آموزش در دانمارک

مهد کودک واممن

آموزش در دانمارک برای کودکان زیر ۱۵ یا ۱۶ سال اجباری (به دانمارکی: undervisningspligt) است، هرچند حضور در فولکه‌اسکوله (مدرسه عمومی) الزامی نیست. سال‌های تحصیلی تا سن پانزده یا شانزده سالگی به نام فولکه‌اسکوله شناخته می‌شوند، زیرا هر نوع آموزشی باید با سطح ارائه‌شده در این مدارس برابری کند. حدود ۸۲٪ از جوانان پس از این مرحله به تحصیلات تکمیلی ادامه می‌دهند. آموزش دولتی در دانمارک معمولاً رایگان و برای همگان در دسترس است و این کشور سنت دیرینه‌ای در مدارس خصوصی دارد؛ به‌گونه‌ای که حدود ۱۵٫۶٪ از تمام دانش‌آموزان دوره ابتدایی در مدارس خصوصی تحصیل می‌کنند که با نظام کوپن آموزشی پشتیبانی می‌شوند.

شاخص آموزش منتشرشده همراه با شاخص توسعه انسانی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۸، بر پایه داده‌های ۲۰۱۳، دانمارک را با امتیاز ۰٫۸۷۳ در میان بالاترین‌های جهان پس از استرالیا، فنلاند و نیوزیلند قرار داده‌است. نرخ سواد در دانمارک برای هر دو جنس زن و مرد حدود ۹۹٪ است.

سامانه آموزشی دانمارک ریشه در مدارس کلیسایی و دیرهای قرون وسطی دارد و تحت تأثیر اندیشه‌های متفکرانی چون ان. اف. اس. گروندتویگ شکل گرفته‌است. آموزش عالی در این کشور برای شهروندان اتحادیه اروپا و سوئیس رایگان است و دانمارک در حال حاضر دارای هشت دانشگاه است.

پیشینه

سامانه آموزشی دانمارک ریشه در مدارس کلیسایی و دیرهایی دارد که کلیسای کاتولیک در آغاز قرون وسطی بنیان گذاشت. هفت مدرسه از مدارس تأسیس‌شده در سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی هنوز به فعالیت خود ادامه می‌دهند. پس از اصلاحات پروتستانی که به‌طور رسمی در سال ۱۵۳۶ اجرایی شد، این مدارس به دست پادشاه دانمارک سپرده شدند. هدف اصلی آن‌ها آماده کردن دانش‌آموزان برای تحصیل در الهیات از راه آموزش خواندن، نوشتن و سخن گفتن به لاتین و زبان یونانی بود.[۱]

آموزش ابتدایی عمومی در آن روزگار بسیار ابتدایی بود، اما در سال ۱۷۲۱ شمار ۲۴۰ مدارس سواره‌نظام (به دانمارکی: rytterskoler) در سراسر پادشاهی برپا شد. افزون بر این، جنبش دینی زهدباوری که در سده هجدهم گسترش یافت، سطحی از سواد را ضروری می‌دانست و از این رو نیاز به آموزش همگانی را تقویت کرد. اندیشه‌های انسان‌دوستانه کسانی چون ژان-ژاک روسو نیز در پیشرفت آموزش برای همه کودکان نقش داشت.[۱]

در سال ۱۸۰۹، مدرسه قدیمی روحانیون در روح زمانه به یک مدرسه انسان‌گرایانه کارمندان دولت دگرگون شد که هدفش «پرورش انسانیت راستین» از راه فرورفتن در فرهنگ‌های یونان باستان و رم باستان همراه با آموزش علوم طبیعی و زبان‌های نوین بود.[۱]

در سراسر سده نوزدهم (و حتی تا امروز)، سامانه آموزشی دانمارک به‌ویژه تحت تأثیر اندیشه‌های روحانی، سیاستمدار و شاعر ان. اف. اس. گروندتویگ قرار داشت که از شیوه‌های الهام‌بخش آموزشی و بنیان‌گذاری مدارس عالی فرهنگی دفاع می‌کرد.[۱]

در سال ۱۸۷۱، پیشرفت علمی و فناورانه سده نوزدهم به تقسیم آموزش متوسطه به دو شاخه انجامید: زبان‌ها و ریاضیات-علوم. این تقسیم‌بندی تا سال ۲۰۰۵ ستون فقرات ساختار گیمناسیوم دانمارک (یعنی برنامه آموزش عمومی دوره متوسطه دانشگاهی) بود.[۱]

در سال ۱۸۹۴، فولکه‌اسکوله («مدرسه عمومی»، سامانه آموزش ابتدایی دولتی) به‌طور رسمی پایه‌گذاری شد (پیش از آن با نام «آلموه‌اسکولن» یعنی «مدرسه همگانی» شناخته می‌شد) و اقداماتی برای بهبود سامانه آموزشی برای پاسخگویی به نیازهای جامعه صنعتی انجام گرفت.[۱]

در سال ۱۹۰۳، دوره سه‌ساله گیمناسیوم از راه پایه‌گذاری mellemskole («میانه‌مدرسه»، پایه‌های ۶ تا ۹) مستقیماً به مدرسه شهرداری پیوند خورد که بعدها با رآل‌اسکوله جایگزین شد. پیش از آن، دانش‌آموزانی که می‌خواستند به گیمناسیوم بروند (و بدین ترتیب مدرک پذیرش دانشگاهی بگیرند) ناگزیر بودند آموزش خصوصی یا راه‌های مشابه دنبال کنند.[۱]

در سال ۱۹۷۵، رآل‌اسکوله برچیده شد و فولکه‌اسکوله (آموزش ابتدایی) به سامانه‌ای برابرگرا تبدیل شد که در آن دانش‌آموزان صرف‌نظر از توانایی‌های علمی‌شان در یک مدرسه می‌آموزند.[۱]

آموزش اجباری

فولکه‌اسکوله (به انگلیسی: people's school) کل دوره آموزش اجباری را از سن ۵ تا ۶ سالگی تا ۱۵ تا ۱۶ سالگی پوشش می‌دهد و پیش‌دبستانی و دوره ابتدایی و متوسطه پایین را دربرمی‌گیرد.[۲]

آموزش متوسطه

آموزش متوسطه معمولاً دو تا چهار سال به طول می‌انجامد و دانش‌آموزان میان ۱۵ تا ۱۶ و ۱۸ تا ۱۹ ساله آن را می‌گذرانند. آموزش متوسطه اجباری نیست، اما معمولاً رایگان است و دانش‌آموزان می‌توانند از میان برنامه‌های گوناگونی گزینش کنند. برخی برنامه‌ها جهت‌گیری دانشگاهی دارند که رایج‌ترین آن‌ها گیمناسیوم دانمارک است. برخی دیگر جهت‌گیری عملی دارند و دانش‌آموزان را برای شغل‌هایی چون صنعتگری یا کارمندی از راه ترکیب آموزش در هنرستان‌ها و کارآموزی آماده می‌کنند. در دانمارک، دانش‌آموزان سه فرصت برای گذراندن آموزش متوسطه دارند؛ پس از آن باید خود از پس هزینه‌هایشان بربیایند.[۲]

آموزش عالی

آموزش عالی در دانمارک در نهادهای گوناگونی که آموزش‌های متفاوتی ارائه می‌دهند، برگزار می‌شود. تنها دانشگاه‌ها آموزش در مقطع کارشناسی ارشد ارائه می‌دهند، در حالی که دانشکده‌های حرفه‌ای برخی مدارک کارشناسی را نیز اعطا می‌کنند، اما ممکن است با دانشگاهی همکاری کنند تا مدرک کارشناسی ارشد ارائه دهند (مانند مدرک کارشناسی ارشد روزنامه‌نگاری در دانشگاه آرهوس که با مدرسه دانمارکی رسانه و روزنامه‌نگاری همکاری دارد).[۳]

آکادمی‌های بازرگانی

آکادمی‌های بازرگانی (به دانمارکی: Erhvervsakademi) برنامه‌های دوساله حرفه‌ای ارائه می‌دهند؛ برخی از این آکادمی‌ها همچنین برنامه‌های کارشناسی حرفه‌ای، آموزش بزرگسالان و برنامه‌های دیپلم نیز دارند.[۴]

نهادهای آموزش دریایی

نهادهای آموزش دریایی برنامه‌های درسی برای ناوگان بازرگانی دانمارک و صنعت ماهیگیری ارائه می‌دهند.[۵]

دانشکده‌های حرفه‌ای

دانشکده‌های حرفه‌ای دانمارک (به دانمارکی: professionshøjskoler) آموزش عالی تخصصی حرفه‌ای، همچنین شناخته‌شده به‌عنوان آموزش عالی میانی (MVU) و دوره‌های دیپلم ارائه می‌دهند، اما آموزش دانشگاهی در مقطع تحصیلات تکمیلی ندارند.[۵]

نهادهای معماری و هنر

نهادهای معماری و هنر برنامه‌های درسی گوناگونی در حوزه هنرهای زیبا و هنرهای کاربردی ارائه می‌دهند.[۶]

دانشگاه‌ها

نخستین دانشگاه دانمارک، دانشگاه کپنهاگ، در سال ۱۴۷۹ پایه‌گذاری شد. دومین دانشگاه، دانشگاه کیل در شلسویگ-هولشتاین، در سال ۱۶۶۵ تأسیس شد. هنگامی که آلمان در سال ۱۸۶۴ شلسویگ-هولشتاین را تصرف کرد، دانشگاه کپنهاگ دوباره تنها دانشگاه پادشاهی دانمارک شد و تا سال ۱۹۲۸ که دانشگاه آرهوس پایه‌گذاری شد، این‌گونه ماند. از آن پس دانشگاه‌های بیشتری تأسیس شدند و دانمارک اکنون دارای هشت دانشگاه است.[۷]

آموزش عالی در دانمارک برای دانشجویان از کشورهای اتحادیه اروپا و سوئیس رایگان است.[۷] بسیاری از برنامه‌ها به انگلیسی تدریس می‌شوند، از جمله دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری، تبادل و مدارس تابستانی.[۸]

همچنین می‌توان مدارک کارشناسی حرفه‌ای (مانند مددکاری اجتماعی) را در دانشگاه‌هایی چون دانشگاه آلبورگ گرفت.[۹]

شهریه و سامانه کمک‌هزینه تحصیلی

تقریباً تمام مراکز آموزشی در دانمارک رایگان هستند. این سامانه بدون شهریه برای دانشجویانی اعمال می‌شود که:

نه تنها دانشجویان شهریه‌ای نمی‌پردازند، بلکه به همه شهروندان دانمارکی بالای ۱۸ سال (و بسیاری دیگر که معیارهای خاصی دارند) کمک‌هزینه ماهانه‌ای به نام «SU» (به دانمارکی: Statens Uddannelsesstøtte، به معنای «کمک تحصیلی دولتی») پرداخت می‌شود. این مبلغ برای هر دانشجو حدود ۹۵۰ کرون دانمارکی در ماه است اگر با والدینشان زندگی کنند و آن‌ها درآمد بالایی داشته باشند، و حدود ۵٬۴۸۶ کرون دانمارکی در ماه اگر جدا از والدین زندگی کنند.[۱۰] دانشجویان می‌توانند کمک‌هزینه SU را با وام‌های دولتی با بهره پایین به مبلغ ۲٬۸۰۷ کرون دانمارکی در ماه تکمیل کنند که پس از پایان تحصیل باید بازپرداخت شود.[۱۱]

آزادی علمی

رایت و اُربرگ (۲۰۰۸) به نتیجه‌گیری انتقادی دربارهٔ سامانه آموزش عالی دانمارک رسیدند: «مدل دانمارکی بدترین‌های هر دو مدل تجارت آزاد و دولت نوسازنده را در زمینه استقلال ترکیب می‌کند: دانشگاه‌ها، رهبران و استادانشان آزادی به معنای مسئولیت فردی برای بقای اقتصادی خود داده می‌شود، در حالی که این بخش تحت کنترل سیاسی سنگین قرار دارد. این را «آزاد کردن دانشگاه‌ها» می‌نامند.»[۱۲]

در پژوهش تطبیقی ۲۰۱۷ دربارهٔ آزادی علمی در دانشگاه‌های ۲۸ عضو اتحادیه اروپا، دانمارک تنها در جایگاه بیست‌وچهارم قرار گرفت.[۱۳] در تمام دسته‌بندی‌ها (آزادی علمی در قانون‌گذاری؛ استقلال نهادی در قانون‌گذاری؛ خودگردانی در قانون‌گذاری؛ امنیت شغلی؛ قانون اساسی و توافق‌های بین‌المللی)، دانمارک پایین‌تر از میانگین اتحادیه اروپا قرار گرفت. نویسندگان این پژوهش استدلال می‌کنند که محدودیت‌های آزادی علمی در دانمارک در بیشتر کشورهای عضو اتحادیه اروپا، به‌عنوان اقدامات سرکوبگرانه شناخته می‌شد.[۱۳]

جستارهای وابسته

  • آموزش فولکه‌اسکوله دانمارک
  • افترسکوله
  • فهرست مدارس دانمارک
  • فهرست دانشگاه‌های دانمارک
  • دسترسی آزاد در دانمارک

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Vagn Skovgaard-Petersen, "Forty years of research into the history of education in Denmark." Scandinavian journal of educational research 41.3-4 (1997): 319-331.
  2. 1 2 «Folkeskoleloven - Bekendtgørelse af lov om folkeskolen». Retsinformation.dk. دریافت‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ "Kandidatuddannelsen i Journalistik (cand.public.)". kandidat.au.dk (in Danish). Archived from the original on 28 نوامبر 2021. Retrieved 28 نوامبر 2021.
  4. ↑ «Business academies — Uddannelses- og Forskningsministeriet». Ufm.dk. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. 1 2 «Maritime educational institutions — Uddannelses- og Forskningsministeriet». Ufm.dk. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ «Institutions in architecture and art — Uddannelses- og Forskningsministeriet». Ufm.dk. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. 1 2 Warren، Katie (۱۵ ژوئن ۲۰۱۸). «Here's what college costs in 28 countries around the world». Insider. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۰.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ «Study in Denmark, official government website on international higher education in Denmark». Studyindenmark.dk. دریافت‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ «Socialrådgiver». www.aau.dk. دریافت‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ «SU rates 2013-2015». Su.dk. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ «SU loan rates 2016». Su.dk. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ Wright, S. , and J. Ørberg. 2008. "Autonomy and Control: Danish University Reform in the Context of Modern Governance." Learning and Teaching: The International Journal of Higher Education in the Social Sciences, 1 (1): 27–57.
  13. 1 2 Terence Karran, Klaus Beiter & Kwadwo Appiagyei-Atua (2017) Measuring academic freedom in Europe: a criterion referenced approach, Policy Reviews in Higher Education, 1:2, 209–239, DOI: 10.1080/23322969.2017.1307093

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آموزش در دانمارک موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.