمربندی بزرگ
- ۱۹۹۹ – پل اورسوند
- ۲۰۳۲ – موعد تکمیل مورد انتظار پیوند ثابت فمرنبلت[۲]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Law of the Sea Institute (1983). The Law of the Sea in the 1980s. University of Virginia: Law of the Sea Institute. p. 600.
- ↑ «Femern Bælt-forbindelsen bliver først brugbar for bilister i 2032». DR.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Danish Straits». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲ اوت ۲۰۲۶.
- تنگه‌های دانمارک
- پهنههای آبی دریای شمال
- تنگه‌های اقیانوس اطلس
- تنگه‌های بین‌المللی
- تنگه‌های سوئد
- دریای بالتیک
- کاتگات